{"id":924,"date":"2019-12-11T12:27:39","date_gmt":"2019-12-11T09:27:39","guid":{"rendered":"https:\/\/tatd.org.tr\/tatdtoks\/2021\/09\/17\/etanol-zehirlenmelerinde-ani-olum-neden-olur\/"},"modified":"2021-11-10T22:35:23","modified_gmt":"2021-11-10T19:35:23","slug":"etanol-zehirlenmelerinde-ani-olum-neden-olur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/2019\/12\/11\/etanol-zehirlenmelerinde-ani-olum-neden-olur\/","title":{"rendered":"ETANOL ZEH\u0130RLENMELER\u0130NDE AN\u0130 \u00d6L\u00dcM NEDEN OLUR?"},"content":{"rendered":"

<\/h3>\n

Bu y\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131nda yine k\u00f6t\u00fc bir \u00f6l\u00fcmc\u00fcl zehirlenme haberi ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131k. Medyada \u00e7\u0131kan haberlere g\u00f6re bir grup gen\u00e7 y\u00fcksek doz Alkol al\u0131m\u0131 nedeniyle zehirlendi. Bu \u00fcz\u00fcc\u00fc haber ile birlikte \u00f6l\u00fcmc\u00fcl etanol zehirlenme vakalar\u0131 da g\u00fcndeme ta\u015f\u0131nm\u0131\u015f oldu. Peki alkoll\u00fc i\u00e7ecek t\u00fcketimine ba\u011fl\u0131 \u00f6l\u00fcm nas\u0131l geli\u015fir?<\/em><\/strong><\/p>\n

En s\u0131k zehirlenme nedeni olan madde Etanol olarak bilinmektedir. Bu madde d\u00fcnya \u00fczerinde t\u00fcm alkoll\u00fc i\u00e7eceklerde, ila\u00e7larda ve hatta fermente g\u0131dalarda bile bulunmaktad\u0131r. Ancak zehirlenme olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan bu klinik tablolar s\u0131kl\u0131kla; g\u00fcnl\u00fck hayatta sosyal alkol t\u00fcketimine veya alkol ba\u011f\u0131ml\u0131s\u0131 ki\u015filerin alkol t\u00fcketimine ba\u011fl\u0131 olarak geli\u015fmektedir ve ge\u00e7ici bir etkilenme durumudur. Yaz\u0131l\u0131 kaynaklara g\u00f6re, ABD\u2019 deki \u00f6l\u00fcmlerin %3\u2019 \u00fcn\u00fcn nedeni; dolayl\u0131 veya dolays\u0131z olarak Etanol’d\u00fcr. T\u00fcrkiye\u2019 de alkol t\u00fcketimi, bat\u0131 \u00fclkelerine k\u0131yasla daha az olmas\u0131na ra\u011fmen, UZEM verilerine g\u00f6re bizde de \u00f6l\u00fcmc\u00fcl vakalar bildirilmi\u015f.\u00a0 Etanol; alkoll\u00fc i\u00e7eceklerin d\u0131\u015f\u0131nda, a\u011f\u0131z y\u0131kama sol\u00fcsyonlar\u0131nda (%75), kolonyada (%40- 60) ve baz\u0131 ila\u00e7larda (%0.4- 65) bulunmaktad\u0131r.\u00a0 Bu sol\u00fcsyonlar\u0131n a\u015f\u0131r\u0131 veya kazara (s\u0131kl\u0131kla \u00e7ocuklarda) al\u0131mlar\u0131na ba\u011fl\u0131 zehirlenmeler nadir g\u00f6r\u00fclmektedir. Etanol ile \u00f6l\u00fcmlerdi \u00fclkemizdeki en b\u00fcy\u00fck sorun; alkoll\u00fc i\u00e7ecek \u00fcretimin yasal olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve \u00f6l\u00fcm nedenin Metanol ili\u015fkili olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Etanol t\u00fcketimine ba\u011fl\u0131 geli\u015fen h\u00fccre \u00f6l\u00fcm\u00fc, elektrontransport sistemi \u00fczerinden a\u00e7\u0131klanabilir. Etanol al\u0131m\u0131 sonucunda olu\u015fan O2<\/sub>(\u2013)\u00a0(S\u00fcperoksit) molek\u00fclleri TNF-\u03b1 gibi proinflamatuar sitokinlerin olu\u015fumunu ind\u00fckler. Bu olay mitokondriyal respiratuar zincirin elektron transportunun bozulmas\u0131n\u0131n bir g\u00f6stergesidir. \u00d6zellikle, hepatositler, n\u00f6ronlar ve kardiyak pacemaker h\u00fccreler gibi oksijene duyarl\u0131 h\u00fccreler h\u0131zl\u0131ca etkilenmeye ba\u015flarlar. \u0130yi tan\u0131mlanm\u0131\u015f ve tarif edilmi\u015f bir mekanizma ile TNF-\u03b1 molek\u00fcl\u00fc ya TNFR1 (type1 tumor necrosis factor receptor) resept\u00f6r\u00fcne\u00a0 ya da \u00a0TNFR2 (type 2 tumor necrosis factor receptor) resept\u00f6r\u00fcne ba\u011flanarak h\u00fccre \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc ba\u015flat\u0131r. TNF-\u03b1 arac\u0131l\u0131kl\u0131 apopitoz s\u00fcrecinde ayr\u0131ca iki molek\u00fcl g\u00f6rev yapar;<\/p>\n

    \n
  1. \u201cTNF receptor associated death domain protein (TRADD)\u201d : TNF resept\u00f6r arac\u0131l\u0131kl\u0131 \u00f6l\u00fcme neden olan protein domain (etken protein zincir)<\/li>\n
  2. \u201cFas \u2013activated death domain protein (FADD)\u201d: Fas ile aktive olan \u00f6l\u00fcme neden olan protein domain (etken protein zincir)<\/li>\n<\/ol>\n

    Bu iki protein domaini daha sonra kaspaz-8 olarak isimlendirilen enzimatik sistemle proteolitik olaylar\u0131 h\u0131zland\u0131r\u0131r. Santral sinir sistemi ve periferik sinir sistemindeki sfingomiyelinaz (sfingomiyelini y\u0131kan enzim)enzimlerinin aktivasyonu n\u00f6rotoksik etkilerden sorumludur. Bu y\u0131k\u0131mda sorumlu olan ise TNF-\u03b1\u2212TNFR1 bile\u015fiklerinin iki ayr\u0131 enzim \u00fczerinden olaya kat\u0131lmas\u0131d\u0131r. Sfingomiyelin y\u0131k\u0131l\u0131nca ortamda a\u015f\u0131r\u0131 miktarda seramid birikir. Seramid birikimi sonucunda mitokondrial permeabilite porlar\u0131 a\u00e7\u0131l\u0131r, mitokondri membran ge\u00e7irgenli\u011fi artar ve mitokondrial matriks adeta \u015fi\u015fer. Bu s\u00fcrecin sonunda, etanol zehirlenmelerinde, TNF-\u03b1 ile ind\u00fcklenen nekropitoz (h\u00fccre \u00f6l\u00fcm\u00fc) geli\u015fir.<\/p>\n

    Etanole ba\u011fl\u0131 h\u00fccre \u00f6l\u00fcm\u00fcnde bir di\u011fer akt\u00f6r de Ca +2<\/sup>\u00a0iyonudur. H\u00fccre ya\u015fam\u0131 veya \u00f6l\u00fcm\u00fcnde \u00f6nemli bir intrasell\u00fcler sekonder haberci olarak g\u00f6rev yapar. Etanole ba\u011fl\u0131 h\u00fccre i\u00e7inde Ca+2<\/sup>\u00a0 art\u0131\u015f\u0131, h\u00fccre \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn nedeni inositol 1,4,5-triphosphate (InsP3) ve STIM1 oksidasyonu nedeniyledir. Etanol intoksikasyonunda primer hedef mitokondriyad\u0131r. \u015eekil 1<\/a>‘de\u00a0h\u0131zl\u0131 Ca+2<\/sup>\u00a0giri\u015fi (uptake) sonucunda geli\u015fen \u015fi\u015fme ve sonras\u0131nda Ca+2<\/sup>\u00a0iyonun sitozelde birikmesiyle sonu\u00e7lanan molek\u00fcler de\u011fi\u015fimler \u00f6zetlenmektedir. Etanolun bu mekanizmadaki en \u00f6nemli toksik etkisi Ca+2<\/sup>\u00a0tamponlama sistemlerinin bozulmas\u0131 ile a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n

    \"\"<\/p>\n

    \u015eekil 1<\/strong><\/u>. Etanole ba\u011fl\u0131 geli\u015fen nekropitoziste etkin molek\u00fcller<\/strong><\/p>\n

    Metabolize olan etanolun % 2-10\u2019 u akci\u011fer, idrar ve terle at\u0131l\u0131r. Mide duvar\u0131nda alkol dehidrojenaz enzimi az oldu\u011fu i\u00e7in ilk ge\u00e7i\u015f metabolizmas\u0131 azd\u0131r. Kalan k\u0131s\u0131m KC de asetilaldehide d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Alkol, alkol dehidrogenaz enzimi ile \u00a0asetaldehide d\u00f6ner. Asetaldehit tekrar dehidrojenaz ile metabolize olur. Akut zehirlenme, kronik zehirlenme, hipotermi ve travma nedeniyle hastalar acile ba\u015fvurur. Tolerans nedeniyle kan alkol d\u00fczeyi, zehirlenme d\u00fczeyini net g\u00f6stermez. Genelde toksisite dozu olarak 150 mg\/dl \u00fczeri kabul edilebilir. \u00d6l\u00fcmc\u00fcl dozlar ise Yeti\u015fkin i\u00e7in 5-6 gr\/kg ve \u00c7ocuk i\u00e7in 3 gr\/kg kabul edilebilir.<\/p>\n

    Akut etanol zehirlenmesine ba\u011fl\u0131 klinik etkileri iyi g\u00f6zlemek gerekmektedir \u00e7\u00fcnk\u00fc h\u00fccresel nekropitozis d\u0131\u015far\u0131dan anla\u015f\u0131lamaz ve kan d\u00fczeyi her zaman klinik olarak anlaml\u0131 de\u011fildir. Akut etanol zehirlenmesi, kardiyovask\u00fcler sistemde; aritmiye, pompa yetmezli\u011fine, akut koroner sendroma ve ani kardiyak \u00f6l\u00fcme sebep olabilir. Solunum sistemindeki en \u00f6l\u00fcmc\u00fcl etkisi, merkezi solunum depresyonudur. Mevcut solunum yetmezli\u011finde derinle\u015fme, KOAH veya ast\u0131mda k\u00f6t\u00fcle\u015fme beklenmelidir.<\/p>\n

    Etanole ba\u011fl\u0131 n\u00f6rolojik etkiler genelde ani \u00f6l\u00fcm ile sonu\u00e7lanmaz ancak travma nedeniyle \u00f6l\u00fcmlerin zeminini olu\u015fturur. Akut etanol zehirlenmesinde konf\u00fczyon, ataksi, letarji, diplopi, nistagmus, denge bozuklu\u011fu, g\u00f6rme bozuklu\u011fu, emosyonel labilite, duyu bozukluklar\u0131, n\u00f6betler ve koma geli\u015febilir. Koma geli\u015fmesi i\u00e7in beklenen minimum kan d\u00fczeyinin 400 mg\/ dl\u2019dir.<\/p>\n

    Akut etanol zehirlenmelerinin, metabolik, endokrin, gastrointestinal yan etkileri de olmas\u0131na kar\u015f\u0131n bu yan etkiler, yukar\u0131da bahsi ge\u00e7en yan etkiler gibi ani ve h\u0131zl\u0131 \u00f6l\u00fcme s\u0131kl\u0131kla neden olmazlar. Artm\u0131\u015f anyon a\u00e7\u0131kl\u0131 metabolik asidoz, kan \u015fekerinde dalgalanmalar ve hipoglisemi en s\u0131k rastlanan metabolik tablolar olup yak\u0131n takip ile tedavi edilmelidir.<\/p>\n

    \"\"<\/p>\n

    \u015eekil 2<\/strong><\/u>. Alkol zehirlenmelerinde hayat\u0131 tehdit edici bulgular<\/strong><\/p>\n

    ABD\u2019 de her g\u00fcn ortalama 6 ki\u015fi etanol zehirlenmesinden \u00f6lmektedir. Akut etanol zehirlenmesinde \u00f6l\u00fcmc\u00fcl bulgular ve alkoll\u00fc i\u00e7ecek miktarlar\u0131 bu konudan en muzdarip ABD\u2019 de g\u00fcndemde oldu\u011fu i\u00e7in hat\u0131rlatma kartlar\u0131 haz\u0131rlanmaktad\u0131r. CDC (The Centers for Disease Control and Prevention) 6 \u00f6l\u00fcmc\u00fcl bulguyu; uyand\u0131r\u0131lamamak, kusmak, solunum say\u0131s\u0131< 6\/ dakika olmas\u0131, d\u00fczensiz solumak, n\u00f6bet ve hipotermi varl\u0131\u011f\u0131 olarak \u00f6zetlemi\u015ftir (\u015eekil 2) (CDC-Tam metin<\/a>). CDC yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 podcastler ile alkol zehirlenmelerinin \u00f6nemine dikkat \u00e7ekmektedir (dinlemek i\u00e7in t\u0131klay\u0131n\u0131z<\/a>).<\/p>\n

    Sonu\u00e7 olarak, Akut\u00a0 Etanol Zehirlenmelerinde; oksidatif s\u00fcre\u00e7lerin \u00fczerindeki stres nedeniyle yayg\u0131n mitokondriya hasar\u0131 olu\u015fur. Oksijene en duyarl\u0131 h\u00fccreler olan n\u00f6ronlar, pacemaker h\u00fccreler ve gastrointestinal sistem h\u00fccreleri hasarlanarak ciddi ve \u00f6l\u00fcmc\u00fcl klinik tablolar\u0131n geli\u015fmesine sebep olur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Bu y\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131nda yine k\u00f6t\u00fc bir \u00f6l\u00fcmc\u00fcl zehirlenme haberi ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131k. Medyada \u00e7\u0131kan haberlere g\u00f6re bir grup gen\u00e7 y\u00fcksek doz Alkol al\u0131m\u0131…<\/p>\n","protected":false},"author":1538,"featured_media":1861,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[10014],"tags":[47,48,49,149,282],"class_list":["post-924","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-akademik-blog-yazisi","tag-alkol","tag-alkol-intoksikasyonu","tag-alkol-zehirlenmesi","tag-etanol","tag-metanol"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/924","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1538"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=924"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/924\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1861"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=924"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=924"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=924"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}