{"id":866,"date":"2018-09-02T16:42:04","date_gmt":"2018-09-02T13:42:04","guid":{"rendered":"https:\/\/tatd.org.tr\/tatdtoks\/2021\/09\/17\/ilaca-bagli-zehirlenmelerin-yonetiminde-renal-replasman-tedavisinin-rolu-bolum-2-ekstrakorporeal-tedavi-yontemleri\/"},"modified":"2021-11-10T22:35:23","modified_gmt":"2021-11-10T19:35:23","slug":"ilaca-bagli-zehirlenmelerin-yonetiminde-renal-replasman-tedavisinin-rolu-bolum-2-ekstrakorporeal-tedavi-yontemleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/2018\/09\/02\/ilaca-bagli-zehirlenmelerin-yonetiminde-renal-replasman-tedavisinin-rolu-bolum-2-ekstrakorporeal-tedavi-yontemleri\/","title":{"rendered":"\u0130laca Ba\u011fl\u0131 Zehirlenmelerin Y\u00f6netiminde Renal Replasman Tedavisinin Rol\u00fc B\u00d6L\u00dcM 2 – Ekstrakorporeal Tedavi Y\u00f6ntemleri"},"content":{"rendered":"
\n\n\n
<\/td>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table><\/div>\n

Ekstrakorporeal Tedavi Y\u00f6ntemleri<\/strong><\/h2>\n

\u0130la\u00e7lar\u0131n uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131nda s\u0131kl\u0131kla kullan\u0131lan ekstrakorporeal teknikler aras\u0131nda aral\u0131kl\u0131 hemodiyaliz, devaml\u0131 RRT, ve hemoperf\u00fczyon say\u0131labilir. \u00d6zellikle g\u00fc\u00e7l\u00fc \u015fekilde proteinlere ba\u011flanan toksinler i\u00e7in kullan\u0131lan Molek\u00fcler Adsorban Resirk\u00fclasyon sistemi (MARS) hakk\u0131nda baz\u0131 raporlar olsa da, gerek ula\u015f\u0131labilirli\u011fi gerekse de teknik uygulanabilirli\u011fi ve y\u00fcksek maliyeti nedeniyle MARS\u2019\u0131n kullan\u0131m\u0131 s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u015eekil 1.<\/strong>\u00a0Molek\u00fcler Adsorban Resirk\u00fclasyon sistemi\u00a0(MARS)<\/p>\n

Aral\u0131kl\u0131 Hemodiyaliz<\/em><\/strong><\/h1>\n

Hemodiyaliz (HD) esnas\u0131nda, toksinler ve di\u011fer \u00e7\u00f6zeltiler y\u00fcksek konsantrasyon gradyenine kar\u015f\u0131 diyalizata do\u011fru yar\u0131 ge\u00e7irgen bir zardan ge\u00e7mek suretiyle temizlenirler. Tablo 1\u2019deki \u00f6zg\u00fcn \u00f6zelliklerine ek olarak, HD esnas\u0131nda toksik bir maddenin temizlenmesi kan ve diyalizat ak\u0131m h\u0131zlar\u0131na oldu\u011fu kadar membran y\u00fczey alan\u0131 ve tipine de ba\u011fl\u0131d\u0131r. HD standart olabilece\u011fi gibi y\u00fcksek etkinlikli veya y\u00fcksek ak\u0131ml\u0131 da olabilir. En temel farklar zar\u0131n delik b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc, zar\u0131n tipi ve akan diyalizat\u0131n miktar\u0131d\u0131r. Kan ve diyalizat\u0131n ak\u0131m h\u0131zlar\u0131n\u0131n artt\u0131r\u0131lmas\u0131 kan ve diyalizat aras\u0131ndaki konsantrasyon gradyenini artt\u0131rabilir ve b\u00f6ylece dif\u00fczyon ve eliminasyon oranlar\u0131n\u0131 optimize edebilir. Klirens ayr\u0131ca diyaliz cihaz\u0131n\u0131n etkinli\u011fi veya zar y\u00fczey alan\u0131 artt\u0131r\u0131larak da y\u00fckseltilebilir. Aral\u0131kl\u0131 HD kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda (>500 d ila 10,000 d aras\u0131 toksinler i\u00e7in) daha geni\u015f \u00e7\u00f6zeltilerin uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, diyaliz cihaz\u0131n\u0131n ak\u0131m\u0131 artt\u0131r\u0131larak veya daha sonra tart\u0131\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere genellikle s\u00fcrekli kullan\u0131m\u0131 tercih edilen hemofiltrasyon prosed\u00fcr\u00fcne ge\u00e7ilerek de sa\u011flanabilir.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Tablo 1.<\/strong>\u00a0\u0130la\u00e7lar\u0131 ekstrakorporeal olarak uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmalar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan optimal fizikokimyasal \u00f6zellikleri<\/p>\n

\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 HD\u2019nin en \u00f6nemli sak\u0131ncas\u0131 tedavinin kesilmesinden sonra toksinin v\u00fccut kompartmanlar\u0131 aras\u0131nda tekrar da\u011f\u0131lmas\u0131ndan kaynaklanan rebound toksiste riskidir. HD seans\u0131n\u0131 4 saatin \u00fczerine ta\u015f\u0131mak rebound\u2019u bir miktar d\u00fczeltebilir ancak bu her zaman m\u00fcmk\u00fcn olmaz. \u00d6zellikle da\u011f\u0131l\u0131m hacmi fazla olan maddeler i\u00e7in diyaliz seans frekans\u0131n\u0131 uzatmak i\u00e7in veya ba\u015flang\u0131\u00e7 HD tedavisinden sonra devaml\u0131 tedaviye ge\u00e7ebilmek i\u00e7in alternative veya bile\u015fik \u00e7\u00f6zeltiler gerekir.<\/p>\n

Aral\u0131kl\u0131 HD, kolay ula\u015f\u0131labilir olmas\u0131, toksin uzakla\u015ft\u0131rmadaki h\u0131z\u0131 ve s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan zehirlenme ajanlar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck molek\u00fcl a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131na sahip olmas\u0131 nedeniyle genellikle ilk tercih edilen ekstrakorporeal y\u00f6ntem olmaktad\u0131r.<\/p>\n

Devaml\u0131 Renal Replasman Tedavisi (DRRT)<\/em><\/strong><\/h1>\n

Son iki dekatt\u0131r Yo\u011fun Bak\u0131m \u00dcnitelerinde (YB\u00dc)akut b\u00f6brek hasar\u0131n\u0131n tedavisinde DRRT uygulamas\u0131 yayg\u0131nla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. DRRT terimi her t\u00fcrl\u00fc devaml\u0131 hemofiltrasyon y\u00f6ntemini tan\u0131mlamak i\u00e7in kullan\u0131lmaktad\u0131r. En s\u0131k kullan\u0131lan DRRT y\u00f6ntemi, diyalizin konvektif transport ile ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi, devaml\u0131 ven\u00f6ven\u00f6z hemofiltrasyon (DVVH)\u2019dur. Devaml\u0131 ven\u00f6-ven\u00f6z hemodiafiltrasyon (DVVHDF) i\u015fleminde k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7\u00f6zeltilerin klirensini artt\u0131rmaki\u00e7in konvektif uzakla\u015ft\u0131rma i\u015flemi ile molek\u00fcllerin diff\u00fcz transportu birle\u015ftirilmi\u015ftir.<\/p>\n

DRRT\u2019nin en \u00f6nemli avantaj\u0131 hemodinamik olarak anstabil hastalarda uygulanabilir olmas\u0131d\u0131r. Kolayl\u0131kla kurulabilir ve YB\u00dc ekibince \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131labilir ve b\u00f6ylece \u00f6zel e\u011fitimli diyaliz hem\u015fire ve teknisyenlerine ihtiya\u00e7 duyulmaz. DRRT\u2019de kullan\u0131lan zarlar standart HD zarlar\u0131na k\u0131yasla tipik olarak daha ge\u00e7irgendirler. Pek \u00e7ok y\u00fcksek ak\u0131ml\u0131 HD zarlar\u0131 10000 Da\u2019ya kadar olan molek\u00fcllerin temizlenmesine olanak sa\u011flarlar. DRRT ise 20000-40000 Da\u2019ya kadar b\u00fcy\u00fck molek\u00fcllerin klirensine olanak sa\u011flad\u0131\u011f\u0131ndan b\u00fcy\u00fck ebattaki toksinlerin uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131nda tercih edilmelidirler. DRRT\u2019nin bir di\u011fer \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc de intravask\u00fcler bo\u015fluktan uzakla\u015ft\u0131r\u0131lan toksinlerin prosed\u00fcr\u00fcn devaml\u0131 niteli\u011fi ve yava\u015f h\u0131zda klirens sa\u011flamas\u0131 nedeniyle rebound etki yapmalar\u0131n\u0131 \u00f6nlemesi ve b\u00f6ylece plazma ila\u00e7 d\u00fczeyinde daha az dramatik d\u00fc\u015f\u00fc\u015flere ve intrasell\u00fcler ve intravask\u00fcler alanlar aras\u0131 toksinlerin daha yava\u015f yeniden dengelenmeye (reequilibration) olanak sa\u011flamas\u0131d\u0131r..<\/sup><\/p>\n

Her ne kadar DRRT uzun d\u00f6nem \u00e7\u00f6zelti klirensinde daha iyi sonu\u00e7lar verse de (birka\u00e7 g\u00fcn i\u00e7inde), toksin maruziyetini en aza indirmenin \u00f6ncelikli oldu\u011fu zamanlarda aral\u0131kl\u0131 HD\u2019nin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 h\u0131z\u0131 sa\u011flayamaz ve k\u0131sa d\u00f6nemde daha etkisiz kal\u0131r. DRRT\u2019nin di\u011fer dezavantajlar\u0131 aras\u0131nda hastay\u0131 kanama riskine sokabilen yo\u011fun bir antikoag\u00fclan kullan\u0131m\u0131 gerektirmesi ve elektrolit bozukluklar\u0131na daha s\u0131k neden olmas\u0131d\u0131r. Sonu\u00e7ta muhtemelen ileri ekipman, e\u011fitim ve personel maliyeti nedeniyle DRRT pek \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck hastanede bulunmamaktad\u0131r..<\/sup><\/p>\n

T\u0131p literat\u00fcr\u00fcnde zehirlenmelerin tedavisinde DRRT kullan\u0131m\u0131na dair bol miktarda olgu sunumu ve olgu serileri olsa da spesifik teknikler ve klinik sonu\u00e7lar \u00e7e\u015fitlilik g\u00f6stermektedir. Bu nedenle, yarar\u0131na dair kesin sonu\u00e7lara ula\u015fmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Baz\u0131 hastalarda, \u00f6zellikle hemodinamik olarak anstabil olanlar ve geleneksel HD i\u00e7in aday olmayan hastalarda, DRRT denenebilir. \u015eartlar el veriyorsa, ideal bir kombinasyon olarak toksin seviyesinin h\u0131zl\u0131ca d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesi amac\u0131yla ba\u015flang\u0131\u00e7ta HD kullan\u0131l\u0131r ve olas\u0131 bir postdiyaliz rebound\u2019u engellemk ad\u0131na devaml\u0131 tedaviye ge\u00e7ilebilir. Zehirlenmelerin tedavisinde DRRT\u2019nin rol\u00fcn\u00fc daha iyi ayd\u0131nlatmak i\u00e7in kontroll\u00fc \u00e7al\u0131\u015fmalar faydal\u0131 olacakt\u0131r ancak bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n yap\u0131lmas\u0131 son derece zordur.<\/p>\n

Hemoperf\u00fczyon<\/em><\/strong><\/h1>\n

Hemoperf\u00fczyon, antikoag\u00fcle edilmi\u015f kan\u0131n aktif k\u00f6m\u00fcr veya re\u00e7ine gibi adsorban bir materyal i\u00e7eren kartu\u015ftan ge\u00e7irilmesidir. Hemoperf\u00fczyon ile uzakla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in toksik maddenin kartu\u015f i\u00e7indeki maddeye ba\u011flanma affinitesinin olmas\u0131 ve da\u011f\u0131l\u0131m hacminin az olmas\u0131 gerekmektedir (Tablo 1). Molek\u00fcl a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131 100 ila 40000 Da aras\u0131 olan suda ve ya\u011fda \u00e7\u00f6z\u00fcnebilen maddeler hemoperf\u00fczyon ile iyi adsorbe olurlar.<\/p>\n

Genellikle, ya\u011fda \u00e7\u00f6z\u00fcnen veya proteinlere y\u00fcksek oranda ba\u011flanan kimyasallar\u0131n uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in HD yerine hemoperf\u00fczyon tercih edilir. Ne var ki, hemoperf\u00fczyonun HD\u2019ye olan \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc y\u00fcksek ak\u0131ml\u0131 diyaliz zarlar\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131yla azalm\u0131\u015ft\u0131r. Bununla birlikte, hemoperf\u00fczyona oranla HD konusunda daha uzmanla\u015f\u0131lm\u0131\u015f ve ula\u015f\u0131labilirlik artm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

De\u011ferli arkada\u015flar<\/p>\n

\u201c\u0130laca Ba\u011fl\u0131 Zehirlenmelerin Y\u00f6netiminde Renal Replasman Tedavisinin Rol\u00fc\u201d\u00a0hakk\u0131nda pek \u00e7ok \u00f6nemli yaz\u0131 ve katk\u0131 veren makale mevcut. Bug\u00fcn sizlerle\u00a0Mirrakhimov\u00a0ve arkada\u015flar\u0131\u00a0taraf\u0131ndan bu konuda yay\u0131nlanm\u0131\u015f olan\u00a0International Journal of Nephrology\u2019\u00a0de 2016\u2019 da yay\u0131nlanm\u0131\u015f bir makale ve bu konudaki iz d\u00fc\u015f\u00fcmlerini payla\u015fmaya ba\u015flayaca\u011f\u0131z.\u00a0 Bu konuda yaz\u0131y\u0131 okuyarak g\u00fcncellemeleri yapan yazar ve edit\u00f6r hocalar\u0131m\u0131za te\u015fekk\u00fcr ederiz.<\/p>\n

Sekiz b\u00f6l\u00fcmden\u00a0olu\u015facak olan bu yaz\u0131 dizisinin ikinci b\u00f6l\u00fcm\u00fc olan Ekstrakorporeal Tedavi Y\u00f6ntemleri’ni\u00a0a\u015fa\u011f\u0131da sizlere sunuyoruz.<\/p>\n

\u0130yi okumalar dileriz.<\/p>\n","protected":false},"author":1380,"featured_media":1807,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[10014],"tags":[64,119,132,142,173],"class_list":["post-866","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-akademik-blog-yazisi","tag-aralikli-hemodiyaliz","tag-devamli-renal-replasman-tedavisi","tag-drrt","tag-ekstrakorporeal-tedavi-yontemleri","tag-hemoperfuzyon"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/866","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1380"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=866"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/866\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1807"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=866"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=866"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=866"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}