{"id":827,"date":"2018-06-18T23:46:12","date_gmt":"2018-06-18T20:46:12","guid":{"rendered":"https:\/\/tatd.org.tr\/tatdtoks\/2021\/09\/17\/hiperbarik-oksijen-tedavisi-sonucunda-gelisen-konvulziyon\/"},"modified":"2021-11-10T22:35:23","modified_gmt":"2021-11-10T19:35:23","slug":"hiperbarik-oksijen-tedavisi-sonucunda-gelisen-konvulziyon","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/2018\/06\/18\/hiperbarik-oksijen-tedavisi-sonucunda-gelisen-konvulziyon\/","title":{"rendered":"Hiperbarik Oksijen Tedavisi Sonucunda Geli\u015fen Konvulziyon"},"content":{"rendered":"
\n\n\n
<\/td>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table><\/div>\n

Klinik ortamlarda, HBO tedavisi uygulanan vaka say\u0131s\u0131 artt\u0131k\u00e7a, bu tedaviye ait olumlu veya olumsuz g\u00f6zlemler de artt\u0131. Bu yaz\u0131m\u0131zda HBO tedavisine ba\u011fl\u0131 geli\u015fen konvulziyon klini\u011fine dikkat \u00e7ekmek istiyoruz.<\/p>\n

HBO tedavisine ba\u011fl\u0131 konvulziyon geli\u015fmesi bu tedavinin santral sinir sistemi \u00fczerindeki toksik etkisinin bir g\u00f6stergesidir. Bu yan etki her bireyde g\u00f6r\u00fclmeyen bir yan etkidir. Bu durumu idiyosinkratik bir reaksiyon olarak kabul edenler de mevcuttur. Literat\u00fcrde; HBO tedavisi alan hastalarda jeneralize tonik klonik konvulziyon ge\u00e7irme riski 1:3300 (%0.03) olarak belirtilmektedir. Bu risk uygulanan bas\u0131nca, oksijen uygulamada maske veya ba\u015fl\u0131k se\u00e7imine ve altta yatan fizyopatolojik duruma g\u00f6re de\u011fi\u015fiklik g\u00f6stermektedir. \u00d6rne\u011fin, \u00a0\u00a02005 y\u0131l\u0131nda\u00a0karbon monoksit zehirlenmesi nedeniyle %5 oran\u0131nda jeneralize tonik klonik n\u00f6bet bildirilmi\u015ftir ki bu oran ortalaman\u0131n hayli \u00fczerindedir.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u015eekil 1. N\u00f6bet ve Epilepsi S\u0131n\u0131flamas\u0131 (ILAE)<\/strong><\/p>\n

HBO tedavisine ba\u011fl\u0131 konvulziyon geli\u015fmesi hakk\u0131nda a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 teoriler de\u011fi\u015fkenlik g\u00f6sterebilir. Hiperbarik ortamda oksijen; glutamik asit dekarboksilaz<\/em> enzimini inhibe eder. Bu enzim inhibit\u00f6r enzim olan GABA<\/em> \u00fcretiminden sorumlu olan kritik bir enzimdir.\u00a0 Ayr\u0131ca HBO tedavisi s\u0131ras\u0131nda santral sinir sistemi kan ak\u0131m\u0131nda farkl\u0131 da\u011f\u0131l\u0131m olu\u015fturmakta ve bu olay\u0131n hemen akabinde n\u00f6bet geli\u015febilmektedir. \u00a0N\u00f6bet olu\u015fumundan sorumlu olan epileptojenik alanlara daha fazla kan gitmesi bu durumu tetikleyen basamakt\u0131r. SPECT g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerinde bu dola\u015f\u0131msal de\u011fi\u015fiklikler g\u00f6sterilmi\u015ftir. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc sorumlu mekanizma ise; HBO tedavisine sekonder geli\u015fen hiperoksi ve hipokarbidir. Mekanizmada \u00f6nce hiperoksi ve hipokarbinin sebep oldu\u011fu g\u00fc\u00e7l\u00fc serebral vazokontriksiyon geli\u015fir.\u00a0 Tedavinin devam\u0131nda ise vasodilatasyon ba\u015flar ve ortamda olu\u015fmu\u015f serbest radikalleri, Nitrik oksidi (NO) santral sinir sistemine da\u011f\u0131t\u0131r. S\u0131\u00e7anlarda HBO tedavisi uyguland\u0131ktan sonra nitrik oksit d\u00fczeylerindeki bu dalgalanmalar\u0131n konv\u00fclziyonlar ile sonu\u00e7land\u0131\u011f\u0131 kan\u0131tlanm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130nsanda HBO tedavisi s\u0131ras\u0131nda NO sentaz<\/em> enzimi ile NO \u00fcretimi, hipokampus ve corpus striatumda 4-5\u00a0kat artmaktad\u0131r.\u00a0 Artan NO \u00fcretimi de ayr\u0131ca glutamik asit dekarboksilaz<\/em> enzimini inhibe ederek yukarda bahsi ge\u00e7en mekanizmaya katk\u0131 yapar. NO intrasell\u00fcler serbest kalsiyumu art\u0131r\u0131r, membran potansiyelini de\u011fi\u015ftirerek depolarizayonu ba\u015flat\u0131r.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u015eekil 2. N\u00f6bet Tedavi Algoritmas\u0131<\/strong><\/p>\n

Karbon monoksit (CO) zehirlenmesinde olu\u015fan adaptif de\u011fi\u015fiklikler COHb normale d\u00f6nd\u00fckten bir s\u00fcre sonra da devam etmektedir. CO \u00f6nce oksihemoglobin disosiyasyon e\u011frisini sola kayd\u0131r\u0131r. Sitokrom C oksidaz<\/em> ba\u015fta olmak \u00fczere hemoproteinlere ba\u011flan\u0131r, mitokondriyal fonksiyonlar\u0131 bozarak hipoksiyi daha da art\u0131r\u0131r. Serebral hipoksi sonucunda eksitat\u00f6r amino asit olan N- metil-D-aspartat (NMDA)<\/em> d\u00fczeyi ve beyindeki nitrit iyonu artar. B\u00fct\u00fcn bunlar serebral oksidatif stres, nekroz ve apoptoz demektir.\u00a0 Konvulziyonlar\u0131n COHB d\u00fczeyi %40 \u00fczerinde oldu\u011fu zaman daha s\u0131k g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir. CO zehirlenmesinin kendisinin konvulzan etkileri vard\u0131r. Genelde fokal epileptik aktivite beklenebilir; literat\u00fcrde akut CO zehirlenmesine ba\u011fl\u0131 iki adet jeneralize konvulziyonlu status epileptikus vakas\u0131 bildirilmi\u015ftir.<\/p>\n

CO zehirlenmesi olan hastalarda konvulziyon geli\u015fimi HBO tedavisinden sonra ba\u015flar ise nedenin CO zehirlenmesi mi yoksa veya HBO tedavisi mi oldu\u011funu ay\u0131rt etmek ger\u00e7ekten g\u00fc\u00e7t\u00fcr. Hastalarda antiepileptik ve anti\u00f6dem tedavi gereklidir. Antiepileptik tedavi i\u00e7in genel k\u0131lavuzlara uygun ajanlar se\u00e7ilmelidir (Tablo 1), k\u0131lavuzlar d\u0131\u015f\u0131nda bu zehirlenmeler i\u00e7in \u00f6zel bir kan\u0131t d\u00fczeyi y\u00fcksek \u00f6neriye ben rastlamad\u0131m. Ayr\u0131ca bu hastalar uygun g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme y\u00f6ntemleri gerekmektedir. CO zehirlenmesi ile prezente olan hastalar\u0131n MR g\u00f6r\u00fcnt\u00fclemelerinde beyaz maddede %12-37 oranlar\u0131nda de\u011fi\u015fen anormal sinyal de\u011fi\u015fiklikleri bildirilmi\u015ftir. Hipokampus ve korteks b\u00f6lgelerinde gri maddede bu anomalinin olmas\u0131 \u00f6zellikle k\u00f6t\u00fc prognoz\u00a0ile seyredecek CO zehirlenmesi demektir. CO zehirlenmesi olan hastada konvulziyonun toksik ajan veya HBO tedavisi sonucunda benzer mekanizmalar ile geli\u015fmesi zor bir durum yarat\u0131yor. Ancak Acil T\u0131p hekimi olarak biz genel yakla\u015f\u0131mda \u015funlara dikkat etmeliyiz;<\/p>\n

    \n
  1. Hasta stabil de\u011filse HBO tedavisi risk yaratabilir. Dikkatli karar vermek ve tedavi s\u0131ras\u0131nda hastay\u0131, yukar\u0131da bahsi ge\u00e7en \u00f6nemli noktalar a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00a0yak\u0131n takip edebilecek y\u00f6netimsel organizasyonu ger\u00e7ekle\u015ftirebilmek gerekiyor. \u00d6zellikle kal\u0131c\u0131 hava yolu gerekli olabilir.<\/li>\n
  2. Hastada, n\u00f6bet ge\u00e7irmeden \u00f6nce profilaktik antiepileptik tedavisi \u00f6nerisi hen\u00fcz bulunmamaktad\u0131r.<\/li>\n
  3. Hastada uygun g\u00f6r\u00fcnt\u00fclemeler ve EEG titizlikle yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Serebral hasar\u0131 erken tespit etmek olduk\u00e7a \u00f6nemlidir.<\/li>\n
  4. Hastam\u0131z konvulziyon ge\u00e7iriyor ise k\u0131lavuzlara uygun tedavi uygulanmal\u0131d\u0131r. Literat\u00fcrde \u00e7ok az vaka bildirimi olan bu patolojik durum i\u00e7in \u00f6zel bir uygulama \u00f6nerisi bulunmamaktad\u0131r.<\/li>\n<\/ol>\n

    \"\"<\/p>\n

    Tablo 1<\/strong>. Antiepileptik \u0130la\u00e7lar\u0131n Dozlar\u0131, Verili\u015f Yollar\u0131 ve Potansiyel Yan Etkileri<\/p>\n

    \u0130yi okumalar dilerim.<\/p>\n

    Kaynaklar:<\/h3>\n
      \n
    1. Doherty MJ, Hampson N. Partial seizure provoked by hyperbaric oxygen therapy: Possible mechanisms and implications. Epilepsia 46(6), 974-5, 2005<\/li>\n
    2. Marziali S, Giuliano FG, Picchi E, et al. \u00a0Non-convulsive status epilepticus in a patient with carbon-monoxide poisoning treated with hyperbaric oxygen therapy. Neuroradiol. J. 29(6): 431-435, 2016.<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

      Hiperbarik Oksijen Tedavisi Sonucunda Geli\u015fen Konvulziyon\u00a0<\/p>\n

      G\u00fcn\u00fcm\u00fczde Hiperbarik oksijen (HBO) tedavisi; nekroz ile seyreden pek \u00e7ok kemik veya yumu\u015fak doku enfeksiyonu veya travmas\u0131nda, toksikolojide se\u00e7ilmi\u015f vakalarda ve dekompresyon hastal\u0131\u011f\u0131 gibi tromboembolik olaylar\u0131n tedavisinde kullan\u0131lmaktad\u0131r. \u00d6zellikle diyabetik ayak gibi s\u0131k rastlanan kronik anaerob enfeksiyonlar, vask\u00fclitler ve gangren\u00f6z lezyonlar, poliklinik hastalar\u0131nda en s\u0131k HBO tedavisi uygulanmas\u0131 indikasyonlar\u0131 olsa da Acil T\u0131pta en \u00e7ok karbon monoksit (CO) entoksikasyonu olan hastalarda bu tedaviye ba\u015fvuruyoruz. HBO tedavisinin eri\u015filebilirli\u011fi artt\u0131ktan sonra tedavi protokollerine h\u0131zl\u0131ca giri\u015f yapt\u0131. \u00a0T.C. Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan 2001\u2019 de yay\u0131nlanan y\u00f6netmelikte HBO tedavisi i\u00e7in ba\u015fl\u0131ca \u015fu endikasyonlar belirlendi;<\/p>\n

      Dekompresyon hastal\u0131\u011f\u0131 (vurgun)
      \nHava ve gaz embolisi
      \nKarbon monoksit, siyanid gaz\u0131 zehirlenmesi veya duman inhalasyonu sonucu zehirlenmeler, yan\u0131klar
      \nGazl\u0131 gangren (Diabetik ayak komplikasyonlar\u0131)
      \nDerialt\u0131, fasya veya kas gibi dokularda olu\u015fan nekrotizan enfeksiyonlar
      \nOsteomiyelit, aseptik kemik nekrozu
      \nRadyoterapiye ba\u011fl\u0131 iskemik nekrozlar
      \nBeyinde abse
      \nRetinal arter okl\u00fczyonu, ani i\u015fitme kayb\u0131<\/p>\n","protected":false},"author":1538,"featured_media":1758,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[10014],"tags":[170,181,182,254],"class_list":["post-827","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-akademik-blog-yazisi","tag-hbo","tag-hiperbarik-oksijen-tedavisi","tag-hiperbarik-oksijen-tedavisi-sonucunda-gelisen-konvulziyon","tag-konvulziyon"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/827","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1538"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=827"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/827\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1758"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=827"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=827"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=827"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}