{"id":784,"date":"2018-04-04T11:50:44","date_gmt":"2018-04-04T08:50:44","guid":{"rendered":"https:\/\/tatd.org.tr\/tatdtoks\/2021\/09\/17\/metformin-zehirlenmesinde-oyku-yaniltici-olabilir-biyokimya-laboratuarina-guvenin\/"},"modified":"2021-11-10T22:35:23","modified_gmt":"2021-11-10T19:35:23","slug":"metformin-zehirlenmesinde-oyku-yaniltici-olabilir-biyokimya-laboratuarina-guvenin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/2018\/04\/04\/metformin-zehirlenmesinde-oyku-yaniltici-olabilir-biyokimya-laboratuarina-guvenin\/","title":{"rendered":"Metformin Zehirlenmesinde \u00d6yk\u00fc Yan\u0131lt\u0131c\u0131 Olabilir: Biyokimya Laboratuar\u0131na G\u00fcvenin"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/p>\n

Hastan\u0131n yap\u0131lan ilk tetkik (al\u0131mdan iki saat sonra) sonu\u00e7lar\u0131nda; pH: 7.36, PCO2<\/sub>: \u00a049 mmHg, SO2<\/sub>: %98, HCO3–<\/sup>: 25.1 mmol\/L,\u00a0 Baz A\u00e7\u0131\u011f\u0131: 1.1\u00a0 mmol\/L , Laktat: \u00a01.5 mmol\/L , Na+<\/sup>: 137 meq\/L, K+<\/sup>: 3.8 meq\/L , Hemoglobin: 14.8 g\/dL , Glukoz: 99 mg\/dL, BUN: 12 mg\/dL , Kreatinin: 0.72, \u00a0AST: 16 U\/L, ALT: 15 U\/L bulundu. Takiplerinde al\u0131nan ila\u00e7 al\u0131m\u0131ndan 4 saat sonraki kan gaz\u0131 sonucunda; pH: 7.36, PCO2<\/sub>: \u00a047 mmHg, SO2<\/sub>: %98, HCO3–<\/sup>: 26.1 mmol\/L, Baz A\u00e7\u0131\u011f\u0131: 0.9 mmol\/L, Laktat: 1.3 mmol\/L. \u00a0Elektrolit, karaci\u011fer ve b\u00f6brek fonksiyon testlerinde de\u011fi\u015fiklik olmad\u0131. Hastan\u0131n ila\u00e7 al\u0131m\u0131ndan sonra gastrik lavaj ge\u00e7 yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve y\u00fcksek doz ila\u00e7 ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti\u011fi halde bile hi\u00e7bir kan gaz\u0131 veya biyokimyasal parametrede bozulma olmad\u0131.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Metformin; biguanid grubundan olan bir oral antidiyabetik ila\u00e7t\u0131r. 1922 y\u0131l\u0131nda bulunmu\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen; ins\u00fclin direnci \u00fczerindeki etkisinin daha iyi anla\u015f\u0131lmas\u0131 y\u00fcz\u00fcnden son y\u0131llarda kullan\u0131m\u0131nda art\u0131\u015f oldu. \u00d6zellikle obez hastalarda mortalite ve morbiditeyi azaltt\u0131\u011f\u0131 kan\u0131tland\u0131ktan sonra kullan\u0131m\u0131 daha da artt\u0131. \u0130ns\u00fcline ba\u011f\u0131ml\u0131 olmayan DM hastalar\u0131nda tek ba\u015f\u0131na veya ins\u00fclin ba\u011f\u0131ml\u0131 DM\u00a0 Tip I\u2019de ise ins\u00fclin ile birlikte kullan\u0131labilmektedir. Yar\u0131lanma s\u00fcresi 1.5- 6 saat olup, kararl\u0131 plazma konsantrasyonu 24-48 saati bulabilmektedir. Gebelik kategorisi ise B\u2019dir. Yan etkileri ba\u015fl\u0131ca diyare, bulant\u0131, kusma, gaz, haz\u0131ms\u0131zl\u0131k, \u00e7arp\u0131nt\u0131, nefes darl\u0131\u011f\u0131, deride d\u00f6k\u00fcnt\u00fc, B12 vitamini seviyelerinde d\u00fc\u015fme, hipoglisemi, tat almada bozukluk, halusinasyonlar ve hatta deliryum olabilir. Ciddi yan etkiler olarak laktik asidoz, renal yetmezlik, respiratuvar yetmezlik ve karaci\u011fer yetmezli\u011fi ile sonu\u00e7ta geli\u015fen MODS tablosudur. Akut zehirlenme vakalar\u0131nda metabolik tabloda bozulma ve hipoglisemi beklenmelidir.<\/p>\n

\u0130lac\u0131n kullan\u0131m\u0131ndaki art\u0131\u015f ile laktik asidoz yap\u0131c\u0131 etkisi hakk\u0131nda az\u0131msanmayacak \u015fekilde vaka sunumlar\u0131nda art\u0131\u015f oldu. Bu arada pek \u00e7ok yazar\u0131n vurgulad\u0131\u011f\u0131 gibi iki ayr\u0131 tip laktik asidoz senaryosu oldu\u011funun da alt\u0131n\u0131 \u00e7izmek laz\u0131m. Metformin ile ortaya \u00e7\u0131kan laktik asidoz (metformin induced lactic acidosis= MILA) ve ikincisi metformin ile ili\u015fkili laktik asidoz (Metformin Associated Lactic Acidosis= MALA). Bu ilk senaryo direkt ila\u00e7 kullan\u0131m\u0131na ba\u011fl\u0131 istenmeyen etkiyi anlat\u0131rken iken ikinci senaryo (MALA) ise altta yatan hastal\u0131k ile de ilgili bir metabolik s\u00fcreci g\u00f6sterir. Hastalarda altta yatan b\u00f6brek hastal\u0131\u011f\u0131 olmasa bile y\u00fcksek dozlarda ila\u00e7 al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 zaman laktik asidoz tablosu geli\u015febilir. Altta yatan hastal\u0131\u011f\u0131 olan ki\u015filerde ise metformin d\u00fc\u015f\u00fck dozlarda bile dokuda birikerek MALA tablosuna neden olur.<\/p>\n

B\u00f6brek fonksiyon yetersizli\u011fi (kreatinin>1.2 mg\/dL) olan hastalar; ila\u00e7 tedavisi gerektiren konjestif kalp yetmezli\u011fi; kronik karaci\u011fer hastal\u0131klar\u0131; yak\u0131n zamanda ge\u00e7irilmi\u015f miyokard enfarkt\u00fcs\u00fc veya kardiyak \u015fok yaratan di\u011fer durumlar; akut veya kronik alkolizm,\u00a0 hipoksemi, \u015fok veya solunum yetmezli\u011fi gibi laktik asidoz yaratacak komorbiditeler \u00a0Metformin\u00ae i\u00e7in kontrendike durumlard\u0131r. Diyabetik ketoasidoz da dahil olmak \u00fczere akut veya kronik metabolik asidoz varl\u0131\u011f\u0131 da kesin kontrendikasyondur. Metformin ince barsakta emildikten sonra portal ven ile karaci\u011fere ta\u015f\u0131n\u0131r. Karaci\u011fere ula\u015fmadan \u00f6nce hem glikolizi ind\u00fckleyerek ve hem de glikoz metabolizmas\u0131n\u0131 aerob yolaktan anaerob yola\u011fa \u00e7evirerek laktat \u00fcretimini art\u0131r\u0131r. B\u00f6brek yetmezli\u011fi olmayan ve kontroll\u00fc Tip 2 DM hastas\u0131nda Metformin kullan\u0131m\u0131 glukoneojezi inhibe edecek ama laktat \u00fcretimini art\u0131rmayacakt\u0131r. Y\u00fcksek doz Metformin ise glukoneojenezin inhibisyonunu daha da art\u0131racak ve hepatositlerde anaerob glikoz metabolizmas\u0131 da artacakt\u0131r. Hepatositlerden laktat uptake azalarak \u00f6zellikle yemeklerden sonra ince barsakta laktat \u00fcretiminin artmas\u0131na ve plazma laktat d\u00fczeyinin artmas\u0131na neden olacakt\u0131r. Bu tablo kan laktat d\u00fczeyini y\u00fckseltecektir.<\/p>\n

Son k\u0131lavuzlarda erkeklerde kreatinin \u2265 1.5 mg\/dL ve kad\u0131nlarda \u2265 1.4 mg\/dL ise Metformin kullan\u0131lmamas\u0131n\u0131 \u00f6nermektedir. Bizim hastam\u0131z gibi kronik olarak Metformin ila\u00e7 tedavisinde olanlarda akut\/ kronik ila\u00e7 yan etkisini ay\u0131rt etmek zordur. Laktik asidozu geli\u015fmeden ve kreatinin d\u00fczeyi y\u00fckselmeden Metformin toksitesinden bahsetmek kolay de\u011fildir. \u00d6yk\u00fcs\u00fcnde Metformin kulland\u0131\u011f\u0131 bilinen hastalarda, laktat d\u00fczeyi > 15mmol\/L, anyon a\u00e7\u0131\u011f\u0131 > 20 mmol\/ L, ph < 7.1, serum HCO3 < 10mmol\/L olmas\u0131 veya b\u00f6brek yetmezli\u011fi (serum kreatinin > 2.0 mg\/dL) olmas\u0131 durumunda Metformin ile ili\u015fkili Laktik asidozis tablosundan \u015f\u00fcphe edilmelidir (MALA). Bu asidoz tablosu %50 mortalite ile seyreden ve literat\u00fcrdeki vakalara g\u00f6re Vazopressin tedavisi ile geri d\u00f6nebilen a\u011f\u0131r ve ciddi vazodilatasyon klini\u011fini i\u00e7erir. Standart olarak uygulanan s\u0131v\u0131 tedavileri ile norepinefrin, epinefrin tedavileri \u00e7ok etkili olamazlar.\u00a0 <\/em><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Hastam\u0131za geri d\u00f6nersek y\u00fcksek doz Metformin \u00ae tablet al\u0131m\u0131 ile intihar te\u015febb\u00fcs\u00fc i\u00e7in bu hastan\u0131n klinik bulgular\u0131n\u0131n ve biyokimyasal testlerinin hastan\u0131n \u00f6yk\u00fcs\u00fcn\u00fc desteklemedi\u011fini g\u00f6rmekteyiz. Literat\u00fcrde bahsedilen karaci\u011fer fonksiyon testleri ve PT \u00fczerinde etkisi olmas\u0131 da beklenir. Hastam\u0131z yakla\u015f\u0131k 10 gr toplam Metformin dozu ald\u0131\u011f\u0131 ve gastrik lavaj i\u00e7in ge\u00e7 kald\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcnce muhtemelen \u00f6yk\u00fcn\u00fcn yanl\u0131\u015f oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Zehir Dan\u0131\u015fma Merkezi g\u00fcnl\u00fck maksimum eri\u015fkin dozunu 3 gr olarak bildirmi\u015fti, hasta hem kronik olarak ila\u00e7 kullanan biri hem de y\u00fckleme olarak y\u00fcksek doz alm\u0131\u015f biri olamaz idi. Psikiyatri konsultasyonu sonucunda asl\u0131nda bu dozda intihar giri\u015fimi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve amac\u0131n sekonder kazan\u00e7 oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Hastam\u0131z\u0131n \u00f6yk\u00fcs\u00fcn\u00fcn de\u011fil de Biyokimyasal testlerin<\/em> ne kadar yol g\u00f6sterici oldu\u011funun iyi bir kan\u0131t\u0131 oldu.<\/p>\n

Kaynaklar:<\/u><\/h2>\n
    \n
  1. Metformin intoxication: Vasopressin’s key role in the management of severe lactic acidosis.\u00a0https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.ajem.2017.10.057<\/a>.<\/li>\n
  2. Metformin-associated lactic acidosis: is it really just an association? https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.ajem.2010.10.024<\/a>. <\/u><\/li>\n
  3. Acute metformin overdose: examining serum pH, lactate level, and metformin concentrations in survivors versus nonsurvivors: a systematic review of the literature. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.annemergmed.2009.04.023<\/a><\/li>\n
  4. Metformin intoxication: Vasopressin’s key role in the management of severe lactic acidosis. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.ajem.2017.10.057<\/u><\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Metformin Zehirlenmesinde \u00d6yk\u00fc Yan\u0131lt\u0131c\u0131 Olabilir:<\/p>\n

    Biyokimya Laboratuar\u0131na G\u00fcvenin<\/p>\n

    Acil servisimize 23 ya\u015f\u0131nda kad\u0131n hasta intihar ama\u00e7l\u0131 Metformin \u00ae 500 mg tabletlerden\u00a0 20 tane i\u00e7me \u015fikayeti ile getirildi. Hastada\u00a0 Diabetes mellitus, Ps\u00f6riasis tan\u0131lar\u0131 mevcut ve ila\u00e7lar kendine ait. \u0130la\u00e7lar\u0131 ald\u0131ktan bir saat sonra annesine s\u00f6yl\u00fcyor ve sonra da acil servisimize getiriliyor. Tahminen al\u0131mdan 2 saat sonra bize ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Acil serviste ilk bulgular\u0131;\u00a0 GKS:15, \u00a0TA: 124\/77 mm Hg, \u00a0SPO2: %98, \u00a0Nab\u0131z:78\/ dak, \u00a0Ate\u015f:36.1 \u2070C, \u00a0Parmak ucu kan \u015fekeri: 98 mg\/dl, EKG: Normal sinus ritmi.<\/p>\n

    Hasta; herhangi bir kar\u0131n a\u011fr\u0131s\u0131, bulant\u0131-kusmas\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyordu ama aktif \u015fikayet olarak sadece dudakta uyu\u015fma oldu\u011fundan bahsediyordu. Yap\u0131lan n\u00f6rolojik, bat\u0131n, solunum, kardiyak muayenesinde herhangi patolojik bir bulgu saptanmad\u0131. Hastadan al\u0131nan \u00f6yk\u00fc do\u011frultusunda Ulusal Zehir Dan\u0131\u015fma Hatt\u0131 ile ileti\u015fim kurularak, gerekli bilgi al\u0131\u015fveri\u015fi yap\u0131ld\u0131. Merkezin \u00f6nerisi do\u011frultusunda hastaya gastrik lavaj ve 1g\/kg dan aktif k\u00f6m\u00fcr verilmesi planland\u0131. \u0130lac\u0131n toksik dozu konusunda merkezden bilgi al\u0131namad\u0131 ve sadece Metformin\u00ae in maksium yeti\u015fkin dozunun 3 gr oldu\u011fu; hafif toksik dozlarda bulant\u0131-kusma, kar\u0131n a\u011fr\u0131s\u0131, miyalji gibi semptomlara sebep olabilece\u011fi; ileri toksik dozlarda ise laktik asidoz, renal yetmezlik, respiratuvar yetmezlik, karaci\u011fer yetmezli\u011fi, ventrikuler disritmi yapabilece\u011fi; hastan\u0131n monitorize edilip, en az 24 saat, uzam\u0131\u015f yar\u0131lanma \u00f6mr\u00fc i\u00e7in \u00a072 saat takip edilmesi gerekti\u011fi, bu s\u00fcre zarf\u0131nda laktat, elektrolit d\u00fczeyleri, karaci\u011fer fonksiyon ve b\u00f6brek fonksiyon testleri \u00a0g\u00f6r\u00fclmesi gerekmekte oldu\u011fu belirtildi.<\/p>\n","protected":false},"author":1380,"featured_media":1702,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[10014],"tags":[88,202,272,283,284,285,289,449],"class_list":["post-784","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-akademik-blog-yazisi","tag-biyokimyasal-testler","tag-intoksikasyon","tag-mala","tag-metformin","tag-metformin-associated-lactic-acidosis","tag-metformin-induced-lactic-acidosis","tag-mila","tag-zehirlenme"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/784","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1380"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=784"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/784\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1702"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=784"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=784"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=784"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}