{"id":754,"date":"2018-02-20T13:33:45","date_gmt":"2018-02-20T10:33:45","guid":{"rendered":"https:\/\/tatd.org.tr\/tatdtoks\/2021\/09\/12\/zehirlenmelerde-ekstrakorporeal-tedaviler-yazi-dizisi-asetaminofen\/"},"modified":"2021-11-10T22:35:23","modified_gmt":"2021-11-10T19:35:23","slug":"zehirlenmelerde-ekstrakorporeal-tedaviler-yazi-dizisi-asetaminofen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/2018\/02\/20\/zehirlenmelerde-ekstrakorporeal-tedaviler-yazi-dizisi-asetaminofen\/","title":{"rendered":"Zehirlenmelerde Ekstrakorporeal Tedaviler Yaz\u0131 Dizisi \u2013 Asetaminofen"},"content":{"rendered":"<h2><u><strong>ASETAM\u0130NOFEN<\/strong><\/u><\/h2>\n<h3><strong>Genel\u00a0:<\/strong><\/h3>\n<ul>\n<li>En yayg\u0131n olarak kullan\u0131lan analjezik ve antipiretik<\/li>\n<li>Etkisi : siklooksijenaz\u0131n (\u00e7o\u011funlukla COX-2) indirekt inhibisyonu sonucu santral prostoglandin E2 sentezini inhibe ederek.<\/li>\n<li>Terap\u00f6tik dozun 4 saat i\u00e7erisinde %60-95\u2019i barsaklardan emilir.<\/li>\n<li>Uzun sal\u0131n\u0131ml\u0131 preparatlar, \u00e7ok miktarda al\u0131m, \u00e7e\u015fitli ila\u00e7lar ile birlikte al\u0131m\u0131nda pik d\u00fczeye gelmesi birka\u00e7 saat gecikebilir.<\/li>\n<li>Proteine %10-30 oran\u0131nda ba\u011flan\u0131r. Doz a\u015f\u0131m\u0131nda bu oran\u0131n de\u011fi\u015fti\u011fi g\u00f6sterilememi\u015f.<\/li>\n<li>Da\u011f\u0131l\u0131m hacmi 0.9-1 L\/kg.<\/li>\n<li>\u00d6l\u00fcmc\u00fcl zehirlenmelerde en s\u0131k kar\u015f\u0131la\u0131lan ila\u00e7<\/li>\n<li>\u0130yi bilinen antidotu <strong>N-asetil sistein (NAC) <\/strong>ilk 8 saatte verilse bile, akut masif ila\u00e7 al\u0131mlar\u0131nda \u00f6l\u00fcm g\u00f6r\u00fclebilmekte.<\/li>\n<li>Masif al\u0131mlarda ciddi karaci\u011fer hasar\u0131ndan \u00f6nce h\u0131zl\u0131ca mitokondriyal disfonksiyon belirtileri (metabolik asidoz, bilin\u00e7te bozulma) geli\u015fir.<\/li>\n<li>Di\u011fer \u00f6l\u00fcmc\u00fcl durumlar genellikle hastaneye ge\u00e7 ba\u015fvuru ve NAC tedavisinin ge\u00e7 ba\u015flamas\u0131 sonucu ger\u00e7ekle\u015fir.<\/li>\n<li>G\u00fcncel NAC tedavisi : 150 mg\/kg bolus, takiben 50 mg\/kg 4 saat boyunca ve 100 mg\/kg 16 saat boyunca.\u200b<img decoding=\"async\" style=\"height: 150px;width: 800px\" src=\"https:\/\/tatd.org.tr\/tatdtoks\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2021\/10\/110-1.png\" alt=\"\" \/><\/li>\n<\/ul>\n<h3><strong>Klinik : <\/strong><\/h3>\n<ul>\n<li>Olu\u015fan NAPQI miktar\u0131 glutatyon depolar\u0131n\u0131 a\u015f\u0131nca =&gt; serbest NAPQI h\u00fccresel proteinlerdeki sistein rezid\u00fcleri gibi tiol i\u00e7eren bile\u015fikler ile tepkimeye girer.<\/li>\n<li>Bu tepkimeler oksijenin daha az CYP2E1\u2019in daha y\u00fcksek oldu\u011fu sentrilobuler hepatositlerde meydana gelir. Nekroz sonucu karaci\u011fer fonksiyonu bozulur.<\/li>\n<li>Masif al\u0131mlarda (500 mg\/kg) al\u0131mdan sonra 12 saat i\u00e7erisinde hepatotoksisitenin bulgular\u0131 ortaya \u00e7\u0131kmadan \u00f6nce, mitokondriyal yetmezli\u011fe ba\u011fl\u0131 bilin\u00e7 bozuklu\u011fu ve laktik asidoz g\u00f6r\u00fclebilir. Bu hastalarda \u00f6l\u00e7\u00fclen APAP d\u00fczeyi genellikle \u00e7ok y\u00fcksektir (750 mg\/L or 5000 mmol\/L)<\/li>\n<li>Ciddi APAP zehirlenmesinde b\u00f6brekte NAPQI \u00fcretimine ba\u011fl\u0131 =&gt; akut b\u00f6brek yetmezli\u011fi.<\/li>\n<\/ul>\n<h3><strong>Y\u00f6netim :<\/strong><\/h3>\n<ul>\n<li>Erken ba\u015fvurularda G\u0130S dekontaminasyonu i\u00e7in de\u011ferlendirme ve ne kadar ila\u00e7 i\u00e7ildi\u011finin \u00f6\u011frenilmesi.<\/li>\n<li>\u0130lk 4 saatte veya 4 saatten sonraki m\u00fcmk\u00fcn olan en erken saatte serum APAP d\u00fczeyi \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131.<\/li>\n<li>Mitokondriyal toksisiteyi d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcren masif al\u0131mlarda APAP d\u00fczeyi daha erken g\u00f6nderilebilir.<\/li>\n<\/ul>\n<h3><strong>Literat\u00fcr tarama : <\/strong><\/h3>\n<ul>\n<li>Medline, Embase, Cochrane systematic Reviews ve Cochrane Central (10 Temmuz 2012).<\/li>\n<li>Veritabanlar\u0131nda asetaminofen veya parasetamole ek olarak; diyaliz veya hemodiyaliz veya hemoperf\u00fczyon veya plazmaferez veya plazma de\u011fi\u015fimi, de\u011fi\u015fim transf\u00fczyon veya hemofiltrasyon veya hemodiyafiltrasyon veya ekstrakorporeal tedavi veta CRRT tarand\u0131.<\/li>\n<li>EAPCCT ve NACCT y\u0131ll\u0131k toplant\u0131 tutanaklar\u0131 manuel olarak tarand\u0131 (2002-2014).<\/li>\n<li>Google scholar ve eri\u015filen makalelerin kaynak\u00e7alar\u0131 tarand\u0131.<\/li>\n<li>Literat\u00fcr tarama 1 Nisan 2014\u2019te g\u00fcncellendi.<\/li>\n<\/ul>\n<h3><strong>Sonu\u00e7lar :<\/strong><\/h3>\n<p>24 makale dahil edildi : NAC tedavisi kabul edilmeden \u00f6nce y\u00fcr\u00fct\u00fclen 1 randomize kontroll\u00fc \u00e7al\u0131\u015fma (RK\u00c7), 1 g\u00f6zlemsel \u00e7al\u0131\u015fma, 20 vaka bildirimi ve vaka serisi, 2 farmakokinetik \u00e7al\u0131\u015fma.<\/p>\n<h1><strong>\u00d6NER\u0130LER\u00a0:<\/strong><\/h1>\n<h2><strong>1-Genel : Ciddi asetaminofen zehirlenmesinde ECTR \u00f6nerilir (2D).<\/strong><\/h2>\n<p>Akut APAP doz a\u015f\u0131m\u0131nda \u00e7o\u011funlukla NAC tedavisi yeterli olmaktad\u0131r. NAC mevcut de\u011fil ise, NAC kullan\u0131m\u0131n\u0131 k\u0131s\u0131tlayacak ciddi allerji mevcutsa ve APAP d\u00fczeyi \u00e7ok y\u00fcksek ve bu durum da NAC\u2019\u0131n yetersiz kalabilece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde veya mitokondriyal yetmezlik klinik bulgular\u0131 mevcutsa ECTR yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h2><strong>2-ECTR endikasyonlar\u0131 :<\/strong><\/h2>\n<p>A\u015fa\u011f\u0131daki durumlardan herhangi biri mevcutsa ECTR tavsiye edilir :<\/p>\n<p><strong>E\u011fer NAC verilmedi ve APAP d\u00fczeyi &gt; 1000 mg\/L (6620<\/strong>m<strong>mol\/L) (1D) veya &gt; 800 mg\/L (5300 <\/strong>m<strong>mol\/L) (2D) ise.<\/strong><\/p>\n<p><strong>E\u011fer NAC verilmemi\u015f ve hastada bilin\u00e7 bozuklu\u011fu, metabolik asidoz, artm\u0131\u015f laktat mevcut, ve APAP d\u00fczeyi &gt; 700 mg\/L (4630 <\/strong>m<strong>mol\/L) (1D) veya &gt; 500 mg\/L (3300<\/strong>m<strong>mol\/L) (2D) ise.<\/strong><\/p>\n<p><strong>NAC verilmi\u015f ve hastada bilin\u00e7 bozuklu\u011fu, metabolik asidoz, artm\u0131\u015f laktat mevcut, ve APAP d\u00fczeyi &gt; 900 mg\/L (5960 <\/strong>m<strong>mol\/L) (1D) veya &gt; 800 mg\/L (5300<\/strong>m<strong>mol\/L) (2D) ise.<\/strong><\/p>\n<p><u>\u015eu durumlarda ECTR tavsiye edilmez :<\/u><\/p>\n<p><strong>NAC verilmemi\u015f bile olsa, tek ba\u015f\u0131na al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 bildirilen doz temel al\u0131narak (2D).<\/strong><\/p>\n<p><strong>NAC verildiyse tek ba\u015f\u0131na APAP d\u00fczeyi temel al\u0131narak (2D).<\/strong><\/p>\n<p><u>\u015eu durumda ECTR \u00f6nerilmez :<\/u><\/p>\n<p><strong>NAC verildiyse al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 bildirilen doz temel al\u0131narak (1D).<\/strong><\/p>\n<h2><strong>3-ECTR\u2019nin kesilmesi :<\/strong><\/h2>\n<p><strong>S\u00fcrekli klinik iyile\u015fme belirginle\u015fene kadar ECTR \u00f6nerilir (1D).<\/strong><\/p>\n<h2><strong>4-ECTR se\u00e7imi :<\/strong><\/h2>\n<p><strong>APAP zehirlenmeli hastalarda tercih edilen ECTR aral\u0131kl\u0131 hemodiyalizdir (1D).<\/strong><\/p>\n<p>IHD imkan\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 durumlarda a\u015fa\u011f\u0131dakiler uygun alternatiflerdir :<\/p>\n<p><strong>Aral\u0131kl\u0131 hemoperf\u00fczyon (1D)<\/strong><\/p>\n<p><strong>CRRT (3D)<\/strong><\/p>\n<p><strong>Yenido\u011fanda de\u011fi\u015fim transf\u00fczyonu (2D)<\/strong><\/p>\n<h2><strong>5-Di\u011fer :<\/strong><\/h2>\n<p><strong>ECTR s\u00fcresince NAC artm\u0131\u015f h\u0131zda devam ettirilmelidir (1D).<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><img decoding=\"async\" style=\"height: 150px;width: 800px\" src=\"https:\/\/tatd.org.tr\/tatdtoks\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2021\/10\/210-1.png\" alt=\"\" \/><\/p>\n<h3><strong>Kaynak : <\/strong><\/h3>\n<ol>\n<li>Gosselin, S., Juurlink, D. N., Kielstein, J. T., Ghannoum, M., Lavergne, V., Nolin, T. D., et al. (2014). Extracorporeal treatment for acetaminophen poisoning: Recommendations from the EXTRIP workgroup. <em>Clinical Toxicology<\/em>, <em>52<\/em>(8), 856\u2013867. <a href=\"http:\/\/doi.org\/10.3109\/15563650.2014.946994\">http:\/\/doi.org\/10.3109\/15563650.2014.946994<\/a><\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Zehirlenmelerde Ekstrakorporeal Tedavi Yakla\u015f\u0131mlar\u0131<\/p>\n<p>ASETAM\u0130NOFEN<\/p>\n<p>The EXtracorporeal TReatments In Poisoning\u00a0(EXTRIP), Zehirlenmelerde ECTR kullan\u0131m\u0131 ile ilgili \u00f6neri geli\u015ftirmek \u00fczere farkl\u0131 \u00fclkelerden farkl\u0131 bran\u015f uzmanlar\u0131n\u0131n bir araya gelmesiyle kurulmu\u015f bir \u00e7al\u0131\u015fma grubudur. EXTRIP \u00e7al\u0131\u015fma grubu, metod de\u011ferlendirip geli\u015ftirmek \u00fczere,\u00a0literat\u00fcr verilerinin k\u0131s\u0131tl\u0131\u00a0ve\u00a0yorumlanmas\u0131 g\u00fc\u00e7\u00a0olan bir madde se\u00e7mektedir.<\/p>\n<p>A\u015fa\u011f\u0131da, ve yaz\u0131 dizisinin devam\u0131nda, farkl\u0131 maddeler i\u00e7in EXTRIP \u00e7al\u0131\u015fma grubunun yap\u0131lan literat\u00fcr taramalar\u0131 sonucu elde edilen \u00e7al\u0131\u015fmalardaki verilerin de\u011ferlendirilerek, \u00f6nceden belirlenmi\u015f iki oturumlu oylama sistemi ile olu\u015fturulan konsens\u00fcs sonucu geli\u015ftirdikleri \u00f6neriler yer almaktad\u0131r.<\/p>\n<p>UYARI\u00a0:\u00a0<\/p>\n<p>Bu yaz\u0131 ve yaz\u0131 dizisinin devam\u0131ndaki yaz\u0131larda, ilgili zehirlenmelerden etrafl\u0131ca bahsedilmemi\u015f olup, sadece ECTR y\u00f6netimleri tart\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r. S\u00f6z konusu maddeler ile geli\u015fen toksik sendromlar\u0131n kapsaml\u0131 y\u00f6netimi i\u00e7in ilgili kaynaklardan yard\u0131m al\u0131n\u0131z.\u00a0<\/p>\n<p>&#8216;Zehirlenmelerde Ekstrakorporeal Tedaviler &#8211; Genel Yakla\u015f\u0131m&#8217;\u00a0i\u00e7in l\u00fctfen t\u0131klay\u0131n\u0131z.<\/p>\n","protected":false},"author":883,"featured_media":1665,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[10014],"tags":[70,143,150,202,449],"class_list":["post-754","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-akademik-blog-yazisi","tag-asetaminofen","tag-ekstrakorporeal-tedaviler","tag-extrip","tag-intoksikasyon","tag-zehirlenme"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/754","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/users\/883"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=754"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/754\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1665"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=754"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=754"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=754"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}