{"id":745,"date":"2018-02-06T12:22:52","date_gmt":"2018-02-06T09:22:52","guid":{"rendered":"https:\/\/tatd.org.tr\/tatdtoks\/2021\/09\/17\/kronik-ilac-kullanimina-bagli-kardiyotoksisite\/"},"modified":"2021-11-10T22:35:23","modified_gmt":"2021-11-10T19:35:23","slug":"kronik-ilac-kullanimina-bagli-kardiyotoksisite","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/2018\/02\/06\/kronik-ilac-kullanimina-bagli-kardiyotoksisite\/","title":{"rendered":"Kronik \u0130la\u00e7 Kullan\u0131m\u0131na Ba\u011fl\u0131 Kardiyotoksisite"},"content":{"rendered":"

Literat\u00fcrde ani \u00f6l\u00fcme kadar varan QRS uzamas\u0131 olan vakalar bildirilmi\u015ftir. TAD grubu farmakolojik \u00f6zelli\u011fi olarak miyokard dokusunda fazla (akumulasyon)\u00a0<\/strong>biriken ila\u00e7lard\u0131r ve bunun sonucunda bu ila\u00e7lar adrenerjik aminlerin reuptake\u2019 ini engeller, miyokardiyal membran permeabilitesini bozar ve direkt miyokardiyo-depresan etki ederler. Ayr\u0131ca hepimizin bildi\u011fi gibi kardiyak disritmilere neden olarak miyokard kontraktilitesini bozarlar. SSRI grubu ise TAD grubuna g\u00f6re kardiyotoksik anlamda daha masum bir gruptur (1, 2)<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u015eekil 1.<\/strong> Farkl\u0131 mekanizmalar \u00fczerinden kardiyotoksik etkileri olan ila\u00e7lar. Bu \u015femada \u00f6zetlendi\u011fi gibi de\u011fi\u015fmi\u015f genetik ekspresyon, protein degranulasyonu, vazodilatasyonda bozulma, kardiyak hipertrofi, azalm\u0131\u015f nitrik oksit \u00fcretimi, intrasell\u00fcler kalsiyum d\u00fczeyinde de\u011fi\u015fme gibi mekanizmalar sonucunda kardiyak toksik etkiler ortaya \u00e7\u0131kabilir (1)<\/p>\n

Kardiyotoksisite yan etkileri \u00e7o\u011funlukla kanser tedavisinde kullan\u0131lan kemoterap\u00f6tik ajanlara ve bu gruptan \u00f6zellikle antrasiklin ila\u00e7lara ba\u011fl\u0131 geli\u015fmektedir. \u00a0Amfetamin, mitomisin, paklitaksel ve zidovudin de kronik kardiyotoksik ila\u00e7lar olarak bilinirler. Kardiyotoksisiteye neden olan esas mekanizma serbest radikallere ve hipoksiye neden olan oksidatif strestir<\/strong>. Kemoterap\u00f6tik ajanlar kanser h\u00fccrelerinin mitotik ve metabolik faaliyetlerinin bozarak etki ederler. Ancak bu esnada normal h\u00fccrelerin de mitotik ve metabolik faaliyetlerini bozduklar\u0131 i\u00e7in bulant\u0131, kusma, kemik ili\u011fini bask\u0131lama yan\u0131nda kardiyovask\u00fcler faaliyetleri de bask\u0131larlar. Uzun d\u00f6nem kardiyotoksik ajanlara maruz kalan hastalarda apoptozis ve miyokardiyal kontraktilitede regulasyon metabolizmas\u0131nda bozulma olu\u015fur. \u0130la\u00e7lar\u0131n kardiyotoksik etkileri iki fizyopatolojik yoldan olu\u015fur. \u0130lki kardiyak kaslar\u0131n performans\u0131n\u0131n ilaca ba\u011fl\u0131 bozulmas\u0131d\u0131r. \u0130kincisi iyon kanallar\u0131 ve pompalar\u0131n etkilenmesidir.\u00a0 Bu kanallar voltajla \u00e7al\u0131\u015fan sodyum ve potasyum iyon kanallar\u0131 ile Na+<\/sup>– K+<\/sup> ATPaz pompas\u0131d\u0131r.\u00a0 Kardiyak toksik ila\u00e7lara maruz kal\u0131nmas\u0131 sonucunda kardiyak repolarizasyon s\u00fcresi uzad\u0131\u011f\u0131ndan, QT zaman\u0131 uzar ve aritmi geli\u015fir. Torsades de pointes gibi fatal ritimler ortaya \u00e7\u0131kar. B\u00fct\u00fcn bu ortaya \u00e7\u0131kan patolojilerin merkezinde serbest radikaller vard\u0131r. Oksidatif stres miyokard h\u00fccrelerinin \u00f6lmesinin yan\u0131nda miyokard h\u00fccrelerinde eksitasyon-kontraksiyon d\u00f6ng\u00fcs\u00fcn\u00fc bozulmas\u0131ndan da sorumludur.\u00a0 \u00d6zellikle nitrit grubu serbest radikaller oksidatif stresin tetikleyicisidirler (3).<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Tablo 1.<\/strong> Yukar\u0131daki tabloda baz\u0131 kemoterap\u00f6tik ajanlara ba\u011fl\u0131 kardiyotoksik etkiler \u00f6zetlenmi\u015ftir. Antrasiklinler, antimetabolitler, antimikrotubul ajanlar, alkilizan ajanlar, antianjiyojenik ajanlar, monoklonal HER2 antikorlar\u0131, antianjiojenik ajanlar, antivaskuler endotelyal b\u00fcy\u00fcme fakt\u00f6r\u00fc gibi ajanlar\u0131n kardiyotoksik yan etkileri daha \u00e7ok kronik etkiler \u00fczerinden olu\u015fmaktad\u0131r. Bu ajanlar de\u011fi\u015fken olmakla beraber hastalarda konjestif kalp yetmezli\u011fi, perikardit, aritmiler, miyokardit gibi geni\u015f spektrumlu yan etkileri olu\u015fur (4).<\/p>\n

Antrasiklin grubu ila\u00e7lar kanser tedavisinde etkili olmas\u0131na ra\u011fmen kardiyotoksik nedenlerden dolay\u0131 yayg\u0131n kullan\u0131m\u0131 olmayan kemoterap\u00f6tik ajanlard\u0131r. Doksorubisin ve daunorubisin bu grubun en bilinen \u00f6rnekleri olup aktinobakteria grubundan \u00fcretilmektedirler. Antrasiklin ile olu\u015fan kardiyotoksisite klini\u011finde hasta bize aritmi, miyokardit, perikardit veya akut sol ventrik\u00fcl yetmezli\u011fi ile ba\u015fvuracakt\u0131r. Antrasiklin grubuna ait kardiyotoksisite durumunda olan bir \u00f6zellik; tedaviden sonra da ge\u00e7 d\u00f6nemde ortaya \u00e7\u0131kabilmesidir. Verilere g\u00f6re antrasiklin kardiyomiyopatisinden sonra sa\u011fkal\u0131m iskemik veya dilate kardiyomiyopatiden daha azd\u0131r. Ba\u015fta antrasiklin tedavisine ba\u011fl\u0131 kardiyotoksisite olmak \u00fczere kemoterap\u00f6tik ajanlar\u0131n neden oldu\u011fu kardiyotoksisite durumunda ilk kullan\u0131lmas\u0131 gereken ila\u00e7lar, \u00f6zellikle sistolik kalp yetmezli\u011fi geli\u015fmi\u015fse, ACE inhibit\u00f6rleridir. Di\u011fer antrasiklin nedenli kardiyotoksisite tedavisi ila\u00e7lar\u0131 olarak deksrazoksan, L- karnitin, probukol, CoQ10, N- asetilsistein, vitamin E, fenetilamin ve deferoksamin denenmi\u015flerdir (1).<\/p>\n

Bu grup ila\u00e7 kullanan hastalarda tan\u0131 ve takip ajan\u0131 olarak ekokardiyografi kullan\u0131lmas\u0131 alt\u0131n standart olarak kabul edilmektedir. Kanser tedavisi alan hastalar akut bir sorun ya\u015fad\u0131klar\u0131nda acil servise ba\u015fvurmaktalar. \u00d6zellikle hastalar\u0131n acil servise y\u00f6nlendirmeleri sonucunda biz tedavi alt\u0131ndaki hastalarda ilaca ba\u011fl\u0131 yan etkileri daha iyi bilmek ve tedavi etmek zorunday\u0131z.<\/p>\n

Kaynaklar:<\/strong><\/u><\/h3>\n
    \n
  1. Iqubal et al., Clinical updates on drug-induced cardiotoxicity. \u00a0IJPSR, 2018; Vol. 9(1): 16-26<\/li>\n
  2. Menna P and Salvatorelli E: Primary Prevention Strategies for Anthracycline Cardiotoxicity: A Brief Overview. Chemotherapy 2017; 62: 159-68.<\/li>\n
  3. Lee CS: Mechanisms of cardiotoxicity and the development of heart failure. Critical care nursing clinics of North America 2015; 27: 469-81.<\/li>\n
  4. Klimas J: Drug-Induced Cardiomyopathies: INTECH Open Access Publisher 2012.<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Kronik \u0130la\u00e7 kullan\u0131m\u0131na Ba\u011fl\u0131 Kardiyotoksisite<\/p>\n

    Acil serviste s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z kritik hasta gruplar\u0131ndan birisi olan toksikoloji hastalar\u0131 aras\u0131nda kardiyotoksik ila\u00e7 al\u0131m\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak acil servislere ba\u015fvuran hastalar mevcuttur. \u0130lk akla gelen; hastalar\u0131n digital t\u00fcrevleri, beta blokerler veya kalsiyum kanal blokerlerinin akut toksik etkilerine ba\u011fl\u0131 geli\u015fen sendromlar olsa da asl\u0131nda pek \u00e7ok hastada kronik ila\u00e7 al\u0131m\u0131na ba\u011fl\u0131 kardiyotoksik etkiler ortaya \u00e7\u0131kabilir. \u00a0Komorbiditesi y\u00fcksek olan hastalarda s\u00fcrekli kullan\u0131lan ila\u00e7 gruplar\u0131 gayet toksik tablolar yaratmaktad\u0131rlar. Bu yaz\u0131m\u0131zda daha \u00e7ok\u00a0kronik kullan\u0131m\u00a0ile kardiyotoksisite yol a\u00e7an ila\u00e7lar\u0131 konu edece\u011fiz.\u00a0<\/p>\n

    Acil servislerde kronik kardiyotoksik ila\u00e7 kullan\u0131m\u0131na ba\u011fl\u0131 olumsuz etkilerini s\u0131k g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz en b\u00fcy\u00fck ila\u00e7 gruplar\u0131ndan birisi antidepresanlard\u0131r. Bunun s\u0131k g\u00f6r\u00fclmesinin nedeni hem toplum i\u00e7inde insidans\u0131 artm\u0131\u015f depresyon hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n tedavisi i\u00e7in fazla kullan\u0131lmas\u0131, hem de antidepresan ila\u00e7lara kontrolsuz eri\u015fimin kolay olmas\u0131d\u0131r. Bu ila\u00e7 grubu i\u00e7erisinde \u00f6zellikle en \u00e7ok kullan\u0131lanlar trisiklik antidepresanlar (TAD), selektif serotonin reuptake inhibit\u00f6rleri (SSRI) ve monoamin oksidaz inhibit\u00f6rleridir (MAOI). Bahsi ge\u00e7en 3 grup i\u00e7erisinde TAD kullan\u0131m\u0131 sonucunda kardiyotoksik etkiler ise en s\u0131k g\u00f6r\u00fclen yan etkileri olu\u015fturmaktad\u0131r. Trisiklik antidepresan grubu i\u00e7inde kardiyotoksisiteden en s\u0131k sorumlu olan ajanlar; \u00a0amitriptilin, amoksapin, desipramin, doksepin, imipramin, nortriptilin, protriptilin ve trimipraminlerdir.\u00a0Bu ila\u00e7lar\u0131n kronik kullan\u0131m\u0131 s\u0131ras\u0131nda hastalar\u0131n %20\u2019sinde postural hipotansiyon geli\u015fir. \u00a0Ayr\u0131ca atriyoventrik\u00fcler iletide bozukluk da olu\u015fmaktad\u0131r.\u00a0<\/p>\n","protected":false},"author":1538,"featured_media":1655,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[10014],"tags":[56,230,238,258,413,419],"class_list":["post-745","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-akademik-blog-yazisi","tag-antidepresan-ilaclar","tag-kardiyotoksisite","tag-kemoterapotik-ajanlar","tag-kronik-ilac-kullanimi","tag-toksisite","tag-trisiklik-antidepresan-ilaclar"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/745","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1538"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=745"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/745\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1655"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=745"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=745"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=745"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}