Methemoglobinemi \u00a0bir\u00e7ok toksik ajana ba\u011fl\u0131 geli\u015fir. En \u00e7ok methemoglobinemi yapan ajanlar aromatik aminler, nitrobenzen, metil nitrit, aromatik nitrozlar, sulfanamidler, naftalin, g\u00fcm\u00fc\u015f nitrat, bak\u0131r s\u00fclfat, \u00e7inko s\u00fclfat bazlar\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca yang\u0131n sonras\u0131 dumana ba\u011fl\u0131, hemoglobin denaturasyonu ve hipoksiyesekonderde geli\u015febilir. \u00c7ocuklarda metHb d\u00fczeyini reg\u00fcle eden NADH MetHbred\u00fcktaz enzim sistemi eksikli\u011fi sonucunda da methehoglobinemi g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n
Hastalar genellikle siyanoz ile acil servise ba\u015fvurur. Siyanoz genellikle MetHb % 10-20 aral\u0131\u011f\u0131nda iken g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Methemoglobin \u00a0% 20-50 d\u00fczeyinde iken dispne, ta\u015fikardi, ba\u015fa\u011fr\u0131s\u0131, vertigo, ta\u015fikardi ve senkop g\u00f6r\u00fclebilir. Seviye % 50 ve \u00fczerinde ise n\u00f6bet, takipne ve metabolikasidoz g\u00f6r\u00fclebilir. Seviye % 70 ve \u00fczerinde oldu\u011funda \u00f6l\u00fcmc\u00fcl olabilir.<\/p>\n
Tedavisinde %100 oksijen ve metilen mavisi kullan\u0131l\u0131r.Bu tedavilere cevap vermeyen hastalarda aferez ve hiperbarik oksijen tedavisi de kullan\u0131lmaktad\u0131r. Bu vakay\u0131 acil servislerde nadir g\u00f6r\u00fclmesi; metilen mavisi ve hiperbarik oksijen tedavi deneyimi payla\u015fmak amac\u0131yla haz\u0131rland\u0131.<\/p>\n
\u00c7elik tel fabrikas\u0131nda meydanc\u0131 (temizlik i\u015fleri ile u\u011fra\u015fan) \u00a0olarak \u00e7al\u0131\u015fan 52 ya\u015f\u0131ndaki erkek hasta acil servisimize senkop nedeniyle geldi. Hasta fabrikada g\u00fcnl\u00fck temizlik i\u015fleri yapt\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada aniden bay\u0131lm\u0131\u015f. Acil servise bay\u0131ld\u0131ktan 30 dakika sonra ambulans ile geldi. Geldi\u011finde \u015fuuru a\u00e7\u0131kt\u0131, oryantasyon ve koordinasyon zorluklada olsa mevcuttu. GKS 14 puan olarak de\u011ferlendirildi.<\/p>\n
Hasta solunum s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 ve belirgin siyanoz nedeniyle ilk olarak acil servis res\u00fcsitasyon b\u00f6l\u00fcm\u00fcne al\u0131narak takip edilmeye ba\u015fland\u0131. \u0130lk vital bulgular\u0131, TA: 110\/80mmHg, nab\u0131z 105\/dk, solunum say\u0131s\u0131 22\/dk, O2 sat %70 mm\/Hg, ate\u015f 36\u00baC idi. Senkop etiyolojisi a\u00e7\u0131s\u0131ndan rutin tetkikleri ve kranial tomografisi (CT) \u00a0istendi. Parmaktan \u00f6l\u00e7\u00fclen glukoz de\u011feri 128 mg\/dl idi. \u0130lk kan gaz\u0131 pH: 7.40, PO2: 43,8mm\/Hg, PCO2:41,9mm\/Hg, COHb: 1,1mm\/Hg, MetHb: 49,1mm\/Hg olarak \u00f6l\u00e7\u00fcld\u00fc. Kranial CT normaldi. Hastan\u0131n hik\u00e2yesinden migren d\u0131\u015f\u0131nda ek hastal\u0131\u011f\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 \u00f6\u011frenildi. Yak\u0131nlar\u0131ndan ve kendisinden al\u0131nan anamnez sonucunda suisit d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmedi. Ancak olas\u0131 intoksikasyonlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan hasta adli olarak de\u011ferlendirildi.<\/p>\n
Fizik muayenesinde dudaklarda, dilde, y\u00fczde ve ellerde (t\u0131rnaklarda) belirgin siyanotik g\u00f6r\u00fcn\u00fcm mevcut idi. Ayr\u0131ca ba\u015f d\u00f6nmesi, mide bulant\u0131s\u0131, solunum g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc vard\u0131. \u0130lk takiplerinde O2 saturasyonlar\u0131 % 75-85 mm\/Hg aral\u0131\u011f\u0131nda devam etti. Semptomlara y\u00f6nelik serum fizyolojik inf\u00fczyonu ve y\u00fcksek ak\u0131ml\u0131 Oksijen tedavisine ba\u015fland\u0131. Biyokimyada glukoz 206 mg\/dl, kreatinin 0,6mg\/dl, BUN 13mg\/dl, eGFR (CKD-EPI) 118, CKMB 28mg\/dl, CK 662mg\/dlidi. Troponin negatifti, koag\u00fclasyon testleri ve hemogram normal s\u0131n\u0131rlarda idi. Y\u00fcksek oksijen tedavisi ve s\u0131v\u0131 replasman\u0131ndan olu\u015fan semptomatik tedaviye devam edildi. Hastan\u0131n kontrol kan gaz\u0131nda pH:\u00a0 7.40, PO2: 31,5mm\/Hg, PCO2: 41,4mm\/Hg, COHb: 1,4mm\/Hg, MetHb: 43,5mm\/Hg olarak \u00f6l\u00e7\u00fcld\u00fc ve metilen mavisi tedavisi planland\u0131. Bu esnada hastadan nefroloji ve hematoloji kons\u00fcltasyonu istendi, sonucunda hemodiyaliz ve aferez planlanmad\u0131. Methemoglobin d\u00fczeylerinin y\u00fcksek seyretmesi \u00fczerine metilen mavisi tedavisi uyguland\u0131. Toplam 70 mg metilen mavisi 1 mg\/kg dozunda 100cc SF ile birlikte 5-10 dk olacak \u015fekilde verildi. Uygulamadan sonraki yar\u0131m saat i\u00e7inde kontrol kan gaz\u0131nda metHb18,1mm\/Hg olarak geldi. Hastan\u0131n metilen mavisine cevap verdi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclerek ikinci doz uygulanmad\u0131. Y\u00fcksek ak\u0131ml\u0131 oksijen tedavisine devam edildi. Ayr\u0131ca Hiperbarik oksijen (HBO) tedavisi i\u00e7in HBO uzman\u0131ndan kons\u00fcltasyon istendi. Hastan\u0131n ba\u015f d\u00f6nmesi ve mide bulant\u0131s\u0131n\u0131n devam etmesi ve solunum g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn tam d\u00fczelmemesi \u00fczerine hastaya geli\u015finden sonraki 8. Saatte HBO planland\u0131. Tedavi \u00f6ncesi kan gaz\u0131 MetHb 18,1mm\/Hgidi. \u0130ki saat HBO tedavisi sonras\u0131 kontrol kan gaz\u0131 metHb 1,5mm\/Hg olarak geldi. Hasta d\u00fc\u015f\u00fck doz oksijen tedavisi ile takip edildi. Ertesi g\u00fcn 04.00 de oksijen tedavisi sonland\u0131r\u0131larak takibe devam edildi. Devam\u0131nda oksijen saturasyonlar\u0131 ve vital bulgular\u0131 stabil seyretti. Hastan\u0131n semptomlar\u0131takiplerinde tamamen d\u00fczelmesi; \u00a0kontrol kan gaz\u0131 ve vital bulgular\u0131n\u0131n normal seyretmesi \u00fczerine tavsiyeler ile taburcu edildi.<\/p>\n
Hastan\u0131n takip edildi\u011fi d\u00f6nemde i\u015fvereni ve ailesi ile temasa ge\u00e7ilerek olas\u0131 toksikolojik etkili ajanlar ara\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. \u00c7inko-fosforu \u00e7elik kaplamada s\u0131v\u0131 tanklarda kulland\u0131klar\u0131 ve tinerinde fabrikada yayg\u0131n kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00f6\u011frenildi. Bunun \u00fczerine\u00a0 hastan\u0131n tiner ve veya \u00e7inko- fosfor ile temas\u0131ndan \u015f\u00fcphelenildi.<\/p>\n
Methemoglobin d\u00fczeyi %10\u2019un \u00fczerine \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda, ilk olarak siyanoz ortaya \u00e7\u0131kar. Methemoglobin d\u00fczeyi %30-40\u2019\u0131n \u00fczerine \u00e7\u0131kmad\u0131k\u00e7a hipoksemi ve azalm\u0131\u015f oksijen ta\u015f\u0131nmas\u0131na ait bulgular hastalarda g\u00f6zlenmez. Sunulan olguda siyanoz d\u0131\u015f\u0131nda santral sinir isiteminde hipoksi nedeniyle senkop olu\u015fmu\u015ftur. Methemoglobinin %70 ve \u00fczerindeki kan d\u00fczeylerinde konv\u00fclziyon, koma, kardiyovask\u00fcler kollaps ve hatta \u00f6l\u00fcm g\u00f6zlenebilmektedir.<\/p>\n
Methemoglobin d\u00fczeyi y\u00fcksek hastalarda monitorizasyon ve destek tedavisi \u00e7ok \u00f6nemlidir. EKG, kan bas\u0131nc\u0131 ve oksijen saturasyonu, arteryal kan gaz\u0131 yak\u0131ndan takip edilmelidir. \u0130lk tedavi hastay\u0131 toksik ajandan uzakla\u015ft\u0131rmak olmal\u0131d\u0131r. Dokulara oksijen sunumu art\u0131rmak i\u00e7in y\u00fcksek ak\u0131ml\u0131 oksijen tedavisi ba\u015flan\u0131r. Methemoglobin d\u00fczeyi %30\u2019dan y\u00fcksek ise, damardan 1-2 mg\/kg %1\u2019lik metilen mavisi uygulanmas\u0131 \u00f6nerilmektedir. Ancak metilen mavisi kendisi de toksik ajan (nefrotoksik, kardiyotoksik) oldu\u011fundan indikasyon a\u00e7\u0131s\u0131ndan dikkatli olmak gerekir. Antidot tedavisi olarak metilen mavisinin genelde tek doz verilmesi yeterli olsa da e\u011fer tedaviden bir saat sonra\u00a0 methemoglobin d\u00fczeyi %60 (baz\u0131 kaynaklar %40) \u00fczerinde ise bir doz daha verilebilir. Metilen mavisi kullan\u0131m\u0131n\u0131n sak\u0131ncal\u0131 oldu\u011fu durumlarda ise literat\u00fcrde hiperbarik oksijen \u00f6nerilmektedir. \u00d6zellikle \u00e7ocuklarda Exchange transf\u00fczyon ve eritrosit transf\u00fczyonu tedavileri de ba\u015far\u0131 ile uygulanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Senkop Nedeniyle Acil Servise Ba\u015fvuran Methemoglobulinemi Vakas\u0131n\u0131n Hiperbarik Oksijenle Tedavisi Deneyimi
\nG\u0130R\u0130\u015e<\/p>\n
Methemoglobin (metHb), hemoglobin molek\u00fcl\u00fcn\u00fcn anormal formlar\u0131ndand\u0131r.\u00a0 Santral siyanozda d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi gereken en \u00f6nemli nedenlerden biridir. Methemoglobin hemoglobin molek\u00fcl\u00fcndeki demirin ferr\u00f6z formdan (Fe2+), ferrik forma (Fe3+) oksidasyonu sonucunda olu\u015fur. Normal ko\u015fullarda v\u00fccutta total hemoglobin (Hb)’in\u00a0%1’inden azd\u0131r ve artmas\u0131 durumunda oksihemoglobin disosiasyon e\u011frisi sola kayarak dokularda hipoksi, laktik asidoz ve ciddi vakalarda \u00f6l\u00fcme yol a\u00e7abilir. Methemoglobinemide, hemoglobinin oksijen ta\u015f\u0131ma yetene\u011fi bozulur ve sonucunda doku oksijenizasyonu azal\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"author":1380,"featured_media":1637,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[10014],"tags":[181,286,287,359,368],"class_list":["post-733","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-akademik-blog-yazisi","tag-hiperbarik-oksijen-tedavisi","tag-methemoglobin","tag-methemoglobulinemi","tag-senkop","tag-siyanoz"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/733","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1380"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=733"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/733\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1637"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=733"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=733"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=733"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}