{"id":715,"date":"2017-12-29T14:50:45","date_gmt":"2017-12-29T11:50:45","guid":{"rendered":"https:\/\/tatd.org.tr\/tatdtoks\/2021\/09\/17\/mantar-zehirlenmeleri-bolum-1\/"},"modified":"2021-11-10T22:35:23","modified_gmt":"2021-11-10T19:35:23","slug":"mantar-zehirlenmeleri-bolum-1","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/2017\/12\/29\/mantar-zehirlenmeleri-bolum-1\/","title":{"rendered":"Mantar Zehirlenmeleri &#8211; B\u00f6l\u00fcm 1"},"content":{"rendered":"<div class=\"pcrstb-wrap\"><table border=\"0\" cellspacing=\"2\" cellpadding=\"1\">\n<tbody>\n<tr>\n<td style=\"width: 10px\"><\/td>\n<td style=\"width: 1359px\">&nbsp;<\/p>\n<h2><strong><u>Genel Bak\u0131\u015f<\/u><\/strong><\/h2>\n<p>\u00dcnl\u00fc fantastik eser yazar\u0131 Terry Pratchett\u2019i anmadan olmazd\u0131 mantar zehirlenmedi konusu. Kendisi mantar yemekten zevk alan ve mantarlarla ilgili bu efsane s\u00f6z\u00fc ile bu onuru hak etmi\u015ftir. D\u00fcnyada 5 ila 10 bin aras\u0131nda mantar t\u00fcr\u00fc bulunmaktad\u0131r ve 100 kadar \u00e7e\u015fidinin zehirli oldu\u011fu bilinmektedir. \u00dclkemiz ve di\u011fer baz\u0131 \u00fclkelerde bilin\u00e7li mantar t\u00fcketiminden kaynakl\u0131 zehirlenmeler \u00f6n plandayken di\u011fer \u00fclkelerde \u00e7ocuklar\u0131n bilin\u00e7siz t\u00fcketimi nedeniyle zehirlenmeler g\u00f6r\u00fclmektedir. T\u00fcketilebilir mantarlar ile zehirli mantarlar\u0131n g\u00f6rsel olarak birbirine benzemesi ve yanl\u0131\u015f tan\u0131nmas\u0131 sonucu y\u00fcksek miktarda t\u00fcketimi g\u00f6r\u00fclebilir. Mantar t\u00fcketimi sonras\u0131 hekimlere mantar\u0131n bir foto\u011fraf\u0131n\u0131n g\u00f6sterilmesi ya da \u00f6zelliklerinin anlat\u0131lmas\u0131 \u00f6nemlidir. Normalde mikolojistlerden yard\u0131m al\u0131nmas\u0131 \u00f6nerilmesine ra\u011fmen \u00fclkemizde bu t\u00fcr bir veri taban\u0131 bulunmamaktad\u0131r. Fakat baz\u0131 sorular bize yol g\u00f6sterici olmaktad\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Bu sorular\u00a0aras\u0131nda;<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Mantar\u0131 ne zaman t\u00fckettiniz?<\/li>\n<li>Mantar yedikten ne kadar s\u00fcre sonra \u015fikayetleriniz ba\u015flad\u0131? Bir defa m\u0131 yoksa ard\u0131\u015f\u0131k \u00f6\u011f\u00fcnlerde t\u00fckettiniz mi? Ard\u0131\u015f\u0131k t\u00fcketim varsa tekrar \u0131s\u0131tt\u0131n\u0131z m\u0131?<\/li>\n<li>Birden fazla mantar t\u00fcr\u00fc t\u00fckettiniz mi?<\/li>\n<li>Sizinle birlikte mantar t\u00fcketen ki\u015filerde benzer \u015fik\u00e2yetler ba\u015flad\u0131 m\u0131?<\/li>\n<li>Mantar\u0131 b\u00fct\u00fcn halinde mi yoksa k\u00fc\u00e7\u00fck par\u00e7alar halinde mi t\u00fckettiniz?<\/li>\n<li>Mantar\u0131 pi\u015firdiniz mi? Nas\u0131l pi\u015firdiniz?<\/li>\n<li>Mantar ile alkol ald\u0131n\u0131z m\u0131?<\/li>\n<li>Toplad\u0131ktan ne kadar s\u00fcre sonra t\u00fckettiniz? Plastik torba i\u00e7ine koydunuz mu? Saklama s\u00fcresince \u00fczerinde yap\u0131\u015fkan bir tabaka olu\u015ftu mu? Toplad\u0131ktan sonra y\u0131kad\u0131n\u0131z m\u0131?<\/li>\n<li>Topraktan m\u0131 yoksa a\u011fa\u00e7 \u00fczerinden mi toplad\u0131n\u0131z?<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table><\/div>\n<p>Bu sorular\u0131n her birisi hastan\u0131n durumunu ve zehirlenmenin ay\u0131r\u0131c\u0131 tan\u0131s\u0131n\u0131-\u015fiddetini belirlememizi sa\u011flar. Ya\u011f\u0131\u015fl\u0131 ge\u00e7en ilkbahar ve sonbaharda mantar zehirlenmelerinin artmas\u0131 normaldir. Ayn\u0131 zamanda yenen mantar\u0131n miktar\u0131, mantar\u0131n olgunlu\u011fu, mevsim, b\u00f6lge ve haz\u0131rlan\u0131\u015f \u015feklinin zehirlenmede etkisi oldu\u011fu bilinmektedir.<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><img decoding=\"async\" style=\"height: 200px;width: 288px\" src=\"https:\/\/tatd.org.tr\/tatdtoks\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2021\/10\/terry-1.png\" alt=\"\" \/><\/p>\n<h2><strong><u>Gastrointestinal bulgularla ilerleyen mantarlar<\/u><\/strong><\/h2>\n<p>Mantar t\u00fcketimine ba\u011fl\u0131 en s\u0131k g\u00f6r\u00fclen bulgular gastrointestinal sistem ile ilgilidir. Di\u011fer sistemleri hedef alan mantar t\u00fcrlerinin bir\u00e7o\u011fu gastrointestinal sistem toksisitesi de g\u00f6stermektedir. Bu nedenle ba\u015fvuru an\u0131ndaki klini\u011fi ve biyokimyasal de\u011ferlerin takibi s\u00fcresince gastrointestinal sistem takibi de unutulmamal\u0131d\u0131r. \u00a0Agaricus placomyces,A. semaotus, A.xanthodermus, Boletus ailesi, Hygrophoropsis aurantiaca (Coprinus t\u00fcrleri), Entoloma sinuatum, Mycena pura, Omphalatus illudens, Russula emetica, Scleroderma citrinum Tricholoma sulphureum ve T.saponaceum en s\u0131k gastrointestinal bulgulara neden olan t\u00fcrlerdir.<\/p>\n<h3><strong>Klinik<\/strong><\/h3>\n<p>Genellikle erken ba\u015flang\u0131\u00e7l\u0131 (ilk \u00fc\u00e7 saat) bulant\u0131, kusma, ishal ve kar\u0131n a\u011fr\u0131s\u0131 ile kendini g\u00f6sterir. Kendili\u011finden 24 saat i\u00e7inde geriler. Coprinus atramentarius (gri m\u00fcrekkep mantar\u0131) ise koprin isimli toksin (ya da metaboliti) nedeniyle alkol metabolizmas\u0131ndaki aldehit basama\u011f\u0131n\u0131 inhibe eder. Bu nedenle alkol ile al\u0131mlar\u0131nda dis\u00fclfiram benzeri etkiye neden olur. Etkisi be\u015f g\u00fcn kadar s\u00fcrebilmektedir. Ampulloslitocybe clavipes koprin i\u00e7ermemesine ra\u011fmen benzer bir etkiye neden olur.<\/p>\n<h3><strong>Tedavi<\/strong><\/h3>\n<p>Semptomatik destek tedavisi \u00f6nerilmektedir. S\u0131v\u0131-elektrolit dengesine dikkat edilmeli ve m\u00fcmk\u00fcnse mantar\u0131n t\u00fcr\u00fc belirlenmelidir.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" style=\"height: 200px;width: 1200px\" src=\"https:\/\/tatd.org.tr\/tatdtoks\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2021\/10\/gis-1.png\" alt=\"\" \/><\/p>\n<h2><strong><u>Hepatotoksik etkilere neden olan mantarlar<\/u><\/strong><\/h2>\n<p>Siklopeptid isimli potansiyel hepato-toksinleri i\u00e7eren mantar t\u00fcrleri ya\u011fl\u0131 dejenerasyona ve sentrolob\u00fcler nekroza neden olur. En bilinen toksinler ise amatoksin, fallotoksin ve virotoksindir. Amatoksinler en tehlikeli toksin gurubudur, fallotoksinin absorbsiyonu \u00e7ok iyi olmad\u0131\u011f\u0131ndan genellikle sadece gastrointestinal semptomlara neden olurlar. Virotoksinlerin ise insanlarda zehirlenmeye neden olmad\u0131\u011f\u0131 \u00f6ne s\u00fcr\u00fclmektedir. Amanita phalloides (k\u00f6y g\u00f6\u00e7\u00fcren, evcik k\u0131ran), Amanita virosa (\u00f6l\u00fcm mele\u011fi) , Amanita bisporigera, Amanita ocreata, Amanita verna (aptal mantar\u0131), Galerina autumnalis, Galerina Marginata (kukuletal\u0131 mantar) ve Lepiota (yalanc\u0131 dede mantar\u0131) ve Conocybe\u2019nin baz\u0131 t\u00fcrleri bu t\u00fcr hepatotoksinleri i\u00e7erir. Bu guruptaki mantarlar\u0131n d\u00fcnyada meydana gelen mantarlara ba\u011fl\u0131 \u00f6l\u00fcm vakalar\u0131n\u0131n %90\u2019\u0131ndan sorumlu oldu\u011fu unutulmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h3><strong>Klinik<\/strong><\/h3>\n<p>Amatoksinler olduk\u00e7a stabildirler ve \u0131s\u0131 ile yok edilmezler. DNA-ba\u011f\u0131ml\u0131 RNA polimeraz II\u2019ye ba\u011flan\u0131rlar ve bu nedenle transkripsiyon i\u00e7in gerekli olan uzamay\u0131 inhibe ederler. Traskripsiyonu engelledi\u011fi i\u00e7in protein sentezi durur ve h\u00fccreyi \u00f6l\u00fcme g\u00f6t\u00fcr\u00fcr. G\u0130S kanal h\u00fccreleri, hepatositler ve b\u00f6brek t\u00fcb\u00fcl h\u00fccreleri gibi y\u00fcksek protein sentezi ihtiyac\u0131 olan h\u00fccreler bu inhibisyondan daha fazla etkilenirler. G\u0130S\u2019ten kolayca emilen amatoksinler \u00a0%60 oran\u0131nda enterohepatik siklusa girer ve 90-120 dakika sonra idrarda saptanabilir. Toksik doz ise amatoksin i\u00e7in 0,1-0,2 mg\/kg\u2019d\u0131r ve bir amanita phalloides 10-15 mg amatoksin i\u00e7ermektedir.<\/p>\n<p>Al\u0131mdan 5-24 saatlik bir latent periyoddan sonra bulant\u0131, kusma, kar\u0131n a\u011fr\u0131s\u0131, sulu ishal, hipotansiyon, ta\u015fikardi, elektrolit imbalans\u0131 ve laktik-metabolik asidoz gibi gastrointestinal toksisite bulgular\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar. Latent evre ne kadar k\u0131sa ise toksiste o kadar ciddidir. Bu ilk d\u00f6nemde \u00f6l\u00fcmler elektrolit imbalans\u0131 nedeniyle olmaktad\u0131r. \u0130kinci d\u00f6nem ise 18-36 saat sonra g\u00f6r\u00fclmektedir. Karaci\u011fer enzimleri y\u00fckselmesine ra\u011fmen g\u00f6rece klinik bir iyile\u015fme izlenir. Bu d\u00f6nemde taburcu edilen hastalar birka\u00e7 g\u00fcn sonra hepatik ve renal yetmezlik ile tekrar ba\u015fvururlar. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00f6nemde ise hepatik sentrolobuler nekroz sonucunda sar\u0131l\u0131k ve hepatik yetmezlik g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Al\u0131mdan genellikle 2-6 g\u00fcn sonra kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan bu d\u00f6nemde koma, hipoglisemi, D\u0130C tablosu ve kanamalar g\u00f6r\u00fclebilir. Asetot\u00fcb\u00fcler nekroz sonucu b\u00f6brek yetmezli\u011fi izlenebilir. \u00d6l\u00fcm genelde 6-16 g\u00fcn sonra g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Ensefalopati, metabolik asidoz, ciddi koag\u00fclopati ve hipoglisemi \u00f6nemli prognostik bulgulard\u0131r.<\/p>\n<p>Tan\u0131da \u00f6yk\u00fc, mantar\u0131n t\u00fcr\u00fcn\u00fcn anla\u015f\u0131lmas\u0131 ve fizik muayene \u00f6nemlidir. Her ne kadar HPLC ve radyoimmunassay \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ile amatoksin varl\u0131\u011f\u0131 v\u00fccut s\u0131v\u0131lar\u0131nda g\u00f6sterilebilse de rutin kullan\u0131ma ge\u00e7memi\u015ftir. Meixner (Weiland testi de deniliyor, Oxford Reference Toxicology ve bir\u00e7ok kitapta Meixner testi olarak isimlendiriliyor) testinde gazete ka\u011f\u0131d\u0131na mantar\u0131n suyu damlat\u0131larak kurutulmas\u0131 beklenir sonras\u0131nda konsantre hidroklorik asid damlat\u0131l\u0131r. Mavi renk amatoksin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcr. Fakat Meixner testinin \u00f6zg\u00fcll\u00fc\u011f\u00fc ve duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 bilinmemektedir ve di\u011fer toksinlerle \u00e7apraz reaksiyon verebilmektedir.<\/p>\n<h3><strong>Tedavi<\/strong><\/h3>\n<p>Semptomatik s\u0131v\u0131 replasman\u0131 ve asidozun d\u00fczeltilmesi \u00f6nemlidir. Amanita phalloides al\u0131m\u0131ndan \u015f\u00fcphe edilen vakalar asemptomatik olsalar bile 24 saat g\u00f6zetim alt\u0131nda tutulmal\u0131d\u0131r. Mantar\u0131n t\u00fcr\u00fcn\u00fcn belirlenmesi \u00e7ok \u00f6nemlidir.<\/p>\n<p>Oral aktif k\u00f6m\u00fcr tekrarlayan dozlarda uygulanabilir. Amatoksinin enterohepatik siklusa girdi\u011fi ve aktif k\u00f6m\u00fcr uygulamas\u0131n\u0131n bu d\u00f6ng\u00fcy\u00fc bozdu\u011fu bilinmektedir. Fakat kontroll\u00fc \u00e7al\u0131\u015fmalar bulunmamaktad\u0131r. Uygulama \u00f6ncesi hastan\u0131n kusmas\u0131n\u0131n engellenmesi ve solunum yolunun g\u00fcven alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 gereklidir.<\/p>\n<p>\u00dcre, kreatinin, tam kan say\u0131m\u0131, karaci\u011fer fonksiyon testleri ve elektrolitler temel laboratuvar verileridir. Semptomatik hastalarda kan gaz\u0131 de\u011ferlendirmesi de yol g\u00f6sterici olabilmektedir. \u0130drar \u00e7\u0131k\u0131m\u0131 ve buna g\u00f6re hidrasyonun d\u00fczenlenmesi gereklidir. Karaci\u011fer fonksiyon testlerinde bozukluk varsa karaci\u011fer yetmezli\u011finin en kullan\u0131\u015fl\u0131 prognostik testi olan protrombin zaman\u0131na bak\u0131lmal\u0131d\u0131r. Hipoglisemi a\u00e7\u0131s\u0131ndan hasta takip edilmelidir. Hipoglisemi nedeniyle konv\u00fclsiyon ve koma geli\u015febilece\u011fi unutulmamal\u0131d\u0131r. Tek ve k\u0131sa konv\u00fclsiyonlara m\u00fcdahale edilmesine gerek yoktur fakat di\u011fer konv\u00fclsiyonlar algoritmaya uygun \u015fekilde tedavi edilir.<\/p>\n<p>De\u011fi\u015fik tedavi y\u00f6ntemleri y\u0131llardan bu yana denenmesine ra\u011fmen mantar zehirlenmelerine \u00f6zg\u00fcn bir antidot bulunmamaktad\u0131r. Deneysel modellerde penisilinin amatoksinin karaci\u011fere al\u0131nmas\u0131n\u0131 engelledi\u011fi y\u00f6n\u00fcnde veriler bulunmaktad\u0131r. Bu nedenle benzilpenisilin 0,5 milyon \u00fcnite\/kg\/g\u00fcn (300,000-1,000,000 \u00fcnite\/kg\/g\u00fcn) olacak \u015fekilde 2-3 g\u00fcnl\u00fck inf\u00fczyon verilebilir. Bu tedavi y\u00f6nteminde b\u00f6brek fonksiyonlar\u0131 s\u0131k\u0131 takip edilmelidir. Benzilpenisilinin \u00e7ok h\u0131zl\u0131 verilmesi konv\u00fclsiyonlara neden olabilir ve penisilin alerjisi d\u0131\u015flanm\u0131\u015f olmal\u0131d\u0131r. Deve dikeninden elde edilen silibinin de ABD\u2019de preparat\u0131 olmamas\u0131na ra\u011fmen Avrupa\u2019da kullan\u0131lmaktad\u0131r. 20-50 mg\/kg\/g\u00fcn dozu ile verilmektedir. Karaci\u011fer ve b\u00f6brek yetmezli\u011fi klasik yollar ile tedavi edilir fakat karaci\u011fer nakline s\u0131kl\u0131kla gerek duyulmaktad\u0131r. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda duedonal aspirasyon ile amatoksinlerin enterohepatik siklusunu k\u0131rma, NAC, erken plazmaferez, hemodiyaliz ve hemoperf\u00fczyon, steroid, simetidin (4-10 g\/g\u00fcn) \u00a0ve thioctic asid kullan\u0131m\u0131 di\u011fer tedavi y\u00f6ntemleridir. Fakat bu tedavi y\u00f6ntemlerinin hi\u00e7birinin kesin yararl\u0131 oldu\u011funa dair veri bulunmamaktad\u0131r. Protrombin zaman\u0131 uzam\u0131\u015f hastalarda taze donmu\u015f plazma ve vitamin K verilmi\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen \u00e7o\u011fu vakada yan\u0131t al\u0131namam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" style=\"height: 200px;width: 1200px\" src=\"https:\/\/tatd.org.tr\/tatdtoks\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2021\/10\/hepato-1.png\" alt=\"\" \/><\/p>\n<h2><u><strong>Hematolojik etkilere sahip olan mantarlar<\/strong><\/u><\/h2>\n<p>A\u011fa\u00e7 g\u00f6vdesinde ya\u015fayan Paxillus involutus isimli mantar hematolojik etkileri ile \u00fcn salm\u0131\u015ft\u0131r. Bu mantar t\u00fcketildi\u011finde IgG\u2019yi de i\u00e7eren bir mekanizma ile hemolitik anemi g\u00f6r\u00fclebilmektedir. A\u011f\u0131r hemoliz durumunda ve \u015fok geli\u015fti\u011finde akut b\u00f6brek yetmezli\u011fi geli\u015febilir. Hastalara semptomatik destek tedavi verilir. Renal yetmezlik durumunda diyaliz g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmal\u0131d\u0131r, ayn\u0131 zamanda plazma de\u011fi\u015fimi de muhtemel imm\u00fcn komplekslerin temizlenmesi i\u00e7in kullan\u0131labilir. Gastrointestinal sistem etkilerinden sonra imm\u00fcn hemolitik anemi,hemoglobin\u00fcri, olig\u00fcri ve renal yetmezli\u011fin g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc ve Tricholoma, Paxillus ve Lyophyllum t\u00fcrlerinin neden oldu\u011fu duruma Paxillus sendromu ad\u0131 verilmi\u015ftir. Armilla Mellea ise \u00e7i\u011f yenildikten sonra hemolitik etki g\u00f6steren bir di\u011fer mantar t\u00fcr\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" style=\"height: 200px;width: 1200px\" src=\"https:\/\/tatd.org.tr\/tatdtoks\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2021\/10\/hemato-1.png\" alt=\"\" \/><\/p>\n<h2><strong><u>Nefrotoksik etkilere neden olan mantarlar<\/u><\/strong><\/h2>\n<p>Orellanin ve orellin gibi bir dizi nefrotoksinin bulundu\u011fu mantar t\u00fcrlerinin t\u00fcketilmesi ile b\u00f6brek yetmezli\u011fi g\u00f6r\u00fclebilir. Cortinarius rebellus (\u00f6r\u00fcmcek mantar\u0131), C.orellanus (aptal mantar\u0131) ve baz\u0131 di\u011fer Cortinarius t\u00fcrleri orellanin i\u00e7ermektedir. Orellanin al\u0131m\u0131ndan uzun bir s\u00fcre sonra interstisyel nefrite ve akut t\u00fcb\u00fcler nekroza neden olmaktad\u0131r. Bu s\u00fcre 7 g\u00fcnden 21 g\u00fcne kadar uzayabilmektedir. 2-amino-4,5 hexadienoik asit i\u00e7eren Amanita smithana, Amanita abrupta, Amanita proxima ve Amanita pseudoporphyria ise t\u00fcketimden 6-24 saat sonra akut t\u00fcb\u00fclopati nedeniyle b\u00f6brek yetmezli\u011fi yapmaktad\u0131r. Bu mantar t\u00fcrlerinde 2-amino-4,5 hexadienoik asit etken olarak g\u00f6sterilse de kesin veri bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n<h3><strong>Klinik<\/strong><\/h3>\n<p>Cortinarius zehirlenmesi de Amanita zehirlenmesi gibi 3 evre halinde ilerlemektedir. Birinci evre latent evredir. Bu evre al\u0131mdan sonra en az 36 saat s\u00fcrmektedir nadiren 17 g\u00fcne kadar uzayabilir. Latent evre ne kadar k\u0131sa s\u00fcrerse toksisitenin o kadar a\u011f\u0131r oldu\u011fu bilinmelidir. 6 g\u00fcnden fazla s\u00fcren latent fazda uzun d\u00f6nem etkiler beklenmezken 2-4 g\u00fcn s\u00fcren bir latent evre g\u00f6r\u00fclmesi halinde renal yetmezli\u011fin geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcms\u00fcz oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir. \u0130kinci evre ise prerenal evredir. Bu evrede bulant\u0131, kusma, ishal, kar\u0131n a\u011fr\u0131s\u0131, \u00a0ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131 ve gastrointestinal sistem bulgular\u0131 \u00f6n plandad\u0131r. G\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fck, kas a\u011fr\u0131lar\u0131, tinnitus ve n\u00f6bet e\u015flik edebilmektedir. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc evre renal evredir. Hastalar\u0131n 50-70%\u2019sinde renal etkiler g\u00f6r\u00fcl\u00fcr ve 10-15%\u2019inde kronik renal yetmezlik ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. L\u00f6kosit\u00fcri, protein\u00fcri, hemat\u00fcri ile kendini g\u00f6steren intersitisyel nefrit olig\u00fcri ve son olarak an\u00fcriye ilerler.<\/p>\n<h3><strong>Tedavi<\/strong><\/h3>\n<p>Semptomatik destek tedavi uygulan\u0131r. Diyaliz ihtiyac\u0131n\u0131n erken d\u00f6nemde fark edilmesi gereklidir ve Cortinarius zehirlenmesi sonras\u0131 baz\u0131 hastalarda renal transplantasyon uygulanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" style=\"height: 200px;width: 1200px\" src=\"https:\/\/tatd.org.tr\/tatdtoks\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2021\/10\/nefro-1.png\" alt=\"\" \/><\/p>\n<h2 style=\"text-align: center\"><img decoding=\"async\" style=\"height: 887px;width: 800px\" src=\"https:\/\/tatd.org.tr\/tatdtoks\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2021\/10\/Ekran-Resmi-2017-12-29-15_29_13-1.png\" alt=\"\" \/><\/h2>\n<h2><strong><u>\u00d6ZET- SONU\u00c7<\/u><\/strong><\/h2>\n<p>Mantar zehirlenmesi fazlas\u0131 ile geni\u015f bir konudur. D\u00fcnyada var olan zehirli 100 kadar mantar t\u00fcr\u00fcn\u00fcn her birisini ayr\u0131 ayr\u0131 incelenmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bu y\u00fczden bu yaz\u0131da Oxford Desk Reference Toxicology kitab\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131fland\u0131rmas\u0131 temel al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. \u00dclkemizde g\u00f6r\u00fclen mantar t\u00fcrleri ve zehirlenmeleri, tedavi y\u00f6ntemleri ve sonu\u00e7lar\u0131 toksikoloji ile ilgilenen hekimler sayesinde ortaya \u00e7\u0131kacakt\u0131r. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda mantar.pro internet sitesi \u00fclkemizdeki mantarlar\u0131n g\u00f6rselleri i\u00e7in gayet iyi bir internet sitesidir.<\/p>\n<h3><strong>Referanslar<\/strong><\/h3>\n<ol>\n<li>Berger KJ, Guss DA. Mycotoxins revisited: Part II.\u00a0<em>J Emerg Med\u00a0<\/em>2005;28(2):175-83.<\/li>\n<li>Diaz JH (2005). Syndromic diagnosis and management of confirmed mushroom poisonings. Crit. Care Med, 33;427-36.<\/li>\n<li>Kibby G (1997). An illustirated guide to mushrooms and other fungi of Britain and Northern Europe. London;Parkgate Books Ltd.<\/li>\n<li>Levine M, Ruha A-M, Graeme K, et al (2011). Toxicology in the ICU Part 3; natural toxins. Chest;140; 1357-70.<\/li>\n<li>Fungi of Europe; <a href=\"http:\/\/en.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Category:fungi_of_europe&amp;pageuntil=Dacryonaema#mw-pages\">http:\/\/en.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Category:fungi_of_europe&amp;pageuntil=Dacryonaema#mw-pages<\/a><\/li>\n<li>Brayer AF, Schneider SM. Mushroom poisoning. In: Tintinalli JE, Kelen GD, Strapczynski JS. (ed.s) Emergency Medicine \u2018AComprehensive Study Guide\u2019, FACEP. Sixth edition; Mc-Graw- Hill. 2004; p.1242-46.<\/li>\n<li>Yilmaz A, Gursoy S, Varol O, Nur N, Ozyilkan E. Emergency room cases of mushroom poisonings. Saudi Med J. 2006;27(6):858-61.<\/li>\n<li>Durukan P, Yildiz M, Cevik Y et al. Poisoning from wild mushrooms in Eastern Anatolia Region: Analyses of 5 years. Hum Exp Toxicol. 2007; 26 (7):579-82.<\/li>\n<li>Nick Bateman, Robert Jefferson, Simon Thomas, John Paul Thompson, and Allister Vale, Oxford Desk Reference,2014 ,Oxford University Press.<\/li>\n<li>Bonacini, Maurizio, et al. &#8220;Features of patients with severe hepatitis due to mushroom poisoning and factors associated with outcome.&#8221;\u00a0<em>Clinical gastroenterology and hepatology<\/em>\u00a015.5 (2017): 776-779.<\/li>\n<li>Schmutz, Maxime, et al. &#8220;Mushroom poisoning: a retrospective study concerning 11-years of admissions in a Swiss Emergency Department.&#8221;\u00a0<em>Internal and emergency medicine<\/em>\u00a0(2016): 1-9.<\/li>\n<li>Karahan, Samet, et al. &#8220;Acute Pancreatitis Caused By Mushroom Poisoning: A Report of Two Cases.&#8221; Journal of investigative medicine high impact case reports 4.1 (2016): 2324709615627474.<\/li>\n<li>Diaz, James H. &#8220;Mistaken mushroom poisonings.&#8221;\u00a0<em>Wilderness &amp; environmental medicine<\/em>\u00a027.2 (2016): 330-335.<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mantar Zehirlenmeleri &#8211; B\u00f6l\u00fcm 1<\/p>\n<p>Mantar zehirlenmeleri yaz\u0131 dizisini 2 b\u00f6l\u00fcm olarak sunaca\u011f\u0131z. Yaz\u0131 dizisinin 1. b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde; mantar zehirlenmelerine genel bak\u0131\u015f, gastrointestinal bulgularla ilerleyen mantarlar, hepatotoksik etkilere neden olan mantarlar, hematolojik etkilere sahip olan mantarlar, nefrotoksik etkilere neden olan mantarlardan bahsedece\u011fiz.<\/p>\n<p>Yaz\u0131 dizisinin 2. b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde ise\u00a0 kaslar \u00fczerinde toksik etki g\u00f6steren mantarlar, kolinerjik (muskarinik) etki g\u00f6steren mantarlar, n\u00f6rolojik etki g\u00f6steren mantarlar, n\u00f6ropsikiyatrik etki g\u00f6steren mantarlar, a\u011f\u0131r metal zehirlenmesi ile ili\u015fkili mantarlardan bahsedilecektir.<\/p>\n","protected":false},"author":884,"featured_media":1619,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[10014],"tags":[157,171,175,273,274,275,301],"class_list":["post-715","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-akademik-blog-yazisi","tag-gastrointestinal-etkili-mantarlar","tag-hematolojik-etkili-mantarlar","tag-hepatotoksik-mantarlar","tag-mantar","tag-mantar-intoksikasyonu","tag-mantar-zehirlenmeleri","tag-nefrotoksik-mantarlar"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/715","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/users\/884"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=715"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/715\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1619"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=715"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=715"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=715"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}