{"id":654,"date":"2017-09-27T14:29:15","date_gmt":"2017-09-27T11:29:15","guid":{"rendered":"https:\/\/tatd.org.tr\/tatdtoks\/2021\/09\/10\/zehirlenmelerde-ekstrakorporeal-tedaviler-yazi-dizisi-salisilatlar\/"},"modified":"2021-11-10T22:35:24","modified_gmt":"2021-11-10T19:35:24","slug":"zehirlenmelerde-ekstrakorporeal-tedaviler-yazi-dizisi-salisilatlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/2017\/09\/27\/zehirlenmelerde-ekstrakorporeal-tedaviler-yazi-dizisi-salisilatlar\/","title":{"rendered":"Zehirlenmelerde Ekstrakorporeal Tedaviler Yaz\u0131 Dizisi \u2013 SAL\u0130S\u0130LATLAR"},"content":{"rendered":"<div class=\"pcrstb-wrap\"><table border='0' cellpadding='1' cellspacing='2'>\n<tbody>\n<tr>\n<td style='width:112px'>\n<p><img alt='' src='https:\/\/tatd.org.tr\/tatdtoks\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2021\/10\/melis-resim-3.png' style='height:100px;width:100px' \/><\/p>\n<p><strong>Yazar:<br \/>\n\t\t\tUzm. Dr.\u00a0<\/strong><strong>Melis Efeo\u011flu<\/strong><\/p>\n<p>Marmara \u00dcniversitesi T\u0131p<br \/>\n\t\t\tFak\u00fcltesi Acil T\u0131p Anabilimdal\u0131<\/p>\n<p><img alt='' src='https:\/\/tatd.org.tr\/tatdtoks\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2021\/10\/erkman-sanri_11-5.jpg' style='height:102px;width:100px' \/><\/p>\n<p><strong>Uzm. Dr. Erkman Sanr\u0131<\/strong><br \/>\n\t\t\tMarmara \u00dcniversitesi T\u0131p<br \/>\n\t\t\tFak\u00fcltesi Acil T\u0131p Anabilimdal\u0131<\/p>\n<\/td>\n<td style='width:632px'>\n<h1 style='text-align:center'><strong>Zehirlenmelerde Ekstrakorporeal Tedavi Yakla\u015f\u0131mlar\u0131<\/strong><\/h1>\n<p style='text-align:center'><strong>SAL\u0130S\u0130LATLAR<\/strong><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><em>The EXtracorporeal TReatments In Poisoning<\/em>\u00a0(EXTRIP), Zehirlenmelerde ECTR kullan\u0131m\u0131 ile ilgili \u00f6neri geli\u015ftirmek \u00fczere farkl\u0131 \u00fclkelerden farkl\u0131 bran\u015f uzmanlar\u0131n\u0131n bir araya gelmesiyle kurulmu\u015f bir \u00e7al\u0131\u015fma grubudur. EXTRIP \u00e7al\u0131\u015fma grubu, metod de\u011ferlendirip geli\u015ftirmek \u00fczere,\u00a0<strong>literat\u00fcr verilerinin k\u0131s\u0131tl\u0131<\/strong>\u00a0ve\u00a0<strong>yorumlanmas\u0131 g\u00fc\u00e7<\/strong>\u00a0olan bir madde se\u00e7mektedir.<\/p>\n<p>A\u015fa\u011f\u0131da, ve yaz\u0131 dizisinin devam\u0131nda, farkl\u0131 maddeler i\u00e7in EXTRIP \u00e7al\u0131\u015fma grubunun yap\u0131lan literat\u00fcr taramalar\u0131 sonucu elde edilen \u00e7al\u0131\u015fmalardaki verilerin de\u011ferlendirilerek, \u00f6nceden belirlenmi\u015f iki oturumlu oylama sistemi ile olu\u015fturulan konsens\u00fcs sonucu geli\u015ftirdikleri \u00f6neriler yer almaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><strong>UYARI<\/strong><strong>\u00a0:\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Bu yaz\u0131 ve yaz\u0131 dizisinin devam\u0131ndaki yaz\u0131larda, ilgili zehirlenmelerden etrafl\u0131ca bahsedilmemi\u015f olup, sadece ECTR y\u00f6netimleri tart\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r. S\u00f6z konusu maddeler ile geli\u015fen toksik sendromlar\u0131n kapsaml\u0131 y\u00f6netimi i\u00e7in ilgili kaynaklardan yard\u0131m al\u0131n\u0131z.\u00a0<\/p>\n<p><a href='http:\/\/tatdtoksikoloji.org\/haber\/zehirlenmelerde-ekstrakorporeal-tedaviler-yazi-dizisi-genel-yaklasim'><u><em><strong>&#039;Zehirlenmelerde Ekstrakorporeal Tedaviler &#8211; Genel Yakla\u015f\u0131m&#039;<\/strong><\/em> <\/u><\/a>i\u00e7in l\u00fctfen t\u0131klay\u0131n\u0131z.<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table><\/div>\n<p><strong>SAL\u0130S\u0130LATLAR<\/strong><\/p>\n<p><strong>Genel : <\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><u>Salisilatlar :<\/u> asetilsalisilat (Aspirin), metil salisilat, sodyum salisilat, bizmut salisilat.<\/li>\n<li>MW : 180 Da.<\/li>\n<li>Proteine ba\u011flanma : %90. Doz a\u015f\u0131m\u0131nda doygunlu\u011fa ula\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bu oran %30\u2019a kadar d\u00fc\u015febilir.<\/li>\n<li>Da\u011f\u0131l\u0131m hacmi dar (0.2 L\/kg) ancak doz a\u015f\u0131m\u0131 sonras\u0131 0.5 L\/kg\u2019a kadar \u00e7\u0131kabilir.<\/li>\n<li>Doz a\u015f\u0131m\u0131nda, glukozu h\u0131zl\u0131ca t\u00fcketilmesiyle, laktat ve ketoasit birikiminin neden oldu\u011fu <strong>metabolik asidoz<\/strong> meydana gelir.<\/li>\n<li>Mekanizma : mitokondriyal ATP sentezine bozulma. pH\u2019daki de\u011fi\u015fiklik sonucu salisilat\u0131n santral sinir sistemine (SSS) ge\u00e7mesi sonucu serebral \u00f6deme ba\u011fl\u0131 \u00f6l\u00fcm.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Klinik : <\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Bulant\u0131, kusma, tinnitus, primer respiratuvar alkaloz.<\/li>\n<li>S\u0131v\u0131 hacminde azalma, ta\u015fikardi, akut respiratuvar distres sendromu (ARDS), hipoglisemi, hipoprotrombinemi, hipertermi, akut b\u00f6brek yetmezli\u011fi (ABY), rabdomiyoliz (nadir).<\/li>\n<li>Ba\u015fka neden olmaks\u0131z\u0131n geli\u015fen ajitasyon ve bilin\u00e7 bozuklu\u011fu.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Y\u00f6netim :<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Destek tedavi, gastrointestinal dekontaminasyon, s\u0131v\u0131 replasman\u0131, bikarbonat.<\/li>\n<li>Bikarbonat : Alkalemi -&gt; salisilat\u0131n SSS\u2019e ge\u00e7i\u015fini azalt\u0131r<\/li>\n<\/ul>\n<p>\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0Alkal\u00fcri -&gt; \u00dcriner pH 7.5 -8 d\u00fczeyine \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda salisilat\u0131n renal t\u00fcb\u00fcler tekrar geri emilimini azalt\u0131r ve renal sal\u0131n\u0131m\u0131n\u0131 artt\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Hangi durumda hemodiyaliz?<\/strong><\/p>\n<p>Bilin\u00e7te bozulma, ARDS veya serebral \u00f6dem klini\u011fi. Sodyum bikarbonat verilmesini engelleyecek s\u0131v\u0131 y\u00fcklenmesi, destek tedavisine ra\u011fmen klinikte k\u00f6t\u00fcle\u015fme.<\/p>\n<p><strong>Literat\u00fcr tarama<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Medline, Embase, Cochrane systematic Reviews ve Cochrane Central.<\/li>\n<li>Veritabanlar\u0131nda salisilat veya aspirin veya salisilik\u2019e ek olarak; diyaliz veya hemodiyaliz veya hemoperf\u00fczyon veya plazmaferez veya plazma de\u011fi\u015fimi, de\u011fi\u015fim transf\u00fczyon veya hemofiltrasyon veya hemodiyafiltrasyon veya ekstrakorporeal tedavi veta CRRT tarand\u0131.<\/li>\n<li>EAPCCT ve NACCT y\u0131ll\u0131k toplant\u0131 tutanaklar\u0131 (2002\u2019den 2012\u2019ye kadar) manuel olarak tarand\u0131.<\/li>\n<li>Google scholar ve eri\u015filen makalelerin kaynak\u00e7alar\u0131 tarand\u0131.<\/li>\n<li>1 Ekim 2014\u2019te literat\u00fcr tarama g\u00fcncellendi.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Sonu\u00e7 :<\/strong><\/p>\n<p>Kriterleri kar\u015f\u0131layan 84 makale dahil edildi : 1 kontroll\u00fc klinik \u00e7al\u0131\u015fma, 3 hayvan \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, 80 vaka bildirimi veya vaka serisi.<\/p>\n<h2><strong>\u00d6neriler : <\/strong><\/h2>\n<h3><u><strong>1. Genel \u00d6neri : <\/strong><\/u><\/h3>\n<p><em><strong>Ciddi salisilat zehirlenmesinde ECTR \u00f6nerilir (1D)<\/strong><\/em><\/p>\n<ul>\n<li>\u00dcriner alkalizasyon ve MDAC de etkili olabilse de, v\u00fccutta dola\u015fan salisilat\u0131n zararl\u0131 etkilerinden korunmak ve asidemiyi d\u00fczeltip salisilat\u0131n SSS\u2019e ge\u00e7i\u015fini engellemek i\u00e7in en h\u0131zl\u0131 ve etkili y\u00f6ntem ECTR\u2019dir.<\/li>\n<li>\u00dcriner alkalizasyon ve MDAC\u2019in ula\u015f\u0131labilir oldu\u011fu durumlarda ECTR\u2019nin ikinci plana at\u0131lmamas\u0131 gerekir.<\/li>\n<li>Klinik sonu\u00e7larla ilgili tatmin edici bir verinin olmamas\u0131na ve mevcut kontroll\u00fc klinik \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n bu a\u00e7\u0131dan kullan\u0131\u015fs\u0131z olmas\u0131na ra\u011fmen bu \u00f6neri EXTRIP kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n\u0131n t\u00fcm\u00fc taraf\u0131ndan desteklenmi\u015f.<\/li>\n<\/ul>\n<h3><u>\u200b<strong>2. ECTR Endikasyonlar\u0131 : <\/strong><\/u><\/h3>\n<p><em><strong>Akut salisilat zehirlenmesi sonras\u0131 serum salisilat d\u00fczeyi &gt; 7.2 mmol\/L (100 mg\/dL) ise ECTR \u00f6nerilir (1D).<\/strong><\/em><\/p>\n<p><strong>Serum salisilat d\u00fczeyi &gt; 90 mg\/dL (6.5 mmol\/L) ise ECTR tavsiye edilir (2D). <\/strong><\/p>\n<p>Gerek\u00e7e : Kronik salisilat zehirlenmesinden farkl\u0131 olarak, akut zehirlenmelerde ilk ba\u015fta sadece salisilat d\u00fczey y\u00fcksekli\u011fi g\u00f6r\u00fclebilir.<\/p>\n<p>K\u00f6t\u00fc prognozu g\u00f6sterebilecek e\u015fik de\u011fer ile ilgili veriler k\u0131s\u0131tl\u0131 olsa da, EXTRIP grubu mevcut veriler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, klini\u011fi ne olursa olsun, 100 mg\/dL (7.2 mmol\/L) \u00fczeri salisilat konsantrasyonunda ECTR\u2019yi \u00f6nermekte, 90 mg\/dL (6.5 mmol\/L) \u00fczeri salisilat konsantrasyonunda ECTR\u2019yi tavsiye etmektedir.<\/p>\n<p><em><strong>ASA konsantrasyonu &gt; 90 mg\/dL (6.5 mmol\/L) ve b\u00f6brek fonksiyonlar\u0131 bozuk ise ECTR \u00f6nerilir (1D).<\/strong><\/em><\/p>\n<p><strong>ASA konsantrasyonu &gt; 80 mg\/dL (5.8 mmol\/L) ve b\u00f6brek fonksiyonlar\u0131 bozuk ise ECTR tavsiye edilir (2D).<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Salisilat\u0131n v\u00fccuttan at\u0131l\u0131m\u0131 b\u00f6brekler yoluyla oldu\u011fundan, \u00e7al\u0131\u015fma grubu b\u00f6brek fonksiyonlar\u0131 bozuk olanlarda e\u015fik de\u011ferini daha d\u00fc\u015f\u00fck tutmu\u015f.\u00a0<\/li>\n<\/ul>\n<h2><img alt='' src='https:\/\/tatd.org.tr\/tatdtoks\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2021\/10\/Ekran-Resmi-2017-09-27-14_01_55-1.png' style='height:200px;width:750px' \/><\/h2>\n<p><strong>Kan pH <\/strong><strong>\u00a3<\/strong><strong> 7.20 ise ECTR tavsiye edilir (2D).<\/strong><\/p>\n<p>Gerek\u00e7e : asidemi noniyonize salisilik asit olu\u015fumunu kolayla\u015ft\u0131rarak SSS\u2019den ge\u00e7i\u015fine olanak verir.<\/p>\n<p><em><strong>Bilin\u00e7 bozuklu\u011fu varl\u0131\u011f\u0131nda ECTR \u00f6nerilir (1D).<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Gerek\u00e7e : Bilin\u00e7 bozuklu\u011fu, e\u011fer buna neden olabilecek ba\u015fka maddeler kullan\u0131lmad\u0131 ise salisilat\u0131n SSS\u2019e ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir.<\/p>\n<p><em><strong>Oksijen deste\u011fi gerektiren yeni hipoksemi varl\u0131\u011f\u0131nda ECTR \u00f6nerilir (1D).<\/strong><\/em><\/p>\n<ul>\n<li>ARDS kronik salisilat zehirlenmesinde daha s\u0131k g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/li>\n<li>ARDS geli\u015fimi, destek tedavi verilmesini zorla\u015ft\u0131r\u0131r.<\/li>\n<li>Solunum s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131, hiperventilasyona engel olur.<\/li>\n<li>Oksijen deste\u011fi gerektiren yeni hipoksemi, salisilat\u0131n ind\u00fckledi\u011fi ARDS\u2019yi g\u00f6sterir ve bu da ECTR i\u00e7in ba\u011f\u0131ms\u0131z bir endikasyondur.<\/li>\n<\/ul>\n<p><u><strong>Standart tedavi (destek, bikarbonat vs.) yetersiz kal\u0131rsa ECTR \u00f6nerilir (1D).<\/strong><\/u><\/p>\n<p>Gerek\u00e7e : Salisilat zehirlenmesi kompleks bir s\u00fcre\u00e7 ve klinikte tan\u0131mlanamayacak bir\u00e7ok mekanizma buna neden olmu\u015f olabilir. Bu y\u00fczden b\u00f6yle bir durumda, salisilat konsantrasyonunun h\u0131zl\u0131ca d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesi gerekir.<\/p>\n<p>Tek ba\u015f\u0131na asetil salisilik asit al\u0131m \u00f6yk\u00fcs\u00fcne dayanarak ECTR karar\u0131 al\u0131nmamas\u0131 tavsiye edilir (2D).<\/p>\n<p>Gerek\u00e7e : Belirli bir doz e\u015fi\u011fi ECTR karar\u0131 almak i\u00e7in yeterli de\u011fil. Zaten y\u00fcksek dozda ASA alm\u0131\u015f olan hasta muhtemelen di\u011fer kriterleri kar\u015f\u0131layarak ECTR al\u0131r.<\/p>\n<h3><u><strong>3. ECTR\u2019nin kesilmesi : <\/strong><\/u><\/h3>\n<p><strong>Klinik iyile\u015fme g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde (1D) ve salisilat d\u00fczeyi &lt; 19 mg\/dL (1.4 mmol\/L) (1D) veya;<\/strong><\/p>\n<p><strong>Klinik iyile\u015fme g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde (1D) ve salisilat d\u00fczeyi bak\u0131lam\u0131yor ve hasta en az 4-6 saat ECTR ald\u0131ysa (2D).<\/strong><\/p>\n<p>Gerek\u00e7e : Asl\u0131nda 30 mg\/dL (2.2 mmol\/L) d\u00fczeyi de klinik d\u00fczelme i\u00e7in yeterli ancak emilimin devam ediyor olabilece\u011finden \u00f6t\u00fcr\u00fc olas\u0131 rebound potansiyeli i\u00e7in 19 mg\/dL e\u015fi\u011fi (&lt;1.4 mmol\/L) ile (veya 4-6 saat ECTR ile) g\u00fcvenli tarafta kalmak tercih edilmi\u015f.<\/p>\n<h3><u><strong>4. ECTR se\u00e7imi :<\/strong><\/u><\/h3>\n<p><strong>ECTR i\u00e7in IHD birinci tercihtir (1D).<\/strong><\/p>\n<p><strong>IHD\u2019nin olmad\u0131\u011f\u0131 durumlarda hemoperf\u00fczyon (HP) ve CCRT (3D) uygundur. <\/strong><\/p>\n<p><strong>Yenido\u011fanda hemodiyaliz yerine de\u011fi\u015fim transf\u00fczyonu kabul edilebilir bir alternatiftir (1D).<\/strong><\/p>\n<p>Gerek\u00e7e : Hemodiyaliz kullan\u0131m\u0131 daha yayg\u0131n ve kolay iken, hemoperf\u00fczyonda k\u00f6m\u00fcr kartu\u015funun kolay bulunabilir olmamas\u0131, ve tedavi s\u00fcresince de\u011fi\u015ftirilmeleri gereklili\u011fi ve trombositopeni riski problem te\u015fkil edebilir. CCRT ise \u00e7ok yava\u015f oldu\u011fundan ancak di\u011fer aral\u0131kl\u0131 tekniklerin yoklu\u011funda tercih edilmelidir.<\/p>\n<h3><u><strong>5. Di\u011fer : <\/strong><\/u><\/h3>\n<p><strong>ECTR seanslar\u0131 aras\u0131nda intraven\u00f6z bikarbonat tedavisine devam edilmesi \u00f6nerilir (1D).<\/strong><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><strong>Kaynak : <\/strong><\/p>\n<ol>\n<li>MD, D. N. J., MD, S. G., MD, J. T. K., MD, M. G., MSc, V. L. M., PhD, T. D. N. P., et al. (2017). Extracorporeal Treatment for Salicylate Poisoning: Systematic Review and Recommendations From the EXTRIP Workgroup. <em>Annals of Emergency Medicine<\/em>, 1\u201317. <a href='http:\/\/doi.org\/10.1016\/j.annemergmed.2015.03.031'>http:\/\/doi.org\/10.1016\/j.annemergmed.2015.03.031<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<ol>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yazar: Uzm. Dr.\u00a0Melis Efeo\u011flu Marmara \u00dcniversitesi T\u0131p Fak\u00fcltesi Acil T\u0131p Anabilimdal\u0131 Uzm. Dr. Erkman Sanr\u0131 Marmara \u00dcniversitesi T\u0131p Fak\u00fcltesi Acil T\u0131p Anabilimdal\u0131&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1380,"featured_media":1540,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[10014],"tags":[143,150,202,354,449],"class_list":["post-654","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-akademik-blog-yazisi","tag-ekstrakorporeal-tedaviler","tag-extrip","tag-intoksikasyon","tag-salisilat","tag-zehirlenme"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/654","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1380"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=654"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/654\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1540"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=654"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=654"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=654"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}