{"id":645,"date":"2017-09-26T17:09:02","date_gmt":"2017-09-26T14:09:02","guid":{"rendered":"https:\/\/tatd.org.tr\/tatdtoks\/2021\/09\/17\/nikotinin-norotoksik-etkisi-ve-elektronik-sigaralar-konusu\/"},"modified":"2021-11-10T22:35:24","modified_gmt":"2021-11-10T19:35:24","slug":"nikotinin-norotoksik-etkisi-ve-elektronik-sigaralar-konusu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/2017\/09\/26\/nikotinin-norotoksik-etkisi-ve-elektronik-sigaralar-konusu\/","title":{"rendered":"Nikotinin N\u00f6rotoksik Etkisi ve Elektronik Sigaralar Konusu"},"content":{"rendered":"
\n\n\n
<\/td>\nNikotin pek \u00e7ok halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 sorunun alt\u0131nda yatan temel neden olarak invelenmi\u015ftir. \u00d6zellikle sigara kullan\u0131m\u0131n\u0131n artt\u0131\u011f\u0131 toplumlarda kanser, kardiyovaskuler hastal\u0131klar, immun hastal\u0131klar ve hatta psikiyatrik hastal\u0131klarda art\u0131\u015f sigaradaki toksinlerin etkisine ba\u011flanmaktad\u0131r. Ben bug\u00fcn nikotin kullan\u0131m\u0131n direkt n\u00f6rotoksik etkilerinden bahsetmek istiyorum.<\/p>\n

\u00d6zellikle son 20 y\u0131lda t\u00fcm d\u00fcnya \u00fclkelerinde oldu\u011fu gibi \u00fclkemizde de n\u00f6ro- g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme teknolojisi \u00e7ok ilerledi. Santral sinir sistemindeki pek \u00e7ok\u00a0 yap\u0131sal ve fonksiyonel kusur art\u0131k bu teknoloji sayesinde daha kolay ve erken tespit ediliyor. Ayr\u0131ca pek \u00e7ok dejenerasyon da g\u00f6r\u00fcnt\u00fclemeler sayesinde tan\u0131nabiliyor. Madde kullan\u0131m\u0131 veya nikotin ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131na\u00a0 ba\u011fl\u0131 santral sinir sistemindeki hasar ve disfonksiyon ise dramatik bir \u015fekilde ortaya konabiliyor. Nikotin ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 olanlarda ortaya \u00e7\u0131kan ana de\u011fi\u015fiklikler dikkat ve kognitif alanlar ile ilgili. Yani\u00a0 talamus, lateral frontoparietal korteks, anterior cingulate korteks en \u00e7ok etkilenen alanlar ve bu alanlarda aktivitede artma ve d\u00fczensizlik s\u00f6z konusu oluyor.<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table><\/div>\n

\u00d6te yandan \u00a0da ventromedial prefrontal\u00a0 korteks, posterior cingulate\u00a0 korteks, parahippokampus gibi baz\u0131 alanlarda ise faaliyetlerde azalma mevcut. Bu alanlardaki yava\u015flama ise kendini yap\u0131lan i\u015ften ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak dikkat ve zihin da\u011f\u0131lmas\u0131 \u015feklinde kendini g\u00f6steriyor. O y\u00fczden nikotin ba\u011f\u0131ml\u0131lar\u0131n\u0131n baz\u0131 i\u015fleri ger\u00e7ekle\u015ftirmeden \u00f6nce neden sigara i\u00e7meyi istediklerini ve asl\u0131nda nikotine ula\u015fmazlarsa zihinsel da\u011f\u0131lman\u0131n ne kadar \u00f6nemli oldu\u011funu g\u00f6zl\u00fcyoruz. Nikotin ba\u011f\u0131ml\u0131s\u0131 olmayanlarda akut olarak nikotin uygulamas\u0131 zihinsel bir kolayla\u015ft\u0131rma ve uyan\u0131kl\u0131kta art\u0131\u015f sa\u011flarken kronik nikotin ba\u011f\u0131ml\u0131lar\u0131nda ise olumsuz pek \u00e7ok mental durum s\u00f6z konusu oluyor. Bu fonksiyonel bozulmalar y\u00fcz\u00fcnden kronik sigara i\u00e7enlerde global kognitif fonksiyon bozuklu\u011fu olu\u015fuyor.<\/p>\n

Sigara ba\u011f\u0131ml\u0131lar\u0131nda<\/p>\n

    \n
  1. Haf\u0131za bozuklu\u011fu<\/li>\n
  2. Kognitif fleksibilitede azalma (yani sorun \u00e7\u00f6zme ve uyumda zorluk)<\/li>\n
  3. Viziyo-spasyel \u00f6\u011frenmede ve haf\u0131zada azalma (\u00f6rne\u011fin; geometrik veya navigasyonel yeteneklerde azalma)<\/li>\n
  4. H\u0131zl\u0131 hareket koordinasyonunda yava\u015flama g\u00f6zlenir.<\/li>\n<\/ol>\n

    MRI g\u00f6r\u00fcnt\u00fclemelerde prefrontal korteks, anterior cingulate korteks, insula, talamus ve cerebellumda pek \u00e7ok odakta gri madde yo\u011funlu\u011funda bozulmalar tespit edilmi\u015ftir. Bu b\u00f6lgesel bozulmalara sigara i\u00e7menin y\u0131k\u0131msal etkilerine ve\/veya altta yatan n\u00f6robiyolojik, n\u00f6rokognitif veya ki\u015fisel fakt\u00f6rlerin sigara\u00a0 ile a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kmas\u0131na ba\u011fl\u0131 olabilir. Ancak MRI \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda \u00e7\u0131kan bu sonu\u00e7lar hakk\u0131ndaki yorumlar da karma\u015f\u0131k olabiliyor. \u00d6rne\u011fin sigara i\u00e7enlerde insula gri maddesinde azalma veya artma oldu\u011fu \u015feklinde farkl\u0131 raporlar olmakta. Ayr\u0131ca ventromedial kortekste veya talamusta sigaraya ba\u011fl\u0131 yap\u0131sal de\u011fi\u015fiklik g\u00f6steren \u00e7al\u0131\u015fmalar var iken baz\u0131 ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar ise ayn\u0131 bulgular\u0131 g\u00f6rmemi\u015flerdir. Bu farkl\u0131 sonu\u00e7lar \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n \u00f6rneklem b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne, \u00e7al\u0131\u015fmalar aras\u0131ndaki kat\u0131lan hastalar\u0131n \u00f6zelliklerine g\u00f6re de\u011fi\u015fim olmaktad\u0131r. Ya\u015f, sigara \u00f6yk\u00fcs\u00fc, cinsiyet oranlar\u0131 veya di\u011fer sosyodemografik \u00f6zellikler, MRI verilerinde de\u011ferlendirme y\u00f6ntemi de\u011fi\u015fik sonu\u00e7lar yaratmaktad\u0131r.<\/p>\n

    N\u00f6ro- yap\u0131sal olarak gri maddede dejenerasyon olmas\u0131 davran\u0131\u015fsal ve fonksiyonel olarak\u00a0 yol a\u00e7makta ise de bunun mekanizmas\u0131 net de\u011fildir. Akut olarak nikotin alan bir insanda beynin etkilenen lokasyonu ile kronik ba\u011f\u0131ml\u0131 olup da beyninde hasar olu\u015fan insanlar k\u0131yasland\u0131\u011f\u0131 zaman ortak etkilenen yerlerin ayn\u0131 oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclecektir. Yani bir tesad\u00fcf\u00a0 ile hasar yerleri a\u00e7\u0131klanamaz. Bir g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re uzun s\u00fcre sigara i\u00e7enlerin\u00a0 spesifik\u00a0 beyin b\u00f6lgelerinde nikotin maruziyetinin tekrarlayarak devam etmesi sonucunda defansif\u00a0 n\u00f6roadaptasyon sonucunda gri maddede de\u011fi\u015fiklik olu\u015fur. Bir di\u011fer g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re altta yatan yap\u0131sal gri madde de\u011fi\u015fikli\u011fi olan insanlarda akut farmakolojik nikotin etkilerine duyarl\u0131l\u0131k fazlad\u0131r ve hatta bu insanlarda nikotin ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7ekle\u015fir.<\/p>\n

    \"\"<\/p>\n

    \u015eekil 1.<\/strong> Kronik sigara i\u00e7enlerde yap\u0131sal de\u011fi\u015fiklikler. Konverjan gri maddede azalma prefrontal korteks, sol insula, talamus ve cerebellumda g\u00f6zleniyor. Bu azalmada anlaml\u0131 olma de\u011ferlendirmesinde P de\u011ferlerine g\u00f6re s\u0131ralanm\u0131\u015f. P de\u011ferleri sigara i\u00e7meyenlerde i\u00e7enlere g\u00f6re daha y\u00fcksek. Yani sigara i\u00e7enlerde y\u00fcksek anlaml\u0131 etkilenme var. Numaralar\u0131n g\u00f6sterdi\u011fi koordinatlar ise alttaki Tablo 1\u2019 de\u00a0 a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015f (1)\u00a0<\/em><\/p>\n

    \"\"<\/p>\n

    Tablo 1.<\/strong> Konverjan gri maddede azalmas\u0131 olan kronik sigara i\u00e7enlerdeki koordinatlar. Beyin b\u00f6l\u00fcmlerinde etkilenen hacimler listelenmi\u015f. Hacimler mm3<\/sup> olarak s\u0131ralanm\u0131\u015flar (1)<\/em><\/p>\n

    Kronik sigara i\u00e7enlerde g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere duman veya di\u011fer maddelerden ba\u011f\u0131ms\u0131z direkt nikotine ba\u011fl\u0131 toksik etkiler ve yap\u0131sal hasar olu\u015fmaktad\u0131r. Akut Nikotin zehirlenmesi olarak tan\u0131mlanan klinik durumda ise al\u0131nan dozdan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak bu maddeye maruz kalanlarda ortaya \u00e7\u0131kan patolojik klinik bulgular kastedilir. Bu zehirlenme konvansiyonel sigara t\u00fcketiminden ba\u015fka son d\u00f6nem elektronik sigara (e- sigara)<\/strong> kullan\u0131m\u0131n\u0131n yayg\u0131nla\u015fmas\u0131n\u0131n da sonucudur.\u00a0 ABD\u2019 de e- sigara kullan\u0131m\u0131 nedeniyle nikotin zehirlenmesi %300 oran\u0131nda artm\u0131\u015ft\u0131r. Bunun sonucunda AAPCC (Amerikan Zehir Kontrol Merkezi) e- sigara kullan\u0131m\u0131n\u0131 s\u0131k\u0131 takibe alm\u0131\u015f ve akabinde baz\u0131 eyaletlerde ise yasaklanm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019 de\u00a0 e- sigara eri\u015fiminde k\u0131s\u0131tlama yoktur. ABD\u2019 de e- sigara s\u0131v\u0131lar\u0131ndan 1414 ki\u015fi 2013 y\u0131l\u0131nda ve 1721 ki\u015fi 2014 y\u0131l\u0131nda zehirlenerek hastaneye kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. ABD\u2019 de 2015 y\u0131l\u0131nda ortalama her ay 200 \u00e7ocu\u011fun bu zehirlenmeye maruz kald\u0131\u011f\u0131 varsay\u0131lmaktad\u0131r. Bu hastalar\u0131n yar\u0131s\u0131ndan \u00e7o\u011fu 6 ya\u015ftan k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklard\u0131r ve bu s\u0131v\u0131lar\u0131n \u00e7ocuklar\u0131 cezbedeci tatlar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden daha da tehlikeli oldu\u011funu unutmamak gerekir.\u00a0 E- sigaran\u0131n tipik 5 ml vialinde nikotin konsantrasyonu 20 mg\/ ml\u2019 dir. \u00c7ocuklarda \u00f6l\u00fcmc\u00fcl doz 10 mg olarak kabul edilir (2)<\/p>\n

    E- sigara s\u0131v\u0131s\u0131 ile zehirlenmi\u015f \u00e7ocuklarda ortaya \u00e7\u0131kan en s\u0131k bulgular kolinerjik etkilerden dolay\u0131 kusma, bulant\u0131, letarji, ta\u015fikardi ve g\u00f6zde irritasyondur. Yakla\u015f\u0131k 2 saat i\u00e7inde bu bulgular ortaya \u00e7\u0131kar. Baz\u0131 daha nadir durumlarda ise hayat\u0131 tehdit eden n\u00f6betler, koma, solunum arresti ve kardiyak arrest g\u00f6r\u00fcl\u00fcr (3). \u00d6l\u00fcm vakalar\u0131 da bildirilmi\u015ftir. Atropin tedavisi muskarinik bulgular (kusma, diyare, bronkore, salivasyon ve wheezing) ortaya \u00e7\u0131k\u0131nca hemen ba\u015flanmal\u0131d\u0131r.\u00a0 Atropin 0.02 mg\/kg IV (minimum ilk doz 0.1 mg, maksimum doz 1 mg) ba\u015flan\u0131r. Antikolinerjik toksite bulgular\u0131 \u00e7\u0131kmadan \u00f6nce yani atropinin santral sinir sistemi etkisi ba\u015flayana dek (delirium veya hipertermi olu\u015fturmadan) her 5- 15 dakikada bir kez tedavi dozu tekrarlan\u0131r.<\/p>\n

    A\u011f\u0131r nikotin zehirlenmesinde ortaya \u00e7\u0131kan n\u00f6betlerde ve status epileptikusta benzodiazepin tedavisi; solunum yetmezli\u011finde h\u0131zl\u0131 zincirli ent\u00fcbasyon ve ventilasyon uygulamalar\u0131 ve rabdomiyoliz olu\u015fmas\u0131 durumunda destek tedavisi gerekir. Bu tedaviler i\u00e7in yo\u011fun bak\u0131m takibi gerekmektedir.<\/p>\n

    E- sigaralar\u0131n \u00f6zellikle \u00e7ocukluk \u00e7a\u011f\u0131ndaki zararl\u0131 etkisi s\u0131v\u0131daki nikotin s\u00fclfat\u0131n \u00f6zellikle n\u00f6rotoksik etkileri y\u00fcz\u00fcndendir. \u00c7ok h\u0131zl\u0131 emilen bu nikotin dozu sigaran\u0131n bilinen zararl\u0131 etkilerine yeni bir boyut katm\u0131\u015ft\u0131r. Belki de bu madde \u00fcretiminin\u00a0 kalkmas\u0131 ve asl\u0131nda sadece temelde bir \u0130NSEKT\u0130S\u0130T olarak kullan\u0131lmas\u0131 gereken \u00a0nikotin solusyonlar\u0131n\u0131n sigara gibi t\u00fcketilmemesi\u00a0 \u00e7ocuk ve eri\u015fkinde direkt nikotin n\u00f6rotoksitesine kar\u015f\u0131 en \u00f6nemli \u00e7\u00f6z\u00fcm olarak g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n

    Kaynaklar:<\/strong><\/u><\/h2>\n

    1. M.T. Sutherland, M.C. Riedel, et. Al. Chronic cigarette smoking is linked\u00a0with structural alterations in brain regions showing acute nicotinic drug\u2011induced\u00a0functional modulations. Sutherland et al. Behav Brain Funct (2016) 12:16<\/p>\n

    2. Brian Bates. Uptodate. Toxic plant ingestions and nicotine poisoning in children: Management<\/p>\n

    3. A. Kamboj, H.A. Spiller. Pediatric exposure to e- cigarettes, nicotine, tobacco products in the US. Pediatrics 2016, 137<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Nikotin pek \u00e7ok halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 sorunun alt\u0131nda yatan temel neden olarak invelenmi\u015ftir. \u00d6zellikle sigara kullan\u0131m\u0131n\u0131n artt\u0131\u011f\u0131 toplumlarda kanser, kardiyovaskuler hastal\u0131klar, immun hastal\u0131klar…<\/p>\n","protected":false},"author":1538,"featured_media":1528,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[10014],"tags":[134,144,303,304],"class_list":["post-645","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-akademik-blog-yazisi","tag-e-sigara","tag-elektronik-sigara","tag-nikotin","tag-nikotin-norotoksitesi"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/645","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1538"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=645"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/645\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1528"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=645"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=645"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=645"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}