{"id":605,"date":"2017-08-02T18:42:36","date_gmt":"2017-08-02T15:42:36","guid":{"rendered":"https:\/\/tatd.org.tr\/tatdtoks\/2021\/09\/17\/gida-zehirlenmesinde-neden-gastrik-lavaj-yapilmamalidir\/"},"modified":"2021-11-10T22:35:24","modified_gmt":"2021-11-10T19:35:24","slug":"gida-zehirlenmesinde-neden-gastrik-lavaj-yapilmamalidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/2017\/08\/02\/gida-zehirlenmesinde-neden-gastrik-lavaj-yapilmamalidir\/","title":{"rendered":"G\u0131da Zehirlenmesinde Neden Gastrik Lavaj Yap\u0131lmamal\u0131d\u0131r?"},"content":{"rendered":"

Klinik bulgular<\/strong><\/h2>\n

GKH \u015f\u00fcpheli g\u0131da al\u0131m\u0131ndan sonra etken olan mikroorganizmaya veya bu organizman\u0131n \u00fcretti\u011fi toksinin kimyasal yap\u0131s\u0131na g\u00f6re saatler veya g\u00fcnler i\u00e7inde ortaya \u00e7\u0131kan semptomlara neden olur. Genelde ink\u00fcbasyon s\u00fcresi 12- 48 saattir. Bu semptomlar; bulant\u0131, kusma, halsizlik, i\u015ftahs\u0131zl\u0131k, ate\u015f, kar\u0131n a\u011fr\u0131s\u0131, ishal, kas a\u011fr\u0131lar\u0131 gibi m\u00fcphem bulgular veya nadiren de ciddi septik \u015fok, organ yetmezli\u011fi gibi a\u011f\u0131r klinik tablolar olu\u015fturabilir. Hastalar\u0131n pek \u00e7o\u011fu GKH\u2019 y\u0131 fark etmeden ayakta atlatabilir. Ancak gastroenterit tablosu alan hastalar\u0131n istirahat etmesi, hidrasyonlar\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131, bebeklerde veya ya\u015fl\u0131 hastalarda ise yak\u0131n takip uygulanmas\u0131 tedavide \u00f6nemlidir. A\u011f\u0131zdan s\u0131v\u0131 veya g\u0131da alamayan hastalarda parenteral beslenme gerekebilir. Hastal\u0131\u011f\u0131n fark edilmemesi ve yemek ile zaman ili\u015fkisinin standart olmamas\u0131 y\u00fcz\u00fcnden tan\u0131da zorluk ya\u015fanabilir. Enfeksiyon tablosunun ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 hastan\u0131n ve mikroorganizman\u0131n pek \u00e7ok \u00f6zelli\u011fine g\u00f6re de\u011fi\u015fir. \u00d6rne\u011fin, kirli g\u0131da ile al\u0131nan i\u00e7ecekler, a\u00e7l\u0131k durumu, g\u00fcn\u00fcn saati bile farkl\u0131 tablolarda hastay\u0131 acil servise getirebilir.<\/p>\n

Tablo 1.<\/strong>\u00a0G\u0131da k\u00f6kenli hastal\u0131klarda semptomlar\u0131n \u00e7\u0131k\u0131\u015f s\u00fcresi de\u011fi\u015fkendir. Baz\u0131 etken organizmalar\u0131n semptomatik olmak zamanlar\u0131 listelenmi\u015ftir (1).<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

G\u0131da K\u00f6kenli Hastal\u0131klarda en \u00e7ok izole edilen mikroorganizmalar\u0131n t\u00fcm d\u00fcnyada da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 Centers for Disease Control and Prevention sitesinde mevcut. \u00dclkemizde en s\u0131k Salmonella, Stafilokok, E. Coli, Rotavirus, Norovirus gibi etkenler neden olsa da d\u00fcnyan\u0131n farkl\u0131 yerlerinde de\u011fi\u015fik mikroorganizmalar GKH nedeni olmaktad\u0131r. A\u015fa\u011f\u0131daki Tablo 2\u2019 de\u00a0 CDC\u2019 nin sitesinde mevcut alfabetik listede etken organizmalar vard\u0131r.<\/p>\n

Tablo 2<\/strong>. GKH\u2019 larda izole edilen etkenlerin listesi (2). (www.cdc.gov.tr<\/a>)<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

G\u0131da zehirlenmeleri olarak halk aras\u0131nda bilinen bu hastal\u0131klar\u0131n tedavisi semptomatik olup a\u015fa\u011f\u0131da Tablo 3\u2019 deki algoritmada \u00f6zetlenmi\u015ftir.<\/p>\n

Tablo 3.<\/strong> GKH\u2019 larda uygulanan tedavi algoritmas\u0131 (3).<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

GKH\u2019 larda hekime ba\u015fvuru yapmay\u0131 gerektiren ve tan\u0131y\u0131 zorla\u015ft\u0131ran durumlar ise; hastan\u0131n semptomlar\u0131n\u0131n ciddiyetini korumas\u0131 veya artmas\u0131, a\u011f\u0131zdan s\u0131v\u0131 tolere edememesi, gebeler, bebekler veya ya\u015fl\u0131lar, altta yatan diabetes mellitus, b\u00f6brek yetmezli, enflamatuar barsak hastal\u0131\u011f\u0131 gibi metabolik durumu ilgilendiren komorbiditesi olan hastalar, kanser veya otoimmun bir hastal\u0131k nedeniyle ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemi bozuk hasta gruplar\u0131d\u0131r. Bu hasta gruplar\u0131nda hem kan hem de d\u0131\u015fk\u0131 \u00f6rnekleri ile tedavi planlanmaktad\u0131r. Mikroorganizma izole edilmesi her zaman kolay bir s\u00fcre\u00e7 de\u011fildir ancak birden \u00e7ok vakada GKH oldu\u011fu zaman \u015f\u00fcpheli g\u0131dalardan \u00f6rnek al\u0131p \u00f6zel laboratuar tetkikleri de yap\u0131lmas\u0131 gerekir.<\/p>\n

Gastrik dekontaminasyonun \u00f6zellikli enfeksiyon hastal\u0131klar\u0131 olan g\u0131da k\u00f6kenli hastal\u0131klarda yeri yoktur. Bu hastal\u0131klarda etken mikroorganizma veya toksinlerin neden oldu\u011fu bir gastroenterit tablosundan ba\u015flayan ve septik \u015fok, multiorgan yetmezli\u011fine dek giden bir klinik s\u00fcre\u00e7 s\u00f6z konusu olabilir. Rutin olarak gastrik dekontaminasyon i\u015flemi hastaya fayda sa\u011flamayaca\u011f\u0131 i\u00e7in yap\u0131lmaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc hem invazif ve riskleri olan bir i\u015flemdir hem de hastaya enfeksiyon hastas\u0131nda faydas\u0131 olamaz.<\/p>\n

G\u0131da k\u00f6kenli hastal\u0131klarda da gastrik dekontaminasyon ancak \u015fu se\u00e7ilmi\u015f indikasyonlar ile yap\u0131lmal\u0131d\u0131r;<\/strong><\/p>\n

    \n
  1. Hastan\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 g\u0131dada bilin\u00e7li veya bilin\u00e7siz toksik madde kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u015f\u00fcphesi<\/strong><\/li>\n
  2. Hastan\u0131n verdi\u011fi \u00f6yk\u00fcde \u015f\u00fcpheli madde ald\u0131\u011f\u0131 veya intihar kast\u0131 oldu\u011fu durumlar\u00a0<\/strong><\/li>\n
  3. Adli durumlarda \u00f6rneklem i\u00e7in<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n

    \u00dclkemizde zehirlenme tedavilerinde hasta se\u00e7meden \u00e7ok fazla uygulanan bir y\u00f6ntem olmas\u0131na ra\u011fmen gastrik dekontaminasyonun yerini ekstrakorporal eliminasyon tedavilerine ve antidot tedavilerine b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6zellikle uluslararas\u0131 yaz\u0131larda g\u00f6r\u00fcyoruz. ABD\u2019 de 40 milyon n\u00fcfusu olan California eyaletinde 2009- 2012 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda \u00fc\u00e7 y\u0131ll\u0131k s\u00fcrede \u00a0\u00a0toksik madde ile zehirlenme vakalar\u0131nda gastrik dekontaminasyon yap\u0131lan hasta kayd\u0131n\u0131\u00a0 923 olarak bildirildi. \u00a0Bu vaka serisinde ger\u00e7ek zehirlenme vakalar\u0131 mevcut idi.\u00a0 Bu \u00a0makalede bu say\u0131n\u0131n bile y\u00fcksek bir uygulama olarak tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek T\u00fcrkiye\u2019 de rakamlar\u0131n fazla oldu\u011funu anlar\u0131z (4). 2013 y\u0131l\u0131nda yay\u0131nlanan ve \u201cAmerican Academy of Clinical Toxicology\u201d ve \u201c European Association of Poison Centers and Clinical Toxicologists\u201dtaraf\u0131ndan yap\u0131lan uzman paneli g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne g\u00f6re de gastrik dekompresyon uygulamalar\u0131 hakk\u0131nda ortak g\u00f6r\u00fc\u015f belirtildi. Gastrik lavaj uygulamalar\u0131 hakk\u0131nda 683 makalenin incelemesinden \u00e7\u0131kan sonu\u00e7 \u201crutin gastrik lavaj uygulamas\u0131ndan ka\u00e7\u0131nmal\u0131y\u0131z\u201d karar\u0131 idi.<\/p>\n

    G\u0131da al\u0131ml\u0131 hastal\u0131klarda \u015f\u00fcphelerimiz olsa da ilk bir saatten<\/strong> sonra zaten gastrik bo\u015falmadan dolay\u0131 dekontaminasyon faydas\u0131zd\u0131r. Kald\u0131 ki pek \u00e7ok toksik ajan veya ila\u00e7 ile zehirlenmelerde\u00a0\u00a0 i\u015flemin faydadan \u00e7ok zararl\u0131 oldu\u011fu meta- analizlere girmi\u015f iken GKH\u2019 lar\u0131n tedavisinde hi\u00e7 yeri yoktur. \u015e\u00fcpheli g\u0131da ald\u0131\u011f\u0131 \u00f6yk\u00fcs\u00fc ile gelen hastada birlikte ald\u0131\u011f\u0131 ila\u00e7lar, alerjik hastal\u0131klar ve komorbidite sorgulanmal\u0131d\u0131r. \u00d6rne\u011fin, diyabetik ketoasidoz tablosunda olan bir hasta ba\u015fvuru s\u0131ras\u0131nda bulant\u0131 kusma yapan bir yemek yedi\u011fi \u00f6yk\u00fcs\u00fcn\u00fc verebilir. Burada Acil T\u0131p hekiminin amac\u0131 \u00f6ncelikli olarak metabolik durumu ve s\u0131v\u0131- elektrolit dengesini kontrol etmek ve d\u00fczenlemektir.<\/p>\n

    \u00a0Kaynaklar:<\/h2>\n
      \n
    1. David Zich. (Food and water borne infections. Emergency Medicine. Clinical Essentials. James G. Adams. 2nd edition. 2013.\u00a0 P: 1540<\/li>\n
    2. www.cdc.gov.tr<\/li>\n
    3. David Zich. Food and water borne infections. Emergency Medicine. Clinical Essentials. James G. Adams. 2nd edition. 2013.\u00a0 P: 1544.<\/li>\n
    4. Donkor J, Armenian P, Hartman N.I, Vohra R. Analysis of Gastric Lavage Reported to a Statewide Poison Control System. J Emerg Med. 2016 Oct;51(4):394-400. doi: 10.1016\/j.jemermed.2016.05.050<\/li>\n
    5. Benson BE, Hoppu K, Troutman WG, et al. Position Paper Update: Gastric Lavage for Gastrointestinal Decontamination. Clin Toxicol (Phila) 2013;51:140\u20136. doi: 10.3109\/15563650.2013.770154<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

      G\u0131da Zehirlenmesinde Neden Gastrik Lavaj Yap\u0131lmamal\u0131d\u0131r?<\/p>\n

      G\u0131da zehirlenmesi olarak yanl\u0131\u015f tan\u0131mlanan klinik durum asl\u0131nda ger\u00e7ek bir zehirlenme de\u011fildir. Daha do\u011fru bir \u015fekilde g\u0131da k\u00f6kenli hastal\u0131k olarak tan\u0131mlamak gereken bu tablo iyi ve hijyenik \u015fartlarda haz\u0131rlanmam\u0131\u015f g\u0131dalar\u0131n t\u00fcketilmesi sonucu g\u00f6zlenir. \u00c7ok b\u00fcy\u00fck olas\u0131l\u0131kla selim seyirli olan bu tablo kendili\u011finden d\u00fczelen bir Akut Gastroenterit tablosunda seyreder. Tan\u0131m olarak zehirlenme yapabilecek ve g\u0131da ile al\u0131nan alkol t\u00fcrevleri, mantar veya a\u011f\u0131r metal zehirlenmeleri ise kalabal\u0131k hasta gruplar\u0131n\u0131 olu\u015fturmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in genelde g\u0131da zehirlenmesinde ne yaz\u0131k ki yanl\u0131\u015f olarak kastedilen asl\u0131nda bir g\u0131da k\u00f6kenli bir Enfeksiyon hastal\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Bundan dolay\u0131 do\u011fru tan\u0131m olarak G\u0131da K\u00f6kenli Hastal\u0131k (GKH) olarak devam edelim.\u00a0<\/p>\n","protected":false},"author":1538,"featured_media":1485,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[10014],"tags":[116,156,161,163],"class_list":["post-605","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-akademik-blog-yazisi","tag-dekontaminasyon","tag-gastroenterit","tag-gida-kokenli-hastalik","tag-gida-zehirlenmesi"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/605","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1538"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=605"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/605\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1485"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=605"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=605"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=605"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}