{"id":533,"date":"2017-05-23T01:12:12","date_gmt":"2017-05-22T22:12:12","guid":{"rendered":"https:\/\/tatd.org.tr\/tatdtoks\/2021\/09\/16\/tek-tablet-bir-yudum-deyip-gecmeyin\/"},"modified":"2021-11-10T22:35:24","modified_gmt":"2021-11-10T19:35:24","slug":"tek-tablet-bir-yudum-deyip-gecmeyin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/2017\/05\/23\/tek-tablet-bir-yudum-deyip-gecmeyin\/","title":{"rendered":"Tek tablet-bir yudum deyip ge\u00e7meyin!…"},"content":{"rendered":"

Aluminyum Fosfid Zehirlenmesi:<\/u><\/strong>\"\"<\/h2>\n

Fosfidler<\/strong> genellikle pellet ya da toz halinde \u00fcretilen; metal (al\u00fcminyum, \u00e7inko, kalsiyum veya magnezyum) fosfid bile\u015fikleri \u015feklinde bulunabilen fumigant<\/strong>lard\u0131r. Fumigant terimi buharla\u015farak etki g\u00f6steren u\u00e7ucu maddeler olduklar\u0131n\u0131 anlat\u0131r. E\u011fer tablet \u015feklinde 500 mg \u00fczerinde al\u0131n\u0131rlarsa kesin \u00f6l\u00fcmc\u00fcl olan bu bile\u015fikler, s\u0131v\u0131 ile temaslar\u0131 halinde toksisite ve mortalitelerinden sorumlu olan fosfin gaz\u0131<\/strong> a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131rlar. Temas ettikleri bu s\u0131v\u0131n\u0131n asidik olmas\u0131 (midede hidroklorik asitle oldu\u011fu gibi) tepkimeyi dolay\u0131s\u0131yla \u00f6l\u00fcm\u00fc h\u0131zland\u0131r\u0131r. Yutulduklar\u0131nda ilk 30 dakikada toksisiteye neden olup 6 saat dolmadan \u00f6l\u00fcme yol a\u00e7abilirler<\/strong>. \u0130nhalasyon yolu ile \u00f6l\u00fcm \u00e7ok h\u0131zl\u0131d\u0131r<\/strong> bu nedenle sava\u015f gaz\u0131 olarak da kullan\u0131l\u0131rlar. Bu\u011fday silolar\u0131na kemiricileri \u00f6ld\u00fcrmek i\u00e7in konulan tabletlerin buharla\u015fmas\u0131 sonucu ortama sal\u0131nan gaz\u0131n, havaland\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f bu silolara korumas\u0131z \u015fekilde giren i\u015f\u00e7ileri \u00f6ld\u00fcrecek d\u00fczeyde toksik oldu\u011funu bildiren yay\u0131nlar mevcuttur.<\/p>\n

Aluminyum fosfid (AIP)<\/strong> \u00f6nceleri pestisit olarak kullan\u0131l\u0131rken, daha sonra insektisit ve rodentisit olarak kullan\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Kolay ula\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn kontrol\u00fcn\u00fcn yetersiz oldu\u011fu b\u00f6lgelerde s\u0131k\u00e7a suisid amac\u0131 ile kullan\u0131lan bir kimyasald\u0131r. Hava ile temas etmemi\u015f tablet, ambalaj\u0131a\u00e7\u0131l\u0131p yutulursa \u00f6l\u00fcme neden olur. Metal fosfid tabletinin yutulduktan sonra, midede hidroklorik asit ile tepkimeye girmesi sonucu a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kan fosfin gaz\u0131, mitokondriyal sitokrom c oksidaz\u0131 inhibe ederek oksijenin kullan\u0131m\u0131n\u0131 bozar<\/strong>. H\u00fccresel enerji \u00fcretimi bozulur. Serbest oksijen radikalleri a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar ve sel\u00fcler lipid peroksidasyonuna yol a\u00e7ar. H\u00fccresel d\u00fczeyde olu\u015fan bu reaksiyonlar hipotansiyon, metabolik asidoz ve tedaviye yan\u0131ts\u0131z multiorgan yetmezli\u011fi ile sonu\u00e7lan\u0131r<\/strong>. Bilinen antidotu olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bir kere derin metabolik asidoz geli\u015ftiyse \u00f6l\u00fcm ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Tablet formu oda havas\u0131nda bir-iki saat i\u00e7inde gaz haline d\u00f6n\u00fc\u015ferek bu kez de inhalasyon yolu ile ayn\u0131 mekanizma ile zehirlenmeye yol a\u00e7abilir. S\u0131\u00e7anlarda kolinesteraz\u0131 inhibe etti\u011fi halde insanlarda kolinerjik sendroma yol a\u00e7maz.<\/p>\n

A\u00e7\u0131lmam\u0131\u015f paketler daha toksiktir \u00e7\u00fcnk\u00fc havan\u0131n nemi inaktivasyonuna yol a\u00e7ar.<\/p>\n

G\u00fc\u00e7l\u00fc gastrik irritant olan bu bile\u015fikler al\u0131m\u0131 takiben bulant\u0131 ve kusma (siyah renkli i\u00e7erik) ile ilk semptomlar\u0131n\u0131 verirler. Hastalar ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, dispne, g\u00f6\u011f\u00fcs a\u011fr\u0131s\u0131, halsizlik ve uyu\u015fma \u015feklinde olduk\u00e7a nonspesifik yak\u0131nmalarla gelebilir. Solukta bal\u0131k-fosfor kokusu olabilir. Literat\u00fcrde \u00f6l\u00fcm oran\u0131 %37-100 aras\u0131nda bildirilen bu zehirlenme i\u00e7in \u00f6nerilen tedavi metodlar\u0131 her ge\u00e7en g\u00fcn artmaktad\u0131r.<\/p>\n

Toksik al\u0131m solunumsal olarak takipne, dispne, \u00f6ks\u00fcr\u00fck, g\u00f6\u011f\u00fcste s\u0131k\u0131\u015fma hissine yol a\u00e7arken izleyen g\u00fcnlerde akut akci\u011fer hasarlanmas\u0131na ilerler. Ciddi al\u0131mlarla hipotansiyon ve disritmiler (atriyal fibrilasyon, flatter, bloklar, ventrik\u00fcler ta\u015fikardi ve fibrilasyon) ortaya \u00e7\u0131kar. Elektrokardiyogramda d\u00fczelebilen ST-T de\u011fi\u015fiklikleri ve ekokardiyografik olarak sol ventrik\u00fcler hipokinezi g\u00f6r\u00fclebilir. Santral sinir sistemi etkilenmesi n\u00f6bet, koma ve deliryum \u015feklinde olabilir. Oral al\u0131m\u0131 takiben pankreatit ve \u00f6zefageal strikt\u00fcr geli\u015fimi, inhalasyonla da havayolu t\u0131kanmas\u0131 yapabilir.<\/p>\n

Gri tablet al\u0131m \u00f6yk\u00fcs\u00fc ve hen\u00fcz \u015fok geli\u015fmeden ba\u015flayan laktat y\u00fcksekli\u011fi hastan\u0131n AlP am\u0131\u015f olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrmelidir.<\/strong> Kan ya da idrardan herhangi bir tan\u0131sal testle \u00f6l\u00e7\u00fclemez ancak postmortem dokuda fosfin gaz\u0131 tespit edilebilir.<\/p>\n

Y\u00f6netimi:<\/u><\/strong><\/h2>\n

Hastalar kusarken fosfin gaz\u0131 a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karabilirler ve sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 i\u00e7in inhalasyon yolu ile zehirlenme s\u00f6zkonusu olabilir. Islak mide i\u00e7eri\u011fi gaz \u00fcretmeye devam edece\u011finden materyal m\u00fch\u00fcrl\u00fc muhafazal\u0131 \u015fekilde, kontrol alt\u0131nda at\u0131k olarak, i\u015flem g\u00f6rmelidir.<\/p>\n

Zehirlenme y\u00f6netim ve tedavisi fosfin gaz\u0131 olu\u015fum ve absorbsiyonunu engellemek temeline dayan\u0131r ancak kusan hasta buna en b\u00fcy\u00fck engeldir. Aktif k\u00f6m\u00fcr\u00fcn etkinli\u011fi ve gerekli miktar\u0131 bilinmese de yine de verilmesi \u00f6nerilmektedir. Midede hidroklorik asidin etkinli\u011fini azaltmak amac\u0131 ile mideye sodyum bikarbonat verilmesi, fosfidi oksitlemesi ve fosfata \u00e7evirmesi umudu ile dilue potasyum permanganat (kendisi potasyum hidroksit ve mangan dioksite y\u0131k\u0131larak yine toksik olabilir) ile gastrik lavaj ve hatta bitkisel ya\u011flar ile birlikte sodyum bikarbonatl\u0131 lavaj ile AlP\u2019nin \u00e7\u00f6z\u00fcnmesini dolay\u0131s\u0131yla fosfin gaz\u0131 olu\u015fumunu engelleme \u00e7abalar\u0131na ait yay\u0131nlar mevcuttur. Toksikolojinin babas\u0131 Goldfrank\u2019in 9. bask\u0131s\u0131 t\u00fcm bunlara de\u011finse de klinik \u00e7al\u0131\u015fma \u00a0eksikli\u011fi nedeni ile hi\u00e7birinin \u00f6nerecek kadar k\u0131ymetli bulmamaktad\u0131r.<\/p>\n

Antianjinal trimetazidinin oksidatif stresi azaltarak kardiyak toksisite tedavisinde kullan\u0131labilece\u011fi \u00f6ne s\u00fcr\u00fclmektedir. N-asetilsistein ve pralidoksim ile ya\u015fam s\u00fcresinin uzad\u0131\u011f\u0131na dair \u00e7al\u0131\u015fmalar bildirilmi\u015ftir. Derin metabolik asidoz ile seyreden hastalarda hipomagnezemi tespit edilip, glutatyon ba\u015fta olmak \u00fczere antioksidanlar\u0131n kofakt\u00f6r\u00fc olan magnezyumun verildi\u011fi\u00a0 AlP zehirlenmelerinde\u00a0 mortalitenin daha az oldu\u011funu savunan yay\u0131nlar mevcuttur.<\/p>\n

Her hastaya denemeye kalksak da hala magnezyum ve NAC\u2019\u0131n yarar\u0131 kesin bilgi de\u011fildir.<\/p>\n

AlP zehirlenmesi konusundaki yay\u0131nlar en \u00e7ok, bu kimyasal ile suisidin en yayg\u0131n oldu\u011fu \u0130ran ve Hindistan kaynakl\u0131d\u0131r. \u00d6rne\u011fin, metformin ve salisilat zehirlenmelerinde \u00f6zellikle hipotansiyon nedeni ile hemodiyalizin kullan\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 hastalarda kullan\u0131m\u0131 \u00f6nerilen hemofiltrasyonun, Hindistan\u2019da iki AlP zehirlenmesi hastas\u0131nda ba\u015far\u0131l\u0131 \u015fekilde kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bildirilmektedir. \u00c7ukurova \u00dcniversitesi Acil T\u0131p Klini\u011fi\u2019nde tan\u0131 alan bir hasta AlP zehirlenmesine ba\u011fl\u0131 derin metabolik asidoz, b\u00f6brek foksiyon bozuklu\u011fu ve \u015fok sebebi ile s\u00fcrekli ven\u00f6ven\u00f6z hemofiltrasyon ile sa\u011fl\u0131kl\u0131 \u015fekilde taburcu edilmi\u015ftir.<\/strong> Yine Hindistan\u2019dan mucize ila\u00e7 (!) intraven\u00f6z lipid em\u00fclsiyonu (ILE) ve magnezyum ile tedavi edilen iki olgu daha bildirilmi\u015ftir.<\/p>\n

\u00d6zet:<\/strong><\/p>\n

1)<\/strong>Tek tablet demeyin, ciddiye al\u0131n.<\/strong><\/p>\n

2)<\/strong>ABC her zaman \u00f6ncelikli.<\/strong><\/p>\n

3)<\/strong>Laktat bak\u0131n, h\u00fccresel hipoperf\u00fczyon habercisidir.<\/strong><\/p>\n

4)<\/strong>Kusan hastadan kendiniz de koruyun.<\/strong><\/p>\n

5)<\/strong>Erken s\u0131v\u0131 res\u00fcsitayonunu unutmay\u0131n.<\/strong><\/p>\n

6)<\/strong>Hastaya sodyum bikarbonatla mide lavaj\u0131 ard\u0131ndan aktif k\u00f6m\u00fcr verebilirsiniz, zararl\u0131\/yarars\u0131z diyen yay\u0131n yok.<\/strong><\/p>\n

7)<\/strong>Hastaya iv magnezyum s\u00fclfat verebilirsiniz, ilk g\u00fcn 1 g\/saat ile sonras\u0131nda 4 g\/g\u00fcn \u015feklinde \u00f6neriler mevcut.<\/strong><\/p>\n

8)<\/strong>Hastaya ILE deneyebilirsiniz.<\/strong><\/p>\n

9)<\/strong>Hastaya vakit kaybetmeden ven\u00f6ven\u00f6z hemofiltrasyon \u015fans\u0131 verilmeli, gecikmeden sevkedin ya da siz yap\u0131n.<\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

Referanslar:<\/strong><\/p>\n

    \n
  1. A\u00e7\u0131kal\u0131n A, Di\u015fel NR, Karako\u00e7 E, Matyar S, Sebe A. Successful treatment of Aluminum Phosphide poisoning with continuous veno-venous hemofiltration: A case report. J Emerg Med Case Rep 2016; 7: 53-5. doi: 10.5152\/jemcr.2016.1445.<\/li>\n
  2. Moghadamnia AA. An update on toxicology of aluminum phospide. DARU Journal of Pharmaceutical Sciences, 2012; 20: 25.<\/li>\n
  3. Nasa P, Gupta A, Mangal K, Nagrani SK, Raina S, Yadav R. Use of continu- ous renal replacement therapy in acute aluminum phosphide poison- ing: a novel therapy. Ren Fail 2013; 35: 1170-2.<\/li>\n
  4. Baruah U, Sahni A, Sachdeva HC. Successful management of aluminium phosphide poisoning using intravenous lipid emulsion: Report of two cases. Indian Journal of Critical Care Medicine<\/em>\u202f: Peer-reviewed, Official Publication of Indian Society of Critical Care Medicine<\/em>. 2015;19(12):735-738. doi:10.4103\/0972-5229.171412.<\/li>\n
  5. Burillo-Butze G, Xarau SN. Pesticides (Chapter 201). In: Tintinalli\u2019s Emergency Medicine A Comprehensive Study Guide. 8th ed.Mc-Graw and Hill; 2016: 1319-1326.<\/li>\n
  6. Burkhart KK. MethylBromideand other fumigants (Chapter 116). In: Goldfrank\u2019s Toxicologic Emergencies. 9th ed. Mc-Graw and Hill; 2011: 1516-1521.<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Yrd. Do\u00e7. Dr. Nezihat Rana D\u0130\u015eEL<\/em><\/p>\n

    Asistanl\u0131\u011f\u0131m\u0131n birinci y\u0131l\u0131nda k\u0131demlimle takip etti\u011fim bir hastam\u0131 hi\u00e7 unutmad\u0131m. Yirmi ya\u015flar\u0131nda erkek hastam, gri bir tablet yuttuktan k\u0131sa s\u00fcre sonra halsizlik, k\u00f6t\u00fc hissetme, bulant\u0131, kusma nedeni ile ba\u015fvurmu\u015f, saatler i\u00e7erisinde mavi-gri bir cilt rengi ve envai \u00e7e\u015fit s\u0131v\u0131ya, inotropa bana m\u0131s\u0131n demeyip bir t\u00fcrl\u00fc toparlayamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z tansiyonu, bir damlac\u0131k olsun \u00e7\u0131kartt\u0131ramad\u0131\u011f\u0131m\u0131z idrar\u0131 ile birlikte \u00f6lecek miyim diye sorarak, konu\u015fa konu\u015fa kay\u0131p gitmi\u015fti ellerimizden.<\/p>\n","protected":false},"author":1599,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[10014],"tags":[26,34,155,380],"class_list":["post-533","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-akademik-blog-yazisi","tag-acil","tag-agri","tag-fosfid","tag-tarim-ilaclari"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/533","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1599"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=533"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/533\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=533"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=533"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=533"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}