{"id":492,"date":"2017-04-20T15:21:03","date_gmt":"2017-04-20T12:21:03","guid":{"rendered":"https:\/\/tatd.org.tr\/tatdtoks\/2021\/09\/16\/ilaclarin-kaza-yapici-etkileri-klinik-toksikolojide-tartisma-konusu\/"},"modified":"2021-11-10T22:35:24","modified_gmt":"2021-11-10T19:35:24","slug":"ilaclarin-kaza-yapici-etkileri-klinik-toksikolojide-tartisma-konusu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/2017\/04\/20\/ilaclarin-kaza-yapici-etkileri-klinik-toksikolojide-tartisma-konusu\/","title":{"rendered":"\u0130la\u00e7lar\u0131n kaza yap\u0131c\u0131 etkileri; Klinik Toksikolojide tart\u0131\u015fma konusu"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/p>\n

Bu ila\u00e7lara ba\u011fl\u0131 kazlarda kan d\u00fczeyleri hem \u00f6l\u00e7\u00fclemedi\u011fi hem de h\u00fccre d\u00fczeyindeki ger\u00e7ek etkilerin tam hangi dozda ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 bilinmedi\u011fi i\u00e7in Acil T\u0131p\u2019 ta muayene etti\u011fimiz kaza ge\u00e7iren bu hastalar\u0131n nas\u0131l ve hangi kriterlere g\u00f6re de\u011ferlendirilece\u011fini bilmemiz gerekir.\u00a0 Pek \u00e7ok \u00fclkede bu ila\u00e7\/ maddelerin araba kullanmaya etkilerini kategorize etmek i\u00e7in algoritmalar belirlenmi\u015ftir. \u015eu anki bilgilere g\u00f6re en uygun veya en standart kriterler gibi bir \u00f6neri yoktur. K\u0131saca DRUID (Driving Under Influence of Drugs, Alcohol and Medicines) olarak bilinen ila\u00e7,\u00a0 alkol veya madde etkisi alt\u0131nda araba kullanmak projesi bu kapsamda ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Araba s\u00fcrmek kabiliyetinin 4 ayr\u0131 kategorisi yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r; araba s\u00fcrme kabiliyetine etki etmeyen maddeler i\u00e7in 0, minor etkisi olanlar i\u00e7in 1, orta etkisi olan i\u00e7in 2 ve \u00e7ok ciddi etkisi olan maddelere de 3 puan verilmi\u015ftir. S\u0131n\u0131flama yap\u0131l\u0131rken farmakodinamik, farmakokinetik data, farmakovijilans (istenmeyen etkiler dahil), deneysel ve epidemiyolojik data g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Tablo 1. DRUID projesinde 500 hastan\u0131n kan \u00f6rnekleri incelendi\u011finde a\u015fa\u011f\u0131daki tablo ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6rneklerden 79\u2019 unda suistimal ila\u00e7lar\u0131 251\u2019 inde ise t\u0131bbi ila\u00e7lar saptanm\u0131\u015ft\u0131r. DRUID kelimesi yan\u0131ndaki rakamlar ila\u00e7lar\u0131n araba s\u00fcrmek kabiliyeti \u00fczerindeki kategorilerini tan\u0131mlar. n.d. olarak\u00a0 k\u0131salt\u0131lm\u0131\u015f olan kategori ise daha tan\u0131mlanmam\u0131\u015f etkiler i\u00e7indir. \u0130la\u00e7 isimlerinin yan\u0131ndaki parantez i\u00e7indeki rakamlar ise bu 500 hasta i\u00e7inde ka\u00e7 ki\u015fide bu ila\u00e7lar\u0131n saptand\u0131\u011f\u0131n\u0131\u00a0 g\u00f6stermektedir (1).
\n\"\"<\/em><\/strong><\/p>\n

Bu yukar\u0131daki tabloya bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda alkol d\u0131\u015f\u0131nda Kannabis, Kokain, MDMA ve\u00a0 Morfinin ara\u00e7 kazalar\u0131nda sorumlu ajan olarak tespit edildi\u011fini g\u00f6stermektedir. Alkol tarama testleri s\u0131kl\u0131kla yap\u0131labilmesine ra\u011fmen bu yas d\u0131\u015f\u0131 maddelerin testlerini h\u0131zl\u0131 uygulamak ne yaz\u0131k ki her zaman m\u00fcmk\u00fcn olmamaktad\u0131r. \u0130drarda tarama testleri her zaman do\u011fru sonu\u00e7 vermemekte veya yanl\u0131\u015f pozitif sonu\u00e7lara neden olmaktad\u0131r.\u00a0\u00a0 \u00a0\u00d6rne\u011fin a\u015fa\u011f\u0131da Tablo 2 de g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi yanl\u0131\u015f pozitif sonu\u00e7 veren idrar testleri nedeni ile antienflamatuar ila\u00e7lar\u0131n fazla al\u0131m\u0131 sonucunda idrar testinde esrar (marihuana) testi pozitif \u00e7\u0131kabilir.<\/p>\n

Tablo 2. \u0130drar testinde yalanc\u0131 pozitif madde al\u0131m\u0131 gibi sonu\u00e7lanan ila\u00e7lar. \u00d6rne\u011fin;\u00a0 idrarda amfetamin testi pozitif \u00e7\u0131kan hastalar asl\u0131nda efedrin i\u00e7eren bir ila\u00e7 alm\u0131\u015f olabilir. Kinolon grubu antibiyotik alan hastalar\u0131n idrarda opioid testi yalanc\u0131 pozitif olabilir(2)<\/em><\/strong><\/p>\n

\"\"<\/em><\/strong><\/p>\n

\u015eekil 1. A\u015fa\u011f\u0131da g\u00f6sterilen tabloda\u00a0 trafik kazalar\u0131n\u0131n sonucunda kanda saptanan ila\u00e7lar\u0131n da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 mevcuttur. Bu ila\u00e7lar re\u00e7ete ile sat\u0131lan ila\u00e7lar olup kullan\u0131m\u0131 yasa d\u0131\u015f\u0131 olan ila\u00e7lar dahil edilmemi\u015ftir. X- ekseninde ila\u00e7 gruplar ve y-ekseninde tespit edilen madde say\u0131s\u0131 mevcuttur (1).<\/em><\/strong><\/p>\n

\"\"<\/em><\/strong><\/p>\n

Acil T\u0131p hekimlerinin daha \u00e7ok kullanmas\u0131 gereken k\u0131lavuzlara ihtiya\u00e7 oldu\u011fu kesin bir sonu\u00e7tur. Klinik ve Adli Toksikoloji testlerine her zaman ula\u015fmak m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00f6zellikle Ara\u00e7 kullan\u0131rken kaza yapan ki\u015filerde hangi maddeye ba\u011fl\u0131 kaza ve travma oldu\u011funu anlamak zorla\u015fmaktad\u0131r. Bir\u00a0 kazaya neden olabilecek\u00a0 ila\u00e7lar\u0131n spektrumu geni\u015f oldu\u011fu i\u00e7in ve ayr\u0131ca Acil T\u0131pta muayene ve tedavi ederken do\u011fru bir yakla\u015f\u0131m belirlemek i\u00e7in ila\u00e7lar\u0131n koordinasyon veya kognisyon bozucu etkilerini bilmek gerekiyor.<\/p>\n

Kaynaklar:<\/p>\n

    \n
  1. Andrea E. Steuer, Lisa Eisenbeiss, Thomas Kraemer. Blood alcohol analysis alone versus comprehensive toxicological analysis \u2013 Systematic investigation of missed co-ingested other drugs in suspected alcohol-impaired drivers. Forensic Science International 267 (2016) 52\u201359.<\/li>\n
  2. TATD Klinik Toksikoloji grubu, Toksikolojide Tan\u0131 ara\u00e7lar\u0131 ve EKG. (E\u011fitim materyalleri) (ed. Arzu Denizba\u015f\u0131)<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Prof. Dr. Arzu Denizba\u015f\u0131<\/em><\/p>\n

    Alkol veya ila\u00e7 etkisi alt\u0131nda iken emniyetli araba veya ara\u00e7 kullanmak konusu medikolegal konularda hep \u00f6nemli olmu\u015ftur. Bu t\u00fcr kazalarda en \u00e7ok saptanan madde alkol olmas\u0131na ra\u011fmen yasa d\u0131\u015f\u0131 ila\u00e7 veya madde kullan\u0131m\u0131na ba\u011fl\u0131 kazalar hi\u00e7 de az\u0131msanmayacak kadar \u00e7oktur. Avrupa\u2019 da 13 \u00fclkede yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalarda kazalarda en y\u00fcksek prevelans alkol ile %3,48 iken s\u0131ras\u0131yla kannabis %1,9 ve di\u011fer t\u0131bbi ila\u00e7lar %1,36 da kazalara neden olmaktad\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"author":1538,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[10014],"tags":[47,63,187],"class_list":["post-492","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-akademik-blog-yazisi","tag-alkol","tag-arac-kullanmak","tag-ilac"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/492","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1538"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=492"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/492\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=492"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=492"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=492"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}