{"id":487,"date":"2017-04-10T10:13:15","date_gmt":"2017-04-10T07:13:15","guid":{"rendered":"https:\/\/tatd.org.tr\/tatdtoks\/2021\/09\/17\/sinir-gazlari-etkileri-ve-tedavisi\/"},"modified":"2021-11-10T22:35:24","modified_gmt":"2021-11-10T19:35:24","slug":"sinir-gazlari-etkileri-ve-tedavisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/2017\/04\/10\/sinir-gazlari-etkileri-ve-tedavisi\/","title":{"rendered":"Sinir Gazlar\u0131 Etkileri ve Tedavisi"},"content":{"rendered":"

Sinir gazlar\u0131n\u0131n yayg\u0131n etkisi inhalasyon ve cilt yoluyla etki etmesi ile ba\u015flar. Kimyasallar geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcms\u00fcz olarak asetilkolinesteraz (AChE) resept\u00f6rlerine ba\u011flan\u0131r ve \u00a0geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcms\u00fcz olarak enzimi inhibe ederler. Bu inhibisyon sonucunda enzim ile degrade olamayan ACH sinaptik bo\u015flukta \u00e7ok fazla birikir ve nikotinik, muskarinik resept\u00f6rler a\u015f\u0131r\u0131 uyar\u0131l\u0131rlar. Doza ba\u011fl\u0131 etkileri de\u011fi\u015fse bile inhalasyondan sonra etkileri birka\u00e7 saniyede ba\u015flar ve dakikalar i\u00e7inde peak yapar. Ciltteki etkileri ise maruziyetten sonra dakikalar ve hatta saatler sonra ba\u015flamaktad\u0131r.<\/p>\n

Klinik Bulgu ve Semptomlar<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u0130nhalasyondan sonra erken bulgu rhinore ve g\u00f6rme bulan\u0131kl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Miyozis, anksiyete ve fasikulasyonlar da e\u015flik eder. Daha fazla maruziyet varsa tipik kolinerjik kriz bulgular\u0131 meydana gelir. Muskarinik resept\u00f6rlerin a\u015f\u0131r\u0131 uyar\u0131lmas\u0131\u00a0 lakrimasyon, salivasyon, bronkokonstriksiyon, kusma ve ishale neden olur. Nikotinik resept\u00f6rlerin a\u015f\u0131r\u0131 uyar\u0131lmas\u0131 ise a\u015f\u0131r\u0131 terleme, ta\u015fikardi, hipertansiyon ve kas g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fc\u011f\u00fc yapar. Uzam\u0131\u015f etkilerde end- organ hasarlar\u0131, konvulziyon, inkontinans, flasid fel\u00e7 ve apne geli\u015fir.<\/p>\n

Tedavi \u00a0<\/strong><\/p>\n

Sinir gaz\u0131 maruziyetinde tedavi genel olarak \u00f6nce ABC ile ba\u015flar. Dekontaminasyon sonras\u0131 t\u00fcm hastalarda genel destek tedavisi uygulan\u0131rken Atropin ve Piralidoksim (PAM) ile tedaviler hemen uygulanmal\u0131d\u0131r. Hastalar\u0131 ent\u00fcbe ederken \u00f6zellikle s\u00fcksinil kolin kullan\u0131m\u0131ndan depolarizan ajan oldu\u011fu i\u00e7in ka\u00e7\u0131nmak gerekir. Atropin tedavide kullan\u0131l\u0131nca kompetetif olarak kolinerjik bloke edici ajan oldu\u011fu i\u00e7in kimyasal ajan ile yar\u0131\u015fa girer. Kimyasal ajan etkisini bu sayede bloke eder ancak s\u00fcrekli etkili olmas\u0131 i\u00e7in her 5 ile 10 dakikada bir Atropin dozu tekrarlan\u0131r. Atropin tedavisine hava yolu direnci d\u00fczelene veya \u00a0sekresyonlar azalana dek devam edilir. Pediyatrik hastalara\u00a0 0.05 – 0.1 mg\/kg Atropin verilir. Maksimum doz pediyatrik vakalarda her tekrarlanan uygulamada 1 mg olarak \u00f6nerilir. Eri\u015fkinde ise her doz 2 mg olarak \u00f6nerilmektedir. Totalde ise 2000 mg Atropin alan eri\u015fkin hasta mevcuttur.<\/p>\n

PAM ise \u00a0AChE enzimini tekrar aktive eden bir ila\u00e7t\u0131r. Intramuskuler veya intraven\u00f6z yoldan\u00a0 verilebilir. \u00d6zellikle kolinerjik nikotinik resept\u00f6rler \u00fczerinden etkisini g\u00f6sterir ve muskarinik etkisi azd\u0131r.\u00a0 Oksim organofosfat ile birle\u015ferek kompleks halde idrardan at\u0131l\u0131r. Ancak PAM\u2019 \u0131n kompleks olu\u015fturma etkisi zaman i\u00e7inde azal\u0131r ve etkisi de zay\u0131flar. O y\u00fczden PAM m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu kadar \u00e7abuk ve nirka\u00e7 saat i\u00e7inde ba\u015flanmazsa etili olmaz. Pediyatrik hastalar 15 mg\/kg PAM al\u0131rken eri\u015fkinlerde dozlar 600-mg\u2019 d\u0131r.<\/p>\n

Ciddi maruziyet durumunda \u00a0Diazepam veya Midazolam veya Propofol \u00a0uygulanarak n\u00f6bet etkisi kontrol edilmelidir. \u00d6zellikle benzodiyazepin grubundan Diazepam verilmesi ve ya\u015f gruplar\u0131na g\u00f6re dozlar\u0131 belirlenmi\u015ftir. ACh birikimine ba\u011fl\u0131 SSS de a\u015f\u0131r\u0131 uyar\u0131lma sonucu ortaya \u00e7\u0131kan n\u00f6betler zorlukla kontrol al\u0131n\u0131rlar. Bu hastalarda n\u00f6bet kontrolu i\u00e7in\u00a0 erken ent\u00fcbasyon ile Genel Anestezi ve Mekanik ventilasyon deste\u011fi yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

\n\n\n\n\n\n\n\n
Ya\u015f gurubu<\/strong><\/td>\nAtropin <\/strong><\/td>\nPiralidoksim<\/strong><\/td>\nDiazepam<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n
2 ya\u015f alt\u0131<\/strong><\/td>\n0.05- 0.1 mg\/kg<\/p>\n

 <\/td>\n

5- 25 mg\/kg<\/td>\n0.2-0.5 mg\/kg<\/td>\n<\/tr>\n
2- 10 ya\u015f<\/strong><\/td>\n1 mg\/kg<\/td>\n15- 50 mg\/kg<\/td>\n0.2-0.5 mg\/kg<\/td>\n<\/tr>\n
11- 17 ya\u015f<\/strong><\/td>\n2- 4 mg\/kg<\/td>\n15- 50 mg\/kg<\/td>\n0.2-0.5 mg\/kg<\/td>\n<\/tr>\n
Eri\u015fkin<\/strong><\/td>\n2- 4 mg\/kg<\/td>\n600-1800 mg<\/td>\n10 mg<\/td>\n<\/tr>\n
Ya\u015fl\u0131 <\/strong><\/td>\n1- 4 mg\/kg<\/td>\n10-25 mg\/kg<\/td>\n0.5 mg\/kg<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table><\/div>\n

Tablo 1. Sinir gazlar\u0131na maruz kald\u0131ktan sonra uygulanan tedaviler ve dozlar\u0131. Piralidoksim i\u00e7in \u00f6nerilen maksimum doz 2 gr.<\/strong><\/p>\n

\"\"
\n\u015eekil 1.<\/strong> Asetil kolin (ACh) sentezlendikten sonra asetikolinesteraz enzimi ile h\u0131zl\u0131ca y\u0131k\u0131l\u0131r. Bu enzim inhibe olursa ACh birikerek postsinaptik a\u015f\u0131r\u0131 uyar\u0131m meydana gelir.<\/p>\n

\"\"
\n\u015eekil 2.<\/strong> Sinir gaz\u0131na (Sarin) maruz kal\u0131nd\u0131ktan sonra postsinaptik ACh uyar\u0131lmas\u0131 s\u00fcrekli devam eder.<\/p>\n

Kaynaklar:<\/strong><\/p>\n

    \n
  1. Davis D, Marcozzi D. Nerve agent attack. Disaster medicine. 3. ed. Philadelphia: Mosby; 2006;<\/li>\n
  2. Corvino TF, Nahata MC, Angelos MG, et al. Availability, stability, and sterility of pralidoxime for mass casualty use. Ann Emerg Med 2006;47:272-7.<\/li>\n
  3. http:\/\/faculty.pasadena.edu\/dkwon\/chap%208_files\/textmostly\/slide58.html<\/a><\/li>\n<\/ol>\n

     <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Prof. Dr. Arzu Denizba\u015f\u0131<\/em><\/p>\n

    Sinir gazlar\u0131 olarak isimlendirilen kimyasal silahlar g\u00fc\u00e7l\u00fc antikolinesteraz etkileri olan kimyasal ajanlard\u0131r. Ba\u015fl\u0131ca \u00fc\u00e7 gruptan olu\u015furlar. <\/p>\n","protected":false},"author":1538,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[10014],"tags":[151,367],"class_list":["post-487","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-akademik-blog-yazisi","tag-felc","tag-sinir-gazi"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/487","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1538"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=487"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/487\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=487"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=487"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=487"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}