{"id":3942,"date":"2025-03-17T10:39:54","date_gmt":"2025-03-17T07:39:54","guid":{"rendered":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/?p=3942"},"modified":"2025-09-18T10:50:46","modified_gmt":"2025-09-18T07:50:46","slug":"yetiskinlerde-akut-kolsisin-zehirlenmesinin-yonetiminde-guncel-yaklasimlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/2025\/03\/17\/yetiskinlerde-akut-kolsisin-zehirlenmesinin-yonetiminde-guncel-yaklasimlar\/","title":{"rendered":"Yeti\u015fkinlerde Akut Kol\u015fisin Zehirlenmesinin Y\u00f6netiminde G\u00fcncel Yakla\u015f\u0131mlar"},"content":{"rendered":"\n

Toksikoloji Fark\u0131ndal\u0131k Tak\u0131m\u0131\u2019m\u0131z\u0131n (#TFT) bu ayki yaz\u0131s\u0131nda Internal and Emergency Medicine dergisinin A\u011fustos 2022 say\u0131s\u0131nda yay\u0131nlanan \u201cProgress in the management of acute colchicine poisoning in adults<\/a>\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131s\u0131n\u0131 tart\u0131\u015faca\u011f\u0131z. Bu derlemede kol\u015fisinin farmakokinetik \u00f6zellikleri, toksisite mekanizmalar\u0131, klinik evreleri ve y\u00f6netim stratejileri ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Giri\u015f<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Kol\u015fisin, Colchicum autumnale<\/em> ve Gloriosa superba<\/em> bitkilerinden elde edilen, uzun s\u00fcredir gut ve \u00e7e\u015fitli imm\u00fcnolojik hastal\u0131klar\u0131n tedavisinde kullan\u0131lan do\u011fal bir alkaloiddir. Antiinflamatuar \u00f6zellikleri nedeniyle Ailevi Akdeniz Ate\u015fi (FMF), Beh\u00e7et hastal\u0131\u011f\u0131, osteoartrit ve baz\u0131 spondiloartropatiler gibi otoinflamatuar hastal\u0131klar\u0131n y\u00f6netiminde yayg\u0131n olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r. Bununla birlikte, kol\u015fisinin terap\u00f6tik aral\u0131\u011f\u0131n\u0131n dar olmas\u0131 ve eliminasyon yar\u0131 \u00f6mr\u00fcn\u00fcn uzun olmas\u0131, doz a\u015f\u0131m\u0131 durumlar\u0131nda ciddi toksisiteye ve mortaliteye yol a\u00e7abilmektedir. Kol\u015fisin zehirlenmesi s\u0131k g\u00f6r\u00fclmese de y\u00fcksek mortalitesi nedeniyle \u00f6nemlidir.<\/p>\n\n\n\n

Son y\u0131llarda yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar, kol\u015fisinin COVID-19 hastalar\u0131nda mortaliteyi ve hastane yat\u0131\u015f s\u00fcresini azaltabilece\u011fini \u00f6ne s\u00fcrse de g\u00fcvenli doz aral\u0131\u011f\u0131nda kal\u0131nmad\u0131\u011f\u0131nda zehirlenmelere neden olabilmektedir. Kol\u015fisin zehirlenmesi genellikle istem d\u0131\u015f\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 doz al\u0131m\u0131, yanl\u0131\u015f re\u00e7etelendirme veya intihar giri\u015fimleri sonucunda ortaya \u00e7\u0131kar. Akut zehirlenme vakalar\u0131; gastrointestinal semptomlar, \u015fok, \u00e7oklu organ yetmezli\u011fi ve miyelosupresyon gibi a\u011f\u0131r klinik tablolarla seyredebilir.<\/p>\n\n\n\n

Mevcut literat\u00fcr incelendi\u011finde, kol\u015fisin zehirlenmesi i\u00e7in spesifik bir antidot bulunmad\u0131\u011f\u0131 gibi, standart bir tedavi protokol\u00fc de belirlenmi\u015f de\u011fildir. Hastalar\u0131n prognozu, erken tan\u0131 ve etkin destekleyici tedavinin sa\u011flanmas\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu derlemede, akut kol\u015fisin zehirlenmesi vakalar\u0131n\u0131n klinik y\u00f6netimiyle ilgili g\u00fcncel bilgileri sistematik bir \u015fekilde sunulmas\u0131 ama\u00e7lamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Farmakolojik \u00d6zellikler<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Kol\u015fisin, k\u00fc\u00e7\u00fck molek\u00fcl yap\u0131s\u0131na sahip bir alkaloid olup molek\u00fcler a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 399 Da\u2019d\u0131r. En \u00f6nemli farmakolojik etkisi, n\u00f6trofillerin aktivitesini bask\u0131layarak antiinflamatuar etki g\u00f6stermesidir. Bunun yan\u0131 s\u0131ra, h\u00fccre i\u00e7i mikrot\u00fcb\u00fcl yap\u0131lar\u0131n\u0131n i\u015flevini bozarak mitozu engeller ve bu mekanizma h\u00fccresel homeostaz\u0131n korunmas\u0131n\u0131 sekteye u\u011fratarak h\u00fccre hasar\u0131na yol a\u00e7abilir.<\/p>\n\n\n\n

Kol\u015fisin, oral al\u0131mdan k\u0131sa bir s\u00fcre sonra h\u0131zla emilir ve geni\u015f bir doku da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 g\u00f6sterir. \u00d6zellikle kemik ili\u011fi, b\u00f6brek, kalp, karaci\u011fer, ba\u011f\u0131rsak mukozas\u0131 ve beyin dokusunda y\u00fcksek oranda birikir. Metabolizmas\u0131 esas olarak karaci\u011fer h\u00fccrelerinde (hepatositlerde) ger\u00e7ekle\u015fir ve CYP3A4 izoenzimi taraf\u0131ndan 2- ve 3-demetilkol\u015fisine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclerek metabolize edilir. Daha sonra kol\u015fisin ve metabolitleri safra yoluyla at\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Kol\u015fisin, \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde enterohepatik dola\u015f\u0131ma girer, bu da v\u00fccutta kalma s\u00fcresini uzatarak toksisite riskini art\u0131rabilir. Terap\u00f6tik dozda da\u011f\u0131l\u0131m hacmi (Vd) 7-10 L\/kg iken, doz a\u015f\u0131m\u0131 vakalar\u0131nda 21 L\/kg\u2019a kadar ula\u015fabilir. Bu durum, ilac\u0131n neredeyse t\u00fcm dokulara yay\u0131labilece\u011fini g\u00f6stermektedir. Kol\u015fisin, terap\u00f6tik dozda albumine %10-50 oran\u0131nda ba\u011flan\u0131r. Eliminasyonu a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak karaci\u011fer \u00fczerinden olup, b\u00f6brekler yaln\u0131zca toplam kol\u015fisin klerensinin %10-20\u2019sinden sorumludur.<\/p>\n\n\n\n

Kol\u015fisinin eliminasyon yar\u0131 \u00f6mr\u00fc sa\u011fl\u0131kl\u0131 bireylerde 9,3 ila 30 saat aras\u0131nda de\u011fi\u015fmektedir. G\u00fcnl\u00fck d\u00fczenli kol\u015fisin kullan\u0131m\u0131 sonras\u0131nda, plazma seviyeleri birka\u00e7 g\u00fcn i\u00e7inde denge durumuna (steady-state) ula\u015f\u0131r. Bu durum, uzun eliminasyon yar\u0131 \u00f6mr\u00fc ile uyumludur ve toksisite riskinin birikici olabilece\u011fini g\u00f6sterir.<\/p>\n\n\n\n

Kol\u015fisinin metabolizmas\u0131nda CYP3A4 enzimi ve P-glikoprotein (P-gp) adl\u0131 bir h\u00fccresel pompa sistemi kritik rol oynar. P-glikoprotein, enterositlerden ila\u00e7lar\u0131 d\u0131\u015far\u0131 atarak gastrointestinal emilimi engeller. Hem CYP3A4 hem de P-glikoprotein, kol\u015fisinin v\u00fccuttaki seviyesini belirleyen en \u00f6nemli fakt\u00f6rlerdir. Dolay\u0131s\u0131yla, bu sistemleri inhibe eden veya ind\u00fckleyen ila\u00e7lar kol\u015fisinin etkinli\u011fini veya toksisitesini etkileyebilir.<\/p>\n\n\n\n

A\u015fa\u011f\u0131daki ila\u00e7lar, CYP3A4 ve P-glikoprotein yoluyla kol\u015fisin toksisitesini etkileyebilecek ajanlar Tablo 1\u2019de g\u00f6sterilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n\n\n

Kol\u015fisin ile birlikte bu ila\u00e7lar\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 gerekti\u011finde, doz ayarlamas\u0131 yap\u0131lmal\u0131 ve toksisite belirtileri yak\u0131ndan izlenmelidir.<\/p>\n\n\n\n

Kol\u015fisin Toksisitesi<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Kol\u015fisin, dar terap\u00f6tik aral\u0131\u011f\u0131 ve uzun eliminasyon yar\u0131 \u00f6mr\u00fc nedeniyle a\u015f\u0131r\u0131 doz al\u0131m\u0131nda ciddi toksisiteye yol a\u00e7abilir. Terap\u00f6tik doz aral\u0131\u011f\u0131 1,2\u20132,4 mg\/g\u00fcn aras\u0131nda olup, 2,4 mg\/g\u00fcn\u2019\u00fc a\u015fan al\u0131mlar genellikle a\u015f\u0131r\u0131 doz olarak kabul edilir. Literat\u00fcrde, 0,5\u20130,8 mg\/kg gibi y\u00fcksek dozlar\u0131n \u00f6l\u00fcmc\u00fcl olabilece\u011fi bildirilmi\u015ftir. Bununla birlikte, insanlar i\u00e7in kesin bir toksik ve letal doz s\u0131n\u0131r\u0131 net olarak belirlenememi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

Kol\u015fisin, h\u00fccre i\u00e7i mikrot\u00fcb\u00fcl yap\u0131lar\u0131nda t\u00fcb\u00fclin polimerizasyonunu inhibe ederek mitotik s\u00fcreci ve h\u00fccresel ta\u015f\u0131ma sistemlerini bozar. Bu etki, \u00f6zellikle aktif h\u00fccre b\u00f6l\u00fcnmesi g\u00f6steren organlarda belirgin toksisiteye neden olur. Gastrointestinal sistem, kemik ili\u011fi ve sa\u00e7 folik\u00fclleri gibi h\u0131zl\u0131 h\u00fccre yenilenmesine sahip dokular en \u00e7ok etkilenen yap\u0131lard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

A\u015f\u0131r\u0131 kol\u015fisin al\u0131m\u0131, \u00e7oklu organ yetmezli\u011fi ve h\u00fccre b\u00f6l\u00fcnmesini engelleyerek doku hasar\u0131na neden olabilir. Literat\u00fcrde, akut kol\u015fisin zehirlenmesine ba\u011fl\u0131 mortalite oran\u0131n\u0131n %14,3 ile %25,6 aras\u0131nda de\u011fi\u015fti\u011fi bildirilmektedir. \u00d6zellikle, metabolik asidoz ve \u00e7oklu organ yetmezli\u011fi geli\u015fen hastalarda mortalite oran\u0131 %100\u2019e yak\u0131nd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Klinik Bulgular<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Literat\u00fcrde tan\u0131mland\u0131\u011f\u0131 \u00fczere, akut kol\u015fisin zehirlenmesi s\u0131kl\u0131kla ard\u0131\u015f\u0131k ve birbirin i\u00e7ine ge\u00e7mi\u015f \u00fc\u00e7 evrede geli\u015fir:<\/p>\n\n\n\n

Evre I (\u0130lk 24 saat): Gastrointestinal mukozal hasar belirgindir ve a\u015fa\u011f\u0131daki semptomlarla kendini g\u00f6sterir:<\/p>\n\n\n\n

    \n
  • \u015eiddetli kar\u0131n a\u011fr\u0131s\u0131<\/li>\n\n\n\n
  • Bulant\u0131 ve kusma<\/li>\n\n\n\n
  • \u0130shal<\/li>\n\n\n\n
  • Gastrointestinal kanama<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

    Evre II (1-7 g\u00fcn): Metabolik asidoz, \u015fok, miyelosupresyon ve \u00e7oklu organ yetmezli\u011fi geli\u015febilir. Bu d\u00f6nemde en s\u0131k g\u00f6zlenen komplikasyonlar \u015funlard\u0131r:<\/p>\n\n\n\n

      \n
    • Olig\u00fcrik b\u00f6brek yetmezli\u011fi<\/li>\n\n\n\n
    • Karaci\u011fer yetmezli\u011fi<\/li>\n\n\n\n
    • Solunum yetmezli\u011fi<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

      Evre III (7-21 g\u00fcn): Kemik ili\u011fi bask\u0131lanmas\u0131n\u0131n d\u00fczelmesiyle birlikte organ disfonksiyonlar\u0131n\u0131n geri d\u00f6nebilece\u011fi d\u00f6nemdir. Ancak hastalar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 bu evreye ula\u015famadan hayat\u0131n\u0131 kaybetmektedir.<\/p>\n\n\n\n

      Ayr\u0131ca derlemede 2001 Ocak ay\u0131 ile 2021 Aral\u0131k ay\u0131 aras\u0131nda PubMed ve Web of Science\u2019\u0131 i\u00e7erecek \u015fekilde vaka raporlar\u0131n\u0131 incelemi\u015ftir. \u0130ncelemede 20 adet kol\u015fisin zehirlenmesi vakas\u0131na eri\u015filmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

      Buvakalar\u0131n incelenmesi sonucunda, kol\u015fisin zehirlenmesi ge\u00e7iren hastalar\u0131n;<\/p>\n\n\n\n

      %70\u2019inde gastrointestinal semptomlar ,<\/p>\n\n\n\n

      %70\u2019inde metabolik,<\/p>\n\n\n\n

      %75\u2019inde akut b\u00f6brek hasar\u0131,<\/p>\n\n\n\n

      %80\u2019inde akut solunum yetmezli\u011fi,<\/p>\n\n\n\n

      %60\u2019\u0131nda hepatotoksisite,<\/p>\n\n\n\n

      %80\u2019inde akut miyokardiyal hasar,<\/p>\n\n\n\n

      %50\u2019sinde miyelosupresyon (anemi, l\u00f6kopeni, trombositopeni) g\u00f6zlenmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

      Akut kol\u015fisin zehirlenmesine ba\u011fl\u0131 mortalite oran\u0131 %50 olarak bildirilmi\u015ftir. Vakalarla ilgili ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bilgiler i\u00e7in makaleye g\u00f6z atabilirsiniz.<\/p>\n\n\n\n

      Tedavi ve Y\u00f6netim Stratejileri<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

      Akut kol\u015fisin zehirlenmesi y\u00fcksek mortalite oran\u0131na sahip oldu\u011fu i\u00e7in erken tan\u0131 ve h\u0131zl\u0131 m\u00fcdahale hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Kol\u015fisin i\u00e7in spesifik bir antidot bulunmamakta olup, tedavi temel olarak toksin emiliminin \u00f6nlenmesi, kan temizleme y\u00f6ntemleri ve destekleyici tedavilere odaklanmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

      1. Kol\u015fisin Emiliminin \u00d6nlenmesi<\/em><\/strong><\/em><\/h3>\n\n\n\n

      Kol\u015fisin oral al\u0131mdan sonra h\u0131zl\u0131ca emildi\u011finden, zehirlenme vakalar\u0131nda mide dekontaminasyonu m\u00fcmk\u00fcn olan en k\u0131sa s\u00fcrede yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

      Gastrik lavaj:<\/strong> Kol\u015fisin al\u0131m\u0131ndan sonraki ilk 1-2 saat i\u00e7inde uygulanmas\u0131 \u00f6nerilmektedir. \u00d6zellikle y\u00fcksek doz al\u0131mlarda etkinli\u011fi daha fazlad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

      Aktif k\u00f6m\u00fcr:<\/strong> Kol\u015fisinin mide-ba\u011f\u0131rsak sisteminde tutulmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak amac\u0131yla uygulanabilir. 5 gram aktif k\u00f6m\u00fcr, yakla\u015f\u0131k 10 mg kol\u015fisini ba\u011flayabilir ve toksisiteyi azaltabilir.<\/p>\n\n\n\n

      Kol\u015fisin, enterohepatik dola\u015f\u0131ma girdi\u011fi i\u00e7in tekrarlayan aktif k\u00f6m\u00fcr dozlar\u0131 \u00f6nerilebilir. Bu uygulama, kol\u015fisinin gastrointestinal kanaldan tekrar emilimini \u00f6nleyerek eliminasyonunu h\u0131zland\u0131rabilir.<\/p>\n\n\n\n

      2. S\u0131v\u0131 Tedavisi<\/em><\/strong><\/em><\/h3>\n\n\n\n

      Kol\u015fisin zehirlenmesi, \u00f6zellikle gastrointestinal kay\u0131plara ba\u011fl\u0131 dehidratasyon ve elektrolit dengesizliklerine yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in erken ve agresif s\u0131v\u0131 replasman\u0131 gerektirir. S\u0131v\u0131 replasman\u0131 renal fonksiyonlar\u0131 iyile\u015ftirerek kol\u015fisisin b\u00f6brekten at\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 da artt\u0131rmak i\u00e7in \u00f6nemlidir.<\/p>\n\n\n\n

      \u0130ntraven\u00f6z s\u0131v\u0131 tedavisi:<\/strong> Hipovolemiye ba\u011fl\u0131 b\u00f6brek yetmezli\u011fini \u00f6nlemek ve hemodinamik stabiliteyi sa\u011flamak i\u00e7in \u00f6nemlidir. Dengeli sol\u00fcsyonlar (Ringerli laktat, Plasma-Lyte) veya salin s\u0131k kullan\u0131lan s\u0131v\u0131lard\u0131r. Dengeli sol\u00fcsyonlar\u0131n kritik hastalarda s\u0131v\u0131 elektrolit dengesinde daha faydal\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rd\u00fcren \u00e7al\u0131\u015fmalar mevcuttur.<\/p>\n\n\n\n

      Genellikle 2-3 L kristaloidler kritik hastalarda h\u0131zl\u0131ca replase edilmelidir. H\u0131zl\u0131 s\u0131v\u0131 y\u00fcklemesi pulmoner \u00f6dem riskini art\u0131rabilece\u011finden, hastalar yak\u0131ndan izlenmelidir.<\/p>\n\n\n\n

      3. \u0130ntraven\u00f6z Lipid Em\u00fclsiyon (IVLE) Kullan\u0131m\u0131<\/em><\/h3>\n\n\n\n

      Kol\u015fisin, lipofilik bir bile\u015fik oldu\u011fu i\u00e7in teorik olarak intraven\u00f6z lipid em\u00fclsiyon tedavisiyle dola\u015f\u0131mdan uzakla\u015ft\u0131r\u0131labilir. IVLE\u2019nin temel prensibi, lipofilik toksinleri ba\u011flayarak plazma konsantrasyonunu azaltmas\u0131 ve toksik etkilerini hafifletmesidir. Hayvan \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda, IVLE\u2019nin kol\u015fisin eliminasyonunu art\u0131rabilece\u011fi g\u00f6sterilse de insan ile ilgili \u00e7al\u0131\u015fma yoktur. Bu konuda efikasite \u00fczerine ileri \u00e7al\u0131\u015fmalara ihtiya\u00e7 vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

      4. Di\u00fcrez<\/em><\/h3>\n\n\n\n

      Kol\u015fisin eliminasyonu esas olarak karaci\u011ferden ger\u00e7ekle\u015fse de, b\u00f6brekler toplam at\u0131l\u0131m\u0131n yakla\u015f\u0131k %20\u2019sinden sorumludur. Bir retrospektif \u00e7al\u0131\u015fmalarda di\u00fcrezin uygulanabilece\u011fi belirtilse de yeterli veri bulunmamaktad\u0131r. \u0130leri \u00e7al\u0131\u015fmalara ihtiya\u00e7 duyulmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

      5. Kandan eliminasyon y\u00f6ntemleri<\/em><\/h3>\n\n\n\n

      Kol\u015fisin jejunum ve ileumdan h\u0131zl\u0131ca emilerek 0,5 ile 1,5 saat aras\u0131nda plazma pik seviyesine ula\u015f\u0131r. Geni\u015f da\u011f\u0131l\u0131m hacmi ve orta derecede plazma protein ba\u011flanmas\u0131 nedeniyle klasik hemodiyaliz ile etkin \u015fekilde temizlenemez. Ancak baz\u0131 kan temizleme teknikleri potansiyel faydalar sa\u011flayabilir:<\/p>\n\n\n\n

      a) Plazma De\u011fi\u015fimi (Plasma Exchange, PE)<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

      Plazma de\u011fi\u015fimi, toksik metabolitleri uzakla\u015ft\u0131rmak ve koag\u00fclopatiyi d\u00fczeltmek i\u00e7in uygulanabilir. Erken d\u00f6nemde ba\u015fland\u0131\u011f\u0131nda, \u00e7oklu organ yetmezli\u011fi geli\u015fen hastalarda faydal\u0131 olabilece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir. Ancak, plazmadan uzakla\u015ft\u0131r\u0131lan kol\u015fisinin dokulardan tekrar kana ge\u00e7mesi nedeniyle etkinli\u011fi s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

      b) S\u00fcrekli Venoven\u00f6z Hemodiyafiltrasyon (CVVHDF)<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

      CVVHDF, elektrolit ve asit-baz dengesi bozulmu\u015f hastalarda destekleyici bir tedavi olarak \u00f6nerilmektedir.<\/p>\n\n\n\n

      B\u00f6brek yetmezli\u011fi geli\u015fen ve s\u0131v\u0131 y\u00fck\u00fc olan hastalarda faydal\u0131 olabilir.<\/p>\n\n\n\n

      6. Ekstrakorporeal Ya\u015fam Deste\u011fi (ECLS\/ECMO)<\/em><\/h3>\n\n\n\n

      \u015eok, kardiyojenik disfonksiyon veya refrakter hipoksemi geli\u015fen hastalarda ECMO \u00f6nerilebilir. ECMO, \u00e7oklu organ yetmezli\u011fi geli\u015fen hastalarda oksijenizasyonu art\u0131rarak hayatta kalma oranlar\u0131n\u0131 y\u00fckseltebilir.<\/p>\n\n\n\n

      7. Hematopoetik Destek ve Transf\u00fczyon<\/em><\/h3>\n\n\n\n

      Kol\u015fisin kaynakl\u0131 miyelosupresyon, ciddi sepsise ve kanama komplikasyonlar\u0131na yol a\u00e7abilir.<\/p>\n\n\n\n

      L\u00f6kopeni geli\u015fen hastalara gran\u00fclosit-koloni uyar\u0131c\u0131 fakt\u00f6r (G-CSF) verilebilir.<\/p>\n\n\n\n

      Trombosit say\u0131s\u0131 <20 \u00d7 10\u2079\/L olan hastalara trombosit transf\u00fczyonu \u00f6nerilir.<\/p>\n\n\n\n

      Hb <6 g\/dL ise eritrosit s\u00fcspansiyonu transf\u00fczyonu yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

      Plazma fibrinojen konsantrasyonu 1,5 g\/L\u2019nin alt\u0131na d\u00fc\u015fmesi halide replase edilmelidir.<\/p>\n\n\n\n

      Koag\u00fclopati ve dissemine intravask\u00fcler koag\u00fclasyon (DIC) geli\u015fen hastalarda, taze donmu\u015f plazma ve fibrinojen replasman\u0131 uygulanabilir.<\/p>\n\n\n\n

      8. Antimikrobiyal Tedavi<\/em><\/h3>\n\n\n\n

      Kol\u015fisin zehirlenmesi sonras\u0131nda l\u00f6kopeni geli\u015fti\u011fi i\u00e7in sekonder enfeksiyon riski artar.<\/p>\n\n\n\n

      Profilaktik antibiyotik kullan\u0131m\u0131 \u00f6nerilmese de sepsis \u015f\u00fcphesi veya pozitif k\u00fclt\u00fcr varl\u0131\u011f\u0131nda ampirik antibiyotik tedavisi ba\u015flanmal\u0131d\u0131r. K\u00fclt\u00fcr sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n \u00e7\u0131kmas\u0131 g\u00fcnler ald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in klinik ve laboratuvar (C-reaktif protein ve prokalsitonin seviyeleri) de de\u011ferlendirmenin bir par\u00e7as\u0131 olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

      Mantar enfeksiyonu geli\u015fme riski bulunan hastalarda antifungal tedavi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir.<\/p>\n\n\n\n

      9. N-Asetilsistein (NAC) ve Oksidatif Hasar\u0131n \u00d6nlenmesi<\/em><\/h3>\n\n\n\n

      Kol\u015fisin, oksidatif stres yoluyla h\u00fccre hasar\u0131na neden olur. N-Asetilsistein (NAC), h\u00fccresel hasar\u0131 \u00f6nleyici etkileri nedeniyle kullan\u0131labilir.<\/p>\n\n\n\n

      10. Potansiyel Antidotlar<\/em><\/h3>\n\n\n\n

      G\u00fcn\u00fcm\u00fczde kol\u015fisin zehirlenmesi i\u00e7in onaylanm\u0131\u015f bir antidot bulunmamaktad\u0131r, ancak baz\u0131 deneysel yakla\u015f\u0131mlar umut vadetmektedir:<\/p>\n\n\n\n

      Kol\u015fisin-spesifik antikor fragmanlar\u0131 (Fab):<\/strong> Kol\u015fisine y\u00fcksek afinite ile ba\u011flanarak eliminasyonunu art\u0131rabilir.<\/p>\n\n\n\n

      Engineered lipocalin (Lcn2):<\/strong> Kol\u015fisini ba\u011flayarak toksisitesini azaltabilecek yeni bir yakla\u015f\u0131m olarak \u00f6ne s\u00fcr\u00fclmektedir.<\/p>\n\n\n\n

      Bu ajanlar\u0131n etkinli\u011fi hen\u00fcz klinik \u00e7al\u0131\u015fmalarda yeterince kan\u0131tlanmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

      Sonu\u00e7 ve \u00d6zet<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

      \u00d6zetle, y\u00fcksek mortalite oran\u0131na sahip olan kol\u015fisin zehirlenmesi nadir g\u00f6r\u00fclen ancak hayat\u0131 tehdit eden bir durumdur. Kol\u015fisin doz a\u015f\u0131m\u0131 olan hastalar, \u00f6ncelikle gastrointestinal bozukluklarla ba\u015fvurabilir ve bunu \u00e7oklu organ yetmezli\u011fi, miyelosupresyon, \u015fok ve asit-baz dengesi bozukluklar\u0131 takip edebilir.<\/p>\n\n\n\n

      Erken d\u00f6nemde gastrik lavaj ve \u00e7oklu doz aktif k\u00f6m\u00fcr uygulamas\u0131, kol\u015fisinin gastrointestinal sistemden uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in tekrar edilebilir ve kullan\u0131labilir. S\u0131v\u0131 deste\u011fi, b\u00f6brekler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla kol\u015fisinin eliminasyonunu te\u015fvik edebilir. Erken d\u00f6nemde plazma de\u011fi\u015fimi (PE) ile s\u00fcrekli venoven\u00f6z hemodiyafiltrasyonun (CVVHDF) kombinasyonu, prognozu iyile\u015ftirebilir.<\/p>\n\n\n\n

      Ekstrakorporeal ya\u015fam deste\u011fi (ECMO) \u00f6l\u00fcmc\u00fcl kol\u015fisin zehirlenmesi vakalar\u0131nda \u00f6nemli bir destekleyici tedavi olarak \u00f6nerilebilir.<\/p>\n\n\n\n

      G-CSF, n\u00f6tropeni ve trombositopeninin \u015fiddetini azaltabilir ve s\u00fcresini k\u0131saltabilir. N-asetilsistein (NAC), kol\u015fisin kaynakl\u0131 oksidatif stresin neden oldu\u011fu h\u00fccresel hasar\u0131 iyile\u015ftirebilir.<\/p>\n\n\n\n

      Kol\u015fisin-spesifik antikor fragmanlar\u0131 (Fab) ve engineered lipcalin (Lcn2), kol\u015fisinin toksik etkilerini tersine \u00e7evirebilecek potansiyel antidotlar olabilir.<\/p>\n\n\n\n

      Burada belirtilen y\u00f6ntemlerin etkinli\u011fini do\u011frulamak i\u00e7in daha fazla \u00e7al\u0131\u015fmaya ihtiya\u00e7 vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

      Kaynaklar<\/h1>\n\n\n\n
        \n
      1. Wu J, Liu Z. Progress in the management of acute colchicine poisoning in adults. Intern Emerg Med. 2022 Oct;17(7):2069-2081. doi: 10.1007\/s11739-022-03079-6. Epub 2022 Aug 26. PMID: 36028733; PMCID: PMC9417090.<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

        Toksikoloji Fark\u0131ndal\u0131k Tak\u0131m\u0131\u2019m\u0131z\u0131n (#TFT) bu ayki yaz\u0131s\u0131nda Internal and Emergency Medicine dergisinin A\u011fustos 2022 say\u0131s\u0131nda yay\u0131nlanan \u201cProgress in the management of acute…<\/p>\n","protected":false},"author":1237,"featured_media":3943,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[10019,8],"tags":[27,202,10022,406,449],"class_list":["post-3942","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tft","category-toxipaper","tag-acil-tip","tag-intoksikasyon","tag-tft","tag-toksikoloji","tag-zehirlenme"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3942","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1237"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3942"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3942\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3943"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3942"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3942"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3942"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}