Demir prepatlar\u0131 \u00e7ocukluk ya\u015fta ve hamilelik d\u00f6neminde daha \u00e7ok re\u00e7ete edilen prepatlar oldu\u011fundan ve tabletlerin parlak, ambalajlar\u0131n renkli olu\u015fundan dolay\u0131 \u00e7ocukluk ya\u015f grubunda g\u00f6r\u00fclmesi s\u0131kt\u0131r. Demir preparatlar\u0131 anemi tedavisinde ve \u00e7oklu vitamin takviyelerinde bulundu\u011fundan bir\u00e7ok evde bulunmakta ve ula\u015f\u0131m\u0131 kolayd\u0131r. Demir zehirlenmesi kaza ile \u00f6z k\u0131y\u0131m ama\u00e7l\u0131 veya nadiren de olsa iyatrojenik zehirlenmeler g\u00f6r\u00fclebilmektedir. Pediatrik zehirlenmelerde kaza ile bebe\u011fe fazla miktarda demir preparat\u0131 verilmesi veya \u00e7ocuk istismar\u0131 olabilecek \u015fekilde demir zehirlenmesi olgular\u0131 nadir de olsa bildirilmi\u015ftir. Ek olarak, talasemi, orak h\u00fccreli anemi ve hematolojik kanserler gibi kronik bir rahats\u0131zl\u0131k i\u00e7in yap\u0131lan \u00e7oklu kan transf\u00fczyonlar\u0131ndan sonra da demir zehirlenmesi geli\u015febilir.<\/p>\n\n\n\n
Amerikan Zehir Kontrol Merkezleri Birli\u011fi’nin (AAPCC) Ulusal Zehir Veri Sisteminin 2021 Y\u0131ll\u0131k Raporuna g\u00f6re, demir veya demir tuzlar\u0131na 5311 tek maruz kalma bildirdi bu olgular\u0131n 14\u2019\u00fcnde ciddi zehirlenme tespit edildi ve 2 olgu \u00f6l\u00fcm\u00fc bildirildi. Buna ek olarak, AAPCC, demir i\u00e7eren multivitamin \u015feklinde 6029 maruz kalman\u0131n oldu\u011funu, tek bir hastada ciddi zehirlenme g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc ve \u00f6l\u00fcm ya\u015fanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirdi. Genel olarak vakalar\u0131n %79’u 6 ya\u015f\u0131ndan k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklardan olu\u015fmaktayd\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Patofizyoloji ve Farmokinetik<\/strong><\/p>\n\n\n\n Demir preparatlar\u0131 en yayg\u0131n olarak demir tuzlar\u0131 formunda bulunur. Her preparattaki elementel demir miktar\u0131 tuz formuna ba\u011fl\u0131 olarak de\u011fi\u015fir. Demir zehirlenmesinde \u00f6nemli olan al\u0131nan elementel demir miktar\u0131d\u0131r. Elementel demir miktar\u0131 iyonik, noniyonik ve \u015felatlanm\u0131\u015f formlara g\u00f6re farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterir ferr\u00f6z demir (F+2 DEM\u0130RII) Ferrik Demirden daha iyi emilir. \u0130norganik demir %10 daha fazla biyoyararlan\u0131ma sahiptir. En yayg\u0131n demir form\u00fclasyonlar\u0131, tablet ba\u015f\u0131na %20 (veya 65 mg) elementer demir i\u00e7eren 325 mg demir s\u00fclfat tabletleri; tablet ba\u015f\u0131na %12 (veya 36 mg) elementer demir i\u00e7eren 300 mg demir glukonat tabletleri; tablet ba\u015f\u0131na %33 (veya 33 mg) elementer demir i\u00e7eren 100 mg demir fumarat tabletleridir.<\/p>\n\n\n\n T\u00fcm v\u00fccuttaki demir deposu eri\u015fkinlerde 4 gramd\u0131r. Kad\u0131nlarda daha az oranda demir bulunmaktad\u0131r. Serum demir seviyesi, yutulduktan 2 ila 4 saat sonra zirveye ula\u015f\u0131r, ancak enterik kapl\u0131 veya s\u00fcrekli sal\u0131ml\u0131 form\u00fclasyonlar\u0131n serum konsantrasyonlar\u0131 d\u00fczensizdir ve seri seviyeleri gerektirir. Yutulan demirin yakla\u015f\u0131k %10’u ba\u011f\u0131rsaktan emilir. Demir v\u00fccutta serbest formda bulunmaz. transferine ba\u011fl\u0131 kofat\u00f6r olan enzimlerle ta\u015f\u0131n\u0131r. Hemoglobin, miyoglobin, sitokrom ve kofakt\u00f6r olarak demir i\u00e7eren proteinlerin yap\u0131s\u0131nda bulunur. Ferritin olarak depolan\u0131r. Mitokondriyal sistemde metabolize olur. 20 mg\/kg’dan az elementer demirin yutulmas\u0131 toksik de\u011fildir. 20 mg\/kg ile 60 mg\/kg aras\u0131nda yutulmas\u0131 orta d\u00fczeyde semptomlara neden olur. 60 mg\/kg’dan fazla yutulmas\u0131 ciddi toksisiteye ve ciddi morbidite ve mortaliteye yol a\u00e7abilir ve daha sonra transferine ba\u011flan\u0131r. Normal serum demir seviyeleri 50 ila 150 mikrogram\/dL aras\u0131nda de\u011fi\u015fir ve toplam demir ba\u011flama kapasitesi (TIBC) 300 ila 400 mikrogram\/dL aras\u0131ndad\u0131r. Do\u011fum \u00f6ncesi vitaminleri tablet ba\u015f\u0131na 60 ila 90 mg elementer demir i\u00e7erebilir. \u00c7ocuk vitaminleri tablet ba\u015f\u0131na 5 ila 19 mg elementer demir aras\u0131nda de\u011fi\u015fir.<\/p>\n\n\n\n Demir toksisitesi a\u015f\u0131nd\u0131r\u0131c\u0131 veya h\u00fccresel olarak etki eden toksik etkisi mevcut.A\u015f\u0131nd\u0131r\u0131c\u0131 etkisi do\u011frudan al\u0131m sonras\u0131 Gastrointestinal sistem \u00fczerinedir. Yutulan demir, mide-ba\u011f\u0131rsak mukozas\u0131nda do\u011frudan a\u015f\u0131nd\u0131r\u0131c\u0131 hasara neden olarak mide bulant\u0131s\u0131, kusma, kar\u0131n a\u011fr\u0131s\u0131, ishal ve mukozal \u00fclserasyona yol a\u00e7abilir. \u00d6nemli miktarda al\u0131mlarda s\u0131v\u0131 ve kan kayb\u0131 hipovolemiye yol a\u00e7abilir. Gastrointestinal mukozan\u0131n hemorajik nekrozu hematemesis, perforasyon ve peritonite yol a\u00e7abilir. H\u00fccresel d\u00fczeyde demir, kalp, karaci\u011fer ve merkezi sinir sistemindeki h\u00fccresel metabolizmay\u0131 bozar. \u00d6nemli miktarda yutulduktan sonra demir seviyeleri y\u00fckseldi\u011finde, transferin doymu\u015f hale gelir. Fazla demir, hedef organlar i\u00e7in do\u011frudan toksik olan serbest demir olarak kanda dola\u015f\u0131r. Serbest demir h\u00fccrelere girer ve mitokondride yo\u011funla\u015f\u0131r. Bu, oksidatif fosforilasyonu bozar, lipid peroksidasyonunu katalize eder, serbest radikaller olu\u015fturur ve h\u00fccre \u00f6l\u00fcm\u00fcne yol a\u00e7ar. Metabolik asidoz h\u00fccre hasar\u0131n\u0131n g\u00f6stergesidir ve yayg\u0131nd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n K<\/strong>linik<\/p>\n\n\n\n Demir zehirlenmesi lokal irritan etkileri ve sistemik toksik etkilerinden dolay\u0131 farkl\u0131 klinik evreler g\u00f6r\u00fclebilir. Lokal irritan evre demir al\u0131m\u0131ndan hemen sonra G\u0130S \u00fczerine g\u00f6r\u00fclen etkilerdir. Sistemik toksik etkiler demirin kanda ta\u015f\u0131nmas\u0131na ve ta\u015f\u0131yan proteinlerin doygunlu\u011fa ula\u015fmas\u0131na ba\u011fl\u0131 h\u00fccresel ve organ d\u00fczeyinde g\u00f6r\u00fclen etkilerdir. Bu iki etki aras\u0131nda bazen hi\u00e7 semptomun g\u00f6r\u00fclmedi\u011fi latent evre g\u00f6r\u00fclebilir ve yanl\u0131\u015f tan\u0131 konulmas\u0131na veya erken taburcu edilmesine sebep olabilir. Zehirlenmenin seyrini anlamak \u00f6nemlidir. Demir zehirlenmesi 5 klinik evre olarak s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Evre 1 – Gastrointestinal (GI)semtomplar g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. (ilk 6 saat)<\/p>\n\n\n\n Evre 2 \u2013 Gizli (latent) her zaman olamyabilir. (6-24 saat)<\/p>\n\n\n\n Evre 3 – Metabolik\/kardiyovask\u00fcler semptomlar g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. (6-48 saat)<\/p>\n\n\n\n Evre 4 \u2013Hepatik hasar (2-5 g\u00fcn)<\/p>\n\n\n\n Evre 5 \u2013 Ge\u00e7 semptomlar (gastrik adezyonlar, stenoz) (4-6 hafya)<\/p>\n\n\n\n Evre 1 – Gastrointestinal (GI) semtomplar g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Bu a\u015fama genellikle maruziyetten sonraki 6 saat i\u00e7inde ger\u00e7ekle\u015fir. Demirin G\u0130S \u00fczerine irritan etkisinden kaynaklan\u0131r. Bu evrede mide bulant\u0131s\u0131 ve ishal, s\u0131kl\u0131kla kar\u0131n a\u011fr\u0131s\u0131yla birlikte g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Zehirlenme \u015fiddetli oldu\u011funda gastroenterit ile birlikte G\u0130 hemorajiler g\u00f6r\u00fclebilir. GI s\u0131v\u0131 kayb\u0131 ve kan kayb\u0131n\u0131n, ilave \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bo\u015flukta birikmesi hipovolemiye veya \u015foka neden olabilir. GIS kanamas\u0131 ve \u015fok geli\u015fen hastalar\u0131n \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131nda m\u00fcdahale edilmezse \u00f6l\u00fcm meydana gelir. Demir al\u0131m\u0131ndan sonra 6 saat i\u00e7inde kusma gibi GIS semptomlar\u0131 geli\u015fmeyen hastalarda ciddi zehirlenme ekarte edilebilir. Her GIS semptomu geli\u015fen hastada ciddi sistemik zehirlenme geli\u015fmeyebilir.<\/p>\n\n\n\n Evre 2: Her zaman g\u00f6r\u00fclmeyebilir. GI semptomlar\u0131 d\u00fczelir ve iyile\u015fir gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Bu aldat\u0131c\u0131 evre genellikle yutulduktan 6-12 saat sonra ortaya \u00e7\u0131kar ve 24 saate kadar s\u00fcrebilir.Bu fazdaki metabolik anormallikler aras\u0131nda hipotansiyon, metabolikasidoz ve koag\u00fclopati yer alabilir.Baz\u0131 hastalar bu a\u015famay\u0131 atlay\u0131p do\u011frudan 3. evreye ge\u00e7erler. \u00d6zellikle ikinci a\u015fama, hekimi yanl\u0131\u015f bir g\u00fcvenlik duygusuna s\u00fcr\u00fckleyebilir ve hastan\u0131n erken ve uygunsuz bir \u015fekilde taburcu edilmesine neden olabilir. GIS semptomlar\u0131 g\u00f6r\u00fclen hastalar iyi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr olsalar bile en az 12 saat g\u00f6zlemlenmesi gerekir.<\/p>\n\n\n\n Evre 3 sistemik toksitenin g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc evredir. Metabolik asidoz ve kardiyovask\u00fcler semptomlar g\u00f6r\u00fcl\u00fcr; asidoz kalp ve b\u00f6brekler gibi organlar\u0131n yetmezli\u011fini g\u00f6sterebilir. Y\u00fcksek demir konsantrasyonlar\u0131n\u0131n ven\u00f6z g\u00f6llenmeye ve s\u0131v\u0131lar\u0131n \u00fc\u00e7te birlik aral\u0131\u011f\u0131na neden oldu\u011fu varsay\u0131lmaktad\u0131r. Merkezi sinir sistemi (MSS) semptomlar\u0131, genellikle stupor ve koma, ayn\u0131 zamanda evre 3’\u00fcn karakteristi\u011fidir. \u00d6l\u00fcmlerin \u00e7o\u011fu bu a\u015famada ger\u00e7ekle\u015fir. 3. Evre, maruziyetin \u015fiddetine ba\u011fl\u0131 olarak \u00e7ok erken (6-8 saat) ba\u015flayabilir ve 2 g\u00fcne kadar s\u00fcrebilir.<\/p>\n\n\n\n Evre 4: Ya\u011f peroksidayonun bozulmas\u0131na ba\u011fl\u0131 2-5 g\u00fcn i\u00e7inde g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Karaci\u011fer enzimlerinin ve bilirubin d\u00fczeylerinin y\u00fckselmesi s\u0131kl\u0131kla g\u00f6r\u00fcl\u00fcr ve bu durum karaci\u011fer fonksiyon bozuklu\u011funun g\u00f6stergesidir. Karaci\u011fer fonksiyon bozuklu\u011funa hipoglisemi ve koag\u00fclopatie\u015flik edebilir.<\/p>\n\n\n\n Evre 5:Bu evre genellikle \u015fiddetli bir zehirlenmeden haftalar sonra ortaya \u00e7\u0131kar. \u015eiddetli GI sistemin irritasyonun iyile\u015fme a\u015famas\u0131ndaki skar dokular\u0131 sebep olur. mide ve\/veya ba\u011f\u0131rsaklar etkilenebilir ve bu evrede \u00f6zefagus, gastrik \u00e7\u0131k\u0131\u015f veya ba\u011f\u0131rsak t\u0131kan\u0131kl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclebilir.<\/p>\n\n\n\n T<\/strong>an\u0131<\/p>\n\n\n\n Demir zehirlenmesinde labaratuvar tetkikleri (kan gaz\u0131, laktat, glukoz, tam kan, kag\u00fclopati, elektrolitler, karaci\u011fer ve b\u00f6brek fonksiyon testleri)) ve serum demir d\u00fczeyi \u00f6l\u00e7\u00fclmesi \u00f6nemlidir. Ancak klinik bulgular ve anamnez demir zehirlenmesinde anahtar rol oynar. Erken d\u00f6nemde GIS semptomlar\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fclmesi demir zehirlenmesinin spesifik olmayan ilk bulgular\u0131d\u0131r. Orta ciddi zehirlenme durumunda kan gaz\u0131 analizi ve serum laktat d\u00fczeyi \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc erken d\u00f6nemde de\u011fi\u015fiklikler g\u00f6zlemlenebilir. \u0130lk spesifik laboratuvar de\u011fi\u015fikli\u011fi metabolikasidoz olabilir. 4-6 saat i\u00e7inde \u00f6l\u00e7\u00fclen serum demir seviyesi \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc zehirlenmenin ciddiyetiyle ili\u015fkilidir fakat normal demir seviyesi kesinlikle zehirlenme olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermez. Farkl\u0131 demir preparatlar\u0131n\u0131n enterik kapl\u0131 olup olmamas\u0131na ba\u011fl\u0131 emilim zaman\u0131n farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan ve deferoksamin tedavisine ba\u011fl\u0131 demir d\u00fczeyi de\u011fi\u015fkenlik g\u00f6sterebilir. Toksisite y\u00f6netiminde demir d\u00fczeyini dikkatli bir \u015fekilde de\u011ferlendirmek gerekir. Serum demir seviyeleri 350 mikrogram\/dL’nin alt\u0131nda ise minimal toksisite ile ili\u015fkilidir. 350 ila 500 mikrogram\/dL aras\u0131ndaki seviyeler orta d\u00fczeyde toksisite ile ili\u015fkilidir. 500 mikrogram\/dL’nin \u00fczerindeki seviyeler ciddi sistemik toksisite ile ili\u015fkilidir. Demir, serumdan h\u0131zla temizlenir ve karaci\u011fere birikir. Bu nedenle, yutulduktan sonra al\u0131nan demir seviyesi y\u00fcksek \u00f6l\u00e7\u00fcmden sonra \u00f6l\u00e7\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde aldat\u0131c\u0131 bir \u015fekilde d\u00fc\u015f\u00fck olabilir.<\/p>\n\n\n\n Kan total demir ba\u011flama, ferritin d\u00fczeyi \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc demir zehirlenmesi tan\u0131s\u0131nda yeri yoktur. Kronik kan transf\u00fczyonu yap\u0131lan hastalarda total demir ba\u011flama d\u00fczeyi y\u00fcksek \u00f6l\u00e7\u00fclebilir. L\u00f6kositoz, hipo-hiperglisemi di\u011fer g\u00f6r\u00fclebilen spesifik olmayan laboratuvar de\u011fi\u015fiklikleridir.<\/p>\n\n\n\n Radyoopak demir preparat\u0131 yutulmu\u015fsa rutin radyografilerde g\u00f6r\u00fclebilir. Barsak irrigasyonunda rehberlik edebilir. R\u00f6ntgenler, yutulduktan sonra 2-6 saat boyunca radyoopak demir tabletlerini g\u00f6sterebilir. Fakat bir\u00e7ok \u00e7i\u011fnenebilir ve s\u0131v\u0131 demir preparatlar\u0131 radyoopak de\u011fildir.R\u00f6ntgenlerdeki radyoopasiteler ile zehirlenmenin \u015fiddeti aras\u0131nda bir ili\u015fki yoktur.<\/p>\n\n\n\n Tedavi<\/strong><\/p>\n\n\n\n Yutulduktan sonra 4-6 saat boyunca hi\u00e7bir semptomu olmayan veya potansiyel olarak toksik miktarda yutmam\u0131\u015f olan hastalarda demir toksisitesi i\u00e7in herhangi bir tedaviye gerek yoktur sadece g\u00f6zlem yeterlidir. Demir GI irritasyonuna ba\u011fl\u0131 sadece bir iki kez kusmas\u0131 olan ek bir klinik bulgu olmayan hastalarda da \u00f6zel t\u0131bbi tedaviler gerektirmez. Bu hastalar i\u00e7in latent evre olabilece\u011fi ak\u0131lda tutulup yat\u0131r\u0131larak g\u00f6zlemlenmelidir.<\/p>\n\n\n\n Ciddi d\u00fczeyde demir al\u0131m\u0131 sonras\u0131, \u015eiddetli semptomu olan hastalar veya hemodinamik olarak stabil olmayan hastalar agresif y\u00f6netim ve yo\u011fun bak\u0131m \u00fcnitesine yat\u0131r\u0131lmay\u0131 gerektirir. Tedavide \u00f6ncelikle hava yolu ve dola\u015f\u0131m \u00f6ncelikli stabilizasyonu yap\u0131l\u0131r. Gastrointestinal dekontaminasyon, deferoksamin ve \u015felasyon tedavileri uygulanabilir. Hipovolemi ve hipoperf\u00fczyonu d\u00fczeltmek amac\u0131yla IV kristaloid inf\u00fczyonu uygulan\u0131r. Gastrointestinal dekontaminasyon i\u00e7in; <\/strong>T\u00fcm ba\u011f\u0131rsa\u011f\u0131n polietilen glikol sol\u00fcsyonuyla y\u0131kanmas\u0131, emilimden \u00f6nce gastrointestinal kanaldaki demir haplar\u0131n\u0131 temizleyebilir ve nazogastrik t\u00fcp arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla \u00e7ocuklarda 250-500 mL\/saat, yeti\u015fkinlerde ise 1,5-2 L\/saat h\u0131z\u0131nda uygulanmal\u0131d\u0131r.\u0130peka \u015furubu ve aktif k\u00f6m\u00fcr verilmez. \u0130peka \u015furubu kusturma \u00f6zelli\u011fi demirden kaynaklanan kusmadan daha etkili de\u011fildir ve erken verilmesi klini\u011fi maskeleyebilir. Bu y\u00fczden ipeka \u015furubu kullan\u0131m\u0131 \u00f6nerilmez. Aktif k\u00f6m\u00fcr demir iyonlar\u0131n\u0131 ba\u011flamad\u0131\u011f\u0131ndan \u00f6nerilmez aksine kusmaya ba\u011fl\u0131 aspirasyon riski olu\u015fturabilir. Deferoksamin<\/strong>, Streptomyces pilosus’dan \u00fcretilen demir zehirlenmelerini tedavisinde kullan\u0131lan demirin at\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 sa\u011flayan bir maddedir. Deferoksamin proteinlere ba\u011fl\u0131 demire etki etmez sadece serbest formadaki demire ve plazmada ve h\u00fccredeki demire ba\u011flan\u0131r. Etkinli\u011fini bu alanda g\u00f6sterir. Deferoksamin, Sistemik toksisite, diren\u00e7li kusma, metabolik asidoz, ilerleyen toksisite ve \u015fiddetli toksisiteyi g\u00f6steren serum demir d\u00fczeyi durumunda endikedir. Deferoksamin demire ba\u011fland\u0131ktan sonra ferroksamini olu\u015fturur. Ferroksamin kompleksi b\u00f6brekten idrar rengini \u2018\u2018pembe \u015earap\u2019\u2019 olarak adland\u0131r\u0131lan kahverengi veya pasl\u0131 bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcmde at\u0131l\u0131r. Deferoksamin dozu; akut zehirlenme durumunda ba\u015flang\u0131\u00e7 yeti\u015fkin dozu 1000mg IV, \u00e7ocuklarda 50mg\/kg dozunda ba\u015flan\u0131r. \u0130nf\u00fczyon dozuna 5 mg\/kg dozunda yava\u015f ba\u015flan\u0131r, h\u0131zla ili\u015fkili hipotansiyon yoksa 24 saate kadar 15 mg\/kg\/saat h\u0131z\u0131nda s\u00fcrekli inf\u00fczyon olarak uygulan\u0131r ve maksimum doz 35 mg\/kg\/saattir. Maksimum g\u00fcnl\u00fck doz 6 g’d\u0131r. Klinik iyile\u015fme deferoksamin tedavisinin sonland\u0131r\u0131lmas\u0131na rehberlik eder ancak tedavi s\u00fcresi genellikle 24 saattir. Hipotansiyon IV deferoksamin verilmesi i\u00e7in kontrendike de\u011fildir. Deferoksamin \u00e7ocuklarla ve gebe kad\u0131nlarda g\u00fcvenle kullan\u0131labilir.<\/p>\n\n\n\n Ciddi tekrarlayan kusmalarda dehitratasyon engellemek i\u00e7in antiemetikler (metoklopramid, ondansetron) kullabilir. Hemorajik GI komplikasyonlar geli\u015fmesi durumunda kan transf\u00fczyonu i\u00e7in haz\u0131rl\u0131k yap\u0131lmal\u0131 ve ba\u015flanmal\u0131d\u0131r. Koag\u00fclopati, K vitamini (5-10 mg deri alt\u0131) ve taze dondurulmu\u015f plazma (eri\u015fkinlerde 10-25 mL\/kg; \u00e7ocuklarda 10 mL\/kg) ile d\u00fczeltilebilir. Oral demir \u015felat\u00f6rleri (deferiprone, defersiroks) erken d\u00f6nemde ba\u015flan\u0131rsa faydal\u0131 olabilir. \u015eelasyanun endike oldu\u011fu durumlarda oral demir \u015felat\u00f6rleri IV deferoksmin yerine kullan\u0131lmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Di\u011fer tedaviler;<\/strong> Hemodiyaliz ve hemofiltrasyon b\u00f6brek yetmezli\u011fi olan hastalarda demir-deferoksamin kompleksini uzakla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in kullan\u0131labilir. Serbest demiri uzakla\u015ft\u0131rmada etkisizdir. Ciddi zehirlenme durumunda excange transf\u00fczyon yararl\u0131 olabilir. Deferoksamin tedavisine ek olarak ba\u015flanabilir. Karaci\u011fer yetmezli\u011fi geli\u015fen hastalarda KC transplantasyonu i\u00e7in haz\u0131rl\u0131k yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Klinik seyir;<\/strong> toksik dozda al\u0131m olmayan ve 6 saatlik g\u00f6zlemde asemtomatik olan hastakar g\u00fcvenle taburcu edilebilir. Orta ciddi al\u0131mda asemptomatik olan vakalar gastrik lavaj ve t\u00fcm barsak y\u0131kamas\u0131 yap\u0131l\u0131r, bat\u0131n grafisi, kan gaz\u0131 analiz istenir. Al\u0131m sonras\u0131 4. saat kan demir d\u00fczeyi bak\u0131l\u0131r <500mcg\/dl, normal asit baz durumu ve hala asemtomatik hastalar 6-8 saat g\u00f6zlem sonras\u0131 taburcu edilir. Kan demir d\u00fczeyi >500mcg\/dl veya metabolik asidoz veya semtom geli\u015fmesi durumunda deferoksamin tedavisi ba\u015flanmal\u0131d\u0131r. \u015eiddetli semptomlar\u0131 olan orta ciddi zehirlenme durumunda hastalar yat\u0131r\u0131larak deferoksamin ve di\u011fer tedaviler i\u00e7in de\u011ferlendirilmelidir. Deferoksamin tedavisi g\u00f6ren hastalar yat\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Koma, \u015fok, metabolik asidoz veya 1000 mg\/dL’nin \u00fczerinde demir seviyeleri olan hastalar i\u00e7in yo\u011fun bak\u0131m \u00fcnitesine yat\u0131\u015f endikedir. Klinik iyile\u015fme ve idrar renginde de\u011fi\u015fiklik olmad\u0131\u011f\u0131nda deferoksamin kesilir. Kas\u0131tl\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 doz alan hastalar i\u00e7in psikiyatri kons\u00fcltasyonu yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Kaynaklar<\/strong><\/p>\n\n\n\nKomplikasyonlar\u0131<\/strong><\/td> Ay\u0131r\u0131c\u0131 tan\u0131lar<\/strong><\/td><\/tr> Hepatik nekroz Miyokard disfonksiyonu Kardiyojenik \u015fok MSS depresyonu Koma Kas\u0131lmalar Anemi Koag\u00fclopati Sepsis ( Yersinia enfeksiyonu) Akut solunum s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 sendromu (ARDS) GI perforasyonu Ba\u011f\u0131rsak darl\u0131\u011f\u0131 olu\u015fumu \u00d6zofajit<\/td> AsetaminofenToksisitesi Alkol Toksisitesi Arsenik Toksisitesi Diyabetik Ketoasidoz (DKA) Gastroenteritin Acil Tedavisi C\u0131va Zehirlenmesi Mantar Zehirlenmesi Salisilat Toksisitesi TeofilinToksisitesi <\/strong><\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/div><\/figure>\n\n\n\n Demir zehirlenmesinde toksisite tahmini<\/strong><\/td><\/tr> Toksisite<\/strong><\/td> Klinik etki<\/strong><\/td> Elementer demir dozu<\/strong><\/td> Serum demir d\u00fczeyi<\/strong><\/td><\/tr> Minimal zehirlenme<\/strong><\/td> GI etkiler, sistemik bulgu yok<\/td> <20 mg\/kg’dan<\/td> <300 mcg\/dL<\/td><\/tr> Orta zehirlenme<\/strong><\/td> Belirgin GI etkiler, orta-ciddi sistemik toksite<\/td> 20-60 mg\/kg’dan<\/td> 300 ila 500 mcg\/dL ‘nin aras\u0131nda<\/td><\/tr> Ciddi zehirlenme<\/strong><\/td> K\u00f6t\u00fcle\u015fen hastal\u0131k hali, ciddi toksisite<\/td> >60 mg\/kg’dan<\/td> >500 mcg\/dL<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/div><\/figure>\n\n\n\n