{"id":3622,"date":"2023-05-19T10:00:00","date_gmt":"2023-05-19T07:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/?p=3622"},"modified":"2023-05-16T21:42:40","modified_gmt":"2023-05-16T18:42:40","slug":"cocukluk-cagi-zehirlenmelerinde-kullanilan-antidotlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/2023\/05\/19\/cocukluk-cagi-zehirlenmelerinde-kullanilan-antidotlar\/","title":{"rendered":"\u00c7ocukluk \u00c7a\u011f\u0131 Zehirlenmelerinde Kullan\u0131lan Antidotlar"},"content":{"rendered":"\n<p>\u00c7ocukluk \u00e7a\u011f\u0131nda zehirlenmeler y\u00fcksek mortalite ve morbidite ile seyreden klinik durumlard\u0131r. WHO verilerine g\u00f6re kaza ile olu\u015fan zehirlenmelerin i\u00e7inde \u00e7ocukluk \u00e7a\u011f\u0131nda olu\u015fan zehirlenmelerin oran\u0131 toplam n\u00fcfus i\u00e7erisinde %13\u2019 t\u00fcr. Yine \u00e7ocukluk \u00e7a\u011f\u0131ndaki t\u00fcm zehirlenmeler i\u00e7inde al\u0131mlar\u0131n %40\u2019 \u0131 maksatl\u0131 al\u0131mlard\u0131r ve erkek \u00e7ocuklarda k\u0131z \u00e7ocuklara g\u00f6re daha fazla g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Acil servislerde \u00e7ocukluk \u00e7a\u011f\u0131ndaki zehirlenmeleri detayl\u0131 analiz etmek her zaman m\u00fcmk\u00fcn olmayabilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00e7o\u011funlukla yeterli zaman veya ortam mevcut de\u011fildir. \u00c7o\u011fu zehirlenen \u00e7ocukta etken madde belli olmadan destek tedavisi yap\u0131l\u0131r. Klinikte \u00e7ocuk hastalarda belli toksidromlarda antidot kullan\u0131mlar\u0131n\u0131n uyguland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmekteyiz. Kam Lun Hon ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n 2021 y\u0131l\u0131nda yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 bir derleme makalesinde \u00e7ocukluk \u00e7a\u011f\u0131nda antidot kullan\u0131mlar\u0131 hakk\u0131nda yap\u0131lan \u00f6nerileri g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0130lk Yakla\u015f\u0131m<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcm hasta gruplar\u0131nda oldu\u011fu gibi Acil T\u0131pta zehirlenmi\u015f \u00e7ocuk hastalara yakla\u015f\u0131m havayolu stabilizasyonu ile ba\u015flar. Dola\u015f\u0131m ve solunum parametrelerinin stabilizasyonu her tedaviden \u00f6nce gelir. Dekontaminasyon tekniklerinin uygulanabilece\u011fi t\u00fcm hastalarda \u00f6zellikle gastrointestinal dekontaminasyon yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.&nbsp; Klinikte mevcut olan toksidrom varsa mutlaka tedavide hedef ona g\u00f6re belirlenmelidir; \u00e7oklu ila\u00e7 veya toksin al\u0131mlar\u0131nda etkile\u015fimlerin olmas\u0131, emilim ve da\u011f\u0131l\u0131mda gecikmeler toksidromlar\u0131n tan\u0131nmas\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7le\u015ftirebilir.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Pediyatrik toksidromlar ve antidotlar<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>1. Antikolinerjik toksikdromlar ve antidot olarak fizostigmin<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Antikolinerjikler, asetilkolinin santral sinir sistemindeki (SSS) muskarinik resept\u00f6rlere ve parasempatik sinir sistemindeki resept\u00f6rlere ba\u011flanmas\u0131n\u0131 inhibe ederek etki ederler. Bir antikolinerjik ajan ile zehirlenme sonucunda ta\u015fikardi, hipertermi, non- reaktif, anhidroz, mukozalar\u0131n kurumas\u0131, ciltte k\u0131zarma, barsak seslerinde azalma ve idrar retansiyonuna neden olabilir.&nbsp; SSS&#8217; deki antikolinerjik etkiler ile deliryum, konf\u00fczyon, anksiyete, ajitasyon, anlams\u0131z m\u0131r\u0131ldanmalar, g\u00f6rsel hal\u00fcsinasyon ve psikoz geli\u015febilir. SSS&#8217;deki toksik etkiler genellikle periferik etkilerden daha uzun s\u00fcrer \u00e7\u00fcnk\u00fc ila\u00e7lar\u0131n lipofilik \u00f6zelliklerinden dolay\u0131 ya\u011fda da\u011f\u0131l\u0131m hacmi y\u00fcksektir. Anhidroz, midriyazis, ciltte k\u0131zarma, hipertermi ve deliryum \u00e7ocukta antikolinerjik zehirlenmelerde \u00f6nemli bulgulard\u0131r. Bu zehirlenmelerin pek \u00e7o\u011fu pediatrik viral hastal\u0131klar\u0131n semptomatik rahatlamas\u0131 i\u00e7in kullan\u0131lan dekonjestan ama\u00e7l\u0131 ila\u00e7lar nedeniyle olmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Fizostigmin spesifik olarak antikolinerjik madde zehirlenmelerinde kullan\u0131lan antidottur. Fizostigmin&nbsp;&nbsp; asetilkolinesteraz\u0131 inhibe eder. SSS\u2019 de ve periferik sinir sisteminde asetilkolin seviyesini art\u0131r\u0131r. Antikolinerjik toksisitesi olan \u00e7o\u011fu hasta iyi durumda oldu\u011fu i\u00e7in tek ba\u015f\u0131na destekleyici bak\u0131m ile d\u00fczelir. Ama periferik sinir sistemi ve SSS bulgular\u0131 olan hastalarda fizostigmin kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r.&nbsp; Etki ba\u015flang\u0131\u00e7 s\u00fcresi 5\u201310 dakikad\u0131r ve \u00f6nerilen doz eri\u015fkinler i\u00e7in 0,5\u20132 mg ve \u00e7ocuklar i\u00e7in 0,02 mg\/kg (maksimum 0,5 mg)\u2018d\u0131r. \u0130la\u00e7 5 dakika boyunca yava\u015f intraven\u00f6z bolus ile uygulan\u0131r. Ciddi zehirlenmelerde tekrarlayan dozlar gerekebilir. Altta yatan trisiklik antidepresan kullan\u0131m\u0131 olan veya uzam\u0131\u015f QT aral\u0131\u011f\u0131 olan hastalarda aritmi a\u00e7\u0131s\u0131ndan takip etmek gerekir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>2.&nbsp; Karbon monoksit zehirlenmesi ve tedavisi i\u00e7in hiperbarik oksijen tedavisi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Karbonmonoksit renksiz, kokusuz, irritan olmayan ve tats\u0131z bir gazd\u0131r. Karbon i\u00e7eren yak\u0131tlar\u0131n veya k\u00f6m\u00fcr\u00fcn eksik yanmas\u0131 sonucunda ortama sal\u0131n\u0131r. Karboksihemoglobin (COHb) molek\u00fcl\u00fc eritrositlerde hemoglobin ile karbon monoksit temas etti\u011finde olu\u015fur. COHb olu\u015fumu sonras\u0131nda hemoglobin oksijen molek\u00fcl\u00fcn\u00fc ba\u011flayamaz, dokuya veremez ve doku d\u00fczeyinde hipoksi olu\u015fur.&nbsp; Ayr\u0131ca karbonmonoksit molek\u00fcl\u00fc sitokromlara, miyoglobuline ve guanilil siklaza ba\u011flanarak do\u011frudan h\u00fccresel toksisiteye neden olur.<\/p>\n\n\n\n<p>Zehirlenmede semptomlar ve bulgular karbon monoksit zehirlenmesi i\u00e7in spesifik de\u011fildir ve COHb&#8217;nin kandaki d\u00fczeyine ba\u011fl\u0131 olarak de\u011fi\u015fir. D\u00fc\u015f\u00fck seviyelerde olan \u00e7ocuklarda ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, ba\u015f d\u00f6nmesi, halsizlik ve bulant\u0131ya neden olur. D\u00fczey %20\u2019 nin \u00fczerine \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 zaman kusmaya, g\u00f6rme bozuklu\u011funa, mental de\u011fi\u015fikliklere ve ge\u00e7ici bilin\u00e7 kayb\u0131na neden olur. D\u00fczey %50\u2019nin \u00fczerine \u00e7\u0131k\u0131nca koma ve n\u00f6bet gibi a\u011f\u0131r tablolar \u00e7\u0131kar. Standart pulse oksimetresi (SpO<sub>2<\/sub>) ve arteriyel k\u0131smi oksijen bas\u0131nc\u0131 (PaO<sub>2<\/sub>) \u00f6l\u00e7\u00fcmleri yararl\u0131 de\u011fildir. D\u00fczey takibi gerekmektedir. Komplikasyonlar olarak ventrik\u00fcler aritmiler, miyokardiyal iskemi, pulmoner \u00f6dem, laktik asidoz ve&nbsp; n\u00f6ropsikiyatrik sendromlar olu\u015fur. N\u00f6ronal dokusu geli\u015fmekte olan bir \u00e7ocukta bu zehirlenme \u00f6nemli sorunlara neden olabilir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>3. Kolinerjik toksidromlar ve antidot olarak atropin<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Asetilkolin, muskarinik ve nikotinik resept\u00f6rler \u00fczerinden etki eden bir n\u00f6rotransmitterdir.<\/p>\n\n\n\n<p>SSS otonom sinir sistemi ve n\u00f6rom\u00fcsk\u00fcler kav\u015faktaki resept\u00f6rlerdeki etkileri asetilkolinesteraz enzimi taraf\u0131ndan d\u00fczenlenir. Kolinerjik toksidromlar organofosfat veya karbamat i\u00e7eren pestisitlere, sinir gaz\u0131na, ekotiyofat, piridostigmin, donepezil ve takrin i\u00e7eren ila\u00e7lara veya baz\u0131 mantar t\u00fcrlerine maruz kalmak sonucunda (\u00f6rn. Inocybe rimosa, Clitocybe t\u00fcrleri kolinerjik zehirlenmeye de neden olur) olu\u015fur.<\/p>\n\n\n\n<p>Muskarinik resept\u00f6rlerin uyar\u0131lmas\u0131n\u0131n neden oldu\u011fu semptomlar SLUDGE\/ BBB olarak \u00f6zetlenebilir (salivasyon, g\u00f6zya\u015f\u0131 art\u0131\u015f\u0131, idrara a\u015f\u0131r\u0131 \u00e7\u0131kma, d\u0131\u015fk\u0131lama, gastrointestinal kramp, kusma\/bradikardi, bronkore, bronkospazm). Nikotinik resept\u00f6rlerin uyar\u0131lmas\u0131 kas fasik\u00fclasyonlar\u0131, flaccid fel\u00e7, bradiaritmi, deliryum, n\u00f6bet ve komaya neden olur. \u00c7ocuklarda \u00f6zellikle karbamat ve organofosfat ile ilgili zehirlenmelerde hipotoni, stupor ve koma gibi SSS bulgular\u0131 beklenir.<\/p>\n\n\n\n<p>Atropin, kolinerjik zehirlenmelerde kullan\u0131lan antidottur. Muskarinik resept\u00f6rlerde asetilkolinin kompetetif antagonistidir.&nbsp;&nbsp; Nikotinik resept\u00f6rler \u00fczerinde etkisi yoktur. Tavsiye edilen atropin dozu, yeti\u015fkinler i\u00e7in intraven\u00f6z olarak verilen 1-5 mg&#8217; d\u0131r. Pediatrik hastalarda, 0,01\u20130,03 mg\/kg doz verilir. Dozlar her 3\u20135 dakika klinik cevaba g\u00f6re tekrar edilir. Maksimum k\u00fcm\u00fclatif intraven\u00f6z doz \u00e7ocuklarda 1 mg ve ergenlerde 2 mg\u2019d\u0131r. S\u00fcrekli inf\u00fczyon olarak atropin tedavisi de uygulanabilir. Artan dozlar ile inf\u00fczyon tedavisine ge\u00e7mek konvansiyonel bolus atropin dozlar\u0131n\u0131 vermeye k\u0131yasla daha d\u00fc\u015f\u00fck mortalite, daha d\u00fc\u015f\u00fck ventilasyon deste\u011fi gereksinimini sa\u011flar. Atropin ayr\u0131ca kolinerjik doz a\u015f\u0131m\u0131 olan \u00e7ocuklarda n\u00f6betleri kontrol alt\u0131na almak i\u00e7in benzodiazepin ile kombinasyon halinde kullan\u0131labilir. Atropin nikotinik etkisi olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in nikotinik resept\u00f6rler ile ilgili semptomlara yard\u0131mc\u0131 olmaz.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>4. Kolinerjik toksidromlar ve antidot olarak Pralidoksim<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Pralidoksim organofosfat zehirlenmesi i\u00e7in kullan\u0131lan antidottur. Organofosfat-asetilkolinesteraz kompleksini par\u00e7alad\u0131\u011f\u0131 ve enzimi serbest b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in zehirlenmeye neden olan asetilkolin birikimini degrade eder. Hem muskarinik hem de nikotinik semptomlar \u00fczerinde etkilidir.&nbsp;&nbsp; Pralidoxime atropine ek bir tedavi olarak kullan\u0131l\u0131r. Monoterapi olarak Pralidoksim semptomlar\u0131 \u015fiddetlendirebilir \u00e7\u00fcnk\u00fc oksim kaynakl\u0131 asetilkolinesteraz inhibisyonu yapar ve enzimin \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 engeller. \u00d6nerilen intraven\u00f6z pralidoxime dozu eri\u015fkinde 1-2 g ve \u00e7ocuklarda 25\u201350 mg\/kg\u2019d\u0131r. Dozlar maksimum 2 g olmal\u0131 ve 30 dakikan\u0131n \u00fczerinde verilmelidir. S\u00fcrekli inf\u00fczyon ayr\u0131ca kullan\u0131labilir ve boluslara g\u00f6re daha iyi klinik yan\u0131tla ili\u015fkilendirilebilir. Pralidoxime yan etkileri \u00e7ocuklarda nadir g\u00f6r\u00fcl\u00fcr ve hipertansiyon, ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, bulan\u0131k g\u00f6rme, mide bulant\u0131s\u0131 ve kusma olarak say\u0131labilir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>5. Siyan\u00fcr zehirlenmesi ve antidot olarak sodyum nitrit, sodyum tiyos\u00fclfat ve hidroksokobalamin<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Siyan\u00fcr zehirlenmesi, renksiz hidrojen siyan\u00fcr gaz\u0131n\u0131n solunmas\u0131 veya sodyum siyan\u00fcr veya potasyum siyan\u00fcr tuzlar\u0131 olarak yutulmas\u0131 ile maydana gelir.&nbsp; Duman inhalasyonu yoluyla karbon ve nitrojen i\u00e7eren maddelerin yanmas\u0131 ile \u00f6nemli bir siyan\u00fcr toksisitesi mekanizmas\u0131 olabilir.&nbsp; Di\u011fer siyan\u00fcr kaynaklar\u0131 kay\u0131s\u0131 \u00e7ekirde\u011fi yutulmas\u0131, kazara kullan\u0131lan kimyasallar\u0131n t\u00fcketimi veya madencilik end\u00fcstrisinde kullan\u0131lan maddelerin al\u0131m\u0131 ile olabilir. Siyan\u00fcr toksisitesi sitokrom oksidaz\u0131n ferrik iyonuna ba\u011flanmas\u0131ndan meydana gelir.&nbsp; Siyan\u00fcr zehirlenmesi ile h\u00fccresel hipoksi, anaerobik metabolizma ve laktik asidoz geli\u015fir.<\/p>\n\n\n\n<p>Siyan\u00fcr toksisitesinin klinik belirti ve bulgular\u0131 genellikle spesifik olmayan ve klinik belirtiler aras\u0131nda anksiyete, ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, kusma, kar\u0131n a\u011fr\u0131s\u0131, g\u00f6\u011f\u00fcs a\u011fr\u0131s\u0131, konf\u00fczyon, ac\u0131 badem kokusu, kiraz k\u0131rm\u0131z\u0131s\u0131 cilt, midriyazis, ta\u015fipne, ta\u015fikardi, aritmi, bulan\u0131k g\u00f6rme, bilin\u00e7 kayb\u0131<\/p>\n\n\n\n<p>ve n\u00f6betlerdir. Kardiyojenik \u015fok tablosu geli\u015febilir.&nbsp; Siyan\u00fcr zehirlenmesinin komplikasyonlar\u0131 pulmoner \u00f6dem, kardiyopulmoner kollaps, rabdomiyoliz, akut b\u00f6brek hasar\u0131, hepatik nekroz ve hatta \u00f6l\u00fcmd\u00fcr. Tan\u0131 koymak, y\u00fcksek \u015f\u00fcphe gerektirir ve akut d\u00f6nemde kan siyan\u00fcr seviyesi genellikle yard\u0131mc\u0131 de\u011fildir.&nbsp; Alternatif tan\u0131 ajan\u0131 olarak, bir plazma laktat seviyesinin \u226510 mmol\/L olmas\u0131 ve maruziyet d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcc\u00fc bir \u00f6yk\u00fc siyan\u00fcr zehirlenmesi olas\u0131l\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 uyar\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Sodyum nitrit, sodyum tiyos\u00fclfat ve hidroksokobalamin siyan\u00fcr toksisitesi i\u00e7in kullan\u0131lan antidotlard\u0131r ve birlikte uygulabilirler.&nbsp; \u0130ntraven\u00f6z sodyum nitrit 300 mg yeti\u015fkinler i\u00e7in veya \u00e7ocuklar i\u00e7in 6 mg\/kg (maksimum doz 300 mg) verilmesi siyan\u00fcr\u00fc sitokrom oksidaz\u0131n ba\u011flanmas\u0131ndan uzakla\u015ft\u0131r\u0131r. Olu\u015fan siyanomethemoglobin formu tiyos\u00fclfat (250 mg\/kg, verilen maksimum doz 12,5 g) ile kombine olarak b\u00f6brekten at\u0131labilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Antidot olarak hidroksokobalamin alternatif bir panzehirdir, siyan\u00fcr i\u00e7in sitokromdan daha y\u00fcksek bir afiniteye sahip olarak ba\u011flan\u0131r. \u00d6nerilen hidroksokobalamin dozu yeti\u015fkinler i\u00e7in 5 g ve \u00e7ocuklar i\u00e7in 70 mg\/kg&#8217;d\u0131r. Maksimum 5 g intraven\u00f6z olarak verilir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>6. Hipnotik\/ sedatif toksidromlar ve antidot olarak flumazenil<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Sedatif ve hipnotik toksidrom konu\u015fma bozuklu\u011fu, ataksi, koordinasyon ve oryantasyon bozuklu\u011fu ile presente olabilir. \u015eiddetli toksisitesi olanlarda stupor ve koma da g\u00f6r\u00fclebilir. Sedasyon uygulananlarda hipoventilasyon nadirdir. Benzodiazepin&#8217;in oral formunun doz a\u015f\u0131m\u0131 ile hipoventilasyon ve miyozis pek g\u00f6r\u00fclmez. Bu sayede opioid zehirlenmesinden daha kolay ayr\u0131l\u0131rlar. Ancak hafif bradikardi, hipotansiyon ve solunum depresyonu intraven\u00f6z benzodiazepin doz a\u015f\u0131m\u0131nda meydana gelir. Spesifik olarak, benzodiazepin doz a\u015f\u0131m\u0131 olan \u00e7ocuklarda ataksi ve uyu\u015fukluk meydana gelir; solunum depresyonuna daha az rastlan\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Flumazenil, kompetetif bir benzodiazepin antagonistidir. Benzodiazepin veya benzodiazepin olmayan zolpidem gibi ila\u00e7larla olan zehirlenmelerde antagonist olarak kullan\u0131l\u0131r. Ba\u015flang\u0131\u00e7 dozu IV 0,2 mg&#8217;d\u0131r. Yeti\u015fkinler i\u00e7in 0,01 mg\/kg ve \u00e7ocuklar i\u00e7in (maksimum 0,2 mg) intraven\u00f6z olarak verilir. Doz art\u0131\u015f\u0131 ile tekrarlanan dozlar klinik cevaba g\u00f6re verilebilir. Maksimum doz genellikle 1 mg&#8217;d\u0131r, ancak 2,5 &#8211; 10 mg gibi daha y\u00fcksek dozlar bildirilmi\u015ftir. Flumazenil&#8217;in ayr\u0131ca altta yatan n\u00f6betleri h\u0131zland\u0131rabilece\u011fine dikkat edilmelidir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>7. Methemoglobinemi ve antidot olarak metilen mavisi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Methemoglobinemi genel olarak konjenital veya edinsel olarak s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131l\u0131r. Konjenital formu sitokrom b5-methemoglobin eksikli\u011fine ba\u011fl\u0131 geli\u015febilir. Ya da mutant globin nedeniyle hemoglobindeki Fe<sup>+2<\/sup> b\u00f6lgesinin Fe<sup>+3<\/sup> yani ferrik duruma kendili\u011finden oksidasyonu ile geli\u015fir.&nbsp; Edinsel nedenler aras\u0131nda kimyasallara maruz kalma (\u00f6rn. nitratlar, nitritler, anilin, fenilhidroksilamin, aminofenol, asetanilit), baz\u0131 g\u0131dalar (\u00f6rn. nitrit i\u00e7eren sebzeler veya baklagiller), herbisitler, pestisitler, ila\u00e7lar (\u00f6rn. Klorokin, dapson), topikal anestezik ajanlar (\u00f6rn. Benzokain, lidokain) ve inhale nitrik oksit bildirilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Methemoglobinemide MetHb &gt;1,5 g\/dL \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda hastada siyanoz geli\u015fir.&nbsp; Klinik belirtiler edinsel methemoglobinemide MetHb d\u00fczeyine ba\u011fl\u0131d\u0131r. A\u015f\u0131r\u0131 miktarda nitrit t\u00fcketen bebeklerde methemoglobinemi belirgin siyanoz ile kendini g\u00f6sterebilir ve bu \u201cmavi bebek sendromu\u201d olarak tan\u0131mlan\u0131r.&nbsp; Anksiyete, ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131 ve ba\u015f d\u00f6nmesi&gt;%20 MetHb seviyelerinde olu\u015fabilir. Yorgunluk, kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ve takipne %30-50 MetHb seviyelerinde meydana gelebilir. Aritmi, n\u00f6betler ve koma ise&gt;%50 MetHb d\u00fczeylerinde meydana gelebilir. Methemoglobinemi tan\u0131s\u0131 genellikle klinik g\u00f6zlem \u00fczerine akla gelmelidir. Ani siyanoz ba\u015flang\u0131c\u0131 olan bir hastada \u015f\u00fcpheli maruziyet \u00f6yk\u00fcde varsa ve oksijen tedavisine yan\u0131t vermeyen bir klinikte ise methemoglobinemi akla gelmelidir. Kan gaz\u0131 analizlerinde pulse oksimetre ile kan gaz\u0131 aras\u0131ndaki d\u00fczeylerde saturasyon fark\u0131 \u00e7\u0131kar.&nbsp; Kesin tan\u0131 i\u00e7in MetHb d\u00fczeyine bakmak gerekir.<\/p>\n\n\n\n<p>Edinsel methemoglobinemi tedavisinde metilen mavisi kullan\u0131lmaktad\u0131r.&nbsp; Metilen mavisi MetHb&#8217;yi temizlemek i\u00e7in NADPH-MetHb red\u00fcktaz aktivitesini h\u0131zland\u0131r\u0131r. Standart metilen mavisi dozu 1-2 mg\/kg&#8217;d\u0131r. Bu doz inf\u00fczyon olarak 5 dakikada verilir. Semptomlar devam ederse bir daha tekrarlanabilir ama tavsiye edilen doz a\u015f\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Tedavi sonras\u0131 idrar rengi mavimsi ye\u015file d\u00f6ner. Rebound fenomen olabilece\u011fi i\u00e7in MetHb konsantrasyonunun izlenmesi \u00f6nerilir. Metilen mavisi glukoz-6-fosfat dehidrojenaz (G6PD) eksikli\u011fi olan \u00e7ocuklarda kontrendikedir.&nbsp; Bu \u00e7ocuklar i\u00e7in metilen mavisi kontrendike oldu\u011fundan askorbik asit kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>8. Opioid toksidrom ve antidot olarak nalokson<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>K\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklarda opioid zehirlenmesi en \u00e7ok evde opiod t\u00fcrevi ila\u00e7lar\u0131n veya yasad\u0131\u015f\u0131 kazayla yutulmas\u0131 ile meydana gelir. Piyasada s\u0131k bulunan kodein i\u00e7eren ila\u00e7lardan &gt;1 mg\/kg&#8217;a maruz kalan \u00e7ocuklarda yuttuktan sonraki 1 saat i\u00e7inde toksisite geli\u015ftirebilir. Miyosis, opioid doz a\u015f\u0131m\u0131nda \u00f6nemli bir bulgudur.&nbsp; Yine de opioid doz a\u015f\u0131m\u0131n\u0131n spesifik bir belirtisi ve tan\u0131s\u0131 de\u011fildir ve tan\u0131 sadece bu bulguya dayanarak yap\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Di\u011fer klinik belirtiler aras\u0131nda solunum depresyonu, CNS depresyonu, hiporefleksi, kas sertli\u011fi, bradikardi, hipotansiyon, k\u0131zarma, ka\u015f\u0131nt\u0131 ve barsak seslerinde azalma say\u0131labilir. Hipoventilasyon en \u00f6nemli komplikasyondur ve mortaliteye yol a\u00e7ar.&nbsp; Di\u011fer komplikasyonlar aras\u0131nda eri\u015fkinde amenore, bozulmu\u015f do\u011furganl\u0131k, kardiyojenik olmayan pulmoner \u00f6dem, akut rabdomiyoliz ve akut b\u00f6brek hasar\u0131 g\u00f6sterilir. Unutulmamal\u0131d\u0131r ki \u00e7ocuklarda opioid doz a\u015f\u0131m\u0131 durumunda, gecikmi\u015f bir toksisite ba\u015flang\u0131c\u0131 g\u00f6sterebilir ve klinik etkiler daha \u015fiddetli ve uzun s\u00fcreli olabilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Nalokson, sentetik bir opioid resept\u00f6r\u00fc antagonistidir ve opioid toksidromun hem tan\u0131 hem de tedavisinde kullan\u0131lmaktad\u0131r. Etkisi h\u0131zl\u0131 ba\u015flar ve intraven\u00f6z, intram\u00fcsk\u00fcler, intranazal veya endotrakeal yoldan verilebilir. \u0130ntraven\u00f6z yol tercih edilmelidir. Nalokson solunum ve CNS depresyonunu tersine \u00e7evirmede etkilir.&nbsp; Eri\u015fkinler ve adolesanlarda intraven\u00f6z doz 0,4- 2 mg&#8217;d\u0131r. Bu doz her 3- 5 dakikada bir solunum depresyonu d\u00fczelene dek tekrarlanabilir.&nbsp; Maksimum toplam doz 10 mg\u2019 d\u0131r. \u00c7ocuklar i\u00e7in \u00f6nerilen ba\u015flang\u0131\u00e7 dozu 0,01 mg\/kg intraven\u00f6z olarak verilir. \u00c7ocukta maksimum toplam doz olana 0,1 mg\/kg&#8217;a kadar art\u0131r\u0131labilir<\/p>\n\n\n\n<p><strong>9. Parasetamol zehirlenmeleri ve antidot olarak N-asetil sistein<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7ocuklarda parasetamol zehirlenmesi hem kas\u0131tl\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 dozdan hem de kas\u0131ts\u0131z t\u00fcketim ve ila\u00e7 dozu hatas\u0131ndan olu\u015fabilir. Alt\u0131 ya\u015f alt\u0131ndaki \u00e7ocuklarda 200 mg\/kg&#8217;l\u0131k tek doz veya 75 mg\/kg\/g\u00fcn&#8217; den fazla t\u00fcketim toksisite geli\u015ftirebilir.&nbsp; \u00c7ocuklar ilk \u00f6nce asemptomatik olabilir ama hepatotoksisite ve karaci\u011fer yetmezli\u011fi beklenmelidir. Tedaviye ba\u015flama i\u00e7in genel kabul g\u00f6ren y\u00f6ntem Rumack\u2013Matthew nomogram\u0131na g\u00f6re karar vermektir. N-asetilsistein, tedavi etmek i\u00e7in kullan\u0131lan bir ila\u00e7t\u0131r. Asetilsistein karaci\u011ferdeki t\u00fckenmi\u015f glutatyon rezervlerini yenileyerek ve asetaminofenin toksik olmayan metabolizmas\u0131n\u0131 art\u0131rarak etkisini g\u00f6sterir. Eri\u015fkinde kullan\u0131lan intraven\u00f6z veya peroral protokoller i\u00e7in \u00e7ocuklarda kiloya g\u00f6re kullan\u0131m benzerdir.<\/p>\n\n\n\n<p><em>Standart 21 saatlik rejim &lt;40 kg alt\u0131ndaki \u00e7ocuklarda \u015fu s\u0131rayla uygulan\u0131r;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130lk inf\u00fczyon: (3 mL=300 mg ampul), 150 mg\/kg (40 mL\u2019e tamamlan\u0131p %5 dekstroz veya %0,9 NaCl ile dil\u00fce edilerek) 1 saat IV inf\u00fczyon. \u0130kinci inf\u00fczyon: 50 mg\/kg (320 mL\u2019e tamamla 4 saat IV). \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc inf\u00fczyon: 100 mg\/kg (320 mL\u2019ye tamamlan\u0131p 16 saat IV)<\/p>\n\n\n\n<p><em>Standart 21 saatlik rejim &gt;40 kg \u00fczerindeki \u00e7ocuklarda \u015fu s\u0131rayla uygulan\u0131r;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130lk inf\u00fczyon: (3 ml=300 mg ampul), 150 mg\/kg naksimum 16.5 gr (200 mL\u2019e tamamlan\u0131p %5 dekstroz veya %0,9 NaCl ile dil\u00fce edilerek )1 saat IV inf\u00fczyon. \u0130kinci inf\u00fczyon: 50 mg\/kg (500 mL\u2019ye tamamla 4 saat IV). \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc inf\u00fczyon: 100 mg\/kg (1000 mL\u2019ye tamamlan\u0131p 16 saat IV).<\/p>\n\n\n\n<p>Eri\u015fkinden farkli olarak antidotun, kan parasetamol d\u00fczeyi olmadan ba\u015flanma endikasyonu yoktur. Kan d\u00fczeyine ila\u00e7 al\u0131mdan sonraki ilk 8 saat i\u00e7inde ula\u015fmak gerekir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>10. Panzehir olarak sodyum bikarbonat kullan\u0131m\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7e\u015fitli toksidromlarda sodyum bikarbonat inf\u00fczyonu zehirlenme i\u00e7in endikedir. EKG\u2019 de geni\u015f bir QRS ile presente olan Trisiklik antidepresan (TCA) zehirlenmesi, salisilat zehirlenmesi veya kokain zehirlenmelerinde kullan\u0131m\u0131 endikedir. TCA ve kokainle ili\u015fkili kardiyak toksisite i\u00e7in doz genellikle 1-2 mmol\/kg %8,4 sodyum bikarbonat intraven\u00f6z olarak inf\u00fcze edilir.&nbsp; \u0130drar pH\u2019 s\u0131 7,5 ile 8,0 aras\u0131nda tutulmaya hedeflenir.&nbsp; Salisilat zehirlenmesi i\u00e7in spesifik bir panzehir yoktur ve salisilat doz a\u015f\u0131m\u0131n\u0131n ilk tedavisi,<\/p>\n\n\n\n<p>yeterli bir hava yolu ve yeterli sirk\u00fclasyon, ard\u0131ndan aktif k\u00f6m\u00fcr verilerek gastrik dekontaminasyondur. \u0130ntraven\u00f6z yolla idrar ve plazman\u0131n alkalile\u015ftirilmesi bolus sodyum bikarbonat ve ard\u0131ndan sodyum bikarbonat inf\u00fczyonu eliminasyonu art\u0131rmak i\u00e7in etkili bir y\u00f6ntemdir. Salisilat seviyesi 35 mg\/dL&#8217;den fazla olan ve al\u0131mdan sonra 6 saat ge\u00e7mi\u015f olanlara serum pH&#8217;\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak sodyum bikarbonat tedavisi \u00f6nerilir. Kokain zehirlenmelerinde sempatomimetik toksikromlar aras\u0131nda midriyazis, hipertermi,<\/p>\n\n\n\n<p>piloereksiyon, terleme, ajitasyon, anksiyete, sanr\u0131 ve paranoya beklenir.&nbsp; Kardiyak toksisite hipertansiyon, ta\u015fikardi, aritmiler ve miyokard enfarkt\u00fcs\u00fcne neden olur. \u00c7ocukta daha \u00e7ok fatal disritmiler ve n\u00f6betler ile ba\u015fvuru g\u00f6rmekteyiz. Ba\u015flang\u0131\u00e7 tedavisinde elektrolit anormalliklerinin stabilizasyonu ve d\u00fczeltilmesi ve sonras\u0131nda sodyum bikarbonat inf\u00fczyonu ve lidokain etkili olacak ila\u00e7lard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7ocukluk \u00e7a\u011f\u0131nda antidotlar\u0131n kullan\u0131mlar\u0131 hakk\u0131nda multidisipliner karar verilmelidir. \u00d6yk\u00fc ve fizik muayene ile \u00f6n tan\u0131 olu\u015fsa da \u00f6zellikle \u00e7ocukluk d\u00f6nemi zehirlenmelerinde laboratuar analizleri tedavi indikasyonlar\u0131n\u0131 belirlemede eri\u015fkinden daha \u00f6nemlidir. T\u00fcm Acil T\u0131p hekimlerinin multidisipliner yakla\u015f\u0131mla g\u00fcncel k\u0131lavuzlara uygun tedavi protokollerini uygulamas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">KAYNAKLAR<\/h2>\n\n\n\n<p>1. Hon KL, Hui WF, Leung AKC. Antidotes for childhood toxidromes. Drugs in Context 2021; 10: 2020-11-4. DOI: 10.7573\/dic.2020-11-4<\/p>\n\n\n\n<p>2. Peden M, Oyegbite K, Ozanne-Smith J, et al., eds. World Report on Child Injury Prevention. Geneva: World Health Organization World Health Organization, Unicef; 2008:31\u201356. http:\/\/www.who.int\/violence_injury_prevention\/child\/injury\/world_report\/ World_report.pdf. Accessed April 22, 2021.<\/p>\n\n\n\n<p>3. Koren G. A primer of paediatric toxic syndromes or \u201ctoxidromes.\u201d Paediatr Child Health. 2007;12(6):457\u2013459. https:\/\/doi.org\/10.1093\/pch\/12.6.457a<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c7ocukluk \u00e7a\u011f\u0131nda zehirlenmeler y\u00fcksek mortalite ve morbidite ile seyreden klinik durumlard\u0131r. WHO verilerine g\u00f6re kaza ile olu\u015fan zehirlenmelerin i\u00e7inde \u00e7ocukluk \u00e7a\u011f\u0131nda olu\u015fan&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1538,"featured_media":3623,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[10014,10019],"tags":[27,10050,406,449],"class_list":["post-3622","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-akademik-blog-yazisi","category-tft","tag-acil-tip","tag-cocuk","tag-toksikoloji","tag-zehirlenme"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3622","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1538"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3622"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3622\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3623"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3622"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3622"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3622"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}