{"id":3489,"date":"2022-05-13T10:00:16","date_gmt":"2022-05-13T07:00:16","guid":{"rendered":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/?p=3489"},"modified":"2022-04-21T14:56:14","modified_gmt":"2022-04-21T11:56:14","slug":"asetaminofen_empatiyi_azaltiyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/2022\/05\/13\/asetaminofen_empatiyi_azaltiyor\/","title":{"rendered":"TOPLUMSAL B\u0130R ANALJEZ\u0130K? ASETAM\u0130NOFEN POZ\u0130T\u0130F EMPAT\u0130Y\u0130 AZALTIYOR"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u00d6ZET<\/strong><\/p>\n<p>Ohio \u00dcniversitesi\u2019nde 2018 y\u0131l\u0131nda asetaminofen kullan\u0131m\u0131n\u0131n pozitif empati deneyimi ile ilgili duygusal s\u00fcre\u00e7leri bozabilece\u011fi \u00fczerine \u00e7ift-k\u00f6r plasebo kontroll\u00fc deney yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<sup>1<\/sup> Deneyde, plasebo ya da 1000 mg asetaminofen uyguland\u0131ktan sonra, deneye kat\u0131lanlar di\u011fer insanlar\u0131n moral verici deneyimleri hakk\u0131ndaki senaryolar\u0131 okurlarken pozitif empatinin farkl\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcmleri \u00fczerine etkileri \u00f6l\u00e7\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Sonu\u00e7lar asetaminofenin, ki\u015filerde bu senaryolara tepki olarak ki\u015fisel zevk ve di\u011fer y\u00f6nelimli empatik duygular\u0131 azaltt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermi\u015ftir. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, senaryodaki ba\u015fkahramanlarda alg\u0131lanan sevin\u00e7 ya da tan\u0131mlanan deneyimlerin pozitif alg\u0131lanmas\u0131 \u00fczerindeki etkiler anlaml\u0131 de\u011fildi. Bu bulgular;<\/p>\n<p>1) asetaminofenin di\u011fer insanlar\u0131n pozitif deneyimlerine duygusal tepki g\u00f6stermeyi azaltt\u0131\u011f\u0131<\/p>\n<p>2) fiziksel a\u011fr\u0131 deneyimi ve pozitif empati \u00f6nceki varsay\u0131landan n\u00f6ro-kimyan\u0131n temeline daha benzer olabilece\u011fidir.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc pozitif empati deneyimi, toplum yanl\u0131s\u0131 davran\u0131\u015f ile ilgili olup, ayr\u0131ca \u00e7al\u0131\u015fmadaki bulgular\u0131n a\u015f\u0131r\u0131 asetaminofen al\u0131m\u0131n\u0131n toplumsal etkisi hakk\u0131ndaki sorular\u0131 art\u0131rmak oldu\u011fudur.<\/p>\n<p><strong>G\u0130R\u0130\u015e<\/strong><\/p>\n<p>Asetaminofen, beynin motivasyon ve duygusal fark\u0131ndal\u0131k ile ilgili oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen b\u00f6lgesinin (anterior insula ve anterior singulat) aktivasyonunu azaltarak fiziki ve sosyal a\u011fr\u0131y\u0131 k\u00f6reltir, di\u011fer insanlar\u0131n ac\u0131lar\u0131 i\u00e7in empatiyi de azaltan potansiyel bir fiziksel a\u011fr\u0131 kesicidir. Pozitif empati (di\u011fer insanlarda alg\u0131lama ve pozitif duygulan\u0131m payla\u015f\u0131m\u0131) \u00fczerine baz\u0131 n\u00f6ro-g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 pozitif empati deneyiminin beynin paralimbik korteks b\u00f6lgelerini de katt\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<p>\u0130nsanlar\u0131n iyi talihleri i\u00e7in pozitif empatiyi ifade etme ve deneyimleme ki\u015fisel ve ki\u015filer aras\u0131 yararl\u0131l\u0131klar\u0131 \u00e7abucak ve g\u00fc\u00e7l\u00fc \u015fekilde etkilemeye sahiptir. Ara\u015ft\u0131rman\u0131n \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc, di\u011fer ki\u015filerin ho\u015f deneyimlerindeki anlama ve payla\u015fman\u0131n hem pozitif empatiyi kuran i\u00e7in hem de pozitif empatinin kayna\u011f\u0131 i\u00e7in ruhsal olarak sa\u011fl\u0131kl\u0131 olmaya, ki\u015filer aras\u0131 g\u00fcvene, samimiyete ve toplum yanl\u0131s\u0131 oryantasyona yard\u0131mc\u0131 oldu\u011funu g\u00f6stermi\u015ftir. Pozitif empatinin ruhsal ve ili\u015fkisel yararl\u0131l\u0131klar \u00fczerine bir y\u0131\u011f\u0131n bulgular olmas\u0131na ra\u011fmen, ancak pozitif empatinin fizyolojik temellerini anlamam\u0131z k\u0131s\u0131tl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Pozitif empatinin biyolojik temelleri \u00fczerine yap\u0131lan son ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n \u00e7o\u011fu, fonksiyonel MR g\u00f6r\u00fcnt\u00fclemesini (fMRI) kullanarak beynin pozitif empatiyle ba\u011flant\u0131s\u0131 oldu\u011fu yeri tam olarak saptamaya odaklan\u0131r. fMRI \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda kar\u015f\u0131l\u0131k gelen yer, pozitif empati deneyimi duygusal fark\u0131ndal\u0131k, duygulan\u0131m payla\u015f\u0131m\u0131 ve dolayl\u0131 olarak duyulan \u00f6d\u00fcl\u00fc i\u00e7ine alan karma\u015f\u0131k n\u00f6ron a\u011f\u0131nda g\u00f6sterildi\u011fi gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Bu \u00e7al\u0131\u015fmalar, pozitif empatinin, \u00f6rne\u011fin genellikle di\u011fer insanlar\u0131n a\u011fr\u0131s\u0131na yan\u0131t olarak tan\u0131mlanan negatif empati ya da ki\u015fisel \u00f6d\u00fcllendirme gibi psikososyal duygusal deneyimlerle ilgili k\u0131yaslanan farkl\u0131 bir n\u00f6ron yerine sahip oldu\u011funu g\u00f6stermi\u015ftir. fMRI pozitif empatinin ruhsal i\u015flemlerin anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z k\u0131sm\u0131na katk\u0131da bulunabilir fakat empatinin alt\u0131nda yatan farkl\u0131 s\u00fcre\u00e7ler hakk\u0131nda nedensel sonu\u00e7lar \u00e7\u0131karma yetene\u011fimizi s\u0131n\u0131rlayan korelasyonel bir metodoloji olu\u015fturur.<\/p>\n<p>Farmakolojik deneyler, empatinin do\u011fas\u0131 hakk\u0131ndaki var olan korelasyon bulgular\u0131na takviyede bulunabilir, \u00e7\u00fcnk\u00fc b\u00f6yle \u00e7al\u0131\u015fmalar empatinin ruhsal temellerinin \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na nedensel bir yakla\u015f\u0131m ekler. Son zamandaki \u00e7al\u0131\u015fmalar, a\u011fr\u0131 kesici asetaminofenin empatiyi azaltt\u0131\u011f\u0131 gibi \u00f6zellikle empatinin psikoloji \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 i\u00e7in uygun olabilece\u011fini \u00f6ng\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. Asetaminofen ABD\u2019de en yayg\u0131n ila\u00e7lardan biridir ve kolayl\u0131kla eri\u015filebilinir. Dahas\u0131 asetaminofen, \u0131s\u0131, elektrik \u015foku ya da so\u011fu\u011fa yan\u0131t olarak a\u011fr\u0131y\u0131 azaltan potansiyel bir a\u011fr\u0131 kesicidir. A\u011fr\u0131 \u00fczerine bu etkilerine ek olarak asetaminofen ayr\u0131ca ruhsal olarak tepki g\u00f6stermeyi azalt\u0131r. B\u00f6ylece, fiziki a\u011fr\u0131 i\u015flemini k\u0131s\u0131tlamadan ruhsal i\u015flemlerin geni\u015f bir spektrumunu etkiler.<\/p>\n<p>N\u00f6ro-g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme, asetaminofenin bu ruhsal etkilerini \u00e7evreleyen beyin b\u00f6lgelerinin muhtemelen singulat korteksin anterior k\u0131s\u0131mlar\u0131 (dACC) ve anterior insular lob (AI) oldu\u011funu \u00f6ng\u00f6sterir. Asetaminofen fiziki ve duygusal a\u011fr\u0131 esnas\u0131nda bu b\u00f6lgelerdeki aktivasyonu azalt\u0131r. Baz\u0131 ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar ayr\u0131ca pozitif empati i\u00e7in bu beyin b\u00f6lgelerinin merkeziyetine i\u015faret etmi\u015flerdir. Bu payla\u015f\u0131lan n\u00f6ron mekanizmas\u0131, AI\u2019n\u0131n duygusal b\u00f6lgedeki atomlar\u0131n birbirlerine ba\u011flanma yeteneklerinin birbirinden ba\u011f\u0131ms\u0131z olu\u015fu, duygusal fark\u0131ndal\u0131k ile ilgili limbik kortex a\u011f\u0131n\u0131n merkezi oldu\u011fu gibi g\u00f6r\u00fcnmesinden dolay\u0131 akla yatk\u0131nd\u0131r. B\u00f6ylece empatinin pozitif ve negatif \u00e7e\u015fidi n\u00f6ron aksonu boyunca di\u011fer d\u00fczeylerde farkl\u0131la\u015fsa bile hem pozitif hem de negatif empati, AI ve ACC\u2019ye ba\u011fl\u0131 olabilir. Asetaminofen, pozitif empatiyi \u00e7evreleyen, birbiriyle benze\u015fen beyin b\u00f6lgelerinde di\u011ferlerinin a\u011fr\u0131lar\u0131na ve bireyin kendi a\u011fr\u0131s\u0131na yan\u0131tl\u0131l\u0131\u011f\u0131 k\u00f6reltmektedir. \u00c7al\u0131\u015fma ayr\u0131ca asetaminofenin di\u011ferlerinin pozitif deneyimledi\u011fi empati deneyimleme yetene\u011fini zedeleyebilece\u011fini hipotez olarak kurmu\u015ftur.<\/p>\n<p>\u00c7al\u0131\u015fmada bu hipotezi test etmek i\u00e7in, \u00f6nceden yay\u0131nlanm\u0131\u015f bir veri setinden yay\u0131nlanmam\u0131\u015f veriyi kullan\u0131lm\u0131\u015f. Sa\u011fl\u0131kl\u0131 g\u00f6n\u00fcll\u00fclere plasebo ya da asetaminofen uygulan\u0131p ve moral verici, pozitif deneyimlere sahip farkl\u0131 ba\u015fkahramanlar hakk\u0131nda yaz\u0131lm\u0131\u015f senaryolar\u0131 okuduklar\u0131 zaman, deneye kat\u0131lanlar\u0131n empatik yan\u0131tlar\u0131 test edilmi\u015f. Pozitif empati \u00fczerine asetaminofenin etkisini ileri tetkik etmek i\u00e7in, pozitif empati \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcrken empatik alg\u0131lamalar ve empatik duygulan\u0131m aras\u0131ndaki fark ay\u0131rt etmi\u015f olup; pozitif empatinin merkezi ruhsal i\u015flemleri, hem pozitif empati hem de a\u011fr\u0131 i\u00e7in empatinin d\u00fc\u015f\u00fcnsel \u00f6zellikleri olan duygulan\u0131m payla\u015f\u0131m\u0131 ve perspektif al\u0131m\u0131d\u0131r. <u>Empatik alg\u0131lamalar\u0131 \u00f6l\u00e7mek i\u00e7in;<\/u> deneye kat\u0131lanlar, senaryolardaki moral verici deneyimlerin <strong>alg\u0131lanan pozitifli\u011fini<\/strong> ve senaryo ba\u015fkahramanlar\u0131ndaki <strong>alg\u0131lanan sevinci<\/strong> de\u011ferlendirmi\u015flerdir. <u>Empatik duygulan\u0131m\u0131 \u00f6l\u00e7mek i\u00e7in;<\/u> di\u011fer insanlar\u0131n pozitif deneyimlerini duygusal olarak payla\u015fmalar\u0131 i\u00e7in deneye kat\u0131lanlar\u0131n yeteneklerine odaklan\u0131lm\u0131\u015f. \u00d6zellikle deneye kat\u0131lanlar, senaryo ba\u015f kahramanlar\u0131n\u0131n pozitif deneyimlerine yan\u0131t olarak <strong>kendileri i\u00e7in ki\u015fisel sevin\u00e7<\/strong> ve <strong>pozitif di\u011fer do\u011frudan empati kurulan hisleri<\/strong> de\u011ferlendirmi\u015flerdir. Sonu\u00e7 olarak, empati kurma bili\u015fselli\u011findeki zedelenmeler taraf\u0131nca s\u00fcr\u00fclen empatik duygulan\u0131m \u00fczerine asetaminofen etkilerini test etmek ya da etmemek i\u00e7in, empatik alg\u0131lamalardaki azalmalar\u0131n istatiksel olarak azalm\u0131\u015f empatik duygulan\u0131m \u00fczerine asetaminofen al\u0131m\u0131n\u0131n etkilerine arabulucuk eden bir i\u015flem modeli ke\u015ffedilmi\u015ftir.<\/p>\n<p><strong>MATERYAL ve METOT<\/strong><\/p>\n<p>\u00c7al\u0131\u015fma, Ohio \u00dcniversitesi\u2019nde 114 \u00f6\u011frenciye yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. 48\u2019i kad\u0131n, ya\u015f ortalamas\u0131 18,8\u2019dir ve 7 kat\u0131l\u0131mc\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda t\u00fcm ki\u015filer \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 tamamlam\u0131\u015ft\u0131r. Deneye kat\u0131lanlara ila\u00e7 emilimini kolayla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in deneyin ba\u015flang\u0131c\u0131ndan en az 3 saat \u00f6nce yemek yememeleri gerekti\u011fi bilgisi verilmi\u015ftir. Rastgele olarak \u00e7ift-k\u00f6r ila\u00e7 uygulanmas\u0131 prosed\u00fcrleri kullan\u0131larak, s\u0131v\u0131 bir form i\u00e7inde plasebo ya da 1000 mg asetaminofen almalar\u0131 sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Sol\u00fcsyonlar maskeli kaplarda saklanm\u0131\u015f olup, hangi sol\u00fcsyona ait oldu\u011fu bilinmeden ya asetaminofen ya da plasebo al\u0131yor olabilecekleri s\u00f6ylenmi\u015ftir. Asetaminofenin emilim zaman\u0131 \u00fczerine \u00f6nceki ara\u015ft\u0131rmadan takip edilen tavsiyeler \u00fczerine, ila\u00e7 al\u0131m\u0131ndan 1 saat sonra pozitif empati \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc ve di\u011fer ilgi \u00e7eken ba\u011f\u0131ml\u0131 de\u011fi\u015fkenler sorgulanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Pozitif empatiyi \u00f6l\u00e7mek i\u00e7in yaz\u0131l\u0131 senaryolar kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Rastgele s\u0131rada, deneye kat\u0131lanlara pozitif deneyimlere sahip \u00e7e\u015fitli ba\u015fkahramanlar i\u00e7eren 4 farkl\u0131 senaryo okutulup de\u011ferlendirilmi\u015ftir.<\/p>\n<p><strong>Senaryolar:<\/strong><\/p>\n<ol>\n<li>John k\u0131z arkada\u015f\u0131yla k\u0131r y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcndeydi. Cebinde ni\u015fan y\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc vard\u0131 ve g\u00fczel bir manzarada evlilik teklif etti. K\u0131z arkada\u015f\u0131 onunla evlenece\u011fini s\u00f6yledi ve a\u011flamaya ba\u015flad\u0131. John yeni ni\u015fanl\u0131s\u0131n\u0131 tuttu ve onu \u00f6pt\u00fc.<\/li>\n<li>Alex aylard\u0131r Christy\u2019e \u00e7\u0131kma teklif etmek istemi\u015fti. Bir g\u00fcn Alex ona gidip \u00e7\u0131kma teklif etti. Christy onunla \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in mutlu olaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Sonras\u0131na Alex tek oldu\u011funda yumru\u011funu s\u0131kt\u0131 ve zafer i\u015fareti yapt\u0131.<\/li>\n<li>Suzie \u015fu andaki sahip oldu\u011fu i\u015fi elde edebilmek i\u00e7in \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Sonunda o\u011fluyla ilgilenebiliyor ve o\u011flunun do\u011fum g\u00fcn\u00fc i\u00e7in istedi\u011fi hediyeyi ona alabilmek i\u00e7in yeterli para biriktirmi\u015fti. Bug\u00fcn ofiste Suzie\u2019nin patronu Suzie\u2019ye i\u015findeki ba\u015far\u0131lar\u0131ndan dolay\u0131 maa\u015f\u0131n\u0131n artt\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/li>\n<li>Lissa sonraki performans\u0131n\u0131 tek ba\u015f\u0131na yapaca\u011f\u0131 i\u00e7in heyecanl\u0131yd\u0131. Babas\u0131 ona konserde \u00f6n s\u0131rada olaca\u011f\u0131na s\u00f6z verdi. Konser ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda babas\u0131 izlemek i\u00e7in oradayd\u0131. G\u00f6steriden sonra babas\u0131 Lissa\u2019ya \u00e7ok yetenekli k\u0131z\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in ne kadar gurur duydu\u011funu s\u00f6yledi.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Bu senaryolarla, <u>duygusal empati<\/u> ve <u>pozitif empatik alg\u0131lamalar\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcmleri<\/u> tamamland\u0131.<\/p>\n<p>Kat\u0131l\u0131mc\u0131lar,<\/p>\n<ul>\n<li><strong>-5 (negatif) \/ +5 (pozitif) <\/strong>aras\u0131nda her bir senaryonun pozitif ya da negatifli\u011fini<\/li>\n<li><strong>-4 (en k\u00f6t\u00fc a\u011fr\u0131) \/ +4 (en \u00e7ok sevin\u00e7) <\/strong>aras\u0131nda alg\u0131lanan sevin\u00e7\u2019lerini<\/li>\n<li><strong>1 (hi\u00e7 de\u011fil) \/ 5 (a\u015f\u0131r\u0131 \u015fekilde) <\/strong>aras\u0131nda her bir senaryo i\u00e7in ba\u015fkahraman\u0131n hislerini hayal ederlerken sevin\u00e7, memnun, moral verici, mutlu, keyifli, ne\u015feli hissettiklerini de\u011ferlendirmi\u015flerdir.<\/li>\n<li><strong>1 (hi\u00e7 de\u011fil) 5 (a\u015f\u0131r\u0131 \u015fekilde) <\/strong>aras\u0131nda her bir senaryo ba\u015fkahraman\u0131n hislerini hayal ederlerken sempatik, sevecen, merhametli, yumu\u015fak kalpli, hassas, hareketli hissettiklerini belirtmi\u015flerdir.<\/li>\n<\/ul>\n<p><u>Asetaminofen ve plasebo aras\u0131ndaki duygulan\u0131mdaki temel farkl\u0131l\u0131klar\u0131n d\u0131\u015flanmas\u0131 i\u00e7in<\/u>, duygusall\u0131k durumu \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fcn\u00fcn ge\u00e7erlili\u011fi <strong>kendini de\u011ferlendirme modelinin (Self-Assessment Manikin (SAM))<\/strong> alt \u00f6l\u00e7eklerini ayr\u0131 ayr\u0131 bir par\u00e7ada kullanan <strong>temel duygulan\u0131m ve uyar\u0131lma<\/strong> \u00f6l\u00e7\u00fcld\u00fc. Asetaminofenin etkilerinin olu\u015fabilmesi i\u00e7in ila\u00e7 uygulan\u0131m\u0131ndan 45 dakika sonra SAM alt \u00f6l\u00e7ekleri uyguland\u0131. B\u00f6ylece, bu \u00f6l\u00e7\u00fcmler temel duygusall\u0131\u011f\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcmleri olarak g\u00f6rev yapm\u0131\u015ft\u0131r. Deneye kat\u0131lanlar <strong>1 (duygulan\u0131m: mutsuz, uyar\u0131lma: sakin) \/ 9 (duygulan\u0131m: mutlu, uyar\u0131lma: heyecanl\u0131) <\/strong>aras\u0131nda puan vererek \u2018anl\u0131k\u2019 hislerini g\u00f6stermi\u015flerdir.<\/p>\n<p>Dahas\u0131, asetaminofenin genel duygulan\u0131m\u0131 de\u011fi\u015ftirerek pozitif empatiyi de\u011fi\u015ftirdi\u011fi ihtimali test edilmi\u015ftir. \u00d6zellikle deneye kat\u0131lanlar \u2018anl\u0131k\u2019 hislerini g\u00f6sterdi\u011fi pozitif ve negatif duygulan\u0131m program\u0131n\u0131 (PANAS) tamamlam\u0131\u015flard\u0131r. Deneye kat\u0131lanlar empati senaryolar\u0131n\u0131 okumadan \u00f6nce asetaminofen ya da plaseboyu ald\u0131ktan sonra en az 60 dakikada PANAS\u2019\u0131 tamamlam\u0131\u015flard\u0131r. Genel pozitif ve negatif duygulan\u0131m \u00f6l\u00e7\u00fcmleri olu\u015fturulmas\u0131 i\u00e7in PANAS\u2019\u0131n 10 pozitif ve 10 negatif duygulan\u0131m par\u00e7alar\u0131n\u0131n ortalamas\u0131 al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>\u00c7al\u0131\u015fman\u0131n sonunda, deneye kat\u0131lanlar ayr\u0131ca alg\u0131lanan ila\u00e7 al\u0131m\u0131 kontrol\u00fc i\u00e7in asetaminofen ya da plasebo alm\u0131\u015f olup olmad\u0131klar\u0131n\u0131 tahmin etmi\u015flerdir.<\/p>\n<p><strong>SONU\u00c7<\/strong><\/p>\n<p>Senaryolara kar\u015f\u0131 birle\u015ftirilen \u00f6l\u00e7\u00fcmlerin do\u011fru g\u00f6sterilmesi i\u00e7in senaryo tipinin senaryo \u00f6l\u00e7\u00fcmlerinde asetaminofenin plaseboya g\u00f6re etkilerini hafifletip hafifletmedi\u011fi test edilmi\u015ftir. Sonu\u00e7lar, senaryo tipinin asetaminofenin alg\u0131lanm\u0131\u015f pozitiflik, alg\u0131lanm\u0131\u015f sevin\u00e7, ki\u015fisel sevin\u00e7 ya da empatik hislere g\u00f6re etkilerini hafifletmedikleri b\u00f6ylece senaryolara kar\u015f\u0131 birle\u015ftirilen \u00f6l\u00e7\u00fcmleri hakl\u0131 \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r. Deneye kat\u0131lanlarda senaryolar\u0131n pozitif empati tecr\u00fcbesini etkiledi\u011fi do\u011frulanm\u0131\u015f olmu\u015ftur. Umuldu\u011fu gibi, deneye kat\u0131lanlar t\u00fcm senaryolar\u0131 olduk\u00e7a pozitif olarak ve senaryo ba\u015fkahramanlar\u0131n\u0131 bir\u00e7ok sevin\u00e7te ortalama tecr\u00fcbede alg\u0131lam\u0131\u015flard\u0131r; pozitiflik ve sevincin n\u00f6tr puan aral\u0131\u011f\u0131na (\u00f6rne\u011fin 0) g\u00f6re belirgin bir \u015fekilde artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 kavram\u0131\u015flard\u0131r. Benzer \u015fekilde, deneye kat\u0131lanlar bir\u00e7ok ki\u015fisel sevinci bir \u015fekilde deneyimlemi\u015fler ve senaryolar\u0131 okuduklar\u0131nda di\u011fer do\u011frudan empatik hisleri az deneyimlemi\u015fler; ki\u015fisel sevin\u00e7 ve empatik hisler herhangi empatik duygulan\u0131m yoklu\u011funu (\u00f6rne\u011fin 1) g\u00f6steren puan aral\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re daha belirgin bir \u015fekilde artm\u0131\u015f bulunmu\u015ftur. B\u00f6ylece <strong>senaryolar\u0131n di\u011fer insanlar\u0131n pozitif deneyimleri hakk\u0131nda okunduklar\u0131nda duygulan\u0131m ve empatik alg\u0131lamalar\u0131 etkileyebilece\u011fi ile sonu\u00e7land\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Ek olarak, kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n hangi ilac\u0131 alabilece\u011fi kontrol edilmi\u015ftir<strong>. \u00c7ift-k\u00f6r ila\u00e7 uygulamas\u0131 prosed\u00fcrlerine ra\u011fmen, deneye kat\u0131lanlar\u0131n % 31,86\u2019s\u0131 do\u011fru bir \u015fekilde asetaminofeni alm\u0131\u015f olduklar\u0131n\u0131, % 30,09\u2019\u0131 da do\u011fru bir \u015fekilde plaseboyu alm\u0131\u015f olduklar\u0131n\u0131 belirtmi\u015flerdir.<\/strong> Ancak kendi ila\u00e7 durumlar\u0131n\u0131 do\u011fru bir \u015fekilde tahmin eden kat\u0131l\u0131mc\u0131lar empatik alg\u0131lamalar ya da duygulan\u0131mdaki herhangi farkl\u0131l\u0131klar\u0131 g\u00f6sterememi\u015flerdir. Buna kar\u015f\u0131n kendi ila\u00e7 durumlar\u0131n\u0131 yanl\u0131\u015f bir \u015fekilde tahmin eden kat\u0131l\u0131mc\u0131lar empatik alg\u0131lamalar ve duygulan\u0131m\u0131n herhangi \u00f6l\u00e7\u00fcmlerinde ger\u00e7ek ila\u00e7 durumunu azaltan hangi ilac\u0131 ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 yanl\u0131\u015f bilinmesini de g\u00f6sterememi\u015flerdir. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar yine de sonraki analizlerde olu\u015fabilecek istatiksel de\u011fi\u015fiklikler nedeniyle tahmin edilen ila\u00e7 al\u0131m\u0131n\u0131 kontrol etmi\u015flerdir. <strong>Hangi ilac\u0131n al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131n bilinmesi sonu\u00e7lar\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde de\u011fi\u015ftirmemi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n<p>Sonu\u00e7 olarak, deneye kat\u0131lanlar asetaminofen ya da plasebo al\u0131p almad\u0131klar\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak temel duygulan\u0131m ve uyar\u0131lmada farkl\u0131 olanlar d\u0131\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015far\u0131l\u0131 randomizasyonla umuldu\u011fu \u00fczere, asetaminofen alanlar plasebo alanlara benzer genel duygulan\u0131m\u0131n temel d\u00fczeyi rapor edilmi\u015ftir. Ayr\u0131ca, asetaminofen alanlar ile plasebo alanlarda benzer temel uyar\u0131lma d\u00fczeyi rapor edilmi\u015ftir. <strong>Asetaminofen ve plasebo alanlar aras\u0131nda temel duygulan\u0131m ve uyar\u0131lman\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde farkl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 bulunmu\u015ftur.<\/strong><\/p>\n<p>Pozitif empatik \u00f6l\u00e7\u00fcmler \u00fczerine ila\u00e7 al\u0131m\u0131n\u0131n etkilerinin grafi\u011fi \u015eekil 1\u2019de g\u00f6sterilmi\u015ftir. Tahmin edildi\u011fi \u00fczere, <strong>plaseboya g\u00f6re asetaminofen ki\u015fisel sevin\u00e7 ve empatik hisleri azaltm\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong> Aksine, <strong>plaseboya g\u00f6re asetaminofen alg\u0131lanm\u0131\u015f pozitifli\u011fi ya da alg\u0131lanm\u0131\u015f sevinci b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde azaltmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong> Bu sonu\u00e7lara g\u00f6re, <strong>pozitif deneyimlere sahip di\u011fer ki\u015filer hakk\u0131nda senaryolar okundu\u011funda, asetaminofen empatik duygusal yan\u0131t\u0131 azaltm\u0131\u015ft\u0131r ancak bu insanlar\u0131n pozitif deneyimleri hakk\u0131nda alg\u0131lamalar\u0131 etkilenmemi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-3490 size-full\" src=\"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/04\/87a87c32dec3d6a3e5130831de5f1049.png\" alt=\"\" width=\"1030\" height=\"539\" srcset=\"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/04\/87a87c32dec3d6a3e5130831de5f1049.png 1030w, https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/04\/87a87c32dec3d6a3e5130831de5f1049-300x157.png 300w, https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/04\/87a87c32dec3d6a3e5130831de5f1049-1024x536.png 1024w, https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/04\/87a87c32dec3d6a3e5130831de5f1049-768x402.png 768w\" sizes=\"(max-width: 1030px) 100vw, 1030px\" \/><\/p>\n<p>Asetaminofen b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde hedeflenen pozitiflik ya da sevincin alg\u0131lamalar\u0131n\u0131 etkilememesine ra\u011fmen, empatik alg\u0131lamalar\u0131n empatik duygulan\u0131m \u00fczerine asetaminofenin etkisine arabuluculuk etti\u011fi, ba\u011f\u0131ms\u0131z bir de\u011fi\u015fken olan mediyat\u00f6r de\u011fi\u015fkeni \u00fczerine b\u00fcy\u00fck bir etkiyi g\u00f6stermemesine ra\u011fmen, bir mediyat\u00f6r arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla do\u011frudan olmayan etkinin hala b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde olabilece\u011fi meditasyon bir model test edildi. \u00d6zellikle, azalm\u0131\u015f pozitiflik ve sevin\u00e7 alg\u0131lamalar\u0131n\u0131n, azalm\u0131\u015f empatik duygulan\u0131m, \u00f6zellikle ki\u015fisel sevin\u00e7 ve di\u011fer do\u011frudan empatik hisler \u00fczerine asetaminofenin etkileri a\u00e7\u0131klan\u0131p a\u00e7\u0131klanmad\u0131\u011f\u0131 meditasyon analizlerinin iki seti test edildi. Alg\u0131lanm\u0131\u015f sevin\u00e7le ba\u011flant\u0131l\u0131 alg\u0131lanm\u0131\u015f pozitiflikten dolay\u0131 her iki meditasyon modelinin i\u00e7ine paralel mediyat\u00f6rler olarak her iki de\u011fi\u015fkene girildi. Ancak ne alg\u0131lanm\u0131\u015f pozitiflik ne alg\u0131lanm\u0131\u015f sevin\u00e7 ne de birle\u015fimindeki \u00f6l\u00e7\u00fcmleri azalm\u0131\u015f ki\u015fisel sevin\u00e7 \u00fczerine asetaminofenin etkisine arac\u0131l\u0131k etmi\u015ftir. Benzer \u015fekilde, ne alg\u0131lanm\u0131\u015f pozitiflik ne alg\u0131lanm\u0131\u015f sevin\u00e7 ne de birle\u015fimindeki \u00f6l\u00e7\u00fcmleri di\u011fer do\u011frudan empatik hisler \u00fczerine asetaminofenin etkisine arac\u0131l\u0131k etmi\u015ftir. Bu bulgular <strong>empatik alg\u0131lamalar\u0131n azalm\u0131\u015f empatik duygulan\u0131m \u00fczerine asetaminofenin etkisini a\u00e7\u0131klamad\u0131\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/strong><\/p>\n<p>Genel pozitif ya da negatif duygulan\u0131m\u0131n pozitif empati \u00f6l\u00e7\u00fcmleri \u00fczerine plaseboya g\u00f6re asetaminofenin etkisini a\u00e7\u0131klay\u0131p a\u00e7\u0131klamad\u0131\u011f\u0131 test edilmi\u015ftir. Plaseboya g\u00f6re asetaminofen al\u0131m\u0131 ila\u00e7 uygulanmas\u0131ndan (empati senaryolar\u0131n\u0131 okumadan \u00f6nce) 1 saat sonra \u00f6l\u00e7\u00fclen genel pozitif ya da negatif duygulan\u0131m\u0131 de\u011fi\u015ftirmemi\u015ftir. Asetaminofen alanlar plasebo alanlardan pozitif duygulan\u0131mda farkl\u0131 de\u011fildi. Benzer \u015fekilde asetaminofen alanlar plasebo alanlardan negatif duygulan\u0131mda farkl\u0131 de\u011fildi. Pozitif duygulan\u0131m\u0131n istatistiksel olarak alg\u0131lanm\u0131\u015f pozitiflik, alg\u0131lanm\u0131\u015f sevin\u00e7, ki\u015fisel sevin\u00e7 ya da empatik hisleri plaseboya g\u00f6re asetaminofenin herhangi etkileri a\u00e7\u0131klanamam\u0131\u015ft\u0131r. Benzer \u015fekilde negatif duygulan\u0131m\u0131n istatistiksel olarak alg\u0131lanm\u0131\u015f pozitiflik, alg\u0131lanm\u0131\u015f sevin\u00e7, ki\u015fisel sevin\u00e7 ya da empatik hisleri plaseboya g\u00f6re asetaminofenin herhangi etkileri a\u00e7\u0131klanamam\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6zet olarak, <strong>pozitif empati \u00f6l\u00e7\u00fcmleri \u00fczerine asetaminofenin etkileri genel duygulan\u0131m\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcnd\u00fc.<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>TARTI\u015eMA<\/strong><\/p>\n<p>Tahmin edildi\u011fi \u00fczere <strong>asetaminofen pozitif empatiyi azaltm\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong> Ho\u015f deneyimlere sahip olan \u00e7e\u015fitli ba\u015fkahramanlar hakk\u0131ndaki senaryolar okunduklar\u0131nda, asetaminofenin etkisi alt\u0131ndaki kat\u0131l\u0131mc\u0131lar plasebo alm\u0131\u015f olanlara k\u0131yasla <strong>daha az empatik duygulan\u0131m tecr\u00fcbe etmi\u015flerdir.<\/strong> Aksine, asetaminofen empatik alg\u0131lamalar\u0131 azaltmam\u0131\u015ft\u0131r ve empatik alg\u0131lamalar\u0131n empatik duygulan\u0131m \u00fczerine asetaminofenin etkisini a\u00e7\u0131klayan ara\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 meditasyon modelinin ampirik deste\u011fini almada ba\u015far\u0131s\u0131z olmu\u015ftur. Pozitif empatik \u00f6l\u00e7\u00fcmler \u00fczerine asetaminofenin etkileri, deneye kat\u0131lanlar\u0131n asetaminofen ya da plasebo alm\u0131\u015f olduklar\u0131 varsay\u0131ld\u0131\u011f\u0131na bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n d\u00fczenlenmi\u015ftir. <strong>Sonu\u00e7 olarak genel pozitif ya da negatif duygulan\u0131m\u0131n pozitif empati \u00fczerine asetaminofenin etkileri a\u00e7\u0131klanamam\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Bu bulgular \u00f6nemli teorik ve pratik sonu\u00e7lara sahiptir ve umut vadeden gelecek ara\u015ft\u0131rma y\u00f6nergelerine i\u015faret etmektedir. \u0130lk ve en \u00f6nemlisi, bu sonu\u00e7lar pozitif empati deneyimi ge\u00e7iren mekanizmay\u0131 anlay\u0131\u015f\u0131m\u0131za eklemi\u015ftir. Yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rma, asetaminofenin de a\u011fr\u0131 i\u00e7in empatiyi azaltt\u0131\u011f\u0131 gibi en az\u0131ndan k\u0131smen ayn\u0131 n\u00f6rokimyasal ve duygusal i\u015flemlere ba\u011fl\u0131 pozitif ve negatif empatiyi deneyimleyen d\u00fc\u015f\u00fcnceyi desteklemekte oldu\u011fudur.<\/p>\n<p>Asetaminofenin duygusall\u0131\u011f\u0131 zedeledi\u011fi bulgular di\u011ferleri i\u00e7in bu deneyimlerinin emosyonel etkisinin anla\u015f\u0131lmas\u0131ndan ziyade di\u011fer insanlar\u0131n emosyonel deneyimlerine duyarl\u0131 duygulan\u0131ma arac\u0131l\u0131k eden n\u00f6rokimyasal mekanizmay\u0131 zedeledi\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu etkiler asetaminofenin a\u011fr\u0131 ve merhameti a\u011fr\u0131 yo\u011funlu\u011funun alg\u0131lamalar\u0131ndan daha \u00e7ok insanlar\u0131n a\u011fr\u0131lar\u0131na yan\u0131t olarak azaltt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6sterilmi\u015ftir. Dahas\u0131 asetaminofen di\u011ferlerinin negatif ya da pozitif deneyimlerine olan duygusal tepkiselli\u011fi azaltm\u0131\u015ft\u0131r. Bu bulgular empati teorileri sim\u00fclasyonuyla tutarl\u0131 bir d\u00fc\u015f\u00fcnceyi empatinin di\u011fer insanlar\u0131n pozitif ya da negatif deneyimlerini payla\u015fan duygusall\u0131\u011fa ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcnceyi desteklemektedir.<\/p>\n<p>Dahas\u0131 ara\u015ft\u0131rmadaki bulgular duygusal mekanizman\u0131n pozitif empatide rol oynayan fiziksel a\u011fr\u0131 taraf\u0131ndan kaydedildi\u011fini \u00f6ng\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. Asetaminofen fiziksel a\u011fr\u0131y\u0131 azaltmaktad\u0131r ve aksine n\u00f6rokimyan\u0131n fiziksel a\u011fr\u0131 ve pozitif empati aras\u0131nda birbiri \u00fcst\u00fcne binmesi \u00e7ok dikkate al\u0131nmam\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6ylece ara\u015ft\u0131rma, orada \u00f6nceki varsay\u0131mdan fiziksel a\u011fr\u0131 ve pozitif empati aras\u0131nda derin bir n\u00f6ron ba\u011flant\u0131s\u0131 olabilece\u011fini \u00f6ng\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. AI ve dACC alanlar\u0131 \u00f6ylesine temel bir mekanizmay\u0131 payla\u015fmay\u0131 sunmaya adayd\u0131r ki bu alanlar duygulan\u0131m fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131 ve reg\u00fclasyonun temel \u00f6zelliklerini sunan geni\u015f bir n\u00f6ron a\u011f\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ancak <strong>pozitif empati \u00fczerine asetaminofenin etkisinin tam n\u00f6ron ve duygusal substrat\u0131 \u00fczerine daha \u00e7ok ara\u015ft\u0131rmaya ihtiya\u00e7 duyulur.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Ara\u015ft\u0131rmadaki bulgularda n\u00f6rokimyasal substratlar \u00fczerine yap\u0131lan spek\u00fclasyonlarda asetaminofenin t\u00fcm n\u00f6rokimyasal aksiyon mekanizmas\u0131n\u0131n bilinmesinin k\u0131s\u0131tl\u0131 olmas\u0131d\u0131r.<\/strong> Son deneyler endokannabinoid, vaniloid ve serotonerjik n\u00f6rokimyasal mediyat\u00f6rlerin bir kombinasyonu asetaminofenin etkilerine arabulucuk edebilece\u011fini de \u00f6ng\u00f6r\u00fcrken ge\u00e7mi\u015f ara\u015ft\u0131rmalar prostanoid (prostaglandin) mekanizmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. Seratonerjik n\u00f6rotransmisyondaki ruhsal varyasyonlar\u0131n di\u011fer insanlar\u0131n hem pozitif hem negatif empatisine sensitivitesini etkilerken, <strong>santral serotonerjik bir mekanizma<\/strong> hem pozitif hem negatif empati \u00fczerine asetaminofenin etkilerini a\u00e7\u0131klamak i\u00e7in umut vadedici bir aday olacakt\u0131r. \u00d6ylesine bir bulgu ayn\u0131 fizyolojik ya da genetik fakt\u00f6rlerin \u015feklini hem pozitif hem negatif deneyimlere duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 artt\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6ren n\u00f6rogeli\u015fimsel teorilerle tutarl\u0131d\u0131r. Asetaminofen ya da psikoaktif metabolitleri do\u011frudan serotonerjik resept\u00f6rlerle etkile\u015fimine ge\u00e7memesine ra\u011fmen, <strong>beyindeki serotonerji\u011fin t\u00fckenmesi asetaminofenin analjezik etkilerini azalt\u0131r<\/strong>. <strong>Asetaminofenin ruhsal etkileri, pozitif empatiyi i\u00e7eren, ayn\u0131 serotonerjik bir mekanizmaya ba\u011fl\u0131 olabilir ancak \u00f6ylesine bir mekanizma kesin olarak g\u00f6sterilmi\u015f olmay\u0131 bekler.<\/strong><\/p>\n<p>G\u00fcncel \u00e7al\u0131\u015fmalar varsay\u0131msal senaryolar\u0131 kullanarak pozitif empati \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fcn\u00fc kullan\u0131r. Varsay\u0131msal durumlar hem pozitif hem negatif empatiyi ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde etkilemek i\u00e7in ge\u00e7mi\u015fte kullan\u0131l\u0131rd\u0131. Ancak \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n bulgular\u0131 ekolojik ge\u00e7erlili\u011fini artt\u0131rmak, pozitif empatiyi etkilemek ve ger\u00e7ek durumlar\u0131 kullanan bulgular\u0131 \u00e7o\u011faltmak i\u00e7in arzu edilebilir olacakt\u0131r, \u00f6rne\u011fin ba\u015fka birinin paray\u0131 kazand\u0131\u011f\u0131n\u0131 ya da g\u00fczel dokunu\u015f ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 izledikleri zaman. Bu \u00e7al\u0131\u015fmadaki senaryolar\u0131n pozitif empatiyi etkilemesinin \u00f6nemini de\u011ferlendirmek i\u00e7in kontrol (n\u00f6tr) senaryolar\u0131 i\u00e7ermek i\u00e7in arzu edilebilir de olacakt\u0131r. Analizlere dayal\u0131 olarak senaryolar\u0131n asetaminofenin pozitif empatiyi azaltt\u0131\u011f\u0131 ve pozitif empati deneyimini etkiledi\u011fine emindi. Ancak kontrol senaryolar olmadan asetaminofen al\u0131m\u0131n\u0131n sonucu olarak pozitif empatideki azalmaya oranla belirlemek zordur. Dahas\u0131 sevincin ilk el deneyimi ve dolayl\u0131 olarak duyulmas\u0131 \u00fczere asetaminofenin etkilerini farkl\u0131la\u015ft\u0131rmak i\u00e7in tercihen farkl\u0131 n\u00f6ron aktivasyon a\u011flar\u0131 ve payla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 tan\u0131mlamak i\u00e7in multivoksel model analizi ile birle\u015fiminde fonksiyonel g\u00f6r\u00fcnt\u00fcy\u00fc kullanmak istenebilinecektir. Ayr\u0131ca \u00f6ylesine bir analitik yakla\u015f\u0131m di\u011fer \u00e7e\u015fit duygusal deneyimlerden ay\u0131rt etmek i\u00e7in ya da payla\u015f\u0131lan pozitif empatinin \u00f6zelliklerini tan\u0131mlamak i\u00e7in daha fazla g\u00fc\u00e7 sa\u011flayacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Sonu\u00e7 olarak, bulgular\u0131m\u0131z \u00f6nemli pratik sonu\u00e7lar elde etmi\u015ftir. Pozitif empati ki\u015filer aras\u0131 ba\u011flar\u0131 olu\u015fturan ve sa\u011flamla\u015ft\u0131ran sosyal birle\u015fimi sa\u011flar. Bunun gibi di\u011ferlerinin iyi \u015fans\u0131ndan al\u0131nan sevin\u00e7, ki\u015filer aras\u0131 ili\u015fkiyi, g\u00fcveni ve nihai olarak toplum yanl\u0131s\u0131 davran\u0131\u015f\u0131n geli\u015fmesine yard\u0131mc\u0131 olur ve b\u00f6ylece \u00f6nemli sosyal yararl\u0131l\u0131klar sa\u011flan\u0131r<u>. Bu yararl\u0131l\u0131klar\u0131n d\u00fczenli asetaminofen alan insanlar\u0131n say\u0131lar\u0131 ba\u011flam\u0131nda bak\u0131lmas\u0131 zorunludur.<\/u> Tahminen t\u00fcm ABD yeti\u015fkinlerinin \u00e7eyre\u011fi her hafta asetaminofen i\u00e7eren bir ila\u00e7 al\u0131r. B\u00f6ylece, Amerikal\u0131lar aras\u0131nda yayg\u0131n asetaminofen kullan\u0131m\u0131 \u00f6nemli derecede bu yararl\u0131l\u0131klar\u0131 azaltabilmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Ancak, ABD\u2019de asetaminofen kullan\u0131m\u0131 ve azalm\u0131\u015f toplum yanl\u0131s\u0131 davran\u0131\u015f aras\u0131ndaki ili\u015fki \u00fczerine halihaz\u0131rda var olan ara\u015ft\u0131rma yoktur. Bu ara\u015ft\u0131rma bo\u015flu\u011fu doldurmaya ihtiya\u00e7 duymaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Genelinde, mevcut \u00e7al\u0131\u015fma <strong>asetaminofenin di\u011fer insanlar\u0131n ho\u015f tecr\u00fcbelerine empatiyi azaltt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermi\u015ftir.<\/strong> <u>Bu bulgular sadece pozitif empati deneyimi ge\u00e7iren duygusal mekanizmalar\u0131 anlamam\u0131zda ileriye \u00f6nemli bir basamak olu\u015fturmak de\u011fil ayr\u0131ca a\u015f\u0131r\u0131 asetaminofen t\u00fcketiminin toplumsal etkisi hakk\u0131nda kayg\u0131y\u0131 artt\u0131rmakt\u0131r.<\/u><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>KAYNAKLAR<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol>\n<li>Mischkowski D, Crocker J, Way BM. A social analgesic? Acetaminophen (Paracetamol) reduces positive empathy. Front Psychol. 2019:538.<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00d6ZET Ohio \u00dcniversitesi\u2019nde 2018 y\u0131l\u0131nda asetaminofen kullan\u0131m\u0131n\u0131n pozitif empati deneyimi ile ilgili duygusal s\u00fcre\u00e7leri bozabilece\u011fi \u00fczerine \u00e7ift-k\u00f6r plasebo kontroll\u00fc deney yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.1 Deneyde,&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1054,"featured_media":3491,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[1,10010,10014,10019],"tags":[70,10034,10022],"class_list":["post-3489","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","category-slider","category-akademik-blog-yazisi","category-tft","tag-asetaminofen","tag-pozitif-empati","tag-tft"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3489","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1054"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3489"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3489\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3491"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3489"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3489"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3489"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}