{"id":1067,"date":"2020-09-22T22:21:21","date_gmt":"2020-09-22T19:21:21","guid":{"rendered":"https:\/\/tatd.org.tr\/tatdtoks\/2021\/09\/17\/rabdomiyoliz-ve-akut-zehirlenmeler\/"},"modified":"2022-03-23T00:36:59","modified_gmt":"2022-03-22T21:36:59","slug":"rabdomiyoliz-ve-akut-zehirlenmeler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/2020\/09\/22\/rabdomiyoliz-ve-akut-zehirlenmeler\/","title":{"rendered":"Rabdomiyoliz ve Akut Zehirlenmeler"},"content":{"rendered":"

<\/h3>\n

Akut zehirlenme<\/em><\/strong> vakalar\u0131n s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ve baz\u0131lar\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcmle sonlanmas\u0131; acil servise ba\u015fvuran hastalar\u0131n de\u011ferlendirilmesi s\u0131ras\u0131nda sonlan\u0131mlar\u0131n\u0131 tahmin etmek i\u00e7in kullan\u0131labilecek belirte\u00e7ler ve bunlar\u0131 saptamak i\u00e7in yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar \u00f6nemli bir yere sahiptir.<\/p>\n

Bu alanda yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalardan baz\u0131lar\u0131 serum kreatin fosfokinaz (CPK) seviyesinin, zehirlenme \u015fiddeti ve sonlan\u0131m\u0131n\u0131n tahmininde yol g\u00f6sterici olabilece\u011fi konusunda vurguda bulunmu\u015ftur. Bug\u00fcn sizlerle payla\u015fmak istedi\u011fim \u00e7al\u0131\u015fma, bu konu ile ilgili k\u0131sa bir rapor olarak Pajoumand ve arkada\u015flar\u0131 taraf\u0131ndan yay\u0131nlanm\u0131\u015f Rhabdomyolysis and Acute Poisoning; a Brief Report<\/em> <\/strong><\/a>(1) makalesini \u00f6zetlemek istiyorum.<\/p>\n

Yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarda, zehirlenme ile ba\u015fvuran hastalarda serum CPK d\u00fczeyinin 10000 IU\/L \u00fczerinde saptanmas\u0131 daha fazla komplikasyon ile ili\u015fkili olabilece\u011fi g\u00f6sterilmi\u015f (2, 3). Serum CPK d\u00fczeyinin art\u0131\u015f\u0131 akut kas nekrozu ve rabdomiyoliz olgular\u0131nda g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Zehirlenme ile ba\u015fvuran hastalarda serum CPK d\u00fczeyinin art\u0131\u015f\u0131 i\u00e7in baz\u0131 olas\u0131 mekanizmalar vard\u0131r.<\/p>\n

Rabdomiyoliz<\/em><\/strong>, kas nekrozu ve h\u00fccre i\u00e7i kas bile\u015fenlerinin dola\u015f\u0131ma sal\u0131nmas\u0131 ile karakterize bir sendromdur. Kreatin kinaz (CK) seviyeleri tipik olarak belirgin \u015fekilde y\u00fckselir ve kas a\u011fr\u0131s\u0131 ve miyoglobin\u00fcri olabilir. Hastal\u0131\u011f\u0131n \u015fiddeti, serum kas enzimlerinde asemptomatik y\u00fckselmelerden – a\u015f\u0131r\u0131 enzim y\u00fckselmeleri, elektrolit dengesizlikleri ve akut b\u00f6brek hasar\u0131 (AKI) ile ili\u015fkili hayat\u0131 tehdit eden tablolara kadar de\u011fi\u015fiklik g\u00f6sterebilir.<\/p>\n

Rabdomiyolizin bir\u00e7ok potansiyel nedeni vard\u0131r; bunlar genel olarak \u00fc\u00e7 kategoriye<\/strong> ayr\u0131labilir:<\/p>\n

    \n
  1. Travmatik veya kas s\u0131k\u0131\u015fmas\u0131 (\u00f6rn. Ezilme (Crush) sendromu veya uzun s\u00fcreli hareketsizlik)<\/li>\n
  2. Travmatik olmayan – efor ili\u015fkili(\u00f6rn. E\u011fitimsiz bireylerde belirgin efor, hipertermi veya metabolik miyopatiler)<\/li>\n
  3. Travmatik olmayan \u2013 efor ili\u015fkisiz (\u00f6rn. \u0130la\u00e7lar veya toksinler, enfeksiyonlar veya elektrolit bozukluklar\u0131)<\/li>\n<\/ol>\n

    \u0130la\u00e7lar<\/strong>:<\/h2>\n
      \n
    • Hem re\u00e7eteli ila\u00e7lar hem de istismar ama\u00e7l\u0131 kullan\u0131lan ila\u00e7lar\/maddeler rabdomiyolizde rol oynamaktad\u0131r. Alkole ek olarak, rabdomiyolize neden olan maddeler aras\u0131nda eroin, kokain, amfetaminler, metadon ve D-lizerjik asit dietilamid (LSD) bulunur.<\/li>\n
    • Re\u00e7eteli ila\u00e7lar aras\u0131nda rabdomiyolize neden olan ila\u00e7lar aras\u0131nda en yayg\u0131n sebep statinler olarak bildirilmi\u015ftir. Statinler ve kol\u015fisin dahil olmak \u00fczere baz\u0131 ila\u00e7lar do\u011frudan miyotoksindir.<\/li>\n
    • Kilo kayb\u0131 veya tipik olarak birden fazla bile\u015fen i\u00e7eren geli\u015fmi\u015f fiziksel performans i\u00e7in kullan\u0131lan diyet takviyeleri, muhtemelen metabolik stresin bir sonucu olarak rabdomiyolize yol a\u00e7abilir.<\/li>\n<\/ul>\n

      Toksinler:<\/strong><\/h2>\n
        \n
      • Rabdomiyoliz, ila\u00e7lar d\u0131\u015f\u0131ndaki toksinlere maruz kalmaktan kaynaklanabilir.<\/li>\n
      • Karbon monoksit gibi metabolik zehirler,<\/li>\n
      • Y\u0131lan zehirleri, yaban ar\u0131s\u0131 ve ar\u0131 sokmalar\u0131 dahil b\u00f6cek zehirleri,<\/li>\n
      • Mantar zehirlenmesinde g\u00f6r\u00fclebilir.<\/li>\n<\/ul>\n

        Zehirlenme ile ba\u015fvuran hastalarda serum CPK y\u00fcsekli\u011finin olas\u0131 nedenleri; herhangi bir ilac\u0131n toksik serum seviyesi, madde a\u015f\u0131r\u0131 doz al\u0131m\u0131n\u0131 takiben kas nekrozu, n\u00f6bet, serotonerjik ve n\u00f6roleptik sendromlar olabilir.<\/p>\n

        Bu \u00e7al\u0131\u015fmada, ilk 24 saatteki serum CPK d\u00fczeyi ile zehirlenme ile ba\u015fvuran hastalar\u0131n sonlan\u0131m\u0131 aras\u0131ndaki ili\u015fki de\u011ferlendirilmi\u015f.<\/p>\n

        Method ve \u00c7al\u0131\u015fma Protokol\u00fc:<\/strong><\/h1>\n
          \n
        • Retrospektif Kesitsel \u00c7al\u0131\u015fma olarak dizayn edilmi\u015f<\/li>\n
        • Acil servise ba\u015fvuran, 13 ya\u015f ve \u00fczeri, \u00e7al\u0131\u015fma i\u00e7in gerekli verileri bulunan (\u00f6rne\u011fin: ilk 24 saatte serum CPK d\u00fczeyi), akut zehirlenme vakalar\u0131 say\u0131m \u00f6rneklemesi kullan\u0131larak dahil edilmi\u015f<\/li>\n
        • Son travma, miyokard enfarkt\u00fcs\u00fc (MI), serebrovask\u00fcler olay (svo), kardiyopulmoner res\u00fcsitasyon (KPR) veya son 6 ay i\u00e7inde cerrahi ge\u00e7iren hastalar, hamilelik veya emzirme, b\u00f6brek veya karaci\u011fer hastal\u0131klar\u0131 ve madde veya fitness ila\u00e7 kullan\u0131m \u00f6yk\u00fcs\u00fc olan vakalar hari\u00e7 tutulmu\u015f<\/li>\n
        • Kreatinin: 1.8 mg \/ dl akut b\u00f6brek hasar\u0131 (AKI) olarak kabul edilmi\u015f<\/li>\n
        • Veri toplama:\n
            \n
          • Veriler, deneyimli bir toksikoloji uzman\u0131 taraf\u0131ndan hasta dosyalar\u0131ndan toplanm\u0131\u015f<\/li>\n
          • De\u011ferlendirilen veriler,\n
              \n
            • Demografik de\u011fi\u015fkenler<\/li>\n
            • Glasgow koma skalas\u0131na (GKS) dayal\u0131 bilin\u00e7 d\u00fczeyi,<\/li>\n
            • Hemat\u00fcri ve n\u00f6bet \u00f6yk\u00fcs\u00fc,<\/li>\n
            • \u0130drar \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131,<\/li>\n
            • Serum CPK d\u00fczeyi,<\/li>\n
            • Kan \u00fcre azotu (BUN),<\/li>\n
            • Ba\u015fvurunun ilk 24 saatindeki kreatinin d\u00fczeyi<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n
            • Sonlan\u0131m noktas\u0131:\n
                \n
              • Hastan\u0131n acil servisteki sonlan\u0131m\u0131 (taburculuk, servis yat\u0131\u015f\u0131, yb\u00fc yat\u0131\u015f, \u00f6l\u00fcm),<\/li>\n
              • Diyaliz ihtiyac\u0131,<\/li>\n
              • Akut b\u00f6brek hasar\u0131 (AKI),<\/li>\n
              • Ent\u00fcbasyon ihtiyac\u0131 ve YB\u00dc’ne kabul ihtiyac\u0131.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n

                Sonu\u00e7lar:<\/strong><\/h1>\n
                  \n
                • \u00c7al\u0131\u015fmaya toplam 318 hasta dahil edilmi\u015f, bunlar\u0131n 243\u2019\u00fc (% 77.1) erkek,<\/li>\n
                • Ya\u015f ortalamas\u0131 34.9\u00b114.5 (13-85) y\u0131l,<\/li>\n
                • \u00c7al\u0131\u015fmaya al\u0131nan hastalarda, en s\u0131k zehirlenme nedeni s\u0131ras\u0131yla benzodiazepinler (%24.6) ve asetaminofen (%22.1) (Tablo 1).<\/li>\n<\/ul>\n

                  \"\"<\/p>\n

                  Tablo 1:<\/strong> \u00c7al\u0131\u015fmaya dahil edilen hastalar\u0131n zehirlenme nedenleri<\/p>\n

                    \n
                  • \u00c7al\u0131\u015fmaya dahil edilen hastalar\u0131n serum CPK d\u00fczeyi ort. 4693.1 \u00b1 10303.8 (35-89480) IU\/L<\/li>\n
                  • Serum CPK d\u00fczeyi ile zehirlenmenin nedeni aras\u0131nda anlaml\u0131 bir ili\u015fki yok (r = 0.16; p = 0.51),<\/li>\n
                  • Serum CPK d\u00fczeyi ile ya\u015f aras\u0131nda anlaml\u0131 bir ili\u015fki bulunmam\u0131\u015f (r = -0.021; p = 0.651),<\/li>\n
                  • Serum CPK d\u00fczeyi ile cinsiyet aras\u0131nda anlaml\u0131 bir ili\u015fki bulunmam\u0131\u015f (r = 0.131; p = 0.281),<\/li>\n
                  • Serum CPK d\u00fczeyi ile n\u00f6bet ge\u00e7irme aras\u0131nda anlaml\u0131 bir ili\u015fki bulunmam\u0131\u015f (r = -0.022; p = 0.193),<\/li>\n
                  • Serum CPK d\u00fczeyi ile bilin\u00e7 d\u00fczeyi aras\u0131nda anlaml\u0131 bir ili\u015fki bulunmam\u0131\u015f (r = -0.138; p = 0.167)<\/li>\n
                  • Serum CPK d\u00fczeyi ile hastanedeki kal\u0131\u015f s\u00fcresi aras\u0131nda anlaml\u0131 bir ili\u015fki bulunmam\u0131\u015f (r = 0.242, p = 0.437).<\/li>\n
                  • Sonlan\u0131m:\n
                      \n
                    • 37 (% 11.6) olgu yo\u011fun bak\u0131m \u00fcnitesine (YB\u00dc) kabul edilmi\u015f<\/li>\n
                    • 83’\u00fc (% 26.1) \u00f6lm\u00fc\u015f<\/li>\n
                    • 198’i (% 62.3) hastaneden taburcu edilmi\u015f<\/li>\n
                    • AKI, 79 (% 26.5) olguda geli\u015fmi\u015f, bunlar\u0131n 14’\u00fcnde (% 17.7) diyaliz ihtiyac\u0131 olmu\u015f<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n
                    • Serum CPK d\u00fczeyi ortalamas\u0131 YB\u00dc\u2019ne yatan hastalarda anlaml\u0131 olarak daha y\u00fcksek saptanm\u0131\u015f (p<0.0001),<\/li>\n
                    • Serum CPK d\u00fczeyi ortalamas\u0131 AKI saptanan hastalarda anlaml\u0131 olarak daha y\u00fcksek saptanm\u0131\u015f (p<0.0001),<\/li>\n
                    • Serum CPK d\u00fczeyi ortalamas\u0131 hiperkalemi saptanan hastalarda anlaml\u0131 olarak daha y\u00fcksek saptanm\u0131\u015f (p<0.0001),<\/li>\n
                    • Serum CPK d\u00fczeyi ortalamas\u0131 hipofosfatemi saptanan hastalarda anlaml\u0131 olarak daha y\u00fcksek saptanm\u0131\u015f (p=0.045),<\/li>\n
                    • Serum CPK d\u00fczeyi ortalamas\u0131 hipokalsemi hastalarda anlaml\u0131 olarak daha y\u00fcksek saptanm\u0131\u015f (p=0.008),<\/li>\n
                    • \u015eekil 1, birinci g\u00fcn serum CPK seviyesinin AKI tahmininde ROC e\u011frisi alt\u0131ndaki alan\u0131 g\u00f6stermektedir (AUC = 0.752,% 95 CI: 0.688-0.815; p <0.0001). Bu \u00e7al\u0131\u015fmaya g\u00f6re, ROC e\u011frisi analizine dayanarak, \u00a0serum CPK seviyesinin en iyi kesme noktas\u0131n\u0131n 10000 IU \/ L oldu\u011fu tahmin edilmi\u015f (duyarl\u0131l\u0131k =% 83.8 ve \u00f6zg\u00fcll\u00fck =% 68.8).<\/li>\n<\/ul>\n

                      \"\"<\/p>\n

                      Tart\u0131\u015fma:<\/strong><\/h1>\n

                      Bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n bulgular\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131labilecek sonu\u00e7, serum seviyesi 10000 IU \/ L ve daha y\u00fcksek olan zehirlenme vakalar\u0131nda, hastalar\u0131n \u00f6nemli bir nefrotoksisite ve AKI riski ta\u015f\u0131mas\u0131.<\/p>\n

                      Eizadi ve di\u011f. (2012) \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, daha y\u00fcksek serum CPK seviyelerinin daha y\u00fcksek komplikasyon geli\u015fme riski, artm\u0131\u015f diyaliz ihtiyac\u0131 ve mortalite ile ili\u015fkili oldu\u011funu g\u00f6stermi\u015f (4).<\/p>\n

                      Bu \u00e7al\u0131\u015fmada CPK d\u00fczeyi ile diyaliz ihtiyac\u0131 aras\u0131nda anlaml\u0131 bir ili\u015fki bulunmamas\u0131na ra\u011fmen, Dadpour ve di\u011f. (2017) serum CPK d\u00fczeyi> 10000 IU \/ L olan hastalar\u0131n yakla\u015f\u0131k % 80’inin diyalize ihtiya\u00e7 duydu\u011funu g\u00f6stermi\u015f (5).<\/p>\n

                      Sonu\u00e7 olarak:<\/strong><\/h1>\n
                        \n
                      • Bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n sonu\u00e7lar\u0131na dayanarak, zehirlenme ile ba\u015fvuran hastalar\u0131n serum CPK d\u00fczeyi ile YB\u00dc’ne kabul ihtiyac\u0131 ve AKI geli\u015fimi aras\u0131nda anlaml\u0131 bir korelasyon bulunmu\u015f.<\/li>\n
                      • AKI tahmininde en iyi CPK cut-off de\u011feri 10000 IU \/ L saptanm\u0131\u015f (duyarl\u0131l\u0131k =% 83.8 ve \u00f6zg\u00fcll\u00fck =% 68.8).<\/li>\n
                      • Serum CPK d\u00fczeyi ile ya\u015f, cinsiyet, bilin\u00e7 d\u00fczeyi, n\u00f6bet ge\u00e7irme, ent\u00fcbasyon ihtiyac\u0131, hastanede kal\u0131\u015f s\u00fcresi ve mortalite aras\u0131nda anlaml\u0131 bir ili\u015fki saptanmam\u0131\u015f.<\/li>\n<\/ul>\n

                        Kaynaklar<\/strong><\/h2>\n

                        1. Pajoumand A, Fahim F, Akhlaghdoust M, Zamani N, Amirfirooz Z, Dehdehasti M. Rhabdomyolysis and Acute Poisoning; a Brief Report. Archives of Academic Emergency Medicine, [S.l.], v. 6, n. 1, p. e56, aug. 2018. ISSN 2645-4904.<\/p>\n

                        Available at: <http:\/\/journals.sbmu.ac.ir\/aaem\/index.php\/AAEM\/article\/view\/100\/103>. Date accessed: 03 june 2020.<\/p>\n

                        2. Babak K, Mohammad A, Mazaher G, Samaneh A, Fatemeh T. Clinical and laboratory findings of rhabdomyolysis in opioid overdose patients in the intensive care unit of a poisoning center in 2014 in Iran. Epidemiology and health. 2017;39.<\/p>\n

                        3. Bhattacharyya K, Phaujdar S, Sarkar R,Mullick OS. Serum creatine phosphokinase: A probable marker of severity in organophosphorus poisoning. Toxicology international. 2011;18(2):117.<\/p>\n

                        4. Eizadi-Mood N, Sabzghabaee AM, Gheshlaghi F, Mehrzad F, Fallah Z. Admission creatine phosphokinase in acute poisoning: is it a predictive factor for the treatment outcome. J Pakistan Med Assoc. 2012;62(3 Suppl 2):S67-70.<\/p>\n

                        5. Dadpour B, Tajoddini S, Shaarbaf Eidgahi E, Shokouhizadeh M, Shafahi A. Role of Serum Creatinine Phosphokinase inOutcome Prediction of Intoxicated Patients; a Brief Report. Emergency. 2017;5(1):e63.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

                        Akut zehirlenme vakalar\u0131n s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ve baz\u0131lar\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcmle sonlanmas\u0131; acil servise ba\u015fvuran hastalar\u0131n de\u011ferlendirilmesi s\u0131ras\u0131nda sonlan\u0131mlar\u0131n\u0131 tahmin etmek i\u00e7in kullan\u0131labilecek belirte\u00e7ler ve bunlar\u0131…<\/p>\n","protected":false},"author":1025,"featured_media":2000,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[10014,10019],"tags":[43,346,449],"class_list":["post-1067","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-akademik-blog-yazisi","category-tft","tag-akut-zehirlenme","tag-rabdomiyoliz","tag-zehirlenme"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1067","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1025"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1067"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1067\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2000"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1067"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1067"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1067"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}