{"id":1061,"date":"2020-09-22T20:45:58","date_gmt":"2020-09-22T17:45:58","guid":{"rendered":"https:\/\/tatd.org.tr\/tatdtoks\/2021\/09\/15\/sprey-oda-parfumlerinin-niteliksel-analizi\/"},"modified":"2022-03-23T00:37:21","modified_gmt":"2022-03-22T21:37:21","slug":"sprey-oda-parfumlerinin-niteliksel-analizi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/2020\/09\/22\/sprey-oda-parfumlerinin-niteliksel-analizi\/","title":{"rendered":"Sprey Oda Parf\u00fcmlerinin Niteliksel Analizi"},"content":{"rendered":"

Yazar: Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi\u00a0Dr. Melih \u0130mamo\u011flu<\/strong><\/h3>\n

Oda parf\u00fcmleri hastanelerde, ofislerde, okullarda, otellerde, tuvaletlerde ve hatta evimizde s\u0131k\u00e7a kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00fcr\u00fcnlerdir. Aerosol sprey, t\u00fcts\u00fc, kokulu mum, ya\u011f, disk, jel gibi bir\u00e7ok farkl\u0131 formda olan bu \u00fcr\u00fcnlerde \u00e7e\u015fitli kimyasal maddeler bulunmaktad\u0131r. Ancak bu kimyasal maddelerin tamam\u0131n\u0131n, \u00fcr\u00fcn i\u00e7eri\u011finde yazmad\u0131\u011f\u0131 bilinmektedir. ALshaer ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n<\/strong> 2019 y\u0131l\u0131nda \u2018Journal of Environmental and Public Health\u2019<\/strong> dergisinde yay\u0131nlanan \u2018Qualitative Analysis of Air Freshener Spray\u2019<\/strong> ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131s\u0131 \u00fczerinden sprey oda parf\u00fcmlerinin kimyasal i\u00e7eriklerini sizlerle payla\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m.<\/p>\n

Oda Parf\u00fcmlerinin Ger\u00e7ek Y\u00fcz\u00fc<\/em><\/strong><\/h2>\n

Oda parf\u00fcmlerinin as\u0131l kullan\u0131m amac\u0131, kapal\u0131 ortamlardaki rahats\u0131z edici kokular\u0131 maskelemektir ve bu \u00fcr\u00fcnler bir\u00e7ok alanda geli\u015fig\u00fczel \u015fekilde kullan\u0131lmaktad\u0131r. \u0130\u00e7eriklerindeki maddeler ho\u015f bir ortam sa\u011flayabildi\u011fi gibi a\u015f\u0131r\u0131 kullan\u0131mlar\u0131 nedeniyle birtak\u0131m dezavantajlara da sebebiyet verebilirler. Bu \u00fcr\u00fcnlerin i\u00e7erdi\u011fi kimyasallar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 \u00fcr\u00fcn etiketlerinde yazmamaktad\u0131r ve baz\u0131 kimyasal maddeler allerjen, irritan ve hatta toksik etkilere neden olabilmektedir.<\/p>\n

Oda parf\u00fcmlerinin \u00fcr\u00fcn etiketlerinde bulunmayan asetaldehit, benzaldehit gibi aldehitler, aseton, benzen deriveleri, pinen, limonen ve cresol gibi farkl\u0131 kimyasallar i\u00e7erdi\u011fi ve bu maddelerin ciddi t\u0131bbi etkilere neden olabilece\u011fi bildirilmi\u015ftir. Ayr\u0131ca oda kokular\u0131n\u0131n i\u00e7eriklerindeki benzil alkol, toluen, mirsen, ftalatlar, yapay misk, lilial ve linalol gibi volatil organik bile\u015fenler nedeniyle ast\u0131m ataklar\u0131, mukozal semptomlar, infant hastal\u0131klar\u0131, solunum problemleri ve migren ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131 gibi \u00e7e\u015fitli sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131na da neden olabilece\u011fi bilinmektedir.<\/p>\n

\u00c7al\u0131\u015fma Dizayn\u0131 ve Sonu\u00e7lar<\/em><\/strong><\/h2>\n

Niteliksel, kesitsel bir \u00e7al\u0131\u015fma olan bu \u00e7al\u0131\u015fmada, oda kokular\u0131n\u0131n i\u00e7eri\u011findeki toksik maddelerin tespit edilmesi ama\u00e7lanm\u0131\u015f. D\u00f6rt farkl\u0131 markan\u0131n sprey formdaki oda kokular\u0131 yerel bir ma\u011fazadan al\u0131nm\u0131\u015f, se\u00e7ilen oda kokular\u0131n\u0131n ikisi orta-y\u00fcksek fiyatta iken ikisi ise d\u00fc\u015f\u00fck fiyatl\u0131 olarak se\u00e7ilmi\u015f.<\/p>\n

Oda kokular\u0131ndan elde edilen \u00f6rneklerdeki volatil bile\u015fenlerin ayr\u0131m ve analizi i\u00e7in gaz kromatografi\/k\u00fctle spektrometri (GC\/MS) \u00fcst katman tekni\u011fi kullan\u0131lm\u0131\u015f. Analiz sonucunda elde edilen k\u00fctle spektrum pikleri, Ulusal Standartlar ve Teknoloji Enstit\u00fcs\u00fc 05 (NIST) k\u00fctle spektral k\u00fct\u00fcphanesi kullan\u0131larak tan\u0131mlanm\u0131\u015f.<\/p>\n

Her bir sprey oda kokusu \u00f6rne\u011finin analizi sonucu elde edilen kimyasallar aras\u0131nda galaxolid, lilial, benzenmetanol, misk ketonu, butillenmi\u015f hidroksitoluen (BHT) ve linalol izlenmi\u015f. Tespit edilen her bir kimyasal\u0131n ayr\u0131 ayr\u0131 kromatogramlar\u0131 ve k\u00fctle spektrum pikleri fig\u00fcrler halinde sunulmu\u015f (Fig\u00fcr 1, Fig\u00fcr 2). Ayr\u0131 bir tabloda da her bir sprey oda kokusu \u00f6rne\u011finden elde edilen kimyasallar\u0131n \u00fcr\u00fcn etiketlerinde bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6sterilmi\u015f (Tablo 1).<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Fig\u00fcr 1:<\/strong> Bir numaral\u0131 oda spreyinde bulunan galaxolidin kromatogram\u0131<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Fig\u00fcr 2:<\/strong> Bir numaral\u0131 oda spreyinde bulunan galaxolidin k\u00fctle spektrometrisi<\/p>\n

(a) Oda sprey analizi (b) NIST11 k\u00fct\u00fcphane veri taban\u0131<\/p>\n

Tablo:<\/strong> Sprey oda kokusu \u00fcr\u00fcn etiketleri ve kimyasallar<\/p>\n

\"\"<\/strong><\/p>\n

Yorumlar<\/em><\/strong><\/h2>\n

Oda kokular\u0131 i\u00e7erisinde bulunan kimyasallar\u0131n tamam\u0131 \u00fcr\u00fcn etiketlerinde yazmamaktad\u0131r ve bu \u00fcr\u00fcnlerde bulunan kimyasal maddelerin tam konsantrasyonlar\u0131 bilinmemektedir. Sentetik kimyasal maddeler i\u00e7eren oda kokular\u0131n\u0131n kontrols\u00fcz ve s\u0131k kullan\u0131m\u0131 uzun d\u00f6nemde sa\u011fl\u0131k problemlerine neden olabilir. Bu \u00e7al\u0131\u015fmadaki as\u0131l ama\u00e7 oda kokular\u0131nda bulunan kimyasal bile\u015fenlerin tespit edilmesi oldu\u011fu i\u00e7in oda kokular\u0131n\u0131n olas\u0131 t\u0131bbi etkilerinin de\u011ferlendirilmesi amac\u0131 ile herhangi bir test veya de\u011ferlendirme yap\u0131lmam\u0131\u015f.<\/p>\n

De\u011ferlendirilen d\u00f6rt sprey oda kokusunun ikisinde tespit edilen lilial, duyarl\u0131 bireylerde allerjen etki g\u00f6sterebilmekte ve kontakt dermatite neden olabilmektedir. De\u011ferlendirilen d\u00f6rt oda kokusundan orta-y\u00fcksek fiyatta olan iki tanesinin i\u00e7eri\u011finde tespit edilen galaxolid, baz\u0131 hormonlar ve kimyasal sinyallerle etkile\u015ferek geli\u015fimsel, reprod\u00fcktif, metabolik ve davran\u0131\u015fsal problemlere neden olabilmektedir. Hem orta-y\u00fcksek hem de d\u00fc\u015f\u00fck fiyatl\u0131 oda kokular\u0131nda tespit edilen benzil alkol olarak da bilinen benzometanol, kozmetik \u00fcr\u00fcnlerde kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda irritan olabilen ve \u00e7e\u015fitli problemlere neden olabilen bir kimyasald\u0131r. D\u00fc\u015f\u00fck fiyatl\u0131 oda kokular\u0131nda tespit edilen BHT ve misk ketonunun \u00f6strojenik etkileri oldu\u011fu bilinmektedir. D\u00fc\u015f\u00fck fiyatl\u0131 oda kokular\u0131nda tespit edilen bir di\u011fer kimyasal linalool, oksitlenmi\u015f formda cilt reaksiyonlar\u0131na neden olabilen, oksitlenmi\u015f formda de\u011filse g\u00fcvenilir oldu\u011fu kabul edilen bir kimyasald\u0131r.<\/p>\n

Son S\u00f6z<\/em><\/strong><\/h2>\n

Bu \u00e7al\u0131\u015fmada sprey formdaki oda kokular\u0131n\u0131n \u00fcr\u00fcn etiketlerinde yazmayan ancak \u00fcr\u00fcn i\u00e7eri\u011finde bulunan farkl\u0131 kimyasallar oldu\u011fu g\u00f6sterilmi\u015ftir. \u00dcreticilerin oda kokular\u0131nda bulunan b\u00fct\u00fcn bile\u015fenleri yazma zorunlulu\u011fu olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bu maddeler \u00fcr\u00fcn etiketlerinde \u2018parf\u00fcm\u2019 veya \u2018g\u00fczel koku\u2019 olarak yaz\u0131lmaktad\u0131r. \u0130nsanlar oda kokular\u0131n\u0131n istenmeyen ve belki de g\u00f6r\u00fcnmez riskler i\u00e7erdi\u011finin fark\u0131nda olmal\u0131d\u0131r; bu nedenle, ho\u015f kokulu bir ortam sa\u011flamak i\u00e7in do\u011fal uygulamalar\u0131n tercih edilmesi \u00f6nerilmektedir.<\/p>\n

San\u0131r\u0131m bu yaz\u0131y\u0131 okuduktan sonra hepimiz oda spreyi al\u0131rken bir kez daha d\u00fc\u015f\u00fcnece\u011fiz.<\/p>\n

<\/h3>\n

Kaynaklar:<\/em><\/strong><\/u><\/h3>\n

1.Ibrahim ALshaer F, Fuad ALBaharna D, Ahmed HO, Ghiyath Anas M, Mohammed ALJassmi J. Qualitative Analysis of Air Freshener Spray. J Environ Public Health. 2019;2019:9316707. Published 2019 Nov 5. doi:10.1155\/2019\/9316707<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Yazar: Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi\u00a0Dr. Melih \u0130mamo\u011flu Oda parf\u00fcmleri hastanelerde, ofislerde, okullarda, otellerde, tuvaletlerde ve hatta evimizde s\u0131k\u00e7a kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00fcr\u00fcnlerdir. Aerosol sprey, t\u00fcts\u00fc,…<\/p>\n","protected":false},"author":859,"featured_media":1996,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[10014,10019],"tags":[250,312,373],"class_list":["post-1061","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-akademik-blog-yazisi","category-tft","tag-koku-giderici","tag-oda-parfumu","tag-sprey"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1061","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/users\/859"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1061"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1061\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1996"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1061"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1061"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/toksikoloji\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1061"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}