Ultrasonografi, t\u0131bb\u0131n modern \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n en \u00f6nemli bulu\u015flar\u0131ndan biri.. T\u0131bb\u0131n \u00e7o\u011fu alan\u0131na girdi\u011fi gibi, acil t\u0131p alan\u0131na girmesi de \u00e7ok fazla vakit almad\u0131. Yaz\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda; USG ile \u00e7ok temas\u0131m\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, hatta acil prati\u011fi i\u00e7in kendisine hak etti\u011finden fazla de\u011fer bi\u00e7ildi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fc eklemeliyim. Bu nedenle a\u015fa\u011f\u0131daki yaz\u0131y\u0131, u\u00e7a\u011fa binmeyi sevmeyen, ama u\u00e7ak motorlar\u0131na ilgi duyan birinin, u\u00e7ak performanslar\u0131yla ilgili \u00f6nerileri gibi okuman\u0131zda fayda var.. Yaz\u0131n\u0131n temel konusuna gelirsek: Klini\u011finizde bir USG cihaz\u0131n\u0131z var; bu cihaz\u0131 etkin kullanmak ve hatta m\u00fcmk\u00fcnse USG ile ilgili ara\u015ft\u0131rmalar planlamak istiyorsunuz. Fakat ara\u015ft\u0131rman\u0131n planlanmas\u0131 a\u015famas\u0131nda zorluklar ya\u015f\u0131yorsunuz ya da g\u00f6nderdi\u011finiz ara\u015ft\u0131rman\u0131z s\u00fcrekli reddediliyor. Bu yaz\u0131da sizlere bu zorluklarla ilgili ipu\u00e7lar\u0131 ve \u00f6neriler sunmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. \u0130yi okumalar..<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
1. Klinik Soru ve Ara\u015ft\u0131rma Sorusunun Olu\u015fturulmas\u0131<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n \u0130lk yapman\u0131z gereken \u015feylerden biri, bir \u015feyi \u201cmerak etmek\u201d. USG\u2019nin hayat\u0131n\u0131z\u0131 kolayla\u015ft\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 ve hasta bak\u0131m\u0131n\u0131 optimize edece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz, ama nas\u0131l? X-ray \u00e7ekilen hasta say\u0131s\u0131n\u0131 m\u0131 azaltacak? Gereksiz giri\u015fim say\u0131s\u0131n\u0131 m\u0131 \u00f6nleyecek? Hastalar\u0131n radyoloji departman\u0131na gitmesini mi engelleyecek?<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Ultrasonografi; \u00f6ncelikle tan\u0131sal bir metod oldu\u011fu i\u00e7in tan\u0131sal olarak i\u015finizi kolayla\u015ft\u0131rmas\u0131 (tan\u0131 s\u00fcresini k\u0131saltmas\u0131, daha fazla do\u011fru tan\u0131 koyabilmesi, ekarte ettiricili\u011finin y\u00fcksek olmas\u0131) gerekli.. Klinik sorunun olu\u015fturulabilmesi i\u00e7in ne yaz\u0131k ki net bir rehber yok. Klinik soru daima, akl\u0131n\u0131za gelen, ba\u015fta fikir u\u00e7u\u015fmas\u0131 \u015feklinde \u015fekillenen d\u00fc\u015f\u00fcnce balonlar\u0131ndan olu\u015fur. Bu d\u00fc\u015f\u00fcnce balonlar\u0131n\u0131 cihaza uzaktan bakarak edinemezsiniz, USG ile ilgili yap\u0131lm\u0131\u015f ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 okuman\u0131z ve a\u015fina olman\u0131z da gerekir, \u00e7\u00fcnk\u00fc merak merak\u0131 do\u011furur.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Akl\u0131n\u0131zda klinik soru olu\u015ftuktan sonra, bunu mutlaka bir ara\u015ft\u0131rma sorusu haline d\u00f6kmeniz ve hipotez olu\u015fturman\u0131z gerekir:<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n 2. Ara\u015ft\u0131rma Dizayn\u0131 ve Ara\u015ft\u0131rma T\u00fcr\u00fcn\u00fcn Se\u00e7imi<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Makalelerin ara\u015ft\u0131rma dizayn\u0131 b\u00f6l\u00fcmlerinde ilk ele al\u0131nmas\u0131 gerekenlerden biri, ara\u015ft\u0131rmay\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z merkezi tan\u0131mlamakt\u0131r. Bu merkeze ka\u00e7 hastan\u0131n geldi\u011fi, operat\u00f6rleriniz USG\u2019yi ne s\u0131kl\u0131kta kulland\u0131\u011f\u0131yla ilgili de fikir verecektir. E\u011fer USG\u2019yi yapan tek bir operat\u00f6rse, bu ki\u015finin 7\/24 hastanede bulundu\u011funu iddia etmek g\u00fcl\u00fcn\u00e7 olur, bu nedenle e\u011fer deneyimli operat\u00f6r\u00fcn\u00fcz sadece belli saatlerde (veya belli \u015fiftlerde) hastanedeyse, bunu da ara\u015ft\u0131rma dizayn\u0131 b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde ifade etmeniz gerekir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Dizayn\u0131n hemen ard\u0131ndan, ara\u015ft\u0131rman\u0131n t\u00fcr\u00fcn\u00fcn net \u015fekilde ifadesi gerekir. Geriye d\u00f6n\u00fck kay\u0131t tutulmas\u0131 zor oldu\u011fundan, USG ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 genellikle prospektif dizayn edilir ve genellikle kesitseldir. Nadiren, y\u00f6ntem kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmalar\u0131 i\u00e7in (USG arac\u0131l\u0131 kateter tak\u0131lmas\u0131 ile k\u00f6r y\u00f6ntemle USG tak\u0131lmas\u0131 gibi) randomize dizayna ihtiya\u00e7 duyulur. Ara\u015ft\u0131rma t\u00fcr\u00fcn\u00fcn, edit\u00f6r ve hakemler taraf\u0131ndan tahmin edilmesi beklenmemelidir. Bu b\u00f6l\u00fcmde a\u00e7\u0131k\u00e7a; \u201cbu ara\u015ft\u0131rma ileriye d\u00f6n\u00fck ve kesitsel bir ara\u015ft\u0131rmad\u0131r\u201d benzeri bir ifade ge\u00e7melidir. USG i\u00e7in s\u0131k kullan\u0131lan ara\u015ft\u0131rma tipleriyle ilgili a\u00e7\u0131klamalar\u0131 yaz\u0131n\u0131n ilerleyen k\u0131s\u0131mlar\u0131nda bulabilirsiniz.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n 3. Primer Sonlan\u0131m\u0131n Belirlenmesi<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Hangi t\u00fcr bir ara\u015ft\u0131rma yaparsan\u0131z yap\u0131n, sonu\u00e7ta bir primer sonlan\u0131m\u0131n\u0131z\u0131n olmas\u0131 gerekir. E\u011fer yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z ara\u015ft\u0131rma bir tan\u0131sal do\u011fruluk \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131ysa, primer sonlan\u0131m\u0131n\u0131z USG ile ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011finiz yakla\u015f\u0131m\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131d\u0131r (tan\u0131 koyduruculu\u011fu ve ekarte ettiricili\u011fi). E\u011fer uygulay\u0131c\u0131lar\u0131n uyumuyla ilgileniyorsan\u0131z, sonlan\u0131m\u0131n\u0131z sadece uyumdur. E\u011fer USG arac\u0131l\u0131 bir tedavi \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 planl\u0131yorsan\u0131z; hasta mortalitesi, morbiditesi, 30 g\u00fcnl\u00fck advers olay vb gibi bir\u00e7ok klinik sonlan\u0131m\u0131n\u0131z olabilir. Bunu ara\u015ft\u0131rman\u0131n planlama a\u015famas\u0131nda net olarak \u00f6n\u00fcn\u00fcze koyman\u0131z gereklidir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n 4. Alt\u0131n Standard\u0131n Belirlenmesi ve K\u00f6rl\u00fck<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Belirleyece\u011finiz alt\u0131n standart y\u00f6ntem olduk\u00e7a \u00f6nemlidir. Sternum k\u0131r\u0131klar\u0131n\u0131n tan\u0131s\u0131n\u0131 USG ile koyabilir miyim diye merak ediyorsan\u0131z, bu durumda alt\u0131n standard\u0131n\u0131z PAAC ve lateral g\u00f6\u011f\u00fcs grafisi de olabilir, toraks BT de.. Alt\u0131n standart her zaman tart\u0131\u015fmaya a\u00e7\u0131kt\u0131r; birileri sizin lateral g\u00f6\u011f\u00fcs grafisiyle koydu\u011funuz sternum k\u0131r\u0131\u011f\u0131 tan\u0131s\u0131n\u0131 be\u011fenmeyebilir, fakat her hastaya sternum k\u0131r\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in toraks BT \u00e7ekmek de hem etik de\u011fildir, hem de maliyetlidir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Benzer \u015fekilde bir uyum kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmas\u0131 yap\u0131yorsan\u0131z, alt\u0131n standard\u0131n\u0131z daha da kaygan bir zemine yerle\u015fir. Yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z ekokardiyografik \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc do\u011frulayan kimdir? Bir kardiyoloji asistan\u0131 m\u0131, bir kardiyoloji uzman\u0131 m\u0131, yoksa y\u0131llar\u0131n\u0131 ekokardiyografiye vermi\u015f biri mi? Bu durumda alt\u0131n standard\u0131n\u0131z\u0131 da \u201cstandardize etmeniz\u201d gerekece\u011fini unutmay\u0131n.. Literat\u00fcrde \u201cradyologlarla acil t\u0131p uzmanlar\u0131n\u0131n X \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fcn\u00fc kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmaktaki uyumu\u201d konulu bir\u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fma oldu\u011funu biliyoruz elbette, fakat literat\u00fcr bu konuda ilerlemeye devam ettik\u00e7e, sizlere \u201conlar kim?\u201d ve \u201csiz kimsiniz?\u201d sorular\u0131 da do\u011fal olarak sorulacakt\u0131r.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Alt\u0131n standartla ilgili son konu ise k\u00f6rl\u00fckt\u00fcr, a\u00e7\u0131k\u00e7a yap\u0131lan bir tan\u0131sal de\u011ferlendirmenin alt\u0131n standard\u0131n\u0131 USG operat\u00f6r\u00fcn\u00fcn i\u015flem s\u0131ras\u0131nda bilmemesi \u015fartt\u0131r. Bir yanda toraks t\u00fcp\u00fc haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 yap\u0131lmakta olan bir hastada, acaba pn\u00f6motoraks var m\u0131 diye USG ile ara\u015ft\u0131rma yapmaya \u00e7al\u0131\u015fmak a\u00e7\u0131k\u00e7a taraf tutmakla sonu\u00e7lanacakt\u0131r.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n 5. Ara\u015ft\u0131rma Tipleri<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Literat\u00fcrde USG ile yap\u0131lm\u0131\u015f \u00e7ok farkl\u0131 ara\u015ft\u0131rma tiplerini bulmak m\u00fcmk\u00fcn, a\u015fa\u011f\u0131da sizlere en s\u0131k ele al\u0131nan metodolojileri \u00f6zetlemeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m:<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n 5.1. Tan\u0131sal Do\u011fruluk \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Tan\u0131sal do\u011fruluk \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, USG literat\u00fcr\u00fcnde en s\u0131k kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan ara\u015ft\u0131rmalardan biridir. Soru olduk\u00e7a basittir: Ben yapt\u0131\u011f\u0131m USG\u2019yi, di\u011fer kullan\u0131lan standart y\u00f6ntemin yerine koyabilir miyim? Alt\u0131n standartla ilgili tart\u0131\u015fmalar\u0131 sizlere yukar\u0131da sunmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. Diyelim ki, sternum k\u0131r\u0131klar\u0131n\u0131n tan\u0131s\u0131nda USG i\u015fe yarar m\u0131 diye merak ediyorsunuz ve alt\u0131n standard\u0131n\u0131 toraks BT olarak belirledi\u011finiz bir \u00e7al\u0131\u015fma planlamaktas\u0131n\u0131z. Bu durumda, \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n sonunda elde edece\u011finiz temel verinin bir d\u00f6rt g\u00f6zl\u00fc tablo olaca\u011f\u0131n\u0131 bilmelisiniz. Tabloda toraks BT\u2019de sternum k\u0131r\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u0131kanlar ve \u00e7\u0131kmayanlar ile, USG\u2019de sternum k\u0131r\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u0131kan ve \u00e7\u0131kmayanlar\u0131 kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rman\u0131z gerekir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Bu durumda d\u00f6rt g\u00f6zl\u00fc tablomuz; do\u011fru pozitifler, do\u011fru negatifler, yanl\u0131\u015f pozitifler ve yanl\u0131\u015f negatiflerden olu\u015facakt\u0131r. Hastalar\u0131n temel karakteristikleri d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir ek veri ifadesine gerek kalmadan; y\u00f6ntemin sensitivitesi, spesifisitesi, pozitif-negatif prediktif de\u011ferleri ve pozitif-negatif olabilirlik oranlar\u0131 hesaplan\u0131r ve verilir. Bunlar\u0131n hesab\u0131 i\u00e7in herhangi bir istatistik paket program\u0131na da ihtiyac\u0131n\u0131z yoktur. \u0130nternette bulunan d\u00f6rt g\u00f6zl\u00fc tablo hesaplay\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131 kullanarak, istedi\u011finiz sonu\u00e7lar\u0131 elde edebilirsiniz.\u00a0\u00a0<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n 5.2. Do\u011frudan Hastal\u0131k Tan\u0131s\u0131 Konulmas\u0131na Y\u00f6nelik \u00c7al\u0131\u015fmalar<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Bu konuyla ilgili olarak planlanan \u00e7al\u0131\u015fmalar genellikle do\u011frudan acil t\u0131bb\u0131n alan\u0131na girmezler. \u00d6rne\u011fin bir kohortu siz y\u0131llar i\u00e7inde karotis intima-media kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnden inceleyerek, y\u0131llar i\u00e7inde \u00e7e\u015fitli maruziyetlerin (DM, HT, sigara..) etkisini inceleyebilirsiniz; fakat acil serviste bu konuda yap\u0131lan tek bir \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fcn hasta sonlan\u0131m\u0131na etki etmesi genellikle zordur. Sizlerin de tahmin edece\u011fi gibi, \u201ckesitsel olarak yap\u0131lan\u201d ekokardiyografik \u00f6l\u00e7\u00fcmlerle bu konuda kesitsel \u00e7al\u0131\u015fmalar planlanmas\u0131 daha ak\u0131lc\u0131 olabilir. Alt\u0131n standarda ihtiya\u00e7 duymayan bu ara\u015ft\u0131rma modeli, ultrasonografik \u00f6l\u00e7\u00fcmlerin daha net klinik verilerle \u00f6zde\u015fle\u015fti\u011fi durumlara saklanmal\u0131d\u0131r (\u201cacilde ekoda x bulgusunun saptanmas\u0131, do\u011frudan mortaliteyle ili\u015fkilidir\u201d gibi)<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n 5.3. G\u00f6zlemciler Aras\u0131ndaki Uyum \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Literat\u00fcrdeki uyum \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 a\u00e7\u0131k s\u00f6ylemek gerekirse, yukar\u0131da ayr\u0131nt\u0131s\u0131yla bahsetti\u011fim standardizasyon problemleri nedeniyle neredeyse daima sorunlu \u00e7al\u0131\u015fmalard\u0131r. Ge\u00e7mi\u015fte USG\u2019nin ilk y\u0131llar\u0131nda \u201cUSG co\u015fkusu\u201d nedeniyle sorun olarak g\u00f6r\u00fclmeyen problemlerin, art\u0131k g\u00f6ze batmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. G\u00f6zlemciler aras\u0131 uyumda kurulan model asl\u0131nda, \u201cben de onun kadar iyi miyim?\u201d sorusuna cevap aramakt\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla \u00f6ncelikle alt\u0131n standart olarak kabul etti\u011finiz bir y\u00f6ntem vard\u0131r ve kendi uygulaman\u0131z\u0131 bu y\u00f6ntemle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131rs\u0131n\u0131z.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Bu konuda s\u0131k kullan\u0131lan \u00f6rneklerden biri radyologlarla, acil t\u0131p uzmanlar\u0131n\u0131n herhangi bir b\u00f6lgenin ultrasonografisi i\u00e7in uyumunu kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmakt\u0131r. Radyolog hastaya USG yapacak ve dikotom (var\/yok \u015feklinde) bir kan\u0131ya sahip olacakt\u0131r, bunun ard\u0131ndan siz de hastaya USG yapacaks\u0131n\u0131z ve yine dikotom bir kan\u0131n\u0131z olacakt\u0131r. Bu durumda arada \u00f6ncelikle istatistiksel anlaml\u0131 fark olup olmad\u0131\u011f\u0131na bak\u0131lmal\u0131, ard\u0131ndan fark yoksa uyumun derecesi kappa istatisti\u011fi ile verilmelidir. \u00a0<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n 5.4. Tedavi \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n USG ile tedavi ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131n, di\u011fer tedavi ara\u015ft\u0131rmalar\u0131ndan mant\u0131ken bir fark\u0131 yoktur. Genellikle yap\u0131lan i\u015flem, standart bir tedavi yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131, USG ile tedavi yakla\u015f\u0131m\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmakt\u0131r (USG arac\u0131l\u0131 torasentez \u2013 k\u00f6rleme torasentez, USG arac\u0131l\u0131 santral kateterizasyon \u2013 k\u00f6rleme kateterizasyon)..<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n 6. Ara\u015ft\u0131rma Protokol\u00fc<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n 6.1. Dahil Etme ve D\u0131\u015flama Kriterleri<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Daha ara\u015ft\u0131rman\u0131n planlama a\u015famas\u0131nda protokol\u00fcn \u00fcst taraflar\u0131nda bir yerlere dahil etme ve d\u0131\u015flama kriterlerini yazmal\u0131s\u0131n\u0131z. \u015e\u00fcphesiz ki, dahil etme kriterleriniz ara\u015ft\u0131rman\u0131z\u0131n nat\u00fcr\u00fcne g\u00f6re de\u011fi\u015fecektir. Hat\u0131rlatmak istedi\u011fim nokta ise, USG s\u0131n\u0131rl\u0131l\u0131klar\u0131yla ilgili olarak koyaca\u011f\u0131n\u0131z d\u0131\u015flama kriterleridir. Burada morbid obezite, gebelik, ciltte skar dokusu bulunmas\u0131, gaz artefaktlar\u0131 gibi g\u00f6r\u00fcnt\u00fc kalitesini bozan durumlarda, hastalar\u0131 ara\u015ft\u0131rmadan d\u0131\u015flay\u0131p d\u0131\u015flamayaca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtmelisiniz.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n 6.2. Kullan\u0131lan Cihaz ve Probun \u00d6zellikleri<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Ara\u015ft\u0131rma protokol\u00fc yaz\u0131l\u0131rken kullan\u0131lan cihaz\u0131n marka, model ve probun \u00f6zelliklerinin mutlaka a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtilmi\u015f olmas\u0131 gerekir. \u00d6zellikle \u00e7ok merkezli USG \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda, farkl\u0131 kalite ve \u00f6zelliklerdeki problarla yap\u0131lan tan\u0131sal \u00e7al\u0131\u015fmalar, hakemlerde soru i\u015fareti olu\u015fturabilir. Bunun en ba\u015ftan engellenmesi i\u00e7in her merkezdeki USG cihaz\u0131n\u0131n ve prob \u00f6zelliklerinin protokolde net tan\u0131mlanm\u0131\u015f olmas\u0131 ve m\u00fcmk\u00fcnse birbirlerine yak\u0131n olmalar\u0131 istenir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Benzer \u015fekilde incelemenin hangi \u015fekilde yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 (B-mode, renkli doppler) net \u015fekilde belirtilmelidir. E\u011fer daha \u00f6nce literat\u00fcrde hi\u00e7 yer almam\u0131\u015f veya nadiren ele al\u0131nm\u0131\u015f bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme modalitesini kullanacaksan\u0131z, bunun kaliteli bir \u00e7\u0131kt\u0131s\u0131n\u0131n da foto\u011fraf olarak yaz\u0131n\u0131za eklenmi\u015f olmas\u0131 tercih edilir. Hastalarda incelemeyi hangi pozisyonda yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z da \u00f6nemlidir; hasta inceleme s\u0131ras\u0131nda supin pozisyonda m\u0131yd\u0131, lateral dek\u00fcbit pozisyonda m\u0131yd\u0131, operat\u00f6r g\u00f6r\u00fcnt\u00fcy\u00fc optimize etmek i\u00e7in hastaya pozisyon verdi mi?.. gibi konular protokolde ayr\u0131nt\u0131land\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n S\u00f6ylenmesine belki gerek olmayabilir ama, t\u00fcm g\u00f6r\u00fcnt\u00fc \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131ndan hastane, hasta ad\u0131, dosya numaras\u0131 ve tarih gibi hasta kimli\u011fini de\u015fifre eden detaylar\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 veya bantlanmas\u0131 gerekir. M\u00fcmk\u00fcnse \u00f6l\u00e7\u00fcm yap\u0131lan ana ait dijital imajlar\u0131n, olgu rapor formlar\u0131yla veri olarak saklanmalar\u0131 gerekir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n 6.3. Birden \u00c7ok USG Uygulay\u0131c\u0131s\u0131 ile Yap\u0131lan \u00c7al\u0131\u015fmalar<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Bu k\u0131s\u0131m belki de USG \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda hakem ve edit\u00f6rleri en fazla rahats\u0131z eden b\u00f6l\u00fcmlerden biridir. Soru asl\u0131nda nettir: Bu incelemeyi kimler yapt\u0131 ve nitelikleri neydi? Burada alt\u0131n standard\u0131n\u0131z\u0131n bir radyolog olmas\u0131 gerekmez, hatta olmamal\u0131d\u0131r da, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu incelemeyi ve do\u011frulamay\u0131 siz yapacaks\u0131n\u0131z ve buna g\u00f6re hastay\u0131 y\u00f6netece\u011finizi \u00f6ne s\u00fcrmektesiniz. Her ba\u015fvuran hastada ultrasonografik \u00f6l\u00e7\u00fcmleri sadece bir ki\u015fi mi yapt\u0131, yoksa kimi ilk sene asistan\u0131, kimi son y\u0131l asistan\u0131ndan olu\u015fan heterojen bir grup mu?<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n USG i\u00e7in operat\u00f6r standardizasyonu sa\u011flaman\u0131n birka\u00e7 yolu vard\u0131r, akl\u0131ma gelen birka\u00e7\u0131 \u015funlar:<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n a. T\u00fcm uygulay\u0131c\u0131lar standart bir e\u011fitimden ge\u00e7erler ve bunu belgeleyecek niteli\u011fe sahip olurlar. Bu bir kurumun standart temel-ileri USG kursu olabilir \u00f6rne\u011fin. Bu durumda herkes standart bir teorik temele sahip olaca\u011f\u0131 i\u00e7in USG\u2019yi kimin yapt\u0131\u011f\u0131 bu kadar b\u00fcy\u00fck sorun olmayabilir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n b. Sorumlu ara\u015ft\u0131rmac\u0131, t\u00fcm operat\u00f6rleri standart bir e\u011fitimden ge\u00e7irir. Bu e\u011fitimin teorik ve pratik kollar\u0131 olmal\u0131d\u0131r, ayn\u0131 zamanda verilen e\u011fitim detayland\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r (\u201c..her operat\u00f6r, deneyimli bir radyolo\u011fa yapt\u0131\u011f\u0131 en az 20 ba\u015far\u0131l\u0131 safra kesesi g\u00f6r\u00fcnt\u00fclemesi sonras\u0131nda, hepatobilier USG konusunda ba\u015far\u0131l\u0131 olarak kabul edildi..\u201d gibi). T\u00fcm operat\u00f6rler bu \u015fekilde ge\u00e7mi\u015fte a\u015fina olmasalar da, x y\u00f6ntemiyle y parametresinin \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fcn\u00fc standardize edebilirler. Bu tart\u0131\u015fmas\u0131z olarak en kabul edilebilir yoldur.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n c. Son \u00f6nerece\u011fim yol ise pek tercih edilmeyen bir y\u00f6ntem, ama zor durumlarda kullan\u0131labilir: Ara\u015ft\u0131rmaya ba\u015flad\u0131ktan sonra, bir anda operat\u00f6rleri standardize etmedi\u011finizi fark ettiniz. Bu durumda k\u00fc\u00e7\u00fck bir pilot \u00e7al\u0131\u015fmayla, ayn\u0131 hastalar \u00fczerinde uygulay\u0131c\u0131lar aras\u0131ndaki uyumu test edip, sonucu g\u00f6zlemciler aras\u0131 uyum istatisti\u011fiyle verebilirsiniz. Fakat bu durumda, metodda bunu net \u015fekilde ifade etmeniz gerekir.\u00a0<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n 7. Sonu\u00e7<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n USG noninvaziv, kolay uygulanan ve kolay ara\u015ft\u0131rma planlanabilen bir aland\u0131r. \u00c7al\u0131\u015fman\u0131n planlanma a\u015famas\u0131nda a\u015fa\u011f\u0131da maddeleyerek yazd\u0131\u011f\u0131m noktalara dikkat edilmesi gerekir:<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Ultrasonografi, t\u0131bb\u0131n modern \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n en \u00f6nemli bulu\u015flar\u0131ndan biri.. T\u0131bb\u0131n \u00e7o\u011fu alan\u0131na girdi\u011fi gibi, acil t\u0131p alan\u0131na girmesi de \u00e7ok fazla vakit almad\u0131.…<\/p>\n","protected":false},"author":1529,"featured_media":2379,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[20,12],"tags":[89],"class_list":["post-2375","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-rehberler-surekli-yayinlar","category-surekli-yayinlar","tag-rehberler"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/tatdus\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2375","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/tatdus\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/tatdus\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/tatdus\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1529"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/tatdus\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2375"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/tatdus\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2375\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/tatdus\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2379"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/tatdus\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2375"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/tatdus\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2375"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/tatdus\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2375"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}\r\n
\r\n