Biliyer ultrasonografinin temel endikasyonu akut kolesistitin sonografik bulgular\u0131n\u0131n h\u0131zl\u0131ca tan\u0131nmas\u0131d\u0131r.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Biliyer Ultrasonografinin Uygulan\u0131\u015f\u0131<\/strong><\/h3>\r\n\r\n\r\n\r\nAnatomik belirte\u00e7ler ve de\u011ferlendirmeler.<\/strong>\u00a0Karaci\u011fer karn\u0131n sa\u011f \u00fcst kadran\u0131nda yerle\u015fmi\u015f intraperitoneal bir organd\u0131r. Karaci\u011ferin s\u0131n\u0131rlar\u0131 s\u00fcperiorda diyafragma, inferomedialde duodenum ve pankreas ba\u015f\u0131, inferiorda safra kesesi, hepatik fleksura ve \u00e7\u0131kan kolon ve sa\u011f b\u00f6bre\u011fin \u00fcst kutbu ile \u00e7izilmi\u015ftir. Safra kesesi karaci\u011ferin inferior y\u00fczeyinde, sa\u011f ve sol lobu aras\u0131nda yerle\u015fimlidir. S\u0131n\u0131rlar\u0131nda inferiorda hepatik fleksura ve transvers kolon ve medialde duodenum vard\u0131r.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\nKaraci\u011ferin tipik bir sonografik g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc vard\u0131r ve safra kesesinin g\u00f6r\u00fcnt\u00fclenebilmesi i\u00e7in eko-dostu bir pencere sa\u011flar. Safra kesesi k\u0131vr\u0131mlar, septasyonlar ve fundusta lokalize ise Firik \u015fapkas\u0131 gibi anatomik varyasyonlar g\u00f6sterebilen oval \u015fekilli kistik bir organ \u015feklinde g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Ana lober fiss\u00fcr (MLF, main lobar fissure) safra kesesini uzun aks\u0131nda portal vene ba\u011fl\u0131yor gibi g\u00f6r\u00fcl\u00fcr hepsi birlikte tipik \u201c\u00fcnlem i\u015fareti\u201d g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fc olu\u015ftururlar. Median hepatik ven karaci\u011feri sa\u011f ve sol loba ay\u0131r\u0131r ve MLF ile birlikte seyreder. Hepatik arter ve ana safra kanal\u0131 (ASK) portal venin anteriorunda yer al\u0131r ve \u00fc\u00e7\u00fc birlikte portal triad\u0131 olu\u015fturur.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Hasta pozisyonu.\u00a0<\/strong>Hasta pozisyonu acil biliyer ultrasonografi uygulamas\u0131nda anahtard\u0131r. Be\u015f pozisyon d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir: supin, sol-lateral dek\u00fcbit, yar\u0131 oturur, dik veya pron. Hastay\u0131 supin pozisyona getirerek ba\u015flanmal\u0131d\u0131r. Diyafragman\u0131n nefes almakla birlikte a\u015fa\u011f\u0131 do\u011fru inmesi sayesinde karaci\u011fer ve e\u015flik eden yap\u0131lar inferiora do\u011fru itilir ve safra kesesi g\u00f6r\u00fcnt\u00fcye girer. Di\u011fer pozisyonlar safra kesesi g\u00f6r\u00fcnt\u00fclenemedi\u011finde veya safra ta\u015f\u0131n\u0131n hareketinin teyit edilmesi istendi\u011finde faydal\u0131 olabilir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\nBiliyer Sistemin Taranmas\u0131<\/strong><\/h3>\r\n\r\n\r\n\r\nBiliyer sistemin taranmas\u0131 i\u00e7in d\u00fc\u015f\u00fck frekansl\u0131 (\u00f6r. 3,5-5 MHz) konveks veya sekt\u00f6r prob kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r. Safra kesesinin lokalize edilebilmesi i\u00e7in d\u00f6rt prob yerle\u015fimi kullan\u0131labilir: subkostal, epigastrik, interkostal, flank.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Hasta supin pozisyona al\u0131nd\u0131ktan sonra prob orta klavik\u00fcler \u00e7izgide, i\u015faretleyici hastan\u0131n ba\u015f\u0131na bakacak \u015fekilde subkostal olarak yerle\u015ftirilir. Baz\u0131 uygulay\u0131c\u0131lar probu epigastrik b\u00f6lgeye yerle\u015ftirir ve i\u015faretleyiciyi hastan\u0131n sa\u011f omzuna do\u011fru \u00e7evirir. Alternatif olarak interkostal pozisyon i\u00e7in prob sa\u011f anterior aksiller \u00e7izgide, alt interkostal bo\u015fluklara yerle\u015ftirilir. Son olarak safra kesesinin lokalize edilebilmesi i\u00e7in probun sa\u011f flank b\u00f6lgeye\/Morrison bo\u015flu\u011fu alan\u0131na yerle\u015ftirilmesi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Gere\u011fi halinde safra kesesinin lokalize edilebilmesi i\u00e7in prob d\u00f6nd\u00fcr\u00fclebilir. Safra kesesi ve inferior vena kava gibi her hangi bir damarsal yap\u0131y\u0131 ay\u0131rt etmekte g\u00fc\u00e7l\u00fck ya\u015fan\u0131yorsa renkli ak\u0131m Doppler modu kullan\u0131\u015fl\u0131 bir yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r. \u00a0<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Safra kesesi longitudinal ve transvers (uzun aks ve k\u0131sa aks) olmak \u00fczere iki planda incelenmeli, ve anterior safra kesesi duvar\u0131 ve ana safra kanal\u0131n\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcmleri yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Anterior safra kesesi duvar\u0131 3 mm\u2019den k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fclmelidir. Posterior duvar\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fclmesi, posterior g\u00fc\u00e7lenme artefakt\u0131 nedeniyle yanl\u0131\u015fl\u0131kla daha kal\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fclmesine neden olacakt\u0131r.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n![\"url:](\"https:\/\/tatd.org.tr\/tatdus\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2021\/10\/figuer-1-2-3.jpg\")
<\/a><\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\nPortal venin anteriorunda yer alan ana safra kanal\u0131n\u0131n ay\u0131rt edilebilmesi i\u00e7in safra kesesinin \u201c\u00fcnlem i\u015fareti\u201d, MLF ve portal ven lokalize edilmelidir. Ana safra kanal\u0131 i\u00e7ten i\u00e7e 6-7 mm\u2019den daha dar olarak \u00f6l\u00e7\u00fclmelidir. Artan ya\u015fla ve postoperatif durumlarda ana safra kanal\u0131 geni\u015fler.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Biliyer Patolojinin Tan\u0131nmas\u0131<\/strong><\/h3>\r\n\r\n\r\n\r\nAkut kolesistit.<\/strong>\u00a0Sa\u011f \u00fcst kadran a\u011fr\u0131s\u0131 olan hastada akut kolesistiti telkin eden bulgular \u015funlard\u0131r:<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n- Safra ta\u015f\u0131 ve \u00e7amuru<\/li>\r\n
- Sonografik Murphy i\u015fareti<\/li>\r\n
- Safra kesesi duvar kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda art\u0131\u015f (3 mm\u2019den fazla)<\/li>\r\n
- Ana safra kanal\u0131nda geni\u015fleme (6-7 mm\u2019den fazla)<\/li>\r\n
- Geni\u015flemi\u015f safra kesesi (10 cm x 5 cm\u2019den fazla)<\/li>\r\n<\/ul>\r\n\r\n\r\n\r\n
![\"https:\/\/www.acep.org\/Content.aspx?id=64648\"](\"https:\/\/tatd.org.tr\/tatdus\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2021\/10\/figuer-3-2.jpg\")
<\/a><\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\nSafra ta\u015f\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 akut kolesistit tan\u0131s\u0131 i\u00e7in primer sonografik kriterdir. Safra kesesi akut biliyer hastal\u0131k zemininde veya tesad\u00fcfi olarak bulunabilir. Safra ta\u015f\u0131 hareketli,\u00a0anekoik bir g\u00f6lgesi olan, safra kesesi i\u00e7inde hiperekojen bir odak \u015feklinde g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.\u00a0Safra ta\u015f\u0131 tipik olarak hastan\u0131n de\u011fi\u015fen pozisyonu ile yer de\u011fi\u015ftirir. K\u00fc\u00e7\u00fck safra ta\u015flar\u0131n\u0131n, \u00f6zellikle 3 mm\u2019nin alt\u0131nda olanlar\u0131n g\u00f6lgesi olmayabilir. Safra kesesi boynunda yerle\u015fen bir ta\u015f normalde yakla\u015f\u0131k 10 cmx5cm boyutlar\u0131nda olan safra kesesinin geni\u015flemesine neden olabilir. Safra kesesi tamamen ta\u015fla dolu oldu\u011fu zaman duvar eko g\u00f6lgesi (DEG) g\u00f6r\u00fclebilir. Bu durumda anteriorda safra kesesi duvar\u0131n\u0131n yan\u0131nda ekojenik bir \u00e7izgi, safray\u0131 temsil eden anekoik bir \u00e7izgi, ta\u015flar\u0131 temsil eden hiperekojen bir \u00e7izgi ve posterior akustik g\u00f6lge g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Safra kesesi i\u00e7inde de\u011fi\u015fken, g\u00f6lgesiz bir ekojenite katman\u0131, i\u00e7inde \u00e7o\u011fu zaman ta\u015f da bar\u0131nd\u0131ran \u00e7amurun karakteristik g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fc olu\u015fturur.\u00a0<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Sonografik Murphy i\u015faretinin (ultrasonografi probu ile safra kesesi \u00fczerinde iken hassasiyet olu\u015fmas\u0131) tespiti i\u00e7in giri\u015fimlerde bulunulmal\u0131d\u0131r. Sonografik Murphy i\u015fareti toplamda % 87,2 do\u011fruluk, % 63 duyarl\u0131l\u0131k, % 93,6 \u00f6zg\u00fcll\u00fck, % 72,5 pozitif prediktif de\u011fer ve % 90,5 negatif prediktif de\u011fer ile kullan\u0131\u015fl\u0131 fakat m\u00fckemmel olmayan bir bulgudur.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Perikolesistik s\u0131v\u0131 varl\u0131\u011f\u0131 da not edilmelidir. Safra kesesi d\u0131\u015f duvar\u0131 boyunca anekoik bir s\u0131v\u0131 \u00e7izgilenmesi \u015feklinde g\u00f6r\u00fclecektir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Safra kesesi duvar kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda art\u0131\u015f yemek sonras\u0131nda olu\u015fabilece\u011fi gibi siroz, hipoalbuminemi, konjestif kalp yetmezli\u011fi, HIV hastal\u0131\u011f\u0131, pankreatit ve b\u00f6brek yetmezli\u011fi gibi baz\u0131 hastal\u0131klarla da olu\u015fabilir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Akalk\u00fcl\u00f6z kolesistit nadir bir hastal\u0131kt\u0131r fakat safra kesesinin geni\u015fledi\u011fi, hastan\u0131n toksik g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc ve diyabet gibi baz\u0131 alt nedenlerin oldu\u011fu durumlarda ak\u0131lda tutulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Karaci\u011ferin tipik bir sonografik g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc vard\u0131r ve safra kesesinin g\u00f6r\u00fcnt\u00fclenebilmesi i\u00e7in eko-dostu bir pencere sa\u011flar. Safra kesesi k\u0131vr\u0131mlar, septasyonlar ve fundusta lokalize ise Firik \u015fapkas\u0131 gibi anatomik varyasyonlar g\u00f6sterebilen oval \u015fekilli kistik bir organ \u015feklinde g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Ana lober fiss\u00fcr (MLF, main lobar fissure) safra kesesini uzun aks\u0131nda portal vene ba\u011fl\u0131yor gibi g\u00f6r\u00fcl\u00fcr hepsi birlikte tipik \u201c\u00fcnlem i\u015fareti\u201d g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fc olu\u015ftururlar. Median hepatik ven karaci\u011feri sa\u011f ve sol loba ay\u0131r\u0131r ve MLF ile birlikte seyreder. Hepatik arter ve ana safra kanal\u0131 (ASK) portal venin anteriorunda yer al\u0131r ve \u00fc\u00e7\u00fc birlikte portal triad\u0131 olu\u015fturur.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Hasta pozisyonu.\u00a0<\/strong>Hasta pozisyonu acil biliyer ultrasonografi uygulamas\u0131nda anahtard\u0131r. Be\u015f pozisyon d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir: supin, sol-lateral dek\u00fcbit, yar\u0131 oturur, dik veya pron. Hastay\u0131 supin pozisyona getirerek ba\u015flanmal\u0131d\u0131r. Diyafragman\u0131n nefes almakla birlikte a\u015fa\u011f\u0131 do\u011fru inmesi sayesinde karaci\u011fer ve e\u015flik eden yap\u0131lar inferiora do\u011fru itilir ve safra kesesi g\u00f6r\u00fcnt\u00fcye girer. Di\u011fer pozisyonlar safra kesesi g\u00f6r\u00fcnt\u00fclenemedi\u011finde veya safra ta\u015f\u0131n\u0131n hareketinin teyit edilmesi istendi\u011finde faydal\u0131 olabilir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Biliyer sistemin taranmas\u0131 i\u00e7in d\u00fc\u015f\u00fck frekansl\u0131 (\u00f6r. 3,5-5 MHz) konveks veya sekt\u00f6r prob kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r. Safra kesesinin lokalize edilebilmesi i\u00e7in d\u00f6rt prob yerle\u015fimi kullan\u0131labilir: subkostal, epigastrik, interkostal, flank.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Hasta supin pozisyona al\u0131nd\u0131ktan sonra prob orta klavik\u00fcler \u00e7izgide, i\u015faretleyici hastan\u0131n ba\u015f\u0131na bakacak \u015fekilde subkostal olarak yerle\u015ftirilir. Baz\u0131 uygulay\u0131c\u0131lar probu epigastrik b\u00f6lgeye yerle\u015ftirir ve i\u015faretleyiciyi hastan\u0131n sa\u011f omzuna do\u011fru \u00e7evirir. Alternatif olarak interkostal pozisyon i\u00e7in prob sa\u011f anterior aksiller \u00e7izgide, alt interkostal bo\u015fluklara yerle\u015ftirilir. Son olarak safra kesesinin lokalize edilebilmesi i\u00e7in probun sa\u011f flank b\u00f6lgeye\/Morrison bo\u015flu\u011fu alan\u0131na yerle\u015ftirilmesi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Gere\u011fi halinde safra kesesinin lokalize edilebilmesi i\u00e7in prob d\u00f6nd\u00fcr\u00fclebilir. Safra kesesi ve inferior vena kava gibi her hangi bir damarsal yap\u0131y\u0131 ay\u0131rt etmekte g\u00fc\u00e7l\u00fck ya\u015fan\u0131yorsa renkli ak\u0131m Doppler modu kullan\u0131\u015fl\u0131 bir yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r. \u00a0<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Safra kesesi longitudinal ve transvers (uzun aks ve k\u0131sa aks) olmak \u00fczere iki planda incelenmeli, ve anterior safra kesesi duvar\u0131 ve ana safra kanal\u0131n\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcmleri yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Anterior safra kesesi duvar\u0131 3 mm\u2019den k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fclmelidir. Posterior duvar\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fclmesi, posterior g\u00fc\u00e7lenme artefakt\u0131 nedeniyle yanl\u0131\u015fl\u0131kla daha kal\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fclmesine neden olacakt\u0131r.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Portal venin anteriorunda yer alan ana safra kanal\u0131n\u0131n ay\u0131rt edilebilmesi i\u00e7in safra kesesinin \u201c\u00fcnlem i\u015fareti\u201d, MLF ve portal ven lokalize edilmelidir. Ana safra kanal\u0131 i\u00e7ten i\u00e7e 6-7 mm\u2019den daha dar olarak \u00f6l\u00e7\u00fclmelidir. Artan ya\u015fla ve postoperatif durumlarda ana safra kanal\u0131 geni\u015fler.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Akut kolesistit.<\/strong>\u00a0Sa\u011f \u00fcst kadran a\u011fr\u0131s\u0131 olan hastada akut kolesistiti telkin eden bulgular \u015funlard\u0131r:<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Safra ta\u015f\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 akut kolesistit tan\u0131s\u0131 i\u00e7in primer sonografik kriterdir. Safra kesesi akut biliyer hastal\u0131k zemininde veya tesad\u00fcfi olarak bulunabilir. Safra ta\u015f\u0131 hareketli,\u00a0anekoik bir g\u00f6lgesi olan, safra kesesi i\u00e7inde hiperekojen bir odak \u015feklinde g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.\u00a0Safra ta\u015f\u0131 tipik olarak hastan\u0131n de\u011fi\u015fen pozisyonu ile yer de\u011fi\u015ftirir. K\u00fc\u00e7\u00fck safra ta\u015flar\u0131n\u0131n, \u00f6zellikle 3 mm\u2019nin alt\u0131nda olanlar\u0131n g\u00f6lgesi olmayabilir. Safra kesesi boynunda yerle\u015fen bir ta\u015f normalde yakla\u015f\u0131k 10 cmx5cm boyutlar\u0131nda olan safra kesesinin geni\u015flemesine neden olabilir. Safra kesesi tamamen ta\u015fla dolu oldu\u011fu zaman duvar eko g\u00f6lgesi (DEG) g\u00f6r\u00fclebilir. Bu durumda anteriorda safra kesesi duvar\u0131n\u0131n yan\u0131nda ekojenik bir \u00e7izgi, safray\u0131 temsil eden anekoik bir \u00e7izgi, ta\u015flar\u0131 temsil eden hiperekojen bir \u00e7izgi ve posterior akustik g\u00f6lge g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Safra kesesi i\u00e7inde de\u011fi\u015fken, g\u00f6lgesiz bir ekojenite katman\u0131, i\u00e7inde \u00e7o\u011fu zaman ta\u015f da bar\u0131nd\u0131ran \u00e7amurun karakteristik g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fc olu\u015fturur.\u00a0<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Sonografik Murphy i\u015faretinin (ultrasonografi probu ile safra kesesi \u00fczerinde iken hassasiyet olu\u015fmas\u0131) tespiti i\u00e7in giri\u015fimlerde bulunulmal\u0131d\u0131r. Sonografik Murphy i\u015fareti toplamda % 87,2 do\u011fruluk, % 63 duyarl\u0131l\u0131k, % 93,6 \u00f6zg\u00fcll\u00fck, % 72,5 pozitif prediktif de\u011fer ve % 90,5 negatif prediktif de\u011fer ile kullan\u0131\u015fl\u0131 fakat m\u00fckemmel olmayan bir bulgudur.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Perikolesistik s\u0131v\u0131 varl\u0131\u011f\u0131 da not edilmelidir. Safra kesesi d\u0131\u015f duvar\u0131 boyunca anekoik bir s\u0131v\u0131 \u00e7izgilenmesi \u015feklinde g\u00f6r\u00fclecektir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Safra kesesi duvar kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda art\u0131\u015f yemek sonras\u0131nda olu\u015fabilece\u011fi gibi siroz, hipoalbuminemi, konjestif kalp yetmezli\u011fi, HIV hastal\u0131\u011f\u0131, pankreatit ve b\u00f6brek yetmezli\u011fi gibi baz\u0131 hastal\u0131klarla da olu\u015fabilir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Akalk\u00fcl\u00f6z kolesistit nadir bir hastal\u0131kt\u0131r fakat safra kesesinin geni\u015fledi\u011fi, hastan\u0131n toksik g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc ve diyabet gibi baz\u0131 alt nedenlerin oldu\u011fu durumlarda ak\u0131lda tutulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\nBiliyer Sistemin Taranmas\u0131<\/strong><\/h3>\r\n\r\n\r\n\r\n
<\/a><\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\nBiliyer Patolojinin Tan\u0131nmas\u0131<\/strong><\/h3>\r\n\r\n\r\n\r\n
\r\n
<\/a><\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n
![\"https:\/\/www.acep.org\/Content.aspx?id=64648\"](\"https:\/\/tatd.org.tr\/tatdus\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2021\/10\/figuer-4-5-2.jpg\")
<\/a><\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n