Uluslararası Acil tıp Federasyonu (International Federation for Emergency Medicine – IFEM) Dünya’nın dört bir yanındaki tüm ulusal ve bölgesel Acil Tıp uzmanlığını temsil eden profesyonel kuruluşların federasyonudur. Acil tıp branşında çalışan doktor ve ekiplerin bağlantısını sağlar.

IFEM’in vizyonu, tüm ülkelerdeki insanların yüksek kalitede acil tıbbi bakıma erişebildiği bir Dünya yaratmaktır.

Bir hastanenin Acil Servisi, ani bir hastalığa veya yaralanmaya maruz kalan hastaların kabulüne ayrılan alandır. Acil tıp uzmanlığı eğitimine sahip tıbbi ve hemşirelik personeli, günün 24 saati hastalara teşhis koymak, tedavi etmek, taburcu etmek, hayata döndürmek ve hastaneye yatması gerekli hastaları stabilize etmek için çalışır.

Acil servis “Kalabalıklığı”, hasta talebinde, acil servisin verimli çalışabilme kapasitesinde ve/veya yatış gerekliliği olan hastalar için hastane içindeki yatak kapasitesinde bir dengesizlik olduğunda ortaya çıkar. Acil serviste kalabalıklığı dünya çapında tüm sağlık sistemlerinde mevcuttur ve durum Covid-19 salgınının ardından her zamankinden daha kötü hale gelmiştir. Kasım 2022 de 41 IFEM üyesi ülkenin katıldığı bir anketin sonucunda, katılımcıların %100’ü acil servis kalabalıklığı bildirmiştir.

Küresel olarak birçok ülkede hastanelerin Acil Servislerinde yaşanan aşırı kalabalık, hasta güvenliğine yönelik kabul edilemez ve önlenebilir bir tehdittir ve derhal ele alınmalıdır.

Kalabalıklığın nedenleri nelerdir?

1. Acil servise başvuran hasta sayısının fazlalığı (genellikle alternatif seçenekler mevcut olmadığından veya acil olmayan sağlık bakımı talebin karşılamada başarısızlık)
2. Acil serviste malzeme, personel veya verimli süreç açısından yetersizlik
3. Acil servis hastalarının talebini karşılayacak hastane yatağının çok az olması, bu nedenle hastaların acil servisten ayrılması engellendiği için acil servisin kilitlenmesi

Hastaların acil servisten diğer yataklı servislere transferindeki gecikmeler en yaygın sorundur. Bazen üç faktör de problem olmaktadır.

Tehlikeler nelerdir?

Araştırmalar, kalabalık, kaotik ve stresli acil servislerde artmış iş yükünün gecikme ve hatalara neden olduğunu, hastaların zarar gördüğünü hatta ölümlerin meydana geldiğini göstermiştir. Hastalar veya yakınları acil servis personeline karşı saldırgan olabilir. Bu süreçte sağlık personelinin morali bozulur ve durum günden güne devam ederken tükenmişlik meydana gelir. Personelin ayrılması halinde durum daha da kötüleşir.

Birçok ülkede ambulanslar Acil Servis kalabalıklığından dolayı hastaları ambulans sedyesinden indiremez ve acil servisin dışında beklemek zorunda kalır. Bu durum ambulansların bir sonraki acil vakaya zamanında ulaşma ve müdahale imkanına engel olur.

Hastaların zarar görmemesi için neler yapılabilir?

Acil Servis kalabalıklığı önlenebilir. Şeffaflık gereklidir ve elde edilen veriler o bölgedeki yoğunluk hakkında yol gösterici olacaktır. Acil Servisleri ve hastaları mevcut durumun zararlarından korumak için ulusal ve yerel politikalar oluşturulmalıdır.

Acil servis kalabalıklığının “normal” veya her gün kabul edilebilir olduğu görüşüne karşı çıkmak için siyasi irade gereklidir. Hastane içindeki diğer alanlarda da (servisler, poliklinikler gibi) aşırı kalabalık kabul edilemez. Koşullar acil servisin, çok hasta durumdaki kişileri zamanında değerlendirme ve tedavi sağlayacak durumda olmasına izin vermelidir. “Yeniden Başlatma (Reset) düğmesine basmamız” gerekiyor.

#ResetEmergencyCare #NoMoreLivesLostWaiting

Acil Servis Kalabalıklığı önlenebilir ve şimdi sona ermeli.

IFEM, bu güvensiz ve savunulamaz durumu çözmek için hükümetlerin, sağlık bakım sistemi liderlerinin ve hastane yöneticilerinin işinde uzman yerel hastane acil tıp liderleriyle ortak çalışması gerektiğini savunuyor. Sağlık sistemleri genelinde hızlı ve etkili eylemler uygulanmalıdır.

Acil hastalara güvenli bakım sunabilmeliyiz.

Prof. Dr. Yılmaz: Aciller hayati riski bulunan ve derhal müdahale edilmesi gereken hastaların, yaralıların başvurması gereken alanlar. Tartışmaları görseniz, ‘Test yapın, kendimi iyi hissetmiyorum, şu filmi çekin’ Sanki bir markete gelmiş, alışveriş ediyorlar. Bunların tamamını acil servisler göğüslemek zorunda kalıyor. Biz zaten kavgaları bunlarla ediyoruz.

“Gençler gidiyor, ‘Yapmayın’ diyecek gücüm yok!“

Prof. Dr. Serkan Yılmaz: İki çocuğum var, hiçbirine tıp yazdırmadım. Bu benim için çok travmatik. Öğrencilerimin ellerinde TUS kitapları olur, bize bir şeyler sorarlar, kendilerini geliştirmeye çalışırlardı. Şimdi hepsi Almanca çalışıyor. Asistanlarımın önümüzdeki dönemle ilgili planları, programlarını yapardık. Şimdi tamamı ABD’ye, İngiltere’ye gitmek için hazırlanıyor.

Öğrencilerin, asistanların her sabah kliniğe, vizitlere o gün yaşayacaklarını düşünerek bembeyaz yüzlerle geldiklerini anlatan Prof. Dr. Yılmaz: “‘Hadi devam edelim’ diyecek gücümüz de kalmadı. Meselenin ne kadar vahim olduğunu anlatabilecek Türkçe kelimeler bulamıyorum. Hiç kendimizi bu kadar değersiz hissetmedik” diyor.

Prof. Dr. Yılmaz mevcut sağlık sisteminde gelinen nokta ile ilgi olarak “Doğru dürüst bir sağlık hizmeti alamama, kalifiye sağlık personelini kaybetmeyle sonuçlanan bir sürece doğru gidiyor. Bunu anlatamamak en üzücü ve can alıcı şey.” diye ekliyor.

Acil servislere kolay ulaşımın engellenmesi gerektiğini savunan Prof. Dr. Yılmaz, şunları söyledi: “Hiçbir yerde elini kolunu, sallayarak hekimin kapısını tekmeleyle açıp, bıçağı boğazına dayayamazsınız. Biz defalarca, 2014, 2017, 2019’daki çalıştaylarda sağlık bakanlığına izah etmeye çalıştık. Acil servislere girişleri zorlaştıracak bazı önlemlere ihtiyaç var.”

“Tüm enjeksiyon ve pansumanlar acil serviste yapılıyor“

Prof. Dr. Yılmaz: Hala basamaklı sağlık sistemimiz yok. Kışkırtılmış sağlık talebi var. Tüm enjeksiyon ve pansumanlar acil serviste yapılıyor. Akıl alır gibi değil.

Grev ve bayram tatili üst üste gelince 11 gün boyunca kamu hastanelerinde acil servisler dışında sağlık hizmeti verilmedi. Bu nedenle “Grevde de bayram tatilinde de ezilen biz olduk” dedi.

“Dernek olarak yaşanabilecekleri önlemek için on maddelik önerilerimizi sunduk. Acil servislerdeki güvenlik personel sayısının arttırılması, etkin triyaj, acil çalışanlarının hastane idarecileri tarafından desteklenmesi gibi. Bir yandan aksaklıkları gidermek diğer yandan acil hizmet vermek durumunda kaldık. Hem meslek örgütünden (TTB) hem de diğer uzmanlık derneklerinden destek görmek isterdim.” diye ekleme yaptı.

Son olarak 2020 yılında TATD tarafından hazırlanan ve Cumhurbaşkanlığı, Sağlık Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı ile paylaşılan Acil Servislerde Şiddeti Önleme Raporu bir kez daha hatırlatmak isteriz.

Haberin tamamına buradan ulaşabilirsiniz.

Hikmet Boran önderliğindeki tıp fakültesi öğrencilerinin işgal kuvvetlerine karşı kararlı duruşlarına atfen 14 Mart 1919’dan beri kutlanan 14 Mart Tıp Bayramı yeni başlangıçların miladıdır.

Gelin bu 14 Mart’ı Cumhuriyetimizin 100. Yılına yakışır şekilde nasıl bir sağlık sistemi ve hekimlik ortamı istiyoruz sorusuna hep beraber cevap verdiğimiz bir milat yapalım. Sistemi, konunun tüm paydaşları ile beraber yeniden inşa edelim.

Tüm meslektaşlarımın 14 Mart Tıp Bayramını en içten dileklerimle kutluyorum.

Prof. Dr. Serkan Yılmaz

Haberin tamamına buradan ulaşabilirsiniz.

Kamuoyu Açıklaması

Ülkemizde her gün bakılan hastaların en az dörtte birine hizmet veren, kalabalık, sağlıksız ve güvenli olmayan koşullarda çalışmak zorunda bırakılan, her ay onlarca maddi, manevi zorluğa rağmen ülkesine hizmet etmenin verdiği sorumluluk ve gururla sınır boylarında askeri birliklerde görevlendirilen, buna karşın gelir adaletsizliği, özel hastanelerde çalışma hakkı verilmemesi gibi pek çok özlük hakkı elinden alınmış, biz Acil Tıp Uzmanları görev yerlerini terk etmemişlerdir. Acil servislerle ilgili yasal düzenlemeleri beklerken sağlıkta şiddetin gölgesinde, pandeminin cephe hattında ve bilimin ışığında hekimlik yapmaya devam ediyoruz.

Yıllardır gerçekleştirilen tüm görüşmelere ve başvurularımıza rağmen; acil serviste kalabalık, güvenliksiz ortamlarda şiddet görerek çalışmak zorunda kalmamız, acil serviste dayanışma ruhunu zedeleyen performans ve emekliliğe yansımayan adaletsiz ücretlendirme politikaları, verilmeyen yıpranma payları, Acil Sağlık Hizmetleri Yönetmeliği’nin uygulanmaması gibi sorunlarımız görmezden gelinmiştir.

Artık Çok Kırgın ve Yorgunuz

Uzun bir süredir biz hekimler için 14 Mart’lar bir bayram havasına sahip olmaktan çok uzak. On binlerce hekim bugün bir sıkıntıyı dile getiriyor. Yöneticiler hekimlere ayar vermek yerine bu çağrıya kulak vermelidir. Hekimler gerek yaptıkları iş gereği gerekse bu ülkenin yetişmiş insan gücü olarak son derece değerlidir. Hekimin değerini aşağılayacak, onu toplumun diğer kesimleri ile karşı karşıya getirecek açıklamalar yapmak yerine hekimler dinlenmeli ve anlaşılmalıdır. Sürekli hekimlerin ülkeye olan borçlarından söz eden devlet yöneticilerimizi, hayatı pahasına mesleklerini yapan, bu ülkeye, bu ülkenin insanına hizmet eden meslektaşlarımıza olan borçlarını ödemeye davet ediyoruz.

Türkiye Acil Tıp Derneği Olarak Tüm Meslektaşlarımız ile Birlikte Acil Çözüm Bulunması Gereken Aşağıdaki Taleplerin Yerine Getirilmesini Bekliyoruz:

1. “Sağlıkta Şiddet Yasası” acilen yasalaşmalı; cezalar, tutuksuz yargılanma ve “hükmün açıklanmasının geri bırakılması” düzenlemelerinin uygulandığı sınırların üzerine çıkarılmalıdır.

2. Çalışma ortamlarımız ve koşullarımız derhal iyileştirilmeli, acil servislerde kalabalık sorununun çözümü ve acil servisi 24 saat açık poliklinik haline getiren yeşil alan uygulaması için acil servis dışı çözümler üretilmelidir.

3.Acil servislerde gelir adaletsizlikleri ortadan kaldırılmalı, tüm hekimlere emekliliklerine yansıyacak ve insanca yaşama hakkı tanıyacak ücretlendirme politikaları belirlenmelidir. Tüm acil çalışanlarına hak ettikleri yıpranma payları verilmelidir.

4. Covid-19 “illiyet bağı” aranmaksızın meslek hastalığı sayılmalıdır.

5. Sağlık sistemi ve kurumsal sorunlardan kaynaklanan malpraktis davaları ile hekimleri ödeyemeyecekleri tazminatlara mahkum eden uygulamaların önlenmesi için yasal düzenlemeler yapılmalıdır.

Hekimler artık kırılma noktasındadır. Hikmet Boran önderliğindeki tıp fakültesi öğrencilerinin işgal kuvvetlerine karşı kararlı duruşlarına atfen 14 Mart 1919’dan beri kutlanan 14 Mart Tıp Bayramı yeni başlangıçların miladıdır.

14 Mart Tıp bayramının Cumhuriyet’imizin 100. yılına giderken yeni bir milat olmasını diliyoruz.

#KırılmaNoktası

Kamuoyuna saygılarımızla,

Türkiye Acil Tıp Derneği Yönetim Kurulu

Diken gazetesinden (@dikencomtr) Mesude Erşan’a konuşan Türkiye Acil Tıp Derneği (TATD) Yönetim Kurulu üyesi Prof. Dr. Ayhan Özhasenekler; Türkiye’de acil servislere yılda 160 milyon başvuru yapıldığını ve bunların sadece %20’sinin gerçek acil vakalardan oluştuğunu hatırlattı.

Prof. Dr. Özhasenekler: “Acillere bu kadar yüksek sayıda başvuru tek başına, sağlık sisteminde bir sorun olduğunu gösteriyor. Hastalar iyileşmiyor ya doğru tedavi almıyor ya da doğru yerlere gidemiyorlar. Koruyucu sağlık hizmetleriyle, hastalıkların gelişmeden önlenmesi tedavi etmekten çok daha önemli. Bunu yapamıyoruz maalesef.”

“Hastalarda, kontrolsüz bir hastalık algısı var”

Prof. Dr. Özhasenekler konuşmasına “Sosyal devlet yapısındaki sağlık sistemleri, insanların psikolojik ve sosyal yapılarıyla da ilgilenmeli. Tam da bu nedenle, acillik olmadığı halde acile başvuruların bir sebebi de psikolojik ve sosyal açlıklarının göstergesi olan değer görme ihtiyacıdır” şeklinde devam etti.

Sarı serum talebi

Hastalar çoğu zaman kas içine yapılması gerekli olan ilaçların serum ile verilmesi için acile geliyor. “Hastaları ikna etmenin zorluğunun yanında, gereksiz serum isteklerinin gereksiz yere sedye işgali, sağlık çalışanlarına fazladan iş yükü ve zaman kaybına neden olduğunu” vurguladı.

Haberin devamı için tıklayınız.

Sağlık çalışanlarının çalışma ve yaşam koşullarının düzeltilmesi, özlük haklarındaki iyileştirmeler toplumun sağlık hakkı ile doğrudan ilişkilidir.

Türk Tabipleri Birliği diğer sağlık meslek örgütleri ile birlikte, sağlık çalışanlarının gelirlerinin ve özlük haklarının iyileştirilmesi amacıyla 26 Ocak-4 Şubat 2022 tarihleri arasında Beyaz Nöbet ve 8 Şubat 2022 günü Beyaz G(ö)rev düzenleneceği duyurusunu yapmıştır.

1. Emekliliğimize de yansıyacak insanca yaşayabileceğimiz temel bir ücreti sağlayacak şekilde ekonomik ve özlük haklarımız için yeni bir düzenleme bir an önce yapılması,
2. Şiddetsiz bir sağlık ortamında çalışabilmek için Türk Tabipleri Birliği Merkez Konseyi’nin önerdiği diğer sağlık emek-meslek örgütlerinin desteklediği etkili ve caydırıcı yeni bir “Sağlıkta Şiddet Yasası” çıkarılması,
3. COVID-19 illiyet bağı aranmaksızın meslek hastalığı kabul edilmelidir. COVID-19 başta olmak üzere meslek kaynaklı hastalıklara karşı bütüncül bir meslek hastalıkları yasası çıkarılması.
4. Sağlıktaki personel sayısının kadrolu güvenceli istihdam ile OECD ortalamasına çıkarılması,
5. Asistan hekimler başta olmak üzere uzun süreli ve angarya çalışmanın kaldırılması,
6. Koruyucu sağlık hizmetlerinin öncelendiği birinci basamak sağlık hizmetlerinin oluşturulması, ceza yönetmeliğinin iptal edilmesi,
7. Sağlık hizmetlerinin planlanmasından sunulmasına kadar sağlık emekçilerinin örgütleri aracılığıyla karar alma mekanizmalarında yer alması

taleplerini Türkiye Acil Tıp Derneği olarak destekliyoruz.

Bu süreçte Acil Servisler “Sadece Tıbbi Acil Durumlarda” hizmet vermeye devam edecektir.

Tüm Kamuoyuna duyurulur.

Saygılarımızla,

Türkiye Acil Tıp Derneği Yönetim Kurulu

Habertürk’e açıklamada bulunan Prof. Dr. İbrahim İkizceli, Prof. Dr. Serkan Yılmaz ve Prof. Dr. Özgür Karcıoğlu, COVID-19 salgını ile mücadelede için hızlı antijen testleri varlığına dikkat çekti.

Hızlı tanı testleri Dünya’daki pek çok ülkede yaygın şekilde kullanılmasına rağmen ülkemizde kullanımı halen o kadar yaygın değil. Uzmanlar hızlı tanı testlerinin, PCR tanı testi ile aynı olmadığının altını çiziyor.

Prof. Dr. İbrahim İkizceli: “Hızlı sonuç veren antijen testleri özellikle salgın dönemlerinde hızlı hasta ayrımında hayat kurtarıcı bir ihtiyaç. Özellikle taramalarda, temaslı ayrımında, hasta yatışlarının hızlandırılmasında ve yurtdışı giriş-çıkışlarında, zaman ve iş gücü kaybını en aza indirgemede hızlı testlerinin gerekli olduğunu düşünüyorum.”

Prof. Dr. Serkan Yılmaz: “Özellikle acil serviste uzun bekleme süreleri olan ve/veya hızla yatışı gereken ancak Covid-19 açısından düşük riskli hastalarda PCR testi yanı sıra hızlı test uygulamasını öneriyoruz. Bu, bekleme sürelerinin azaltılması ve acil servislerin rahatlatılıp hastaların risklerden korunması demektir.”

Prof. Dr. Özgür Karcıoğlu: “Hızlı antijen testleri salgın yönetim stratejisinde bazı durumlarda zaman kazandırıcı olup PCR gibi pahalı ve uzun sürede sonuç veren testlerin yerine kullanılabilir.”

Haberin tamamı için tıklayınız.

Kalabalık + Artan İş Yükü + Artan Stres = Artan Şiddet

Prof. Dr. Serkan Yılmaz: “Nüfusun iki katı sayıda hasta acillere yığılıyor ve acil servislerimiz şu anda şiddetin en yoğun yaşandığı yer.”

Her geçen gün artan Acil Servis başvuruları ve artan şiddet olayları karşısında sessizliğimizi bozduk. TATD Başkanımız Prof. Dr. Serkan Yılmaz Diken Gazetesi’nden Mesude Erşan ile konu üzerine konuştu.

“Acil servisleri pek çok insanın ölümün kıyısından yaşama çekildiği yer” olarak tanımlayan Prof. Dr. Yılmaz; gerçekten hayati riski olmayan yüzlerce kişinin buralara belki de bir “sarı serum” sipariş etmek için başvurduğunu dile getirmiş.

Prof. Dr. Yılmaz sözlerine şöyle devam ediyor:

“Acil servis koridorlarını dolduran vakaların sadece %20’si hayatı tehdit edici vakalardan oluşuyor. Çoğu poliklinik koşullarında çözülebilecek sorunlar ile gelen hastalar hem daha acil müdahale gerektiren vakaların önünde engel oluşturuyor hem de hızlı bakım alamadıklarında fiziksel ya da sözlü şiddete başvurarak ortamın kaotik bir hal almasına neden oluyor. Türkiye’deki nüfusun iki katı sayıda acil başvuru oranları hiçbir OECD ülkesinde yok.”

Sadece Acil servisler değil, polikliniklerde de sağlıkçıya şiddet benzer oranlarda yaşanıyor. Prof. Dr. Yılmaz 2020 yılında toplam 11 bin 942 beyaz kod verildiğini belirtiyor.

Acil Servislerde Şiddeti Önleme Raporu’na göre Acil Tıp uzmanlarının %98’i tüm meslek hayatları boyunca en az bir kez sözlü veya fiziksel şiddete maruz kalmış durumda!

Rapora göre, Acil Tıp uzmanlarının %90’ı Sağlık Bakanlığı, sağlık İl Müdürlükleri ve Hastane idarecileri nezdinde şiddet olaylarına yeterli önemin ve hassasiyetin gösterilmediğini; hastane güvenlikleri ve kolluk kuvvetlerinin de olaylarla ilgili yeterli önlem almadıklarını düşünüyor.

Sorunun çözümünün hastanelerin büyütülmesi, doktor sayısının arttırılması olmadığının altını özellikle çiziyor Prof. Dr. Yılmaz; “Bu çözümler sadece doktor ile hasta arasındaki sürtüşmenin artmasına neden olur” diye de ekliyor. Acil Tıp asistan hekimliğine başlayanların %7’si ilk 6 ayda istifa ediyor. Önümüzdeki yıllarda ülkemiz acil servislerinde kaliteli hizmet almak istiyorsak “Sağlıkta Dönüşüm Programı tekrar gözden geçirilmeli” diyor.

Sağlıkta şiddete hep beraber dur demeliyiz…

Haberin devamı için tıklayınız…

Türkiye’nin nüfusundan daha fazla acil servis başvuru sayısına sahip Dünya’daki tek örnek olduğunun altını çizen Prof. Dr. Yılmaz; pandemiden kaynaklı sorunların çözülmeden yeni bir döneme girilmesinin doğru olmadığını da belirtti.

Acil servis kalabalığının önlenebilmesi ve böylelikle hizmet kalitesinin arttırılabilmesi için koruyucu hekimlik hizmetlerinin güçlendirilmesi gerektiğini ifade etti. Prof. Dr. Yılmaz aynı zamanda, artan şiddet olaylarının önlenebilmesi için siyasi, bürokrat, yönetici ve hukukçuların ortak bir tavır sergilemesini sağlayacak toplumsal bir hareket başlatılması gerekliliğini vurguladı.

Haberin Habertürk’teki hali için tıklayın