{"id":677,"date":"2025-04-19T09:06:08","date_gmt":"2025-04-19T06:06:08","guid":{"rendered":"https:\/\/tatd.org.tr\/geriatri\/?p=677"},"modified":"2025-04-19T09:06:09","modified_gmt":"2025-04-19T06:06:09","slug":"yaslilarda-koroner-arter-hastaliklari-tani-ve-tedavide-yasanan-zorluklar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tatd.org.tr\/geriatri\/genel\/yaslilarda-koroner-arter-hastaliklari-tani-ve-tedavide-yasanan-zorluklar\/","title":{"rendered":"Ya\u015fl\u0131larda Koroner Arter Hastal\u0131klar\u0131, Tan\u0131 Ve Tedavide Ya\u015fanan Zorluklar"},"content":{"rendered":"\n<p>Tahmini ya\u015fam beklentisinin 2050 y\u0131l\u0131na kadar 77,2 y\u0131l olaca\u011f\u0131 ve %16\u2019s\u0131n\u0131n \u226565 ya\u015f n\u00fcfusun olu\u015fturaca\u011f\u0131 belirtilmektedir (1). Amerikan Kardiyoloji Koleji \/ Amerikan Kalp Derne\u011fi&#8217;nin G\u00f6\u011f\u00fcs A\u011fr\u0131s\u0131n\u0131n De\u011ferlendirilmesi ve Tan\u0131 K\u0131lavuzu (the American College of Cardiology\/American Heart Association\u2019s Guideline for the Evaluation and Diagnosis of Chest Pain) taraf\u0131ndan \u02baya\u015fl\u0131 yeti\u015fkin\u02ba terimi \u226575 ya\u015f olarak belirtilmi\u015ftir (2). B\u00fct\u00fcn akut koroner sendrom (AKS) vakalar\u0131n\u0131n %35-40\u2019\u0131 ya\u015fl\u0131larda g\u00f6r\u00fclmektedir. Miyokard enfarkt\u00fcs\u00fc (MI) sonras\u0131nda beklenen 8 y\u0131ll\u0131k \u00f6l\u00fcm oran\u0131 ya\u015fl\u0131larda %77 olarak verilmektedir (3-6). AKS\u2019a yatk\u0131nl\u0131k sa\u011flayan ya\u015fa ba\u011fl\u0131 de\u011fi\u015fkenler rol oynamaktad\u0131r. Ya\u015flanmaya ba\u011fl\u0131 artan &#8220;\u0130nflammaging&#8221; do\u011fu\u015ftan gelen ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sisteminin kronik a\u015f\u0131r\u0131 uyar\u0131lmas\u0131 ile sonu\u00e7lanan sistemik inflamasyon \u00fczerindeki kontrol\u00fcn kayb\u0131d\u0131r. Bu fenomen aterosklerozun olu\u015fmas\u0131na ve ilerlemesine b\u00fcy\u00fck bir \u00f6l\u00e7\u00fcde katk\u0131 da bulunmaktad\u0131r. Kan\u0131ta dayal\u0131 klinik \u00e7al\u0131\u015fmalar ya\u015fl\u0131larda AKS\u2019n\u0130n gen\u00e7lere g\u00f6re belirsizli\u011fini korudu\u011funu belirtmektedir. Halen ya\u015fl\u0131larda AKS y\u00f6netimi gen\u00e7 pop\u00fclasyondan tahmin edilen bulgulara g\u00f6re y\u00f6netilmektedir (7, 8). Ya\u015fl\u0131larda AKS\u2019YE yatk\u0131nl\u0131kta rol oynayan ya\u015fa ba\u011fl\u0131 de\u011fi\u015fiklikler; telomerlerin k\u0131salmas\u0131, \u00df-adrenerjik stim\u00fclasyona cevab\u0131n azalmas\u0131, tromboz ve fibrinoliz aras\u0131nda dengesizlik, miyokardiyal fibrozis, kronik inflamasyon, diyastolik disfonksiyon, arteriyel sertli\u011fin artmas\u0131n\u0131 kapsamaktad\u0131r (7).<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Ya\u015fl\u0131 hastalar\u0131n kan\u0131ta dayal\u0131 k\u0131lavuzlarda yer alan medikal tedavi ile y\u00f6netim daha d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr ve konservatif medikal tedavi gen\u00e7lere g\u00f6re iki kat daha fazlad\u0131r (5,9). Ya\u015fl\u0131larda, ST segment y\u00fckselmesiz MI`da (NSTEMI) konservatif t\u0131bbi tedavi mortalitesi, perk\u00fctan koroner giri\u015fim (PKG) veya koroner arter baypas greftleme (CABG) tedavisine g\u00f6re neredeyse iki kat daha fazlad\u0131r (9). Ayr\u0131ca yap\u0131lan tedaviden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak ya\u015fl\u0131larda, hastane i\u00e7i mortalite gen\u00e7lere g\u00f6re daha y\u00fcksektir. Buna neden olan durumlar yukar\u0131da belirtti\u011fimiz AKS\u2019a yatk\u0131nl\u0131kta rol oynayan durumlar oldu\u011fu gibi, ya\u015fa ba\u011fl\u0131 de\u011fi\u015fiklikler ve e\u015f zamanl\u0131 geriatrik sendromlardan kaynakl\u0131 olabilir, sonu\u00e7ta t\u00fcm bu durumlar tan\u0131y\u0131 ve tedaviyi zorla\u015ft\u0131rabilmektedir. \u00d6neriler ya\u015fl\u0131lar\u0131n, \u00f6zel ve bireysel bir yakla\u015f\u0131m ile de\u011ferlendirilmesinin gereklili\u011fini belirtmektedir (7).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>AKS\u2019nin de\u011ferlendirilmesinde;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>AKS; akut miyokard iskemisi ST-segment y\u00fckselmeli MI (STEMI), NSTEMI, anstabil anjina pektoris (USAP) durumlar\u0131n\u0131 kapsamaktad\u0131r. Neden olan miyokard iskemisi oksijen arz \/ talep aras\u0131nda olan dengesizlikten kaynaklanmakta ve hastadan al\u0131nan anamnez de\u011ferli olmakla birlikte \u00e7ekilen elektrokardiyografi (EKG) ile tespit edilebilmektedir (10). G\u00f6\u011f\u00fcs a\u011fr\u0131s\u0131 nedeni ile acil servise ba\u015fvuran hastalar\u0131n AKS klinik tablosunun, pulmoner tromboemboli (PTE), aort diseksiyonu, \u00f6zefagus r\u00fcpt\u00fcr\u00fc veya tansiyon pn\u00f6motoraks gibi hayat\u0131 tehdit eden durumlardan ay\u0131r\u0131c\u0131 tan\u0131s\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131 i\u00e7in erken de\u011ferlendirilmesi \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r (2).&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Ya\u015fl\u0131larda AKS\u2019nin de\u011ferlendirmesinde;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u00d6yk\u00fcde; atipik semptomlar, klinik durum, k\u0131r\u0131lganl\u0131k, bili\u015fsel durum, medikal komorbiditeler, hastan\u0131n bak\u0131m hedefleri ve \u00f6nceliklerinin d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesine dikkat edilmelidir.<\/li>\n\n\n\n<li>Fizik muayenede; klinik olarak muayenesi ve de\u011ferlendirilmesi yap\u0131lmal\u0131, vital bulgular\u0131n stabil olmas\u0131na bak\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n\n\n\n<li>Tetkik olarak; EKG \u00e7ekilerek anormal bir durumun varl\u0131\u011f\u0131 saptanmal\u0131, kardiyak biyomarkerlara bak\u0131lmal\u0131 (y\u00fcksek duyarl\u0131kl\u0131 kardiyak troponin, hs-Tn) ve klinik olarak troponin d\u00fczeyleri yorumlanmal\u0131, akci\u011fer grafisi ve ekokardiyografi (EKO) tetkikleri yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Ya\u015fl\u0131larda atipik semptomlar\u0131n g\u00f6r\u00fclmesi gen\u00e7lere g\u00f6re daha fazlad\u0131r ve bu durum tan\u0131sal a\u00e7\u0131dan zorlu\u011fa neden olabilmektedir. Yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarda MI ile ba\u015fvuran ya\u015fl\u0131 hastalar\u0131n %44\u2019de g\u00f6\u011f\u00fcs a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131n tespit edilmedi\u011fi, STEMI olgular\u0131n\u0131n %40\u2019da ilk semptom olarak g\u00f6\u011f\u00fcs a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131, NSTEMI ile ba\u015fvuran kad\u0131nlarda ilk ba\u015fvuruda g\u00f6\u011f\u00fcs a\u011fr\u0131s\u0131 semptomunun erkeklere g\u00f6re daha d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011fu belirtilmektedir. Akut MI ile ba\u015fvuran \u226575 ya\u015f hastalarda ilk semptom %13 solunum yolu semptomlar\u0131, %11 ba\u015fka bir rahats\u0131zl\u0131k, %6 gastrointestinal rahats\u0131zl\u0131klar, %3 yorgunluk ve g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fck, %3 asemptomatik bulgulard\u0131r. Komorbiditelerin artmas\u0131 \u00f6zellikle diyabetes mellitus (DM) da g\u00f6r\u00fclen kardiyak otonomik disfonksiyon, g\u00f6\u011f\u00fcs a\u011fr\u0131s\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda atipik semptomlar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na katk\u0131da bulunmakla birlikte sessiz MI i\u00e7in y\u00fcksek risk olu\u015fturmaktad\u0131r. T\u00fcm bu durumlar AKS\u2019un tan\u0131s\u0131nda gecikmelere ve mortaliteye neden olabilmektedir (11-16).<\/p>\n\n\n\n<p>Ya\u015fl\u0131larda EKG yorumlanmas\u0131 ile AKS tan\u0131s\u0131 zor olabilmekle birlikte etkinli\u011fi s\u0131n\u0131rlanmaktad\u0131r. Ancak \u226575 ya\u015fta %70 bazal EKG de\u011fi\u015fiklikleri g\u00f6r\u00fclmektedir. Ya\u015fl\u0131larda %50 AKS tan\u0131s\u0131n\u0131n yanl\u0131\u015f tan\u0131s\u0131 s\u00f6z konusu oldu\u011fu yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarda belirtilmektedir. Ya\u015fl\u0131larda %9 atriyal fibrilasyon (AF), %13 birinci derece atriyoventrik\u00fcler blok, %10 sa\u011f dal blo\u011fu, %20 sol ventrik\u00fcler hipertrofisi g\u00f6r\u00fclmektedir ve bu durum olumsuz kardiyovask\u00fcler olaylar i\u00e7in y\u00fcksek risk ta\u015f\u0131nmas\u0131na neden olmaktad\u0131r (7,17,18).<\/p>\n\n\n\n<p>Y\u00fcksek duyarl\u0131kl\u0131 kardiyak troponin (hs-Tn), ya\u015fl\u0131 hastalarda gen\u00e7lere g\u00f6re daha d\u00fc\u015f\u00fck tan\u0131 do\u011frulu\u011funa sahiptir. Ya\u015fl\u0131larda s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan kronik obstr\u00fcktif akci\u011fer hastal\u0131\u011f\u0131 (KOAH), kardiyomiyopatiler, DM, anemi ve b\u00f6brek yetmezli\u011fi gibi durumlarda troponin seviyesi y\u00fcksek \u00e7\u0131kabilmektedir. Bu nedenle ya\u015fl\u0131larda cutt-of de\u011feri iyi bir \u015fekilde de\u011ferlendirilmeli, yorumlanabilmeli ve kapsaml\u0131 bir tan\u0131 de\u011ferlendirmesi yap\u0131lmal\u0131d\u0131r (7,19,20).<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6zellikle yatak ba\u015f\u0131 yap\u0131lan EKO (mitral yetmezlik, perikardiyal ef\u00fczyon, sol ventrik\u00fcl tromb\u00fcs\u00fc, serbest duvar r\u00fcpt\u00fcr\u00fc ve ventrik\u00fcler septum r\u00fcpt\u00fcr\u00fc dahil olmak \u00fczere MI&#8217;nin mekanik komplikasyonlar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcren b\u00f6lgesel duvar hareket anormalliklerinin tespit edilmesi gibi) ya\u015fl\u0131 hastalarda AKS tan\u0131 a\u015famas\u0131nda; artm\u0131\u015f hs-Tn, atipik semptomlar ve s\u0131k g\u00f6r\u00fclen bazal EKG anormalliklerinin birle\u015fti\u011fi durumlarda tan\u0131sal olarak \u00e7ok b\u00fcy\u00fck yard\u0131mc\u0131d\u0131r (21).<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Koroner bilgisayarl\u0131 tomografi anjiyografi (coronary computed tomography angiography, CCTA) tetkiki i\u00e7in ya\u015fa \u00f6zg\u00fc bir yakla\u015f\u0131m \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Yo\u011fun kalsifiye plaklar\u0131n ya\u015fl\u0131larda fazla olmas\u0131, artefarktlar\u0131n fazla olmas\u0131, damar daralmalar\u0131n\u0131n a\u015f\u0131r\u0131 g\u00f6r\u00fclmesine neden olabilecek \u015fekilde k\u0131s\u0131tl\u0131l\u0131klara yol a\u00e7abilmektedir. Bunun yan\u0131nda kontrast nefropatisi olu\u015fma riski ve ta\u015fikardinin varl\u0131\u011f\u0131 da g\u00f6r\u00fcnt\u00fc kalitesini etkileyebilmektedir. \u00c7al\u0131\u015fmalarda CCTA\u2019n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck tan\u0131sal do\u011frulu\u011funa dikkat \u00e7ekilmektedir (7,22).<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Ya\u015fl\u0131larda AKS t\u0131bbi tedavisi, gen\u00e7 hastalar\u0131nkine benzemekle birlikte artan aterotrombotik risk, fizyolojik de\u011fi\u015fikliklerden kaynakl\u0131 gen\u00e7 hastalara k\u0131yasla daha y\u00fcksek kanama riskinin ve yayg\u0131n geriatrik sendromlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 dikkate al\u0131nmal\u0131, her bir bireye \u00f6zg\u00fc risk-fayda de\u011ferlendirilmeli, AKS tedavisinde kullan\u0131m ve doz ayarlanmal\u0131d\u0131r. Hastalar\u0131n hedefleri ve tercihleri ile yan etkileri hafifletmek veya \u00f6nlemek i\u00e7in gerekti\u011finde doz azalt\u0131larak re\u00e7etelendirme, ayaktan takip s\u0131ras\u0131nda tekrar de\u011ferlendirilme sa\u011flan\u0131lmal\u0131d\u0131r. Daha d\u00fc\u015f\u00fck kanama riski profili ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in klopidogrel, tikagrelore g\u00f6re ya\u015fl\u0131 hastalarda tercih edilen P2Y12 inhibit\u00f6r\u00fcd\u00fcr (23). Prasugrel\u2019in ya\u015fl\u0131 hastalarda mortalite, MI, stroke, kanama, yeniden hastaneye yat\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan, klopidogrele g\u00f6re \u00fcst\u00fcnl\u00fck g\u00f6stermedi\u011fi belirtilmekle birlikte kanama riskinin daha y\u00fcksek oldu\u011fu \u00e7al\u0131\u015fmalarda belirtilmektedir (24).&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>AKS tedavisinde, antiplatelet ajanlar ve antikoag\u00fclan ila\u00e7lar yer almaktad\u0131r (Tablo 1) (25).<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><div class=\"pcrstb-wrap\"><table class=\"has-fixed-layout\"><tbody><tr><td colspan=\"2\">1.<strong>Antiplatelet ajanlar<\/strong><\/td><\/tr><tr><td>Aspirin<\/td><td>150-300 mg oral, e\u011fer oral yol ile al\u0131m m\u00fcmk\u00fcn de\u011filse IV 75-250 mg ard\u0131ndan 75-100 mg oral, b\u00f6brek yetmezli\u011finde doz ayar\u0131 gerekmez<\/td><\/tr><tr><td colspan=\"2\"><strong>P2Y12 resept\u00f6r inhibit\u00f6rleri (oral or IV)<\/strong><\/td><\/tr><tr><td>Klopidogrel<\/td><td>300-600 mg oral, ard\u0131ndan 75 mg, b\u00f6brek yetmezli\u011finde doz ayarlama gerekmez, fibrinoliz s\u0131ras\u0131nda 300 mg&#8217;l\u0131k bir ba\u015flang\u0131\u00e7 dozu (&gt;75 ya\u015f\u0131ndan b\u00fcy\u00fck hastalar i\u00e7in 75 mg).<\/td><\/tr><tr><td>Prasugrel<\/td><td>60 mg oral, ard\u0131ndan 10mg; V\u00fccut a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 &lt;60 kg olan hastalarda 5 mg, \u226575 ya\u015f\u0131ndaki hastalarda prasugrel dikkatli kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r, ancak tedavi gerekli g\u00f6r\u00fcl\u00fcrse 5 mg. B\u00f6brek yetmezli\u011finde doz ayarlama gerekmez. \u0130nme ge\u00e7irmi\u015f olmak prasugrel i\u00e7in bir kontrendikasyondur.<\/td><\/tr><tr><td>Tikagrelor<\/td><td>Oral 180 mg ard\u0131ndan g\u00fcnde 2 kez 90 mg, b\u00f6brek yetmezli\u011finde \u00f6zel doz ayarlamas\u0131 gerekmez.<\/td><\/tr><tr><td>Cangrelor<\/td><td>30 mcg\/kg IV bolus, ard\u0131ndan en az 2 saat veya i\u015flem s\u00fcresince 4 mcg \/kg\/dk inf\u00fczyon, Cangrelordan bir tienopiridine ge\u00e7i\u015fte, tienopiridin, cangrelorun (klopidogrel 600 mg veya prasugrel 60 mg) kesilmesinden hemen sonra uygulanmal\u0131d\u0131r; ila\u00e7-ila\u00e7 etkile\u015fiminden ka\u00e7\u0131nmak i\u00e7in prasugrel, cangrelor inf\u00fczyonu durdurulmadan 30 dakika \u00f6nce de uygulanabilir. Ticagrelor (180 mg), ge\u00e7i\u015f faz\u0131 s\u0131ras\u0131nda trombosit inhibisyonundaki olas\u0131 bo\u015flu\u011fu en aza indirmek i\u00e7in PKG s\u0131ras\u0131nda uygulanmal\u0131d\u0131r.<\/td><\/tr><tr><td colspan=\"2\"><strong>GP IIb\/IIIa resept\u00f6r inhibit\u00f6rleri (IV)<\/strong><\/td><\/tr><tr><td>Eptifibatide<\/td><td>180 mcg\/kg IV \u00e7ift bolus (10 dakikal\u0131k arayla ard\u0131ndan 18 saate kadar 2,0 mcg\/kg\/dk inf\u00fczyon. Kreatinin klirensi 30\u201350 mL\/dk i\u00e7in: ilk doz 180 mcg\/kg IV bolus (maks. 22,6 mg); idame inf\u00fczyonu, 1 mcg\/kg\/dk (maks. 7,5 mg\/saat). \u0130kinci doz (e\u011fer PKG varsa), 180 mcg\/kg IV bolus (maks. 22,6 mg), ilk bolustan 10 dakika sonra uygulanmal\u0131d\u0131r. Son d\u00f6nem b\u00f6brek hastal\u0131\u011f\u0131 olan ve daha \u00f6nce intrakraniyal kanama ge\u00e7iren, 30 g\u00fcn i\u00e7inde iskemik inme ge\u00e7iren, fibrinoliz veya trombosit say\u0131s\u0131 &lt;100 000\/mm<sup>3<\/sup>&nbsp;olan hastalarda kontrendikedir.<\/td><\/tr><tr><td>Tirofiban<\/td><td>3 dakika boyunca 25 mcg\/kg IV bolus, ard\u0131ndan 18 saate kadar 0.15 mcg\/kg\/dk inf\u00fczyon. Kreatinin klirensi \u226460 mL\/dk i\u00e7in 5 dakika boyunca 25 mcg\/kg IV ard\u0131ndan 18 saate kadar devam eden 0.075 mcg\/kg\/dk idame inf\u00fczyonu. Daha \u00f6nce intrakraniyal kanama ge\u00e7iren 30 g\u00fcn i\u00e7inde iskemik inme ge\u00e7iren, fibrinolizis veya trombosit say\u0131s\u0131 &lt;100 000\/mm<sup>3<\/sup>&nbsp;olan hastalarda kontrendikedir.<\/td><\/tr><tr><td colspan=\"2\"><strong>2.Antikoag\u00fclan ila\u00e7lar<\/strong><\/td><\/tr><tr><td>Unfraksiyone heparin (UFH)<\/td><td>Ba\u015flang\u0131\u00e7 tedavisi, 70\u2013100 U\/kg IV bolus, ard\u0131ndan aPTT: 60-80 s. ula\u015fmak i\u00e7in titre edilen IV inf\u00fczyon, PKG s\u0131ras\u0131nda 70\u2013100 U\/kg IV bolus.<\/td><\/tr><tr><td>Enoxaparin<\/td><td>En az 2 g\u00fcn boyunca 1 mg\/kg SC, ve klinik stabilizasyona kadar devam edilir. Kreatinin klirensi dakikada 30 mL&#8217;nin alt\u0131nda olan hastalarda (Cockcroft-Gault denklemine g\u00f6re), enoksaparin dozu g\u00fcnde 1 mg&#8217;a d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmelidir. PKG s\u0131ras\u0131nda enoksaparinin son dozu balon \u015fi\u015firilmesinden 8 saatten daha k\u0131sa bir s\u00fcre \u00f6nce verildiyse, ek doza gerek yoktur. Son SC uygulama balon \u015fi\u015firilmesinden 8 saatten daha uzun bir s\u00fcre \u00f6nce verildiyse, 0,3 mg\/kg enoksaparin sodyum IV bolus uygulanmal\u0131d\u0131r.<\/td><\/tr><tr><td>Bivalirudin<\/td><td>PKG s\u0131ras\u0131nda 0,75 mg\/kg IV bolus ve ard\u0131ndan i\u015flemden sonra 4 saat boyunca 1,75 mg\/kg\/saat IV inf\u00fczyon. Kreatinin klirensi 30 mL\/dakikan\u0131n alt\u0131nda olan hastalarda (Cockcroft-Gault denklemine g\u00f6re), idame inf\u00fczyonu 1 mg\/kg\/saat&#8217;e d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmelidir.<\/td><\/tr><tr><td>Fondaparinux<\/td><td>Ba\u015flang\u0131\u00e7 tedavisi 2,5 mg\/g\u00fcn SC, PKG s\u0131ras\u0131nda tek bir UFH bolus \u00f6nerilir. Kreatinin klirensi &lt;20 mL\/dak ise ka\u00e7\u0131n\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/div><\/figure>\n\n\n\n<p>Beta-blokerlerin, anti-iskemik etkisi, akut ortamda bradikardi ve kalp yetmezli\u011fi tablosu iken, kronik tedavi s\u0131ras\u0131nda kronotropik yetersizlik ve yorgunluk g\u00f6r\u00fclmesinden kaynakl\u0131 olarak doza dikkate edilmelidir. \u015eiddetli asemptomatik bradikardi ((kalp h\u0131z\u0131 &lt;40\/dk) durumunda ila\u00e7 kesilmelidir. MI sonras\u0131 3 y\u0131ldan fazla ge\u00e7en zamanda \u2265 65 ya\u015f g\u00f6zlemsel \u00e7al\u0131\u015fmada, beta-bloker kullan\u0131m\u0131 ile uzun vadeli kardiyovask\u00fcler sonu\u00e7lar aras\u0131nda bir ili\u015fki g\u00f6zlemlenmemi\u015ftir (26). \u2265 75 ya\u015f, klinik aterosklerotik kardiyovask\u00fcler hastal\u0131\u011f\u0131 olan hastalarda orta ve y\u00fcksek yo\u011funluklu statin kullan\u0131m\u0131 \u00f6nerilmektedir. Statin dozuna, diyet al\u0131m\u0131na ve ila\u00e7-ila\u00e7 etkile\u015fimlerine dikkat edilmelidir. Renin-Anjiyotensin-Aldosteron (RAAS) sistemini hedef alan ila\u00e7lar (Anjiyotensin D\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc Enzim (ACE) inhibit\u00f6rleri, anjiyotensin II resept\u00f6r blokerleri ve aldosteron antagonistleri) b\u00fcy\u00fck enfarkt ve sol ventrik\u00fcl disfonksiyonu olan AKS\u2019lu hastalarda mortalite \u00fczerine etkisinin faydal\u0131 oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f ve b\u00f6brek yetmezli\u011finde bu ajanlar\u0131n daha d\u00fc\u015f\u00fck dozunun verilmesi \u00f6nerilmi\u015ftir (27). NSTEMI\u2019de invazif stratejiyle ili\u015fkili fayda artan ya\u015fla birlikte azalmaktad\u0131r. Uygulanacak tedavi; iskemi ve kanama riski, tahmini ya\u015fam beklentisi, e\u015flik eden hastal\u0131klar, ya\u015fam kalitesi, hastan\u0131n istekleri, revask\u00fclarizasyonun riskleri ve yararlar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurularak yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. STEMI\u2019de primer PKG sonu\u00e7lar\u0131 \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde iyile\u015ftirmektedir. Tam zaman\u0131nda yap\u0131lam\u0131yorsa, fibrinolitik tedavi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir (kanama komplikasyonlar\u0131 ciddi, \u00f6zelikle intrakraniyal kanama riski y\u00fcksek).<\/p>\n\n\n\n<p>K\u0131r\u0131lgan ya\u015fl\u0131larda; NSTEMI hastalar\u0131n\u0131n hastanede kal\u0131\u015f s\u00fcresi daha uzun, daha fazla \u00f6l\u00fcm riskine sahip, inme, planlanmam\u0131\u015f revask\u00fclarizasyon, major kanama oran\u0131 y\u00fcksek g\u00f6r\u00fclmektedir. AKS\u2019u olan k\u0131r\u0131lgan ya\u015fl\u0131larda (Rockwood K\u0131r\u0131lganl\u0131k Skoru) ve komorbidite (Charlson Comorbidity Index) de\u011ferlendirilmesi rutin olarak \u00f6nerilmektedir. Herhangi bir tedavi \u015feklinin faydas\u0131z olabilece\u011fi hastalar i\u00e7in palyatif ya\u015fam sonu bak\u0131m yakla\u015f\u0131m\u0131 de\u011ferlendirilmelidir (25).<\/p>\n\n\n\n<p>Sonu\u00e7 olarak ya\u015fl\u0131 hastalarda AKS klinik, risk fakt\u00f6rleri ve tedavi y\u00f6netimi ile bir b\u00fct\u00fcn olarak de\u011ferlendirilmelidir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kaynaklar<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>United Nations Department of Economic and Social Affairs. United Nations Department of Economic and Social. Affairs, Population Division. 2022. World Population Prospects 2022: Summary of Results; UN DESA\/POP\/2022\/TR; United Nations Department of Economic and Social Affairs: New York City, NY, USA, 2022.<\/li>\n\n\n\n<li>Gulati, M.; Levy, P.D.; Mukherjee, D.; Amsterdam, E.; Bhatt, D.L.; Birtcher, K.K.; Blankstein, R.; Boyd, J.; Bullock-Palmer, R.P.; Conejo, T.; et al. 2021 AHA\/ACC\/ASE\/CHEST\/SAEM\/SCCT\/SCMR Guideline for the Evaluation and Diagnosis of Chest Pain: A Report of the American College of Cardiology\/American Heart Association Joint Committee on Clinical Practice Guidelines. Circulation 2021, 144, e368\u2013e454.<\/li>\n\n\n\n<li>Kochar, A.; Chen, A.Y.; Sharma, P.P.; Pagidipati, N.J.; Fonarow, G.C.; Cowper, P.A.; Roe, M.T.; Peterson, E.D.; Wang, T.Y. Long-Term Mortality of Older Patients With Acute Myocardial Infarction Treated in US Clinical Practice. J. Am. Heart Assoc. 2018, 7, e007230.\u00a0<\/li>\n\n\n\n<li>Ariza-Sol\u00e9, A.; Alegre, O.; Elola, F.J.; Fern\u00e1ndez, C.; Formiga, F.; Mart\u00ednez-Sell\u00e9s, M.; Bernal, J.L.; Segura, J.V.; I\u00f1\u00edguez, A.; Bertomeu, V.; et al. Management of myocardial infarction in the elderly. Insights from Spanish Minimum Basic Data Set. Eur. Heart J. Acute Cardiovasc. Care 2019, 8, 242\u2013251.\u00a0<\/li>\n\n\n\n<li>Alexander, K.P.; Roe, M.T.; Chen, A.Y.; Lytle, B.L.; Pollack, C.V., Jr.; Foody, J.M.; Boden, W.E.; Smith, S.C., Jr.; Gibler, W.B.; Ohman, E.M.; et al. Evolution in cardiovascular care for elderly patients with non-ST-segment elevation acute coronary syndromes: Results from the CRUSADE National Quality Improvement Initiative. J. Am. Coll. Cardiol. 2005, 46, 1479\u20131487.\u00a0<\/li>\n\n\n\n<li>De Luca, L.; Olivari, Z.; Bolognese, L.; Lucci, D.; Gonzini, L.; Di Chiara, A.; Casella, G.; Chiarella, F.; Boccanelli, A.; Di Pasquale, G.; et al. A decade of changes in clinical characteristics and management of elderly patients with non-ST elevation myocardial infarction admitted in Italian cardiac care units. Open Heart 2014, 1, e000148.<\/li>\n\n\n\n<li>Narendren A, Whitehead N , Burrell LM , Yudi MB, Yeoh J , Jones N, Weinberg L, Miles LF, Lim HS, Clark DJ, Al-Fiadh A, Farouque O and Koshy AN. Management of Acute Coronary Syndromes in Older People: Comprehensive Review and Multidisciplinary Practice-Based Recommendations. J. Clin. Med. 2024, 13(15), 4416;\u00a0<a href=\"https:\/\/doi.org\/10.3390\/jcm13154416\">https:\/\/doi.org\/10.3390\/jcm13154416<\/a>.<\/li>\n\n\n\n<li>Lee, P.Y.; Alexander, K.P.; Hammill, B.G.; Pasquali, S.K.; Peterson, E.D. Representation of Elderly Persons and Women in Published Randomized Trials of Acute Coronary Syndromes. JAMA 2001, 286, 708\u2013713.<\/li>\n\n\n\n<li>Sanchez-Nadales, A.; Igbinomwanhia, E.; Grimm, R.A.; Griffin, B.P.; Kapadia, S.R.; Xu, B. Contemporary Trends in Clinical Characteristics, Therapeutic Strategies and Outcomes in Patients Aged 80 Years and Older Presenting with non-ST Elevation Myocardial Infarctions in the United States. Curr. Probl. Cardiol. 2023, 48, 101993.<\/li>\n\n\n\n<li>Thygesen, K.; Alpert, J.S.; Jaffe, A.S.; Chaitman, B.R.; Bax, J.J.; Morrow, D.A.; White, H.D. Fourth Universal Definition of Myocardial Infarction (2018). J. Am. Coll. Cardiol. 2018, 72, 2231\u20132264.<\/li>\n\n\n\n<li>Hwang, S.Y.; Park, E.H.; Shin, E.S.; Jeong, M.H. Comparison of factors associated with atypical symptoms in younger and older patients with acute coronary syndromes. J. Korean Med. Sci. 2009, 24, 789\u2013794.\u00a0<\/li>\n\n\n\n<li>Nanna, M.G.; Hajduk, A.M.; Krumholz, H.M.; Murphy, T.E.; Dreyer, R.P.; Alexander, K.P.; Geda, M.; Tsang, S.; Welty, F.K.; Safdar, B.; et al. Sex-Based Differences in Presentation, Treatment, and Complications Among Older Adults Hospitalized for Acute Myocardial Infarction: The SILVER-AMI Study. Circ. Cardiovasc. Qual. Outcomes 2019, 12, e005691.\u00a0<\/li>\n\n\n\n<li>Bruckenthal, P. Pain in the Older Adult. In Brocklehurst&#8217;s Textbook of Geriatric Medicine and Gerontology; Fillit, H.M., Rockwood, K., Young, J., Eds.; Elsevier: Philadelphia, PA, USA, 2017; pp. 932\u2013938.e933.\u00a0<\/li>\n\n\n\n<li>Hung, C.-L.; Hou, C.J.-Y.; Yeh, H.-I.; Chang, W.-H. Atypical Chest Pain in the Elderly: Prevalence, Possible Mechanisms and Prognosis. Int. J. Gerontol. 2010, 4, 1\u20138.\u00a0<\/li>\n\n\n\n<li>Kaze, A.D.; Fonarow, G.C.; Echouffo-Tcheugui, J.B. Cardiac Autonomic Dysfunction and Risk of Silent Myocardial Infarction Among Adults with Type 2 Diabetes. J. Am. Heart Assoc. 2023, 12, e029814.\u00a0<\/li>\n\n\n\n<li>Koshy, A.N.; Dinh, D.T.; Fulcher, J.; Brennan, A.L.; Murphy, A.C.; Duffy, S.J.; Reid, C.M.; Ajani, A.E.; Freeman, M.; Hiew, C.; et al. Long-term mortality in asymptomatic patients with stable ischemic heart disease undergoing percutaneous coronary intervention. Am. Heart J. 2022, 244, 77\u201385.<\/li>\n\n\n\n<li>Friedman, A.; Chudow, J.; Merritt, Z.; Shulman, E.; Fisher, J.D.; Ferrick, K.J.; Krumerman, A. Electrocardiogram abnormalities in older individuals by race and ethnicity. J. Electrocardiol. 2020, 63, 91\u201393.\u00a0<\/li>\n\n\n\n<li>Pope, J.H.; Ruthazer, R.; Kontos, M.C.; Beshansky, J.R.; Griffith, J.L.; Selker, H.P. The impact of electrocardiographic left ventricular hypertrophy and bundle branch block on the triage and outcome of ED patients with a suspected acute coronary syndrome: A multicenter study. Am. J. Emerg. Med. 2004, 22, 156\u2013163.<\/li>\n\n\n\n<li>Covino, M.; Simeoni, B.; Montalto, M.; Burzotta, F.; Buccelletti, F.; Carbone, L.; Gallo, A.; Gentiloni Silveri, N. Reduced performance of Troponin T for acute coronary syndromes diagnosis in the elderly and very elderly patients: A retrospective study of 2688 patients. Eur. Rev. Med. Pharmacol. Sci. 2012, 16 (Suppl. 1), 8\u201315.<\/li>\n\n\n\n<li>Sedighi, S.M.; Fulop, T.; Mohammadpour, A.; Nguyen, M.; Prud\u2019Homme, P.; Khalil, A. Elevated Cardiac Troponin Levels in Geriatric Patients Without ACS: Role of Comorbidities. CJC Open 2021, 3, 248\u2013255.<\/li>\n\n\n\n<li>Ennezat, P.V.; Logeart, D.; Berrebi, A.; Vincentelli, A.; Mar\u00e9chaux, S. Key role of Doppler echocardiography in the emergency management of elderly patients. Arch. Cardiovasc. Dis. 2010, 103, 115\u2013128.<\/li>\n\n\n\n<li>Onnis, C.; Muscogiuri, G.; Cademartiri, F.; Fanni, D.; Faa, G.; Gerosa, C.; Mannelli, L.; Suri, J.S.; Sironi, S.; Montisci, R.; et al. Non-invasive coronary imaging in elderly population. Eur. J. Radiol. 2023, 162, 110794.<\/li>\n\n\n\n<li>Damluji, A. A., Forman, D. E., Wang, T. Y., Chikwe, J., Kunadian, V., Rich, M. W., &#8230; &amp; Alexander, K. P. (2023). Management of acute coronary syndrome in the older adult population: a scientific statement from the American Heart Association. Circulation, 147(3), e32-e62.<\/li>\n\n\n\n<li>Savonitto, S., Ferri, L. A., Piatti, L., Grosseto, D., Piovaccari, G., Morici, N., &#8230; &amp; Rossini, R. (2018). Comparison of reduced-dose prasugrel and standard-dose clopidogrel in elderly patients with acute coronary syndromes undergoing early percutaneous revascularization. Circulation, 137(23), 2435-2445.<\/li>\n\n\n\n<li>Byrne, R. A., Rossello, X., Coughlan, J., Barbato, E., Berry, C., Chieffo, A., &#8230; &amp; Ibanez, B. (2024). 2023 ESC guidelines for the management of acute coronary syndromes: developed by the task force on the management of acute coronary syndromes of the European Society of Cardiology (ESC). European Heart Journal: Acute Cardiovascular Care, 13(1), 55-161.<\/li>\n\n\n\n<li>Shavadia, J. S., Holmes, D. N., Thomas, L., Peterson, E. D., Granger, C. B., Roe, M. T., &amp; Wang, T. Y. (2019). Comparative effectiveness of \u03b2-blocker use beyond 3 years after myocardial infarction and long-term outcomes among elderly patients. Circulation: Cardiovascular Quality and Outcomes, 12(7), e005103.<\/li>\n\n\n\n<li>Wilson, P. W., Polonsky, T. S., Miedema, M. D., Khera, A., Kosinski, A. S., &amp; Kuvin, J. T. (2019). Systematic review for the 2018 AHA\/ACC\/AACVPR\/AAPA\/ABC\/ACPM\/ADA\/AGS\/APhA\/ASPC\/NLA\/PCNA guideline on the management of blood cholesterol: a report of the American College of Cardiology\/American Heart Association Task Force on Clinical Practice Guidelines. Circulation, 139(25), e1144-e1161.<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tahmini ya\u015fam beklentisinin 2050 y\u0131l\u0131na kadar 77,2 y\u0131l olaca\u011f\u0131 ve %16\u2019s\u0131n\u0131n \u226565 ya\u015f n\u00fcfusun olu\u015fturaca\u011f\u0131 belirtilmektedir (1). Amerikan Kardiyoloji Koleji \/ Amerikan&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1435,"featured_media":678,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[1,10014],"tags":[10020,10053,10018],"class_list":["post-677","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","category-akademik-blog-yazisi","tag-acil-tip","tag-akut-koroner-sendrom","tag-geriatri"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/geriatri\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/677","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/geriatri\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/geriatri\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/geriatri\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1435"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/geriatri\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=677"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/geriatri\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/677\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/geriatri\/wp-json\/wp\/v2\/media\/678"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/geriatri\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=677"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/geriatri\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=677"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/geriatri\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=677"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}