{"id":533,"date":"2023-11-22T15:17:27","date_gmt":"2023-11-22T12:17:27","guid":{"rendered":"https:\/\/tatd.org.tr\/geriatri\/?p=533"},"modified":"2023-11-22T15:17:28","modified_gmt":"2023-11-22T12:17:28","slug":"geriatrik-hastalarda-sivi-elektrolit-bozukluklari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tatd.org.tr\/geriatri\/genel\/geriatrik-hastalarda-sivi-elektrolit-bozukluklari\/","title":{"rendered":"Geriatrik Hastalarda S\u0131v\u0131 \u2013 Elektrolit Bozukluklar\u0131"},"content":{"rendered":"\n

Geriatrik hastalarda fizyolojinin de\u011fi\u015fmesi, kas kitlesinde azalma, komorbiditede art\u0131\u015f, \u00e7oklu ila\u00e7 kullan\u0131m\u0131 gibi etkenler sonucu s\u0131v\u0131-elektrolit dengesizlikleri daha s\u0131k kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. \u00d6zellikle s\u0131v\u0131 kayb\u0131na ve yetersiz s\u0131v\u0131 al\u0131m\u0131na ba\u011fl\u0131 dehidratasyon ya\u015fl\u0131 hastalarda \u00e7ok h\u0131zl\u0131 geli\u015febilmektedir. \u00c7oklu ila\u00e7 al\u0131m\u0131, ila\u00e7 etkile\u015fimleri ve yan etkiler nedeniyle ila\u00e7 \u00f6yk\u00fcs\u00fc ayr\u0131nt\u0131l\u0131 sorgulanmal\u0131d\u0131r. Geriatrik hastalarda elektrolit dengesizlikleri deliryum, koma, ritim bozukluklar\u0131 gibi tablolara neden olur ve ciddi mortal sonu\u00e7lar do\u011furabilir.\u00a0<\/p>\n\n\n\n


Hipokalemi<\/strong>
Serum potasyum d\u00fczeyi b\u00f6brek fonksiyonlar\u0131 ve potasyumun h\u00fccre i\u00e7i-d\u0131\u015f\u0131 ge\u00e7i\u015finden etkilenir.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Hipokalemi potasyum d\u00fczeyinin 3.5 mEq\/L\u2019nin alt\u0131nda olmas\u0131 olarak tan\u0131mlan\u0131r. Potasyum d\u00fczeyinin 3.0 mEq\/L\u2019nin alt\u0131nda olmas\u0131 orta, 2.5 mEq\/L\u2019nin alt\u0131nda olmas\u0131 ciddi hipokalemidir.<\/p>\n\n\n\n


Geriatrik hastalarda hipokalemide b\u00f6brek fonksiyon bozuklu\u011fu, \u00e7oklu ila\u00e7 kullan\u0131m\u0131 gibi durumlar etkendir. E\u015f zamanl\u0131 sodyum, kalsiyum, magnezyum d\u00fczeylerinde bozukluk ve metabolik alkaloz gibi klinik durumlar da e\u015flik edebilir.

Potasyumun at\u0131l\u0131m\u0131nda art\u0131\u015f, potasyum al\u0131m\u0131nda azalma ve potasyumun h\u00fccre i\u00e7ine ge\u00e7i\u015fi sonucu hipokalemi meydana gelebilir. Potasyum al\u0131m\u0131nda azalma genelde oral al\u0131m bozukluklar\u0131nda g\u00f6zlenir. Parenteral beslenen hastalarda potasyum i\u00e7eri\u011fi yetersiz preparatlar\u0131n verilmesi de di\u011fer bir nedendir. Potasyum kayb\u0131 ise b\u00f6brek kaynakl\u0131 (di\u00fcretik kullan\u0131m\u0131 gibi) veya b\u00f6brek-d\u0131\u015f\u0131 kaynakl\u0131 (kronik ishal, kusma gibi) olabilir. Potasyumun h\u00fccre i\u00e7ine ge\u00e7i\u015fi \u00e7o\u011funlukla ins\u00fclin tedavisi s\u0131ras\u0131nda geli\u015fir; beta-agonist ila\u00e7lar, alkaloz, kalsiyum kanal blokerlerinin y\u00fcksek doz al\u0131m\u0131, risperidon ve ketiapin gibi baz\u0131 antipsikotik ila\u00e7 tedavileri de di\u011fer nedenlerdir.

Hipokaleminin klinik bulgular\u0131 aras\u0131nda s\u0131kl\u0131kla yorgunluk ve kas g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fc\u011f\u00fc; yan\u0131 s\u0131ra gastrointestinal motilite azalmas\u0131, ileus, kardiyak aritmiler ortaya \u00e7\u0131kabilir. Altta yatan kardiyovask\u00fcler hastal\u0131\u011f\u0131 olanlarda hipokalemiye ba\u011fl\u0131 \u00f6l\u00fcmc\u00fcl aritmilerin geli\u015fme ihtimali daha y\u00fcksektir. Hayat\u0131 tehdit eden aritmiler nedeniyle hipokalemisi saptanan hastalara elektrokardiyogram (EKG) \u00e7ekilmeli ve kardiyak monitorizasyon yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Hipokaleminin EKG bulgular\u0131 \u015eekil 1,2 ve 3\u2019te g\u00f6sterilmi\u015ftir.

Hipokaleminin tedavisi uygun h\u0131zda replasman yap\u0131lmas\u0131 ve altta yatan nedenin bulunarak d\u00fczeltilmesidir. Oral potasyum replasman\u0131 \u00f6ncelikli tercih olmakla birlikte, oral al\u0131m\u0131 tolere edemeyen hastalarda, derin hipokalemisi olanlarda veya kardiyak etkilenim oldu\u011funda IV replasman gerekir. IV tedavi s\u0131ras\u0131nda hasta kardiyak monitorizasyon alt\u0131nda olmal\u0131d\u0131r. \u00d6zellikle ek hastal\u0131\u011f\u0131 olan, hospitalize ya\u015fl\u0131 hastalarda IV replasmanla hiperkalemi geli\u015fme riski y\u00fcksektir.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

\u015eekil 1. Potasyum seviyesi \u2018tespit edilemez\u2019 olarak \u00f6l\u00e7\u00fclen bir hastaya ait EKG \u00f6rne\u011fi<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

\u015eekil 2. Potasyum seviyesi 1.9 mEq\/L olarak \u00f6l\u00e7\u00fclen \u015fiddetli hipokalemideki bir hastaya ait EKG \u00f6rne\u011fi<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

\u015eekil 3. Potasyum seviyesi 2.6 mEq\/L olarak \u00f6l\u00e7\u00fclen bir hastan\u0131n EKG \u00f6rne\u011fi ve EKG\u2019de U dalgas\u0131<\/p>\n\n\n\n

Hiperkalemi<\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Potasyum d\u00fczeyinin 5.5 mEq\/L \u00fczerinde olmas\u0131 olarak tan\u0131mlan\u0131r. Potasyum d\u00fczeyinin 6 mEq\/L\u2019nin \u00fczerinde olmas\u0131 orta, 7 mEq\/L\u2019nin \u00fczerinde olmas\u0131 ciddi hiperkalemi olarak tan\u0131mlan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n


Geriatrik hastalarda hiperkalemi i\u00e7in predispozan hastal\u0131klar\u0131n (diyabet, b\u00f6brek foksiyon bozuklu\u011fu, dekompanse kalp yetmezli\u011fi ve t\u00fcm\u00f6r lizis- travma- yan\u0131k gibi h\u00fccre y\u0131k\u0131m\u0131n\u0131 artt\u0131ran durumlar) \u00fczerine tetikleyici durumlar\u0131n eklenmesiyle meydana gelir. ACEI, ARB, potasyum tutucu di\u00fcretikler gibi geriatrik hasta grubunda s\u0131k kullan\u0131lan ila\u00e7lar da hiperkalemiye yatk\u0131nl\u0131k yapmaktad\u0131r.
<\/p>\n\n\n\n

Potasyum al\u0131m\u0131nda art\u0131\u015f, b\u00f6brekten at\u0131l\u0131m\u0131n azalmas\u0131 ve h\u00fccre d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 hiperkaleminin ana nedenleridir. Potasyum al\u0131m\u0131 art\u0131\u015f\u0131 potasyum deste\u011fi alanlarda (s\u0131kl\u0131kla di\u00fcretik tedaviye ek olarak verilen), parenteral beslenenlerin n\u00fctrisyon deste\u011finin potasyumdan zengin oldu\u011fu durumlarda, potasyumdan zengin g\u0131dalar\u0131 fazla t\u00fcketenlerde geli\u015febilir. B\u00f6brekten at\u0131l\u0131m\u0131n azalmas\u0131 b\u00f6brek yetmezli\u011fi, renal t\u00fcb\u00fcler asidoz, ila\u00e7 kullan\u0131m\u0131na ba\u011fl\u0131 (potasyum tutucu di\u00fcretikler, ACEI, ARB, non-steroid antiinflamatuvar ila\u00e7lar, heparin, digoksin toksisitesi gibi) veya di\u011fer hastal\u0131klara sekonder (diyabet, adrenal yetmezlik, amiloidozis, sistemik lupus, siklosporin, takrolimus gibi) meydana gelebilir. H\u00fccre d\u0131\u015f\u0131na potasyum \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 ise metabolik asidoz, rabdomyoliz, t\u00fcm\u00f6r lizis sendromu, malign hipertermi gibi durumlarda g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda turnike kullan\u0131m\u0131, in vitro hemoliz, l\u00f6kositoz, trombositoz gibi ps\u00f6dohiperkalemi yapan nedenler de ak\u0131lda tutulmal\u0131d\u0131r.

Hiperkalemi kas g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fc\u011f\u00fc, yorgunluk gibi semptomlara neden olabilir. En \u00f6nemli ve hayati etkisi ise kardiyak ritim bozukluklar\u0131 ve kardiyak arreste neden olabilmesidir. EKG bulgular\u0131; dar tabanl\u0131 sivri T dalgalar\u0131 (\u015fekil 5), uzam\u0131\u015f PR aral\u0131\u011f\u0131 (\u015fekil 6), idioventrik\u00fcler ritim, QRS geni\u015flemesi (\u015fekil 9 ve 10), ST segment elevasyonu ve depresyonu, sin\u00fcs dalga paternidir (\u015fekil 7, 11, 12). Bunlar ventrik\u00fcler fibrilasyon (\u015fekil 8) ve kardiyak arreste ilerleyebilir. EKG de\u011fi\u015fikliklerinin erken tan\u0131n\u0131p tedavi edilmesi hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131r.
<\/p>\n\n\n\n

Hiperkalemi tedavisi klinik durumun ciddiyetine ve kardiyak etkilenim olup olmamas\u0131na g\u00f6re d\u00fczenlenir. Asemptomatik, hayat\u0131 tehdit etmeyen hiperkalemi varl\u0131\u011f\u0131nda altta yatan nedenin d\u00fczeltilmesi ile hasta ayaktan takip edilebilir. Kardiyak etkilenim varl\u0131\u011f\u0131nda ise acil m\u00fcdahale ihtiyac\u0131 vard\u0131r. Miyokardiyal membran stabilizasyonunu sa\u011flayarak potasyumun kalp \u00fczerindeki etkilerini ge\u00e7ici de olsa antagonize eden kalsiyum ilk kullan\u0131lacak ila\u00e7t\u0131r. Potasyum d\u00fczeyini d\u00fc\u015f\u00fcrmeye y\u00f6nelik tedavide ise \u03b22-adrenerjik agonistler, ins\u00fclin ve sodyum bikarbonat kullan\u0131l\u0131r. \u03b22-adrenerjik agonistlerden albuterol nebulize sol\u00fcsyon olarak verilebilir. \u0130nsulin potasyumun h\u00fccre i\u00e7ine ge\u00e7i\u015fini sa\u011flar, hipoglisemiden ka\u00e7\u0131nmak i\u00e7in dextroz sol\u00fcsyonuyla birlikte verilmelidir. Sodyum bikarbonat ise asidoz varl\u0131\u011f\u0131 halinde verilebilir ancak tek ba\u015f\u0131na bir tedavi ajan\u0131 olarak de\u011fil di\u011fer tedavilere ek olarak uygulanmal\u0131d\u0131r. Potasyumun v\u00fccuttan at\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 h\u0131zland\u0131rmak i\u00e7in ise hidrasyonla birlikte loop di\u00fcretikler ve tiazid grubu di\u00fcretikler kullan\u0131labilir. Zorlu di\u00fcrez b\u00f6brek fonksiyonlar\u0131 normal veya hafif bozulmu\u015f hastalarda etkindir. H\u00fccre y\u0131k\u0131m\u0131na ba\u011fl\u0131 potasyum sal\u0131n\u0131m\u0131n\u0131n devam etti\u011fi crush yaralanmalar ve t\u00fcm\u00f6r lizis gibi durumlarda, di\u011fer tedavilere yan\u0131t vermeyen ciddi hiperkalemi durumlar\u0131nda, b\u00f6brek yetmezli\u011finde potasyum d\u00fczeyinin d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesi i\u00e7in son basamak tedavi diyalizdir.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

\u015eekil 4. Hiperkalemideki EKG de\u011fi\u015fiklerinin \u00f6zetlenmesi<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

\u015eekil 5. Hiperkalemide T dalga sivrile\u015fmesi<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

\u015eekil 6. Hiperkalemi bulgular\u0131<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

\u015eekil 7. Hiperkalemide sin\u00fcs dalga paterni<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

\u015eekil 8. Hiperkalemide ventrik\u00fcler fibrilasyon<\/p>\n\n\n\n

Kaynak:\u00a0https:\/\/acadoodle.com\/articles\/5-ecg-changes-of-hyperkalemia-you-need-to-know<\/a><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

\u015eekil 9. Potasyum d\u00fczeyi 7.3 mEq\/L olarak \u00f6l\u00e7\u00fclen bir hastan\u0131n EKG\u2019sinde hiperkalemi bulgular\u0131<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

\u015eekil 10. Potasyum seviyesi 7.7 mEq\/L olarak \u00f6l\u00e7\u00fclen bir hastan\u0131n EKG\u2019sinde hiperkalemi bulgular\u0131<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

\u015eekil 11. Potasyum d\u00fczeyi 8.7 mEq\/L olarak \u00f6l\u00e7\u00fclen bir hastan\u0131n EKG\u2019sinde sin\u00fcs dalga paterni<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

\u015eekil 12. Potasyum d\u00fczeyi 10 mEq\/L olarak \u00f6l\u00e7\u00fclen bir hastan\u0131n EKG\u2019sinde sin\u00fcs dalga paterni<\/p>\n\n\n\n

Hiponatremi<\/strong>
Sodyum d\u00fczeyinin 135mEq\/l\u2019nin alt\u0131na d\u00fc\u015fmesiyle olu\u015fan hiponatremi en s\u0131k g\u00f6r\u00fclen elektrolit bozuklu\u011fudur. Geriatrik ya\u015f grubunda artm\u0131\u015f d\u00fc\u015fme ve frakt\u00fcr riski ile artm\u0131\u015f hastane yat\u0131\u015f\u0131 ile ili\u015fkilidir. Hastalar\u0131n morbidite ve mortalitesini etkileyen \u00f6nemli bir durumdur.<\/p>\n\n\n\n

Klinik olarak sodyum d\u00fczeyinin 130 \u2013 135 mEq\/L aras\u0131nda olmas\u0131 hafif, 125 \u2013 129 mEq\/L aras\u0131nda olmas\u0131 orta, 125 mEq\/L alt\u0131nda olmas\u0131 ciddi hiponatremi olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n


Renal fonksiyonlar\u0131n azalmas\u0131 ve \u00e7oklu ila\u00e7 kullan\u0131m\u0131n\u0131n bir etkisi olarak g\u00f6r\u00fclen hiponatremi geriatrik hastalarda en s\u0131k g\u00f6r\u00fclen sebeptir. Antipsikotikler, antikonv\u00fclzanlar, antidepresanlar, di\u00fcretikler gibi geriatrik hasta grubunda s\u0131k kullan\u0131lan pek \u00e7ok ila\u00e7 hiponatremiye yol a\u00e7abilir.
<\/p>\n\n\n\n

Hiponatremi; hipovolemik, \u00f6volemik ve hipervolemik olmak \u00fczere \u00fc\u00e7e ayr\u0131l\u0131r. Geriatrik ya\u015f grubunda hastan\u0131n vol\u00fcm durumu fizik muayene bulgular\u0131, laboratuar bulgular\u0131 ve hastan\u0131n \u00f6yk\u00fcs\u00fc birlikte de\u011ferlendirilmelidir. Hipotansiyon, ta\u015fikardi gibi vital bulgulardaki fizyolojik de\u011fi\u015fimler ge\u00e7 ortaya \u00e7\u0131kabilir veya ila\u00e7 kullan\u0131m\u0131 nedeniyle bask\u0131lanm\u0131\u015f olabilir. 

Geriatrik hastalarda en s\u0131k g\u00f6r\u00fclen hipervolemik hiponatremidir. Ya\u015fa ba\u011fl\u0131 fizyolojik de\u011fi\u015fimler, GFR\u2019deki d\u00fc\u015f\u00fc\u015f, nefrotik sendrom, kalp yetmezli\u011fi, siroz, \u00e7oklu ila\u00e7 kullan\u0131m\u0131 gibi e\u015flik eden durumlar su ve sodyum homeostaz\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131nda yetersizlikle sonu\u00e7lan\u0131r. Altta yatan nedenin bulunarak uygun tedavisinin verilmesi ile tedavi edilir.

Hipovolemik hiponatremi daha az s\u0131kl\u0131kla g\u00f6zlenen bir durumdur. Temel sebebi s\u0131v\u0131 kayb\u0131d\u0131r. \u00d6zellikle kusma, ishal, gastrointestinal kanama gibi h\u0131zla s\u0131v\u0131 kayb\u0131na neden olan durumlar yol a\u00e7abilir. Nazogastrik t\u00fcp, gastrostomi gibi yollarla beslenenler hastalarda yetersiz sodyum al\u0131m\u0131 da bir di\u011fer sebeptir.

\u00d6volemik hiponatremi s\u0131kl\u0131kla uygunsuz ADH sendromu ve ila\u00e7lara ba\u011fl\u0131 olarak geli\u015fir. Geriatrik ya\u015f grubunda maligniteler uygunsuz ADH sendromunun en \u00f6nemli sebebidir. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda ila\u00e7lar, merkezi sinir sistemi hastal\u0131klar\u0131, solunum sistemi enfeksiyonlar\u0131, adrenal yetmezlik gibi nedenler de uygunsuz ADH sendromuna neden olabilir. 

Hiponatremide \u00f6ncelikle merkezi sinir sistemi bulgular\u0131 g\u00f6zlenir. Akut hiponatremide bilin\u00e7 de\u011fi\u015fikli\u011fi, ajitasyon, oryantasyon kayb\u0131, deliryum, epileptik n\u00f6bet ve koma gibi klinik bulgular geli\u015febilir. Kronik hiponatremide osmotik adaptasyon i\u00e7in zaman oldu\u011fundan bulgular daha silik izlenir. Bu hastalar bulant\u0131, konf\u00fczyon, denge kayb\u0131 gibi non-spesifik \u015fikayetlerle veya denge kayb\u0131na ba\u011fl\u0131 d\u00fc\u015fme gibi sekonder nedenlerle ba\u015fvurabilir.<\/p>\n\n\n\n


Hiponatremisi tespit edildikten sonra hastan\u0131n s\u0131v\u0131 durumu de\u011ferlendirilmelidir. Fizik muayenede ta\u015fikardi, periferal ve\/veya pulmoner \u00f6dem, cilt tonusu, postural hipotansiyon gibi bulgularla laboratuvar de\u011ferleri birlikte de\u011ferlendirilmelidir.

Tedavide \u00f6ncelikle altta yatan nedenin saptanarak d\u00fczeltilmesi gerekir. Sodyum de\u011feri uygun h\u0131zda y\u00fckseltilmeli ve osmotik demyelinizasyondan ka\u00e7\u0131n\u0131lmal\u0131d\u0131r.

<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Hipernatremi<\/strong>
Hipernatremi sodyum al\u0131m\u0131ndaki art\u0131\u015f ya da intravask\u00fcler s\u0131v\u0131 hacminin azalmas\u0131 sonucu meydana gelir. Sodyum d\u00fczeyinin 145 mEq\/L\u2019nin \u00fczerine \u00e7\u0131kmas\u0131yla olu\u015fur. Hastaneye yatan geriatrik hastalarda artm\u0131\u015f mortalite ile ili\u015fkilidir.

\u0130lerleyen ya\u015fla birlikte b\u00f6bre\u011fin idrar\u0131 konsantre etme yetene\u011fi azal\u0131r. Antidi\u00fcretik hormon (ADH) d\u00fczeyleri azalmasa da b\u00f6bre\u011fin hormona kar\u015f\u0131 yan\u0131t\u0131 azal\u0131r. Susuzluk hissi azal\u0131r. Bu fizyolojik de\u011fi\u015fiklikler geriatrik hasta grubunda dehidratasyona yatk\u0131nl\u0131\u011f\u0131 artt\u0131r\u0131r. Yeterli s\u0131v\u0131 al\u0131nmamas\u0131 durumunda hipernatremi geli\u015febilir.

Vol\u00fcm\u00fcn azalmas\u0131n\u0131n di\u011fer sebepleri s\u0131v\u0131 kayb\u0131na yol a\u00e7an durumlard\u0131r. \u0130shal, kusma, gastrointestinal kanama, diabetes insipidus, y\u00fcksek ate\u015f- yan\u0131k- terleme gibi nedenlerle s\u0131v\u0131 kayb\u0131, osmotik di\u00fcrez gibi durumlara sekonder renal kay\u0131plar gibi durumlar s\u0131v\u0131 kayb\u0131yla ve hipernatremiyle sonu\u00e7lanabilir.

Artm\u0131\u015f sodyum al\u0131m\u0131 genellikle iatrojeniktir; hipertonik sol\u00fcsyonlar, sodyum bikarbonat verilmesi gibi tedavilerde meydana gelir.

Hipernatremide bulant\u0131, i\u015ftahs\u0131zl\u0131k, hiperrefleksi, kas g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fc\u011f\u00fc, konf\u00fczyon ve komaya kadar gidebilen merkezi sinir sistemi semptomlar\u0131 vard\u0131r. Geriatrik hastalarda \u00f6zellikle yeni geli\u015fen bilin\u00e7 de\u011fi\u015fikli\u011fi uyar\u0131c\u0131 olmal\u0131d\u0131r.

Tedavi olarak s\u0131v\u0131 a\u00e7\u0131\u011f\u0131 yerine koyulmal\u0131, daha fazla s\u0131v\u0131 kayb\u0131 \u00f6nlenmeli ve altta yatan neden tedavi edilmelidir. Hipernatremi uygun h\u0131zda d\u00fczeltilmeli, h\u0131zl\u0131 d\u00fczeltmeden ka\u00e7\u0131n\u0131lmal\u0131d\u0131r. S\u0131v\u0131 replasman\u0131 i\u00e7in \u00e7o\u011funlukla hipotonik s\u0131v\u0131lar tercih edilmelidir. Geriatrik hastalarda \u00e7o\u011funlukla hospitalizasyon ve intraven\u00f6z s\u0131v\u0131 tedavisi gerekir.

<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Hipokalsemi<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kalsiyumun temel deposu kemiklerdir. Dola\u015f\u0131mdaki kalsiyum ise 3 farkl\u0131 formda bulunur; iyonize kalsiyum formu, albumine ba\u011fl\u0131 form ve anyonlarla kompleks olu\u015fturmu\u015f form.<\/p>\n\n\n\n

Hipokalseminin en s\u0131k sebebi hipoalbuminemidir, bu nedenle laboratuar\u0131nda hipokalsemi g\u00f6r\u00fclen bir hastada albumin de\u011ferine bak\u0131larak \u201cd\u00fczeltilmi\u015f\u201d kalsiyum hesaplanmal\u0131d\u0131r. <\/p>\n\n\n\n

D\u00fczeltilmi\u015f kalsiyum d\u00fczeyinin 8 mg\/dL (2 mmol\/L) de\u011ferinin alt\u0131nda olmas\u0131 ya da iyonize kalsiyum de\u011ferinin 4 mg\/dL (1.0 mmol\/L) de\u011ferinin alt\u0131nda olmas\u0131 hipokalsemi olarak tan\u0131mlan\u0131r. <\/p>\n\n\n\n

\u0130yonize kalsiyumun azald\u0131\u011f\u0131 hipokalsemi ise en s\u0131k kronik b\u00f6brek hastal\u0131\u011f\u0131 ve hipoparatiroidizm ba\u015fta olmak \u00fczere al\u0131m\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcren maln\u00fctriyon, D vitamini eksikli\u011fi, malabsorbsiyon durumlar\u0131, k\u0131sa ba\u011f\u0131rsak sendromu gibi durumlara ba\u011fl\u0131 meydana gelebilir. Aminoglikozitler, loop di\u00fcretikleri ve foscarnet gibi baz\u0131 ila\u00e7lar da hipokalsemi yapabilir. Diren\u00e7li hipokalsemide magnezyum d\u00fczeyine de bak\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u00a0
N\u00f6romusk\u00fcler sistem ve kardiyovask\u00fcler sistem hipokalsemiden primer etkilenen sistemlerdir. Klinikte kas g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fc\u011f\u00fc, kas kramplar\u0131, tetani, periferal parestezi olabilir. Muayene bulgusu olarak Chvostek ve Trousseau bulgular\u0131 klasiktir. EKG bulgusu olarak QT uzamas\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr (\u015fekil 13) ve ventrik\u00fcler aritmilere yatk\u0131nl\u0131k olu\u015fturur. Tedavisinde \u00f6ncelikle oral replasman \u00f6nerilmekle beraber tetani, aritmi, n\u00f6bet gibi acil m\u00fcdahale gerektiren durumlarda IV inf\u00fczyon tercih edilmelidir.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

\u015eekil 13. Kalsiyum seviyesi 5.8 mg\/dL olarak \u00f6l\u00e7\u00fclen bir hastan\u0131n EKG\u2019sinde hipokalsemi bulgular\u0131<\/p>\n\n\n\n

Hiperkalsemi<\/strong>
Geriatrik hasta grubunda daha s\u0131k g\u00f6r\u00fclen kalsiyum metabolizma bozuklu\u011fu ise hiperkalsemidir.<\/p>\n\n\n\n

D\u00fczeltilmi\u015f kalsiyum d\u00fczeyi 10.5 \u2013 11.9 mg\/dL (iyonize: 5.6 \u2013 8 mg\/dL) aras\u0131 hafif, 12 \u2013 13.9 (iyonize: 8 \u2013 10 mg\/dL) aras\u0131 orta, 14 mg\/dL\u2019den y\u00fcksek (iyonize: 10 mg\/dL\u2019den y\u00fcksek) d\u00fczeyler ise ciddi hiperkalsemi olarak tan\u0131mlan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7o\u011funlukla maligniteler ve primer hiperparatiroidizme ba\u011fl\u0131 olsa da tiazid grubu di\u00fcretik- lityum- kalsiyum i\u00e7eren antiasit kullan\u0131m\u0131, adrenal yetmezlik- feokromasitoma- tirotoksikoz gibi endokrin hastal\u0131klarda da g\u00f6r\u00fclebilir. Semptomlar genellikle akut y\u00fckselmelerde ve kalsiyumun 12 mg\/dL \u00fczerine \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 durumlarda ortaya \u00e7\u0131kar. G\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fck, bulant\u0131- kusma gibi nonspesifik semptomlardan letarji ve komaya ilerleyebilen geni\u015f semptom yelpazesine sahiptir. EKG bulgusu k\u0131sa QT aral\u0131\u011f\u0131d\u0131r (\u015fekil 14).

Hiperkalsemi tespit edildi\u011finde sebep bulunamazsa ilk \u00f6nce PTH d\u00fczeyi bak\u0131lmal\u0131d\u0131r. Hiperparatiroidi de yoksa muhtemel sebep altta yatan bir malignitedir.\u00a0

Hafif, asemptomatik hiperkalsemi acil tedavi gerektirmez. Altta yatan nedenin saptan\u0131p tedavi edilmesi ve uygun hidrasyon ile hastalar ayaktan takip edilebilir. Ciddi veya semptomatik hiperkalsemi durumunda agresif hidrasyonla birlikte zorlu kalsi\u00fcrez uygulan\u0131r. Furosemid bu ama\u00e7la g\u00fcvenle kullan\u0131labilir. Maligniteye ba\u011fl\u0131 hiperkalsemi olu\u015ftuysa bifosfanatlar tercih edilebilir.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

\u015eekil 14. Kalsiyum d\u00fczeyi 13.4 mg\/dL olarak \u00f6l\u00e7\u00fclen bir hastan\u0131n EKG\u2019sinde hiperkalsemi bulgular\u0131<\/p>\n\n\n\n

Hipomagnezemi<\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Magnezyum homeostaz\u0131 komplekstir ve paratiroid hormon, kalsitonin, ADH, glukoz, insulin, glukagon, katekolaminler, sodyum- potasyum- kalsiyum- fosfor d\u00fczeyleri gibi bir\u00e7ok fakt\u00f6r taraf\u0131ndan reg\u00fcle edilir.<\/p>\n\n\n\n

Normal serum magnezyum d\u00fczeyi 1.7 \u2013 2.4 mg\/dL\u2019dir. 1.7 mg\/dl\u2019nin alt\u0131nda olmas\u0131 hipomagnezemi olarak tan\u0131mlan\u0131r. 1.2 \u2013 1.7 mg\/dL aras\u0131nda olmas\u0131 hafif, 1.2 mg\/dL\u2019nin alt\u0131nda olmas\u0131 a\u011f\u0131r hipomagnezemi olarak tan\u0131mlan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Hipomagnezemi; diyabetik ketoasidoz tedavisi, ketoasidoz, akut pankreatit, sepsis, yan\u0131klar, diyare, maln\u00fctrisyon, malabsorbsiyon, tubulointerstisyel renal hastal\u0131klar, uygunsuz ADH sendromu, hiperparatiroidi gibi durumlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra loop di\u00fcretikler, aminoglikozitler, amfoterisin B, sisplatin, teofilin, siklosporin, takrolimus ve proton pompa inhibit\u00f6rleri gibi bir\u00e7ok ila\u00e7 nedeniyle de meydana gelebilir. \u00d6zellikle di\u00fcretiklerle proton pompa inhibit\u00f6rlerinin beraber kullan\u0131m\u0131nda dikkatli olunmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Klinik olarak tetani, kas g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fc\u011f\u00fc, Chvostek ve Trousseau bulgular\u0131, ataksi, nistagmus, vertigo, n\u00f6bet, apati, irritabilite, parestezi, depresyon, konf\u00fczyon, koma, disfaji, anoreksi, bulant\u0131, disritmiler (torsades de pointes \u2013 \u015fekil 15), hipotansiyon, hipokalemi, hipokalsemi ve anemi gibi bir\u00e7ok organ ve sistemi etkileyen bulgular olabilir.<\/p>\n\n\n\n

Tedavisi \u00f6ncelikle nedene y\u00f6neliktir. Asemptomatik hastalarda oral preparatlar yeterli olur. Ciddi ve semptomatik hipomagnezemide IV tedavi ba\u015flanmal\u0131d\u0131r. IV tedavi esnas\u0131nda hasta monit\u00f6rize takip edilmelidir ve derin tendon refleksleri kontrol edilmelidir. Spironolakton magnezyum homeostaz\u0131n\u0131n korunmas\u0131nda ve kalp yetmezli\u011fi olan hastalarda aritmi oranlar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrmede etkilidir.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

\u015eekil 15. Torsades de Pointes<\/p>\n\n\n\n

Hipermagnezemi<\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Serum magnezyum d\u00fczeyinin 2.4 mg\/dL\u2019nin \u00fczerinde olmas\u0131 olarak tan\u0131mlan\u0131r. Serum magnezyum d\u00fczeyinin 2.4 \u2013 3.6 mg\/dL aras\u0131 olmas\u0131 hafif hipermagnezemi, 3.6 \u2013 6.0 mg\/dL aras\u0131nda olmas\u0131 orta, 6 mg\/dL\u2019nin \u00fczerinde olmas\u0131 a\u011f\u0131r hipermagnezemi olarak tan\u0131mlan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Hipermagnezemi; magnezyum i\u00e7eren laksatif-antiasit- enema kullan\u0131m\u0131, tedavi edilmemi\u015f diyabetik ketoasidoz, t\u00fcm\u00f6r lizis, rabdomyoliz, hiperparatiroidi, hipotiroidi, adrenal yetmezlik gibi nedenlerle meydana gelir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Nadiren semptomatiktir. Hiperkalemi ya da hiperkalsemisi olan hastalarda hipermagnezemi de olabilece\u011fi ak\u0131lda tutulmal\u0131d\u0131r. Magnezyum seviyesine g\u00f6re olu\u015fabilecek semptom ve bulgular Tablo 1\u2019de verilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

Mg (mEq\/L)<\/strong><\/strong><\/td>Klinik<\/strong><\/strong><\/td><\/tr>
2.0 \u2013 3.0<\/strong><\/strong><\/td>Bulant\u0131<\/td><\/tr>
3.0 \u2013 4.0<\/strong><\/strong><\/td>Somnolans<\/td><\/tr>
4.0 \u2013 8.0<\/strong><\/strong><\/td>Derin tendon reflekslerinin kayb\u0131<\/td><\/tr>
8.0 \u2013 12.0<\/strong><\/strong><\/td>Solunum depresyonu<\/td><\/tr>
12.0 \u2013 15.0<\/strong><\/strong><\/td>Hipotansiyon, kalpte blok, kardiak arrest<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/div>
Tablo 1. Magnezyum seviyesine g\u00f6re klinik bulgular<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Tedavisinde b\u00f6brek yetmezli\u011fi yoksa IV s\u0131v\u0131larla dil\u00fcsyon ve ard\u0131ndan furosemid uygulanmas\u0131 endike olabilir. Kalsiyum, magnezyumun kardiak etkilerini do\u011frudan antagonize eder. B\u00f6brek yetmezli\u011fi varsa diyaliz yap\u0131labilir.<\/p>\n\n\n\n

Dikkat edilmesi gereken noktalar;<\/u><\/strong><\/u><\/strong><\/p>\n\n\n\n

    \n
  • B\u00f6brek fonksiyon bozuklu\u011fu ve \u00e7oklu ila\u00e7 kullan\u0131m\u0131 olan hastalarda \u00f6zellikle kronik kusma \u2013 ishal gibi e\u015flik eden durumlar varl\u0131\u011f\u0131nda kas g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fc\u011f\u00fc yorgunluk gibi \u015fikayetlerle ba\u015fvuru varsa hipokalemi a\u00e7\u0131s\u0131ndan dikkatli olunmal\u0131. EKG ve kardiyak monit\u00f6rizasyon hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131r. <\/li>\n\n\n\n
  • B\u00f6brek fonksiyon bozuklu\u011fu, diyabet, dekompanse kalp yetmezli\u011fi olan hastalarda ya da malignitelerde (t\u00fcm\u00f6r lizis sendromu), travma ve yan\u0131k gibi nedenlerle yatan hastalarda kas g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fc\u011f\u00fc ve yorgunluk gibi semptomlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131nda hiperkalemi a\u00e7\u0131s\u0131ndan dikkatli olunmal\u0131. EKG ile kardiyak etkilenimin h\u0131zl\u0131 olarak tespit edilip acil tedavi verilmesi hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131r.<\/li>\n\n\n\n
  • Bilin\u00e7 de\u011fi\u015fikli\u011fi, ajitasyon, deliryum, oryantasyon kayb\u0131, n\u00f6bet, koma gibi ba\u015fvurularda akut hiponatremi ak\u0131lda tutulmal\u0131.<\/li>\n\n\n\n
  • Hiponatremi kronik ise bulant\u0131, konf\u00fczyon, denge kayb\u0131 gibi nonspesifik semptomlar g\u00f6r\u00fclebilir.\n
      \n
    • D\u00fc\u015fme ile ba\u015fvuran geriatrik hastalarda dikkat! D\u00fc\u015fmenin nedeni denge kayb\u0131 ise altta yatan neden kronik hiponatremi olabilir.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n
    • Bulant\u0131, i\u015ftahs\u0131zl\u0131k, g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fck gibi nonspesifik semptomlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra konf\u00fczyon, koma gibi bilin\u00e7 de\u011fi\u015fikli\u011fi nedenli ba\u015fvurularda hipernatremi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmeli.<\/li>\n\n\n\n
    • Geriatrik hastalarda yeni geli\u015fen bilin\u00e7 de\u011fi\u015fikli\u011fi hem hiponatremi hem hipernatremi a\u00e7\u0131s\u0131ndan uyar\u0131c\u0131 olmal\u0131!<\/li>\n\n\n\n
    • Kronik b\u00f6brek hastal\u0131\u011f\u0131 ve hiperparatiroidi durumlar\u0131nda kas g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fc\u011f\u00fc, kas kramplar\u0131, tetani, n\u00f6bet, periferal parestezi ile ba\u015fvurularda hipokalsemi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmeli. Chvostek ve Trousseau bulgular\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 uyar\u0131c\u0131d\u0131r. Kardiyak etkilenim tespiti i\u00e7in EKG ve kardiyak monit\u00f6rizasyon hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131r.<\/li>\n\n\n\n
    • Malignite ve hiperparatiroidizmde g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fck, bulant\u0131, kusma gibi nonspesifik semptomlardan letarji ve koma durumlar\u0131na hiperkalsemi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmeli. Kardiyak etkilenim tespiti i\u00e7in EKG ve kardiyak monit\u00f6rizasyon hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131r.<\/li>\n\n\n\n
    • Akut pankreatit, diyare, sepsis, yan\u0131k gibi durumlarda ve \u00f6zellikle PPI ve di\u00fcretiklerin birlikte kullan\u0131m\u0131nda hipomagnezemi olu\u015fabilece\u011fi ak\u0131lda tutulmal\u0131. Tetani, kas g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fc\u011f\u00fc, ataksi, nistagmus, n\u00f6bet, parestezi, disfaji, anoreksi, bulant\u0131, konf\u00fczyon, koma gibi durumlarda ayr\u0131ca; hipotansiyon, hipokalemi, hipokalsemi varl\u0131\u011f\u0131nda hipomagnezemi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmeli. Chvostek ve Trousseau bulgular\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 uyar\u0131c\u0131d\u0131r. Ciddi disritmilerin (torsades de pointes) tan\u0131 ve takibi i\u00e7in EKG ve kardiyak monit\u00f6rizasyon hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131r.<\/li>\n\n\n\n
    • T\u00fcm\u00f6r lizis sendromunda, rabdomyoliz, hiperparatiroidi, hipotiroidi durumlar\u0131nda hipermagnezemi olabilir. Hiperkalemi ya da hiperkalsemi varsa hipermagnezemi de d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmeli. Bulant\u0131, DTR kayb\u0131 ile ba\u015flay\u0131p solunum depresyonu ve kardiyak arreste kadar ilerleyebilir. Kardiyak monit\u00f6rize takip edilmelidir.<\/li>\n\n\n\n
    • Acil servise nonspesifik semptomlarla ba\u015fvuran ve bilin\u00e7 de\u011fi\u015fikli\u011fi ile getirilen geriatrik hastalarda; EKG, b\u00f6brek fonksiyon testleri ve serum elektrolit d\u00fczeyleri mutlaka de\u011ferlendirilmelidir.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

      Kaynaklar<\/u><\/strong><\/u><\/strong><\/p>\n\n\n\n

        \n
      • EKG \u00f6rnekleri \u00e7eviri edit\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc Prof. Dr. Serkan Emre Ero\u011flu taraf\u0131ndan yap\u0131lan \u2018EKG Yorumlanmas\u0131nda Bir G\u00f6rsel Rehber\u2019den al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/u><\/strong><\/li>\n\n\n\n
      • Petrino R, Marino R. Fluids and Electrolytes. In: Tintinalli JE, et al., eds. Tintinalli\u2019s Emergency Medicine: A Comprehensive Study Guide. 8th ed. New York, NY: McGraw-Hill Education; 2016.<\/li>\n\n\n\n
      • \u00d6ktem B. Geriatrik hastalarda s\u0131v\u0131-elektrolit bozukluklar\u0131. Demircan A, edit\u00f6r. Geriatrik Aciller. 1. Bask\u0131. Ankara: T\u00fcrkiye Klinikleri; 2019. p.27-31.<\/li>\n\n\n\n
      • Wong MK, Campbell KH. Fluid & electrolyte abnormalities. In: Williams BA, et al. eds. Current Diagnosis & Treatment: Geriatrics. 2nd ed, New York, NY: McGraw-Hill Education; 2014.<\/li>\n\n\n\n
      • Lederer E, Nayak V. Disorders of Fluid and Electrolyte Balance. In: Halter JB, et al., eds. Hazzard\u2019s Geriatric Medicine and Gerontology. 7th ed. New York, NY: McGraw-Hill Education; 2017.<\/li>\n\n\n\n
      • Palmer BF, Clegg DJ. Diagnosis and treatment of hyperkalemia. Cleveland Clinical Journal of Medicine. 2017;84(12):934-42.<\/li>\n\n\n\n
      • Jones KM, Wood SL, Chiu WC. Electrolyte Disorders. In: Farcy DA, et al., eds. Critical Care Emergency Medicine. 2nd ed. New York, NY: McGraw-Hill Education; 2016.<\/li>\n\n\n\n
      • Molaschi M, et al. Hypernatremic dehydration in the elderly on admission to hospital. J Nutr Health Aging. 1997;1(3):156-60.<\/li>\n\n\n\n
      • Chassagne P, et al. Clinical presentation of hypernatremia in elderly patients: A case control study. Journal of the American Geriatrics Society. 2006;54(8):1225-30.<\/li>\n\n\n\n
      • Kjeldsen K. Hypokalemia and sudden cardiac death. Experimental and clinical cardiology, 2010;15(4):e96-e9.<\/li>\n\n\n\n
      • Raebel MA. Hyperkalemia associated with use of angiotensin-converting enzyme inhibitors and angiotensin receptor blockers. Cardiovascular Therapeutics. 2012;30(3): e156-e66.<\/li>\n\n\n\n
      • Robert L, et al. Hospital-acquired hyperkalemia events in older patients are mostly due to avoidable, multifactorial, adverse drug reactions. Clinical Pharmacology & Therapeutics. 2018;0(0).<\/li>\n\n\n\n
      • Hooper L, et al. Water-loss dehydration and aging. Mechanisms of Ageing and Development. 2014;136-137:50-8.<\/li>\n\n\n\n
      • Akdeniz M, et al. Effect of fluid intake on hydration status and skin barrier characteristics in geriatric patients: an explorative study. Skin Pharmacology and Physiology. 2018;31(3): 155-62.<\/li>\n\n\n\n
      • Ganguli A, Mascarenhas RC, et al. Hyponatremia: incidence, risk factors, and consequences in the elderly in a home-based primary care program. Clinical Nephrology. 2015;84(2):75-85.<\/li>\n\n\n\n
      • Hoorn EJ, et al. Mild hyponatremia as a risk factor for fractures: The rotterdam study. Journal of Bone and Mineral Research. 2011;26(8):1822-8.<\/li>\n\n\n\n
      • Leth-M\u00f8ller KB, et al. Antidepressants and the risk of hyponatremia: a Danish register-based population study. BMJ Open. 2016;6(5): e011200.<\/li>\n\n\n\n
      • Mannesse CK, et al. Prevalence of hyponatremia on geriatric wards compared to other settings over four decades: A systematic review. Ageing Research Reviews. 2013;12(1): 165-173.<\/li>\n\n\n\n
      • Charney AN, Hoffman RS. Fluid, Electrolyte, and Acid\u2013Base Principles. In: Hoffman RS, et al., eds. Goldfrank\u2019s Toxicologic Emergencies. 10th ed. New York, NY: McGraw-Hill Education; 2015.<\/li>\n\n\n\n
      • Goce S, et al. Clinical practice guideline on diagnosis and treatment of hyponatraemia. European Journal of Endocrinology. 2014;170(3):G1-G47.<\/li>\n\n\n\n
      • Cho KC. Electrolyte & acid-base disorders. In: Papadakis MA, McPhee SJ, Rabow MW, eds. Current Medical Diagnosis &Treatment New York, NY: McGraw-Hill Education; 2019.<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

        Geriatrik hastalarda fizyolojinin de\u011fi\u015fmesi, kas kitlesinde azalma, komorbiditede art\u0131\u015f, \u00e7oklu ila\u00e7 kullan\u0131m\u0131 gibi etkenler sonucu s\u0131v\u0131-elektrolit dengesizlikleri daha s\u0131k kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. \u00d6zellikle…<\/p>\n","protected":false},"author":1185,"featured_media":551,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[1,10014],"tags":[10020,10018,10039],"class_list":["post-533","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","category-akademik-blog-yazisi","tag-acil-tip","tag-geriatri","tag-sivi-elektrolit"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/geriatri\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/533","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/geriatri\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/geriatri\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/geriatri\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1185"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/geriatri\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=533"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/geriatri\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/533\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/geriatri\/wp-json\/wp\/v2\/media\/551"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/geriatri\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=533"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/geriatri\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=533"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/geriatri\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=533"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}