{"id":474,"date":"2023-01-23T13:34:34","date_gmt":"2023-01-23T10:34:34","guid":{"rendered":"https:\/\/tatd.org.tr\/geriatri\/?p=474"},"modified":"2023-01-23T13:34:36","modified_gmt":"2023-01-23T10:34:36","slug":"acil-serviste-diyabetik-ayak-enfeksiyonu-yonetimi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tatd.org.tr\/geriatri\/genel\/acil-serviste-diyabetik-ayak-enfeksiyonu-yonetimi\/","title":{"rendered":"<strong>Acil Serviste Diyabetik Ayak Enfeksiyonu Y\u00f6netimi<\/strong>"},"content":{"rendered":"\n<p>Merhabalar!<\/p>\n\n\n\n<p>Diyabetik ayak yaralar\u0131 ve bu yaralara ba\u011fl\u0131 geli\u015fen enfeksiyonlar acil serviste s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z olgular. Diyabetik ayak yaralar\u0131 kronik zeminde geli\u015fmesine ra\u011fmen, hastalar akut geli\u015fen enfeksiyonlar veya net tedavi algoritmalar\u0131 ve hastal\u0131k ile ilgilenen \u00f6zelle\u015fmi\u015f ekiplerin genelde olmamas\u0131 nedeni ile takiplerinde ya\u015fanan sorunlar nedeni ile acil servise s\u0131kl\u0131kla ba\u015fvurmakta. Amerikan Ortopedi Ayak ve Ayak Bile\u011fi Cemiyeti (AOFAS), 9 Ocak 2023 tarihinde yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 makale\u00a0(1)\u00a0ile \u00f6zellikle acil serviste diyabetik ayak \u00fclserlerinin y\u00f6netimine dair net ve anla\u015f\u0131l\u0131r bir algoritma olu\u015fturmay\u0131 ama\u00e7lam\u0131\u015f. Yaz\u0131n\u0131n tamam\u0131na\u00a0<a href=\"https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pmc\/articles\/PMC9834778\/\">buradan<\/a>ula\u015fabilirsiniz. \u0130yi okumalar&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Diyabetik ayak \u00fclserleri, hastan\u0131n ya\u015fam kalitesini ciddi anlamda olumsuz olarak etkileyen ve giderek g\u00f6r\u00fclme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 artan bir sorun. Yak\u0131n zamanda yap\u0131lan bir sistematik derleme, net tedavi algoritmalar\u0131 olan ve diyabetik ayak \u00fclserlerini tedavi etmek i\u00e7in \u00f6zele\u015fmi\u015f hasta y\u00f6netim algoritmalar\u0131 ile multidisipliner tedavi yakla\u015f\u0131m\u0131 sergileyen merkezlerde amp\u00fctasyon oranlar\u0131n\u0131n \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde azald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermi\u015ftir&nbsp;(2). Bununla birlikte, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc basamak merkezlerin bir \u00e7o\u011fun da bile standardize edilmi\u015f bir \u00e7al\u0131\u015fma protokol\u00fc, ilgili uzmana y\u00f6nlendirmek i\u00e7in tan\u0131mlanm\u0131\u015f net kriterler veya uzmanla\u015fm\u0131\u015f \u00e7ok disiplinli ekipler bulunmamaktad\u0131r. B\u00f6yle bir sistemin uygulanmas\u0131 genellikle kafa kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 olmakta ve maliyeti artt\u0131rmaktad\u0131r&nbsp;(3). Bu yakla\u015f\u0131m hastal\u0131\u011f\u0131n akut d\u00f6neminde, a\u015f\u0131r\u0131 veya yetersiz tetkiklere, hasta bak\u0131m\u0131nda gecikmeye, uzun s\u00fcreli ve gereksiz hastane yat\u0131\u015flar\u0131 gibi diyabetik ayak hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n uygunsuz y\u00f6netimine neden olabilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Uluslararas\u0131 Diyabetik Ayak \u00c7al\u0131\u015fma Grubu (IWGDF), 1999&#8217;dan beri diyabetik ayak hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesi ve tedavisine ili\u015fkin kan\u0131ta dayal\u0131 k\u0131lavuzlar \u00fcretmekte. Bu k\u0131lavuzdaki bilgi zenginli\u011fine ra\u011fmen, \u00f6nerilerin uzunlu\u011fu ve fazlal\u0131\u011f\u0131 nedeniyle klinik fayda ve uygulama s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Bu, diyabetik ayak hastal\u0131\u011f\u0131 ile s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015fan ancak bu konuda \u00f6zelle\u015fmemi\u015f klinisyenler i\u00e7in g\u00fcnl\u00fck pratikte zorluklara neden olmakta. Bu makalenin amac\u0131, akut d\u00f6nemde klinisyenlere daha iyi rehberlik etmek i\u00e7in uygulanabilecek kan\u0131ta dayal\u0131 k\u0131lavuzlardan t\u00fcretilen k\u0131sa, kapsaml\u0131 ve anla\u015f\u0131l\u0131r bir klinik y\u00f6netim basamaklar\u0131 olu\u015fturmakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Klinik Y\u00f6netim Basamaklar\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Triaj<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Hastan\u0131n ba\u015fvuru s\u0131ras\u0131ndaki klinik ciddiyetini belirlemek i\u00e7in acil servis doktoru taraf\u0131ndan yap\u0131lan ilk inceleme ile de\u011ferlendirme a\u015famas\u0131 ba\u015flar. Kemik deformitesini, \u00f6nceki cerrahi giri\u015fimleri ve osteomiyelitin olas\u0131 radyografik bulgular\u0131n\u0131 de\u011ferlendirebilmek i\u00e7in etkilenen aya\u011f\u0131n d\u00fcz grafisi al\u0131n\u0131r. Vital bulgular de\u011ferlendirilir ve klinik a\u00e7\u0131dan risk durumunu de\u011ferlendirilebilmek i\u00e7in gereken laboratuvar tetkikleri genellikle acil servis taraf\u0131ndan al\u0131n\u0131r. Gangren, ekstremite iskemisi, nekroz, h\u0131zla ilerleyen sel\u00fclit, derin apse veya daha ciddi bir enfeksiyona i\u015faret edebilecek di\u011fer herhangi bir klinik bulgu a\u00e7\u0131s\u0131ndan yara yeri de\u011ferlendirilir ve parenteral antibiyotik gerektirebilecek durumlar ara\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r. Sistemik bulgular\u0131n olmas\u0131 ve klinik durumu k\u00f6t\u00fcle\u015ftirebilecek ek komorbiditeler, imm\u00fcns\u00fcpresyon, b\u00f6brek yetmezli\u011fi, \u015fiddetli hiperglisemi, y\u00fcksek CRP, lenf\u00f6dem, ven\u00f6z yetmezlik gibi durumlar hastaneye yatmay\u0131 gerektirebilir. Ek olarak, ayakta hasta y\u00f6netiminin ba\u015far\u0131s\u0131z olmas\u0131, cerrahi de\u011ferlendirme gereklili\u011fi veya antibiyotik tedavisinin ayarlanmas\u0131 i\u00e7in hasta acil serviste de\u011ferlendirilmelidir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Komplike Diyabetik Ayak Enfeksiyonu Klinik Y\u00f6netimi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"857\" src=\"https:\/\/tatd.org.tr\/geriatri\/wp-content\/uploads\/sites\/14\/2023\/01\/a766b5af6590104ba3c7c0d529c6cba6-1-1024x857.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-477\" srcset=\"https:\/\/tatd.org.tr\/geriatri\/wp-content\/uploads\/sites\/14\/2023\/01\/a766b5af6590104ba3c7c0d529c6cba6-1-1024x857.jpg 1024w, https:\/\/tatd.org.tr\/geriatri\/wp-content\/uploads\/sites\/14\/2023\/01\/a766b5af6590104ba3c7c0d529c6cba6-1-300x251.jpg 300w, https:\/\/tatd.org.tr\/geriatri\/wp-content\/uploads\/sites\/14\/2023\/01\/a766b5af6590104ba3c7c0d529c6cba6-1-768x643.jpg 768w, https:\/\/tatd.org.tr\/geriatri\/wp-content\/uploads\/sites\/14\/2023\/01\/a766b5af6590104ba3c7c0d529c6cba6-1-1536x1285.jpg 1536w, https:\/\/tatd.org.tr\/geriatri\/wp-content\/uploads\/sites\/14\/2023\/01\/a766b5af6590104ba3c7c0d529c6cba6-1-2048x1714.jpg 2048w, https:\/\/tatd.org.tr\/geriatri\/wp-content\/uploads\/sites\/14\/2023\/01\/a766b5af6590104ba3c7c0d529c6cba6-1-753x630.jpg 753w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>\u0130lk de\u011ferlendirmede sistemik bulgular, ciddi bir enfeksiyon bulgusu veya ayaktan tedavide ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k durumu varsa, enfeksiyon komplike olarak kabul edilmeli ve buna y\u00f6nelik klinik basamaklar uygulanmal\u0131d\u0131r. Sistemik bulgular, SIRS kriterlerinin varl\u0131\u011f\u0131 veya hastaneye yat\u0131\u015f gerektiren herhangi bir komorbid durumun varl\u0131\u011f\u0131 olarak tan\u0131mlanmakta. SIRS kriterleri varsa (a\u015fa\u011f\u0131dakilerden en az ikisi) en az ikisi varsa enfeksiyon kayna\u011f\u0131 i\u00e7in kapsaml\u0131 bir de\u011ferlendirme ve sepsis tedavisi ba\u015flat\u0131lmal\u0131d\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>V\u00fccut \u0131s\u0131s\u0131 &gt;38\u00b0C veya &lt;36\u00b0C<\/li>\n\n\n\n<li>Kalp h\u0131z\u0131 &gt;90 at\u0131m\/dk<\/li>\n\n\n\n<li>Solunum h\u0131z\u0131 &gt;20 soluk\/dk veya Paco2 &lt;32mmHg<\/li>\n\n\n\n<li>WBC &gt;12 000 veya &lt;4000 cu\/mm<sup>3<\/sup>&nbsp;veya %10 bant formasyonu<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Komorbiditelerin y\u00f6netilmesi, s\u0131v\u0131 res\u00fcsitasyonun yap\u0131labilmesi, metabolik anormallikleri d\u00fczeltilmesi, parenteral olarak geni\u015f spektrumlu antibiyotiklerin ba\u015flanabilmesi ve olas\u0131 cerrahi giri\u015fimler i\u00e7in haz\u0131rl\u0131k amac\u0131 ile hasta yat\u0131r\u0131larak takip edilmelidir. \u0130lk de\u011ferlendirmede sepsis ve\/veya nekrotizan yumu\u015fak doku enfeksiyonu bulgular var ise, uzuv ve hayat\u0131 tehdit eden enfeksiyonlar\u0131n y\u00f6netimi i\u00e7in hastane politikas\u0131na uygun olarak acil cerrahi kons\u00fcltasyon istenmelidir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Vask\u00fcler De\u011ferlendirme<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Diyabetik ayak \u00fclserinden \u015f\u00fcphelenilen t\u00fcm hastalar periferik arter hastal\u0131\u011f\u0131 (PAH) a\u00e7\u0131s\u0131ndan incelenmelidir. PAH&#8217;li hastalarda, istirahat a\u011fr\u0131s\u0131 ve topallama gibi PAH\u2019nin klasik semptomlar\u0131 olmayabilir. Diyabetiklerin %50&#8217;ye varan bir k\u0131sm\u0131n\u0131n te\u015fhis edilmemi\u015f veya altta yatan PAH&#8217;ye sahip olabilece\u011fi tahmin edilmektedir&nbsp;(1). Diyabetik hastada PAH&#8217;i d\u0131\u015flamada tek ba\u015f\u0131na klinik de\u011ferlendirme yeterli de\u011fildir ve hi\u00e7bir yatak ba\u015f\u0131 testin tek ba\u015f\u0131na PAH\u2019i g\u00fcvenilir bir \u015fekilde d\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131 kan\u0131tlanmam\u0131\u015ft\u0131r. Ankle-brakial indeks (ABI), PAH&#8217;nin saptanmas\u0131nda kolay uygulanan, invaziv olmayan bir test olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r. PAH&#8217;nin saptanmas\u0131ndaki duyarl\u0131l\u0131k ve \u00f6zg\u00fcll\u00fck, Toe-brakial indeks (TBI) ve el tipi Doppler pedal dalga formlar\u0131n\u0131n de\u011ferlendirmesinin dahil edilmesiyle artar. IDGWF, ABI 0,9 ile 1,3 aras\u0131nda, TBI \u2265 0,75 ve trifazik pedal Doppler dalga formlar\u0131 var ise PAH tan\u0131s\u0131n\u0131n daha az olas\u0131 oldu\u011funu bildirmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Doppler dalga formlar\u0131n\u0131n yorumlanmas\u0131, pek \u00e7ok kurumda bulunmayabilecek yetenekli bir uzman gerektirdi\u011finden, m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funda elde ta\u015f\u0131nabilir bir Doppler ile hastan\u0131n de\u011ferlendirilmesi ile birlikte ABI ve TBI \u00f6l\u00e7\u00fcmlerinin yap\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6neriyoruz. \u0130nvaziv olmayan testlerde tespit edilen herhangi bir anormallik, daha ileri tetkik ve olas\u0131 cerrahi m\u00fcdahale i\u00e7in bir vask\u00fcler cerrahla kons\u00fcltasyon yap\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektirmektedir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Komplike Olmayan Diyabetik Ayak Enfeksiyon Yolu<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"748\" src=\"https:\/\/tatd.org.tr\/geriatri\/wp-content\/uploads\/sites\/14\/2023\/01\/47a0a89583d46ae4cac15f8c435c8fdf-1-1024x748.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-478\" srcset=\"https:\/\/tatd.org.tr\/geriatri\/wp-content\/uploads\/sites\/14\/2023\/01\/47a0a89583d46ae4cac15f8c435c8fdf-1-1024x748.jpg 1024w, https:\/\/tatd.org.tr\/geriatri\/wp-content\/uploads\/sites\/14\/2023\/01\/47a0a89583d46ae4cac15f8c435c8fdf-1-300x219.jpg 300w, https:\/\/tatd.org.tr\/geriatri\/wp-content\/uploads\/sites\/14\/2023\/01\/47a0a89583d46ae4cac15f8c435c8fdf-1-768x561.jpg 768w, https:\/\/tatd.org.tr\/geriatri\/wp-content\/uploads\/sites\/14\/2023\/01\/47a0a89583d46ae4cac15f8c435c8fdf-1-1536x1121.jpg 1536w, https:\/\/tatd.org.tr\/geriatri\/wp-content\/uploads\/sites\/14\/2023\/01\/47a0a89583d46ae4cac15f8c435c8fdf-1-2048x1495.jpg 2048w, https:\/\/tatd.org.tr\/geriatri\/wp-content\/uploads\/sites\/14\/2023\/01\/47a0a89583d46ae4cac15f8c435c8fdf-1-863x630.jpg 863w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Sistemik tutulum veya ciddi enfeksiyon bulgular\u0131 olmayan diyabetik ayak \u00fclseri i\u00e7in, ayaktan tedavi y\u00f6netimine giden daha basit bir yol \u00f6nerilmi\u015ftir. Lokalize yara enfeksiyonlar\u0131nda, yara yata\u011f\u0131n\u0131n irrigasyonu ile keskin eksizyonel debridman yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Yaralar\u0131n y\u00fczeyel k\u0131sm\u0131 genellikle, sorumlu patojenle uyumlu olmayan y\u00fcksek d\u00fczeyde kontaminant bakteri i\u00e7erdi\u011fi iyi bilinmektedir. Daha iyi bir k\u00fclt\u00fcr \u00f6rne\u011fi, derin doku veya kemi\u011fin dahil edilmesi gerekir, ancak bunlar da s\u0131kl\u0131kla polimikrobiyaldir. Yak\u0131n zamanda antibiyotik tedavisi almam\u0131\u015f hastalarda kemik tutulumunun olmad\u0131\u011f\u0131 komplike olmayan lokal yumu\u015fak doku enfeksiyonlar\u0131 i\u00e7in, 1-2 hafta aerobik gram-pozitif patojenleri (\u03b2-hemolitik streptokoklar ve Staphylococcus aureus) hedef alan ampirik oral antibiyotik tedavisi \u00f6nerilir. Etken patojeni hedef alan kesin tedavi, al\u0131nan k\u00fclt\u00fcr sonu\u00e7lar\u0131na g\u00f6re d\u00fczenlenmelidir. Yava\u015f iyile\u015fen bir yumu\u015fak doku enfeksiyonu nedeniyle uzam\u0131\u015f antibiyotik tedavisi gereken hastalarda, antibiyotik rejimindeki ayarlamalar enfeksiyon hastal\u0131klar\u0131 uzman\u0131 \u00f6nerilerine g\u00f6re yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Antibiyotik tedavisinin iyile\u015fmeye katk\u0131s\u0131 oldu\u011funu destekleyen g\u00fcncel veriler olmad\u0131\u011f\u0131ndan, klinik olarak enfekte olmam\u0131\u015f \u00fclserler i\u00e7in herhangi bir antibiyotik tedavisi ba\u015flanmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Osteomiyelit De\u011ferlendirmesi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Prob-kemik testi, \u00fclserin derinli\u011fini ve olas\u0131 kemik tutulumunu belirlemenin basit ve etkili bir yoludur. Yaraya nazik\u00e7e sokulan steril, k\u00fcnt, metal bir prob kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, pozitif test, de\u011ferlendirici taraf\u0131ndan kaya gibi sert ve kumlu bir yap\u0131 saptanmas\u0131 olarak tan\u0131mlan\u0131r. Bir kemik enfeksiyonunu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcren en yararl\u0131 kan testi, genellikle y\u00fcksek bir CRP ile birlikte &gt;70 mm\/s&#8217;de y\u00fcksek bir eritrosit sedimantasyon h\u0131z\u0131d\u0131r. Osteomiyelit d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcren d\u00fcz grafi bulgular (\u00d6r; kemik erozyonu, periosteal reaksiyon ve demineralizasyon), pozitif prob-kemik testi ve y\u00fcksek inflamatuar belirte\u00e7ler ile birlikte ileri g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme olmaks\u0131z\u0131n osteomiyelit tan\u0131s\u0131 konulabilir. Enfekte kemi\u011fin cerrahi rezeksiyonu alt\u0131n standart olarak kabul edilse de, kan\u0131tlar son zamanlarda uygun \u015fekilde se\u00e7ilmi\u015f hastalarda antibiyotik tedavisinin etkili bir tedavi se\u00e7ene\u011fi oldu\u011funu g\u00f6stermi\u015ftir. Geleneksel olarak parenteral antibiyotikler tedavide kullan\u0131lmas\u0131na ra\u011fmen, son kan\u0131tlar kemikte y\u00fcksek biyoyararlan\u0131ma sahip oral antibiyotik tedavisinin kabul edilebilir bir alternatif oldu\u011funu g\u00f6stermektedir&nbsp;(4).<\/p>\n\n\n\n<p>Enfekte kemikten cerrahi veya transk\u00fctan\u00f6z y\u00f6ntemlerle biyopsi al\u0131nmas\u0131, neden olan patojeni kesin olarak tan\u0131mlamak i\u00e7in yayg\u0131n olarak kabul edilen bir uygulama olsa da, akut ortamda \u00f6nemli pratik k\u0131s\u0131tl\u0131l\u0131klar\u0131 vard\u0131r. \u0130lk olarak, prosed\u00fcr bir ameliyathanede yap\u0131l\u0131rsa \u00f6nemli koordinasyon, deneyim ve maliyet gerektirir. D\u00fczg\u00fcn toplanm\u0131\u015f bir aseptik numune, S aureus gibi tek bir patojeni tan\u0131mlarsa veya \u00fclser ampirik antibiyotik tedavisine uygun \u015fekilde yan\u0131t veriyorsa, biyopsiye gerek olmayabilir. Biyopsiyi tan\u0131n\u0131n \u015f\u00fcpheli oldu\u011fu veya yeterli tedaviye ra\u011fmen ilk birka\u00e7 hafta i\u00e7inde iyile\u015fmeyen yaralar i\u00e7in kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6neriyoruz. Osteomiyelitli komplike olmayan diyabetik ayak \u00fclseri olan dikkatle se\u00e7ilmi\u015f bir hastada, lokal yara bak\u0131m\u0131 ve bo\u015faltma ile birlikte ampirik oral antibiyotik tedavisi kabul edilebilir bir tedavi se\u00e7ene\u011fidir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Yatak Ba\u015f\u0131 Debridman\u0131 ve Ayaktan Tedavi Y\u00f6netimi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7e\u015fitli debridman y\u00f6ntemleri olmas\u0131na ra\u011fmen, \u00fclserin keskin eksizyonel debridman\u0131 etkili, kolayca bulunabilen ve ucuz bir tekniktir. Debridman\u0131n ama\u00e7lar\u0131 aras\u0131nda periferik hiperkeratotik kallus, yabanc\u0131 kal\u0131nt\u0131, cans\u0131z nekrotik dokunun \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve iyile\u015fmeyi desteklemek i\u00e7in geride temiz ve canl\u0131 doku b\u0131rakarak bakteri y\u00fck\u00fcn\u00fcn azalt\u0131lmas\u0131 bulunur.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Yaray\u0131 korumak i\u00e7in debridmandan sonra yap\u0131\u015fmayacak \u015fekilde bir pansuman yap\u0131l\u0131r. Ortez se\u00e7imini basitle\u015ftirmek i\u00e7in, \u00f6zellikle acil servise ba\u015fvuran bir\u00e7ok vakan\u0131n enfeksiyon a\u00e7\u0131s\u0131ndan s\u0131k s\u0131k izlenmesini gerektirece\u011fi varsay\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan, diz hizas\u0131nda \u00e7\u0131kar\u0131labilir bir bas\u0131n\u00e7 azaltma cihaz\u0131 \u00f6nerilir. Son olarak, diyabetin s\u00fcrekli tedavisi i\u00e7in yara bak\u0131m klini\u011fine, diyabetik ayak ile ilgilenen bir uzmana ve birinci basamak hekimine y\u00f6nlendirilerek ayaktan hasta takibi d\u00fczenlenir. Ekstremitede azalm\u0131\u015f perf\u00fczyon endi\u015fesi varsa, invasiv olmayan testleri yap\u0131lmal\u0131 ve anormal ise bir vask\u00fcler uzmana sevk edilmelidir. Osteomiyelit gibi uzun s\u00fcreli antibiyotik tedavisinin \u00f6nerildi\u011fi durumlarda, k\u00fclt\u00fcr sonu\u00e7lar\u0131na g\u00f6re \u00f6zelle\u015fmi\u015f antibiyotik tedavisinin planlanmas\u0131 i\u00e7in enfeksiyon hastal\u0131klar\u0131 uzman\u0131n\u0131n y\u00f6nlendirilmelidir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Son S\u00f6z<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Diyabetik ayak ve buna ba\u011fl\u0131 geli\u015fen enfeksiyonlar y\u00f6netimi zor vakalard\u0131r. Bu hastalar\u0131n y\u00f6netiminde multidisipliner ve net algoritmik yakla\u015f\u0131m zorunludur. Bu yaz\u0131da belirtilen algoritmik yakla\u015f\u0131mlar \u00fclkemiz i\u00e7in her zaman uygulanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayabiliyor. Bu nedenle hastaneler d\u00fczeyinde hekimler aras\u0131 i\u015f birli\u011fi artt\u0131r\u0131lmal\u0131, net ve basit algoritmalar geli\u015ftirilmeli ve acil servisteki hasta y\u00f6netimi netle\u015ftirilmelidir. Aksi taktirde acil serviste gereksiz tetkiklerin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131, uzun s\u00fcre hastalar\u0131n takip edildi\u011fi ve hastan\u0131n uygun tedaviye ula\u015fmada zorland\u0131\u011f\u0131 uygulamalar devam edecektir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kaynaklar<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>1.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Haghverdian JC, Noori N, Hsu AR. Clinical Pathway for the Management of Diabetic Foot Infections in the Emergency Department. Foot Ankle Orthop. 2023 Jan;8(1):247301142211481.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>2.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Musuuza J, Sutherland BL, Kurter S, Balasubramanian P, Bartels CM, Brennan MB. A systematic review of multidisciplinary teams to reduce major amputations for patients with diabetic foot ulcers. J Vasc Surg. 2020 Apr;71(4):1433-1446.e3.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>3.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Hicks CW, Canner JK, Karagozlu H, Mathioudakis N, Sherman RL, Black JH, et al. Quantifying the costs and profitability of care for diabetic foot ulcers treated in a multidisciplinary setting. J Vasc Surg. 2019 Jul;70(1):233\u201340.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>4.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Spellberg B, Lipsky BA. Systemic Antibiotic Therapy for Chronic Osteomyelitis in Adults. Clin Infect Dis. 2012 Feb 1;54(3):393\u2013407.&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Merhabalar! Diyabetik ayak yaralar\u0131 ve bu yaralara ba\u011fl\u0131 geli\u015fen enfeksiyonlar acil serviste s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z olgular. Diyabetik ayak yaralar\u0131 kronik zeminde geli\u015fmesine ra\u011fmen,&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1185,"featured_media":479,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[1,10014],"tags":[],"class_list":["post-474","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","category-akademik-blog-yazisi"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/geriatri\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/474","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/geriatri\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/geriatri\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/geriatri\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1185"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/geriatri\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=474"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/geriatri\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/474\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/geriatri\/wp-json\/wp\/v2\/media\/479"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/geriatri\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=474"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/geriatri\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=474"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/geriatri\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=474"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}