{"id":399,"date":"2022-02-14T08:46:35","date_gmt":"2022-02-14T05:46:35","guid":{"rendered":"https:\/\/tatd.org.tr\/geriatri\/?p=399"},"modified":"2022-02-14T08:46:35","modified_gmt":"2022-02-14T05:46:35","slug":"geriatrik-hastalarda-ilac-secimi-ve-coklu-ilac-kullanimi-sorunu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tatd.org.tr\/geriatri\/genel\/geriatrik-hastalarda-ilac-secimi-ve-coklu-ilac-kullanimi-sorunu\/","title":{"rendered":"Geriatrik Hastalarda \u0130la\u00e7 Se\u00e7imi ve \u00c7oklu \u0130la\u00e7 Kullan\u0131m\u0131 Sorunu"},"content":{"rendered":"

Toplum geneline g\u00f6re geratrik ya\u015f grubu hem re\u00e7eteli hem de re\u00e7etesiz ila\u00e7 kullan\u0131m\u0131nda en \u00f6n s\u0131rada yer al\u0131rlar. \u0130lerleyen ya\u015fla beraber artan komorbidite sorunu ila\u00e7 kullan\u0131m\u0131n\u0131 da art\u0131rmaktad\u0131r. ABD, \u0130ngiltere ve yurdumuzdaki verilerde tam ayn\u0131 rakamlar olmasa bile 65 ya\u015f \u00fczeri pop\u00fclasyondakilerin ortalama %70\u2019 i be\u015f ila\u00e7tan \u00e7ok ilac\u0131 ayn\u0131 anda tedavileri i\u00e7in kullanmak zorundad\u0131rlar. D\u00fcnyada ortalama olarak t\u00fcketilen ila\u00e7lar\u0131n yakla\u015f\u0131k yar\u0131s\u0131n\u0131 65 ya\u015f \u00fczeri insanlar t\u00fcketmektedir. Bu rakamlara alternatif t\u0131p \u00fcr\u00fcnleri, herbal ila\u00e7lar veya aktar \u00fcr\u00fcnleri ise dahil de\u011fildir. \u0130la\u00e7 end\u00fcstrisi de bu ya\u015f grubuna \u00f6zel pazarlama tekniklerini g\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e geli\u015ftirmektedir.<\/p>\n

\u0130laca ba\u011fl\u0131 yan etkilerin acil t\u0131pta g\u00f6zlenen klinik prezentasyonlar\u0131:<\/u><\/p>\n

Acil servislere ba\u015fvuran ya\u015fl\u0131 hastalarda, kendi kulland\u0131klar\u0131 ila\u00e7lara ba\u011fl\u0131 yani iyatrojenik patolojiler \u00f6nemli t\u0131bbi sorunlar\u0131n i\u00e7inde yer almaktad\u0131r. D\u00fc\u015fmeler (hipotansif ila\u00e7lara sekonder d\u00fc\u015fme ve kal\u00e7a k\u0131r\u0131\u011f\u0131), gastrointestinal sistem veya santral sinir sistemi kanamalar\u0131 (antikoag\u00fclan veya antitrombositer ila\u00e7 alan hastalarda), akut konf\u00fczyonel durum (antikolinerjik ajan alanlarda), hipoglisemi (diabet ila\u00e7lar\u0131na sekonder) g\u00fcnl\u00fck pratikte g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz ay\u0131r\u0131c\u0131 tan\u0131 gereken klinik tablolard\u0131r (Tablo-1). Dar terap\u00f6tik indeksi olan ila\u00e7lar\u0131n toksitesi, \u00f6zellikle warfarin ve digoksin kullanan ya\u015fl\u0131 hastalarda yo\u011fun bak\u0131m s\u00fcrecine giden sorunlar yaratabilir.<\/p>\n

Ya\u015flanma s\u00fcresince <\/u>de\u011fi\u015fen parametreler:<\/u><\/p>\n

Ya\u015flanma s\u00fcreci ila\u00e7lar\u0131n farmakokineti\u011fini yani absorbsiyon, distrib\u00fcsyon, metabolizma ve eliminasyonu bozmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca ila\u00e7lar\u0131n farmakodinami\u011fi yani ila\u00e7lar\u0131n doku ve organ sistemleri \u00fczerindeki etkisi ya\u015fla de\u011fi\u015fmektedir. Bu etkiler sonucu normal terap\u00f6tik dozlarda bile istenenden az veya \u00e7ok fizyolojik yan\u0131tlar geli\u015febilir. Hi\u00e7 beklenmeyen fizyolojik yan\u0131tlar da ortaya \u00e7\u0131kabilir. Sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015flanan bireylerde bahsedilen fizyolojik de\u011fi\u015fimler klinikte \u00e7ok fark edilmez. Ancak farmakokineti\u011fi etkileyen ila\u00e7lar ile birlikte di\u011fer ila\u00e7lar\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 sorunu, yani polifarmasi sorunu bu ya\u015f grubunun tedavilerinde \u00f6nem arz eder. \u00d6zellikle antikolinerjik \u00f6zelli\u011fi fazla olan ve gastrointestinal motiliteyi etkileyen ila\u00e7lar birlikte kullan\u0131lan di\u011fer t\u00fcm ila\u00e7lar\u0131n kineti\u011fini etkiler. Otonom sinir sistemi \u00fczerinden etkileri veya yan etkileri olan t\u00fcm \u00e7oklu ila\u00e7 al\u0131mlar\u0131nda bu sorunu g\u00f6rmekteyiz. Geriatrik ya\u015f grubu t\u00fcm d\u00fcnyada en \u00e7ok acil servisler \u00fczerinden sa\u011fl\u0131k hizmeti alan ve sosyal olarak acil servis d\u0131\u015f\u0131nda takibi zor olan hastalar grubu oldu\u011fu i\u00e7in Acil T\u0131p uzmanlar\u0131 olarak \u201cpolifarmasi\u201d sorununu bilmek ve tan\u0131mak zorunday\u0131z.<\/p>\n

Ya\u015fa ba\u011fl\u0131 fizyolojik ve farmakolojik de\u011fi\u015fiklikler:<\/u><\/p>\n

Ya\u015fa ba\u011fl\u0131 fizyolojik ve farmakolojik de\u011fi\u015fikliklerde \u00f6nce da\u011f\u0131l\u0131m hacmi (Vd) de\u011fi\u015fikliklerini hat\u0131rlamak gerekir. Ya\u015flanma sonucunda v\u00fccutta kas k\u00fctlesi azal\u0131p, ya\u011f artmaktad\u0131r. Ya\u011fda eriyen ila\u00e7lar\u0131n da\u011f\u0131l\u0131m hacmi (Vd)v\u00fccutta ya\u011f artt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in artar. Bu ila\u00e7lara \u00f6rnek olarak morfin, benzodiyazepinler, antipsikotikler ve amitriptilini verebiliriz. Bu ila\u00e7lar ya\u011fda birikip ge\u00e7 elimine olurlar ve uzam\u0131\u015f etkileri vard\u0131r. Suda eriyen ila\u00e7lar\u0131n da\u011f\u0131l\u0131m hacmi (Vd) v\u00fccutta su kompartman\u0131 ile beraber azalmaktad\u0131r. Lityum, teofillin ve gentamisin bu gruba iyi \u00f6rneklerdir. Ya\u011f dokusu artt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, lipofilik ila\u00e7lar\u0131n Vd ve yar\u0131lanma \u00f6mr\u00fc artar. Hidrofilik ila\u00e7lar\u0131n serum konsantrasyonu artar, \u00e7\u00fcnk\u00fc total v\u00fccut suyu azal\u0131r. Ya oral al\u0131mda azalmaya ba\u011fl\u0131 olarak veya serum protein \u00fcretimi azald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in proteine ba\u011flanan ila\u00e7lar\u0131n serbest k\u0131sm\u0131 artar. Hepatik kan ak\u0131m\u0131 azald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, karaci\u011ferde ilk ge\u00e7i\u015f (first pass) etkisi azal\u0131r, hepatik klirens ge\u00e7 ba\u015flar. \u0130la\u00e7lar \u00e7o\u011funlukla plazma proteine (albumin veya \u03b1-1 glikoprotein) ba\u011fl\u0131 iken inaktif kabul edilmektedir. Serum albumin d\u00fczeyi kronik hastal\u0131klar ve ya\u015fl\u0131l\u0131k sonucunda azald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in aktif serbest ila\u00e7 d\u00fczeyi artmakta, toksite geli\u015fimi h\u0131zlanmaktad\u0131r. Ya\u015fl\u0131l\u0131kta fizyolojik nedenlere ba\u011fl\u0131 etkisi, toksisitesi ve da\u011f\u0131l\u0131m hacmi (Vd) belirgin oranda artan ila\u00e7lara \u00f6rnek olarak; warfarin, benzodiyazepinler, antipsikotikler, nonsteroid antienflamatuar ila\u00e7lar ve fenitoini g\u00f6sterebiliriz. Bu ila\u00e7lar\u0131n Vd’si hipoalb\u00fcminemi ile artar; b\u00f6ylece bunlar\u0131n eliminasyon yar\u0131 \u00f6m\u00fcrlerini, toksisite ve yan etki potansiyelini artt\u0131r\u0131r. \u00d6zellikle nonsteroid antienflamatuar ila\u00e7lar her ne kadar masum g\u00f6r\u00fcnse de, b\u00f6brek fonksiyonlar\u0131 \u00fczerinde \u00e7ok olumsuz etkileri vard\u0131r. M\u00fcmk\u00fcnse analjezik olarak ba\u015fka grup ila\u00e7 geriatrik ya\u015f grubunda verilmeli ve nonsteroid antienflamatuar ila\u00e7lar ile polifarmasi yap\u0131lmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Geriatrik hastada \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde ilk ge\u00e7i\u015f hepatik ekstraksiyon ve metabolizmaya maruz kalanlar d\u0131\u015f\u0131ndaki \u00e7o\u011fu ilac\u0131n sistemik biyoyararlan\u0131m\u0131, normal ya\u015flanmadan etkilenmez. \u00d6rne\u011fin; morfin, buprenorfin, midazolam, propranolol, nitratlar, verapamil ve trisiklik antidepresanlar ilk ge\u00e7i\u015f metabolizmas\u0131n\u0131n yava\u015flamas\u0131 y\u00fcz\u00fcnden etkileri de\u011fi\u015fen ila\u00e7lard\u0131r. Karaci\u011ferde fonksiyonel ve kan ak\u0131\u015f\u0131ndaki %30’a kadar olan ya\u015fa ba\u011fl\u0131 azalmalar sonucunda hepatik ekstraksiyon azal\u0131r ve y\u00fcksek sistemik biyoyaralan\u0131m olu\u015fur. Nitrat veya verapamil gibi ila\u00e7lar verildi\u011fi zaman sistemik biyoyararlan\u0131m artm\u0131\u015f oldu\u011fu i\u00e7in ilac\u0131n etkisi artar; ya\u015fl\u0131 hastalarda hipotansiyona sekonder presenkop veya senkop gibi ciddi tablolar g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Otonom sinir sisteminde yan etkileri olan bu t\u00fcr ila\u00e7lar\u0131n ba\u015flang\u0131\u00e7 dozlar\u0131, ya\u015fl\u0131 hastalarda dikkatli ayarlanmal\u0131d\u0131r. \u201cStart low and go slow\u201d yani \u201cd\u00fc\u015f\u00fck ba\u015fla ve yava\u015f git\u201d ilkesine g\u00f6re tedavi ba\u015flat\u0131l\u0131r. Halihaz\u0131rda bir ila\u00e7 kullanan hastalara akut bir olay sonras\u0131 ila\u00e7 ba\u015flarken polifarmasiye ba\u011fl\u0131 yan etki g\u00f6r\u00fclmemesi i\u00e7in bu ilkeden taviz verilmemelidir (Tablo-2). \u00d6rne\u011fin enfeksiyon ge\u00e7iren ya\u015fl\u0131 hastada kulland\u0131\u011f\u0131 ila\u00e7lar\u0131 kontrol ederek, antibiyotik tedavisi ba\u015flanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Geriatrik hastada ila\u00e7 yazma kriterleri:<\/u><\/p>\n

\u00c7e\u015fitli hastalarda re\u00e7ete yazma g\u00f6stergeleri, ya\u015fl\u0131 hastalarda olas\u0131 uygunsuz re\u00e7ete yazma \u00f6rneklerini vurgulamak i\u00e7in tasarlanm\u0131\u015ft\u0131r ve bu ama\u00e7la Beers Kriterleri<\/em> ve STOPP\/START Kriterleri<\/em> literat\u00fcrde s\u0131k\u00e7a kullan\u0131lmaktad\u0131r. Beers kriterleri, ya\u015fl\u0131 hastalarda tan\u0131 ve ka\u00e7\u0131n\u0131lmas\u0131 gereken ila\u00e7 listelerini i\u00e7ermektedir. STOPP\/START kriterleri, ila\u00e7-ila\u00e7 etkile\u015fimleri ve ila\u00e7-hastal\u0131k etkile\u015fimi potansiyeli olan ya\u015fl\u0131 ki\u015filerde ila\u00e7lardan ka\u00e7\u0131n\u0131lmas\u0131 gereken veya dikkatle kullan\u0131lmas\u0131 gereken durumlar\u0131 vurgulayan kriterleri tan\u0131mlar. STOPP\/START kriterleri \u00f6zellikle ila\u00e7 yan etkilerine g\u00f6re tedaviye y\u00f6n verir (1, 2).<\/p>\n

Tablo-1:<\/strong> Geriatrik hastalar\u0131n acil servise ba\u015fvurma nedenlerinden olan istenmeyen etkilerin ila\u00e7 s\u0131n\u0131f\u0131na g\u00f6re da\u011f\u0131l\u0131m\u0131.<\/p>\n

\n\n\n\n\n\n\n\n
\u0130lac\u0131n s\u0131n\u0131f\u0131<\/strong><\/td>\n\u0130stenmeyen etkiler<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n
Hematolojik ajanlar, antikoag\u00fclanlar, antitrombositler<\/td>\nG\u0130S kanamalar\u0131, \u2191 INR, anormal hemogram, pete\u015fi, purpura, hematomlar<\/td>\n<\/tr>\n
Endokrin ajanlar<\/td>\nAMS ile prezente olan hipoglisemi, di\u011fer bilin\u00e7 kayb\u0131, n\u00f6betler.<\/td>\n<\/tr>\n
Kardiyovask\u00fcler ajanlar<\/td>\nElektrolit veya s\u0131v\u0131 hacmi sorunlar\u0131, letarji, aritmiler, kan bas\u0131nc\u0131 anomalileri, alerjik reaksiyonlar, ortostatik hipotansiyon<\/td>\n<\/tr>\n
SSS ajanlar\u0131<\/td>\nAMS, d\u00fc\u015fmeler veya di\u011fer travmalar, halsizlik, senkop, dispne, solunum yetmezli\u011fi<\/td>\n<\/tr>\n
Antibiyotikler<\/td>\nAlerjik reaksiyonlar, G\u0130S yan etkileri, solunum yetmezli\u011fi gibi idyosinkratik reaksiyonlar<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table><\/div>\n

(AMS: Mental durum de\u011fi\u015fikli\u011fi, G\u0130S: Gastrointestinal sistem, SSS: Santral sinir sistemi)<\/p>\n

Tablo-2:<\/strong> Geriatrik ya\u015f grubunda klinik olarak \u00f6nem ta\u015f\u0131yan ila\u00e7-ila\u00e7 etkile\u015fimleri ve s\u0131k g\u00f6r\u00fclen istenmeyen yan etkilerin \u00f6rnekleri.<\/p>\n

\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
\u0130la\u00e7 1<\/strong><\/td>\n\u0130la\u00e7 2<\/strong><\/td>\nEtkile\u015fim<\/strong><\/td>\nEtki <\/strong><\/td>\n<\/tr>\n
Antihipertansif ajan<\/td>\nVazodilat\u00f6r, antipsikotik, TAD<\/td>\n\u2191hipotansif etki<\/td>\nOrtostatik hipotansiyon, d\u00fc\u015fme<\/td>\n<\/tr>\n
Antihipertansif ajan<\/td>\nNSAII<\/td>\nNSAII hipotansiflerin etkisini kald\u0131r\u0131r<\/td>\n\u2193antihipertansif etki<\/p>\n

 <\/td>\n<\/tr>\n

K+ tutucu di\u00fcretik<\/td>\nACE inhibit\u00f6rleri<\/td>\nKombine K+ tutucu etki<\/td>\n\u2193Renal fonksiyon, \u2191K+<\/td>\n<\/tr>\n
Digoksin<\/td>\nDi\u00fcretikler<\/td>\nDi\u00fcretik ila\u00e7la ind\u00fcklenen hipokalemi<\/td>\nAritmi, toksisite<\/td>\n<\/tr>\n
Digoksin<\/td>\nAmiadoron, diltizem, verapamil<\/td>\n\u2193digoksin klerensi<\/td>\nAritmi, toksisite<\/td>\n<\/tr>\n
Fenitoin<\/td>\nC-P450 inhibit\u00f6rleri<\/td>\n\u2193fenitoin klerensi<\/p>\n

 <\/td>\n

\u2191fenitoin etkisi<\/td>\n<\/tr>\n
Tiroksin<\/td>\nC-P450 ind\u00fckleyicileri<\/td>\n\u2191tiroksin klerensi<\/td>\n\u2193tiroksin etkisi<\/p>\n

 <\/td>\n<\/tr>\n

Lityum<\/td>\nNSAII, di\u00fcretikler<\/td>\n\u2193lityum klerensi<\/p>\n

 <\/td>\n

Aritmi, toksisite<\/p>\n

 <\/td>\n<\/tr>\n

Fenotiazin<\/td>\nAntikolinerjikler<\/td>\n\u2191antikolinerjik etki<\/p>\n

 <\/td>\n

Konfuzyon, kab\u0131zl\u0131k,idrar retansiyonu, \u2193 sekresyon<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table><\/div>\n

(NSAII= Nonsteroid antiinflamatuar ila\u00e7, ACE: Anjiotensin d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc enzim, K: Potasyum)<\/p>\n

Ya\u015fl\u0131larda polifarmasinin istenmeyen sonu\u00e7lar\u0131:<\/u><\/p>\n

    \n
  1. \u0130stenmeyen ila\u00e7 yan etkileri ve etkile\u015fimleri artar.<\/li>\n
  2. Net klinik endikasyon olmadan verilen ve gereksiz ila\u00e7 re\u00e7etesi artar.<\/li>\n
  3. Bir ilac\u0131n yan etkilerinden dolay\u0131, ba\u015fka bir ila\u00e7 yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in artarak giden bir k\u0131s\u0131r d\u00f6ng\u00fc geli\u015fir.<\/li>\n
  4. Geriatrik sendromlar\u0131n insidans\u0131 artar. Kognitif gerileme, delirium, demansta ilerleme, parkinsonizm, fonksiyonel kay\u0131plar veya d\u00fc\u015fmeler olur.<\/li>\n
  5. Tedavi rejimine uyumsuzluk artar ve hasta uyumu azal\u0131r.<\/li>\n
  6. Tedavi maliyetleri artar.<\/li>\n
  7. Kaynak kullan\u0131m\u0131 maliyeti artar.<\/li>\n<\/ol>\n

    Ya\u015fl\u0131da kontrols\u00fcz veya takipsiz verilmeyecek ila\u00e7lar vard\u0131r ve b\u00f6brek fonksiyonlar\u0131, karaci\u011fer fonksiyonlar\u0131 gibi metabolik testler yap\u0131lmadan kronik kullan\u0131lacak ila\u00e7lar verilmemelidir. Kreatinin klirensi bilinmedik hastaya ila\u00e7 ba\u015flanmamal\u0131d\u0131r; \u00e7\u00fcnk\u00fc kreatinin klirensi 60 ml\/dk alt\u0131nda olan hastalarda renal doz ayarlanmas\u0131 gerekir. Acil T\u0131pta geriatrik ya\u015f grubunda \u00f6zellikle s\u0131k yaz\u0131lan nonsteroid anti inflamatuar ila\u00e7lar ve antihipertansif ila\u00e7lar uzun d\u00f6nemde zararl\u0131 olabilmektedir. Bu y\u00fczden ya\u015fl\u0131 hastalarda, Beers kriterleri ve STOPP\/START kriterleri gibi mevcut uluslararas\u0131 k\u0131lavuzlar\u0131 kullanmak faydal\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n

    \u00d6zet:<\/u><\/strong><\/p>\n

    Acil T\u0131pta geriatrik hastalar i\u00e7in ba\u015fl\u0131ca \u00f6nerileri s\u0131ralarsak;<\/p>\n

      \n
    1. Hastalar\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 ila\u00e7 veya di\u011fer ila\u00e7 d\u0131\u015f\u0131 maddeleri \u00f6\u011frenin (e-re\u00e7ete). Kay\u0131tl\u0131 ila\u00e7lar\u0131 al\u0131p almad\u0131\u011f\u0131n\u0131 onaylat\u0131n.<\/li>\n
    2. Kulland\u0131\u011f\u0131 ila\u00e7lar\u0131n uygunlu\u011funu kontrol edin. Bunun i\u00e7in Beers veya STOPP\/START kriterleri gibi objektif ara\u00e7lar kullan\u0131n.<\/li>\n
    3. Kulland\u0131\u011f\u0131 ila\u00e7lar\u0131 mevcut hastal\u0131klara, birlikte kulland\u0131\u011f\u0131 ila\u00e7lara, kognitif ve fonksiyonel durumuna, tedaviden beklentiye g\u00f6re de\u011ferlendirin.<\/li>\n
    4. \u0130laca ba\u011fl\u0131 olabilecek yeni semptomlara dikkat edin, ila\u00e7 yan etkisini tedavi etmek i\u00e7in yeni ila\u00e7 vermeyin.<\/li>\n
    5. Genel kural olarak yeni ilac\u0131 d\u00fc\u015f\u00fck dozda ba\u015flay\u0131n ve titre edin (Start low and go slow) . Bu kural\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kalanlar res\u00fcsitasyon ila\u00e7lar\u0131 ve antibiyotik y\u00fckleme dozlar\u0131d\u0131r.<\/li>\n
    6. Ya\u015fl\u0131 hasta poliklinikten taburcu olurken, yaz\u0131l\u0131 olarak kullan\u0131m \u015femas\u0131 vermek faydal\u0131 olabilir. Mevcut durumda hastalara eczanede ila\u00e7 kutular\u0131 \u00fczerine dozlar ve kullan\u0131mlar yaz\u0131l\u0131 olarak verilmektedir.<\/li>\n<\/ol>\n

      Kaynaklar:<\/strong><\/p>\n

        \n
      1. How to Use the AGS 2015 Beers Criteria \u2013 A Guide for Patients, Clinicians, Health Systems, and Payors<\/i>. <\/i>J Am Geriatr Soc.<\/i><\/a> Author manuscript; available in PMC 2017 Feb 24.<\/i>doi:10.1111\/jgs.13701<\/a><\/li>\n
      2. <\/i> STOPP\/START criteria for potentially inappropriate prescribing in older people: Version 2<\/i> Age and Ageing<\/i>, Volume 44, Issue 2, March 2015, Pages 213\u201318,https:\/\/doi.org\/10.1093\/ageing\/afu145<\/a><\/li>\n
      3. Geriyatrik Acil T\u0131p. Christian Nickel, Abdelouahab Bellou, Simon Conroy. \u00c7eviri: Arzu Denizba\u015f\u0131 (\u00c7eviri Koordinat\u00f6r\u00fc). Murat , \u00d6zg\u00fcr Karc\u0131o\u011flu, Sinan Karacabey, Tanzer Korkmaz, \u00d6zlem K\u00f6ksal, Cem Oktay, Erkman Sanr\u0131 (\u00c7eviri Edit\u00f6rleri) Kongre Kitabevi 2021. Ya\u015fl\u0131 Hastalara Re\u00e7ete Yazmak. Paul Gallagher, Amanda Lavan, ve Denis O\u2019Mahony. \u00c7eviri: Sinan Karacabey. 299-315.<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

        Toplum geneline g\u00f6re geratrik ya\u015f grubu hem re\u00e7eteli hem de re\u00e7etesiz ila\u00e7 kullan\u0131m\u0131nda en \u00f6n s\u0131rada yer al\u0131rlar. \u0130lerleyen ya\u015fla beraber artan…<\/p>\n","protected":false},"author":1185,"featured_media":403,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[1,10014],"tags":[10020,10018,10019],"class_list":["post-399","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","category-akademik-blog-yazisi","tag-acil-tip","tag-geriatri","tag-polifarmasi"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/geriatri\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/399","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/geriatri\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/geriatri\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/geriatri\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1185"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/geriatri\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=399"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/geriatri\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/399\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/geriatri\/wp-json\/wp\/v2\/media\/403"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/geriatri\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=399"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/geriatri\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=399"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/geriatri\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=399"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}