{"id":25411,"date":"2017-04-06T00:00:00","date_gmt":"2017-04-05T21:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/tatd.org.tr\/blog\/2017\/04\/06\/kimyasal-gazlara-maruziyet-ve-genel-onlemler\/"},"modified":"2021-11-20T03:04:23","modified_gmt":"2021-11-20T00:04:23","slug":"kimyasal-gazlara-maruziyet-ve-genel-onlemler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tatd.org.tr\/en\/haber-ve-duyuru\/kimyasal-gazlara-maruziyet-ve-genel-onlemler\/","title":{"rendered":"Kimyasal gazlara maruziyet ve genel \u00f6nlemler"},"content":{"rendered":"

Kimyasal gaza maruz kalm\u0131\u015f hasta acil servise ilk geldi\u011fi zaman ajan\u0131n ne oldu\u011funu bilmek her zaman mümkün de\u011fildir. Ancak her zaman ki\u015fisel korunma ekipmanlar\u0131n\u0131n haz\u0131r olmas\u0131 ve giyilmesi \u015fartt\u0131r. Aksi ispatlanmadan tüm vakalar\u0131n bula\u015fma riski olaca\u011f\u0131n\u0131 kabul etmeliyiz. Kontamine olabilecek tüm bölgelerin ve özellikle e\u011fer hasta kendi gelmi\u015fse triyaj alan\u0131n\u0131n temizli\u011fi önemlidir. Haberli olarak getirilmi\u015f ise de tüm hastane giri\u015fleri ve çevresi güvence alt\u0131na al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Hem hasta hem de hastay\u0131 acil servise getiren personel dikkatlice dekontaminasyon uygulamalar\u0131na tabii tutulur. Haz\u0131rl\u0131klar tamamlan\u0131ncaya, ortam güvenceye al\u0131ncaya dek kadar hastay\u0131 d\u0131\u015far\u0131da tutup, ki\u015fisel korunma ekipman\u0131 giymeden hastaya müdahale edilemez. \u0130deal \u015fartlarda hasta dekontaminasyonu hastane d\u0131\u015f\u0131nda yap\u0131lm\u0131\u015f olarak acil servise gelmelidir. Bol su ile yap\u0131lan dekontaminasyon uygulamas\u0131 hem mekanik olarak faydal\u0131d\u0131r hem de hidroliz etkisi nedeniyle etkilidir. Genel kural olarak %0.5 hipokloritli  su ve alkali sabunla dekontaminasyon  etkili yöntemler olarak kabul edilebilir. Y\u0131kama s\u0131ras\u0131nda e\u011fer deride aç\u0131k yara varsa fazla ovmamak gerekir.<\/p>\n

Klor gaz\u0131n\u0131n özellikleri ve insan üzerinde etkisi<\/h2>\n

En son Suriye’ de kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ö\u011frendi\u011fimiz kimyasal silah olarak klor gaz\u0131 kolay üretilebilen ve ucuz bir kimyasal ajan olarak bu tür sald\u0131r\u0131larda s\u0131kl\u0131kla kullan\u0131l\u0131r. Bo\u011fucu kokulu, ye\u015filimsi sar\u0131 renkli gazd\u0131r. Periyodik çizelgenin 7. grubunda öbür halojenlerle birlikte yer alan klorun simgesi Cl, atom numaras\u0131 17, atom a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 35,453'tür. Havadan yakla\u015f\u0131k 2,5 kat a\u011f\u0131rd\u0131r; suda az çözünür (Wikipedia).<\/strong> Bu madde halojen olarak s\u0131n\u0131flanan bir kimyasal oldu\u011fu için kolayl\u0131kla s\u0131v\u0131la\u015fan bir gaz formundad\u0131r. Ne yaz\u0131k ki solusyon halinde klorlu su alt\u0131n gibi bir minerali bile etkileyebilir. \u0130nsan dokular\u0131 üzerinde ise penetrasyonu çok fazlad\u0131r.<\/p>\n

Klor gaz\u0131 ayn\u0131 fosfen gaz\u0131 gibi pulmoner yoldan toksik etksini gösteren bir ajand\u0131r. \u0130nhalasyon veya topikal kontakt yoluyla insana bula\u015f\u0131r. Klor gaz\u0131 irritasyon yapar ve bo\u011fulma hissi ile birlikte hem santral hem de periferik hava yollar\u0131nda  yayg\u0131n enflamasyona neden olur. Bu gaz ilk kullan\u0131lan kimyasal sava\u015f ajan\u0131 olup pek çok kez kitlesel imhalara neden olmu\u015ftur.  Klor gaz\u0131na ilk  maruziyet sonras\u0131 dakikalar içinde klinik olarak gözde irritasyon, burun ak\u0131nt\u0131s\u0131, öksürük, bo\u011fulma ve nefes darl\u0131\u011f\u0131 geli\u015fir. Daha sonra maruziyet devam ettikçe ciltte irritasyon, kusma ve apne görülür. Havayollar\u0131nda enflamasyon ve akci\u011fer ödemi ile hasta kaybedilir.<\/p>\n

Klor gaz\u0131 maruziyetinde tedavi destek tedavisi \u015feklinde uygulan\u0131r. Hasta dekontamine edildikten sonra t\u0131bbi müdahale ba\u015flar. Hastada A (havayolu), B (solunum) C (dola\u015f\u0131m)  yakla\u015f\u0131m\u0131 sa\u011flan\u0131r. Hastalara oksijen tedavisi hemen ba\u015flamal\u0131, bronkodilatatör tedavisi uygulanmal\u0131d\u0131r. Erkenden  hava yolununun korunmas\u0131 için endotrakeal entübasyon uygulanmal\u0131 ve mekanik ventilasyon deste\u011fi verilmelidir. Hastalar yo\u011fun bak\u0131mda yak\u0131n takip ve tedavi gerektirirler. Bu hastalarda zor entübasyon olabilece\u011fi hat\u0131rlanmal\u0131 ve alternatif çözümler de mevcut olmal\u0131d\u0131r.  Kardiyojenik olmayan pulmoner ödem tablosu geli\u015fti\u011fi için PEEP uygulamalar\u0131 bu hastalarda faydal\u0131 olmaktad\u0131r ve daha dü\u015fük FIO2 ile hastaya tedavi yap\u0131labilmektedir. Hastada 24 saatten daha uzun süre %50’ den yüksek FIO2 ile tedavi verilirse toksisite artmaktad\u0131r. Uzun takiplerde mümkün olan en dü\u015fük FIO2 verilmesi optimal solunum tedavisidir. Hastada pulmoner ödem tablosu oldu\u011fu için ald\u0131\u011f\u0131 ve ç\u0131kartt\u0131\u011f\u0131 s\u0131v\u0131 yak\u0131n takip edilmelidir.  S\u0131v\u0131 k\u0131s\u0131tlamas\u0131 veya diüretik tedavisi de gerekirse uygulan\u0131r. Göz hasarlar\u0131 oftalmolojik olarak dekontaminasyondan sonra antibiyotikle takip ile tedavi edilmelidir. Cilt lezyonlar\u0131 tedavisinde ise termal yan\u0131klarda oldu\u011fu gibi yara bak\u0131m\u0131, tetanoz profilaksisi ve analjezi uygulan\u0131r. Kortikosteroidler özellikle solunum yollar\u0131ndaki enflamasyonun tedavisi için önerilmektedir ama kan\u0131t düzeyi belli de\u011fildir. Kortikosteroidler inhale veya sistemik olarak verilebilir. Ayr\u0131ca lidokain (%4 lik solusyon) ve sodyum bikarbonat nebulizasyonu da faydal\u0131 olarak bildirilmi\u015ftir. Antibiyotik profilaksisi ise kan\u0131ta dayal\u0131 de\u011fildir.<\/p>\n

Özet olarak bu tür maruziyetler için önceden tan\u0131mlanm\u0131\u015f resmi algoritmalara uymak ve bu e\u011fitimlere sürekli kat\u0131larak haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak davranmak en do\u011fru yakla\u015f\u0131md\u0131r. <\/p>\n

\"\"<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kimyasal gaza maruz kalm\u0131\u015f hasta acil servise ilk geldi\u011fi zaman ajan\u0131n ne oldu\u011funu bilmek her zaman mümkün de\u011fildir. Ancak her zaman ki\u015fisel korunma ekipmanlar\u0131n\u0131n haz\u0131r olmas\u0131 ve giyilmesi \u015fartt\u0131r. Aksi…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[10011],"tags":[],"class_list":["post-25411","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-haber-ve-duyuru"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25411","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=25411"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25411\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=25411"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=25411"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=25411"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}