{"id":25002,"date":"2016-01-23T00:00:00","date_gmt":"2016-01-22T21:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/tatd.org.tr\/blog\/2016\/01\/23\/kamuoyuna-duyuru\/"},"modified":"2021-11-20T03:18:15","modified_gmt":"2021-11-20T00:18:15","slug":"kamuoyuna-duyuru","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tatd.org.tr\/en\/haber-ve-duyuru\/kamuoyuna-duyuru\/","title":{"rendered":"Kamuoyuna Duyuru"},"content":{"rendered":"

T.C. SA\u011eLIK BAKANLI\u011eI’NIN 39942531 SAYILI VE “EKS\u0130TUS KARARI” KONULU YAZISI HAKKINDA TÜRK\u0130YE AC\u0130L TIP DERNE\u011e\u0130 GÖRÜ\u015eÜ<\/strong><\/p>\n

Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan yay\u0131nlanan 39942531 say\u0131l\u0131 ve “Eksitus Karar\u0131” konulu yaz\u0131, içeri\u011fi itibar\u0131yla tüm Acil T\u0131p çal\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n gündeminde yer almaktad\u0131r. Söz konusu yaz\u0131da 81 \u0130l Valili\u011fi \u0130l Sa\u011fl\u0131k Müdürlüklerine hitaben 112 Acil Sa\u011fl\u0131k Hizmetleri çal\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n müdahale etmek üzere ça\u011f\u0131r\u0131ld\u0131klar\u0131 eksitus vakalar\u0131na yakla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirecek bir bildirimde bulunulmaktad\u0131r.<\/p>\n

Sözü edilen yaz\u0131da, 1219 say\u0131l\u0131 Tababet ve \u015euabat\u0131 Sanatlar\u0131n\u0131n Tarz\u0131 \u0130cras\u0131na Dair Kanun’un 13’üncü maddesinden bahisle “Bir \u015fahs\u0131n ahvali bedeniye ve akliyesi hakk\u0131nda rapor tanzimine münhas\u0131ran bu kanunla icray\u0131 sanata salahiyeti olan tabipler mezundur. Türkiye'de icray\u0131 sanat salahiyetini haiz olmayan tabiplerin raporlar\u0131 muteber olamaz.<\/em>” hükmü yer almaktad\u0131r. Bu ibareyi müteakiben ise “… ambulans ekipleri; hekimli dahi<\/strong>olsalar <\/strong>olay yerinde ba\u015flat\u0131lan … ve eksitus (ölüm) karar\u0131 vererek olay yerinde b\u0131rakmayacak<\/strong>…” denilmi\u015ftir. Kanunun ilgili maddesinde aç\u0131kça “icray\u0131 sanata salahiyeti olan tabipler<\/u>”in “bir \u015fahs\u0131n ahvali bedeniye ve akliyesi hakk\u0131nda rapor tanzimine<\/u>” mezun<\/u><\/strong> (diplomal\u0131, icazetli, izin alm\u0131\u015f) oldu\u011fu belirtilmesine ra\u011fmen, bu maddeyi gerekçe tutarak belirtilen talimatta Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 112 Acil Sa\u011fl\u0131k Sisteminde kadrolu olarak çal\u0131\u015fan ve ambulanslarda görevli olan, yani kanunen “icray\u0131 sanata salahiyeti olan”<\/u> hekimlerin ölüm karar\u0131 ve raporu veremeyecekleri belirtilmi\u015ftir.<\/u> Yani bu ifadeyle, bir kanunla bir hekime verilmi\u015f olan bir yetki, bir tebli\u011f ile -a\u015fikâr yetki a\u015f\u0131m\u0131na gidilerek- hekimlerin elinden al\u0131nmaktad\u0131r.<\/p>\n

19\/01\/2010 tarih ve 27467 say\u0131l\u0131 Resmi Gazete’de yay\u0131nlanan “Mezarl\u0131k Yerlerinin \u0130n\u015fas\u0131 ile Cenaze Nakil ve Defin \u0130\u015flemleri Hakk\u0131nda Yönetmelik” çerçevesince Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 Türkiye Halk Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 Kurumu taraf\u0131ndan yay\u0131nlanan 26\/12\/2012 tarihli 2012\/05 say\u0131l\u0131 genelgeye göre;<\/p>\n

a) Mesai saatleri içerisinde ölüm belgesi düzenleme ile ilgili i\u015flemler; öncelikle toplum sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 merkezi hekimi, yoksa aile hekimi taraf\u0131ndan birinci maddede belirtildi\u011fi \u015fekilde yap\u0131l\u0131r.<\/p>\n

b) Mesai saatleri d\u0131\u015f\u0131nda ölüm belgesi düzenleme ile ilgili i\u015flemleri yapmak üzere Halk Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 Müdürlüklerince yak\u0131n ilçeler bölgele\u015ftirilerek ilin tamam\u0131 bu hizmeti alacak \u015fekilde yukar\u0131da say\u0131lan hekimleri kapsamak üzere nöbet listeleri haz\u0131rlan\u0131r.<\/p>\n

Söz konusu de\u011fi\u015fiklik, di\u011fer yandan, halihaz\u0131rda evde eksitus olan ki\u015filerin eksitus karar\u0131n\u0131n evde verilmesi ile ilgili 24\/4\/1930 tarihli ve 1593 say\u0131l\u0131 Umumi H\u0131fz\u0131ss\u0131hha Kanunu’na göre yürütülmekte olan ölüm karar\u0131 ve defin ruhsat\u0131 verilmesi sürecini tamamen de\u011fi\u015ftirmektedir. 1593 say\u0131l\u0131 Umumi H\u0131fz\u0131ss\u0131hha Kanununun 216’nc\u0131 Maddesinde “Belediye tabipleri<\/em><\/strong> olan yerlerde defin ruhsatiyeleri bu tabipler taraf\u0131ndan, bulunmad\u0131\u011f\u0131 takdirde Hükümet tabipleri<\/strong> taraf\u0131ndan mevtan\u0131n muayenesinden sonra verilir.” <\/em>denilmektedir. Bahsi geçen tebli\u011fde ise evde eksitus olan vakalar\u0131n 112 ekipleri taraf\u0131ndan olay yerinde hiç bir muayene ve müdahale yap\u0131lmaks\u0131z\u0131n ambulansla acil servislere naklini ve takiben bu vakalar\u0131n “… hastane acil servislerine getirildikten sonra hastane hekimlerince de\u011ferlendirilerek resüsitasyona i\u015flemini sonland\u0131rma ve ölüm karar\u0131 vereceklerdir.” denilmektedir. Tebli\u011fdeki ibare 1593 say\u0131l\u0131 Umumi H\u0131fz\u0131ss\u0131hha Kanunu’nun ilgili maddesine ayk\u0131r\u0131l\u0131k te\u015fkil etmektedir.<\/p>\n

2015 American Kalp Derne\u011fi Kardiyopulmoner Resusitasyon ve Acil Kardiyovasküler Bak\u0131m K\u0131lavuzu Güncellemesinin Etik Konular ba\u015fl\u0131kl\u0131 3. bölümüne göre (Circulation. <\/em>2015;132(suppl 2):S383–S396) hastane-d\u0131\u015f\u0131 kardiyak arrest olgular\u0131nda ölümün geri döndürülemeyen kesin klinik bulgular\u0131 (örn., ölüm kat\u0131l\u0131\u011f\u0131, ölü morluklar\u0131, dekapitasyo, transeksiyon, dekompozisyon) varsa resüsitasyona ba\u015flanmamas\u0131 önerilmektedir.<\/p>\n

Bu nedenle olay yerinde ölümün kesin bulgular\u0131 olan hastalar\u0131n acil servislere nakli gereksizdir, etik tan\u0131mlama ile abestir.<\/p>\n

Ek olarak, 07\/12\/2006 tarih ve 26369 say\u0131l\u0131 Resmi Gazetede yay\u0131nlanan Ambulans ve Acil Sa\u011fl\u0131k Araçlar\u0131 ile Ambulans Hizmetleri Yönetmeli\u011fi’nin 31. Maddesinin h f\u0131kras\u0131 “Ola\u011fand\u0131\u015f\u0131 durumlar istisna olmak kayd\u0131yla hiçbir ambulans ve acil sa\u011fl\u0131k arac\u0131 cenaze nakli amac\u0131yla kullan\u0131lamaz” \u015feklindedir. 112 acil sa\u011fl\u0131k hizmetleri asli olarak acil sa\u011fl\u0131k hizmetlerinin sunulmas\u0131 ve sa\u011flanmas\u0131 amac\u0131 ile çal\u0131\u015fmaktad\u0131r. Evden hastanelere exitus olgular\u0131n\u0131n ta\u015f\u0131nmas\u0131 bu tan\u0131m ve görevin d\u0131\u015f\u0131nda yer almaktad\u0131r.<\/p>\n

Yine söz konusu yaz\u0131da yer alan “… olay yerinde arrest geli\u015fen vakalara yönlendirilen ambulans ekipleri; hekimli olsalar dahi olay yerinde ba\u015flat\u0131lan yeniden canland\u0131rma uygulamas\u0131na vakit kaybedilmeden hastay\u0131 ambulansa alarak hastaneye nakil esnas\u0131nda devam edecekler…” ibaresi acil sa\u011fl\u0131k çal\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131 t\u0131bbi malpraktis suçlamalar\u0131na aç\u0131k hale getirmektedir. Takdir edilecektir ki, her vaka her olay yerinden kolayca ve h\u0131zl\u0131ca ta\u015f\u0131nabilir de\u011fildir. Hiç bir t\u0131bbi müdahale yap\u0131lmaks\u0131z\u0131n ambulansa ta\u015f\u0131nmak istenen pek çok vakada, hastayla ilk temas ile hastaya ilk t\u0131bbi müdahale aras\u0131nda ciddi bir zaman fark\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n

Amerikan Kalp Derne\u011fi \u0130leri Kardiyovasküler Ya\u015fam Deste\u011fi uygulay\u0131c\u0131 kitab\u0131na ve 2015 y\u0131l\u0131 k\u0131lavuzlar\u0131na  göre, hayatta kal\u0131m\u0131 art\u0131racak resüsitasyon çabas\u0131 alanda, yani ambulans ekibinin hastay\u0131 ilk gördü\u011fü yerde ba\u015flamal\u0131d\u0131r ve sadece hastanede yap\u0131lmas\u0131 mümkün olan ileri giri\u015fimlerin gereklili\u011fi d\u0131\u015f\u0131nda olay yerinde devam edilmelidir.  Aksi taktirde hayatta kal\u0131m\u0131 artt\u0131racak yüksek kaliteli resüsitasyondan ödün verilecektir.<\/p>\n

Olay yerinde yap\u0131lacak yerinde ve yeterli t\u0131bbi müdahale ile sa\u011f kal\u0131m \u015fans\u0131 söz konusu olabilecek vakalar\u0131n ya\u015fam veya tam sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015fam ihtimali bu maddeye riayetle meydana gelecek zaman kay\u0131plar\u0131yla ortadan kalkabilecektir. Bu durumda hasta yak\u0131nlar\u0131, acil sa\u011fl\u0131k hizmetleri çal\u0131\u015fanlar\u0131 ve onlar\u0131n nezdinde idareye (T.C. Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131) uygun olmayan t\u0131bbi yakla\u015f\u0131mdan kaynaklanan kusur dolay\u0131s\u0131yla davac\u0131 olabilecek, ve bu davalar neticesinde idare, kurum ve hekimler tazminat ve hak mahrumiyeti gibi cezai müeyyidelere maruz kalabileceklerdir.<\/p>\n

Acil servislerin giderek artan yo\u011funlu\u011fu bilinen bir gerçektir. Acil servislere ba\u015fvuru say\u0131s\u0131 y\u0131ll\u0131k 100 milyon vakan\u0131n üzerindedir ve giderek artmaktad\u0131r. Tüm sa\u011fl\u0131k sunucular\u0131n\u0131n acil servislerinde çal\u0131\u015fan hekim ve yard\u0131mc\u0131 sa\u011fl\u0131k personeli, bu yo\u011funlu\u011fa ancak zorlukla yan\u0131t verebilecek düzeydedir. Söz konusu tebli\u011fin acil servislere getirece\u011fi ek i\u015f yükü, halen zor \u015fartlar alt\u0131nda yürütülen acil sa\u011fl\u0131k hizmetlerini daha da i\u015flemez hale getirebilecektir. Bu \u015fartlar alt\u0131nda, vefat etmi\u015f yak\u0131n\u0131 ile birlikte hastane acil servisinin kalabal\u0131k ve yo\u011fun i\u015f yükü alt\u0131ndaki ortam\u0131na getirilecek olan kederli hasta yak\u0131nlar\u0131n\u0131n acil servis personelinden kendilerini teselli edecek bir yakla\u015f\u0131m görmeleri zor oldu\u011fu gibi, mevta ve yak\u0131nlar\u0131 belki de acil serviste uzun saatler bekletilmek zorunda kalabileceklerdir. Muayene ve tedavi için beklemekte olan acil servis hastalar\u0131n\u0131n bak\u0131m\u0131nda gecikmeler ya\u015fanmas\u0131 da kaç\u0131n\u0131lmaz olacakt\u0131r. Bu durum, acil servislerde gün geçtikçe daha da s\u0131k görmekte oldu\u011fumuz sald\u0131r\u0131, darp ve hatta hayata kast’a varan vakalar\u0131n giderek artmas\u0131 sonucuna gidecek gerginliklere zemin haz\u0131rlayacakt\u0131r.<\/p>\n

Bahsedilen t\u0131bbi ve bilimsel olumsuzluklar\u0131n ve kanuna ayk\u0131r\u0131l\u0131klar\u0131n ya\u015fanmamas\u0131, idare ve sa\u011fl\u0131k çal\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n hukuki sorumluklar alt\u0131na girip cezai müeyyidelerle kar\u015f\u0131la\u015fmamalar\u0131 ve acil sa\u011fl\u0131k hizmetlerinin mevcut sorunlar\u0131 olan sa\u011fl\u0131k çal\u0131\u015fanlar\u0131na \u015fiddet ve hasta bak\u0131m\u0131nda sorunlara yol açan acil servis kalabal\u0131\u011f\u0131n\u0131n daha da içinden ç\u0131k\u0131lmaz bir hale gelmemesi ad\u0131na; söz konusu edilen yaz\u0131da belirtilen hususlar\u0131n yeniden gözden geçirilmesi ve eksitus olan vakalar\u0131n hastane acil servislerine yönlendirilmesi talimat\u0131ndan vazgeçilmesi uygun olacakt\u0131r. Bununla birlikte, elbette, halen de gerçekle\u015ftirilmekte oldu\u011fu gibi, 112 ekiplerince yerinde t\u0131bbi müdahalesinin yap\u0131lmas\u0131n\u0131 müteakiben ilgili sa\u011fl\u0131k personelince yeniden canland\u0131rma i\u015flemlerinin sonland\u0131r\u0131lmas\u0131 ile ilgili bir tereddüt mevcutsa bu hastalar uygun müdahalesi sürdürülerek acil servislere getirilecek ve nihai karar hastane ortam\u0131nda verilecektir.<\/p>\n

Bu duruma çözüm olarak evde vefat eden hastalar\u0131n eksitus raporlar\u0131n\u0131n, e\u011fer bir belediye tabibi veya hükümet tabibi mevcut de\u011filse, kay\u0131tl\u0131 olduklar\u0131 ve kendilerini takiple yükümlü olan aile hekimleri taraf\u0131ndan verilmesi uygun olabilir.<\/p>\n

Sayg\u0131lar\u0131m\u0131zla,<\/p>\n

Türkiye Acil T\u0131p Derne\u011fi<\/strong><\/p>\n

Yönetim Kurulu<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

T.C. SA\u011eLIK BAKANLI\u011eI’NIN 39942531 SAYILI VE “EKS\u0130TUS KARARI” KONULU YAZISI HAKKINDA TÜRK\u0130YE AC\u0130L TIP DERNE\u011e\u0130 GÖRÜ\u015eÜ Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan yay\u0131nlanan 39942531 say\u0131l\u0131 ve “Eksitus Karar\u0131” konulu yaz\u0131, içeri\u011fi itibar\u0131yla tüm…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[10011],"tags":[],"class_list":["post-25002","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-haber-ve-duyuru"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25002","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=25002"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25002\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=25002"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=25002"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=25002"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}