{"id":577,"date":"2020-02-06T10:42:16","date_gmt":"2020-02-06T07:42:16","guid":{"rendered":"https:\/\/www.aciltipakademisi.org\/?p=577"},"modified":"2021-11-16T04:10:00","modified_gmt":"2021-11-16T01:10:00","slug":"kime-atif-neden-atif","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tatd.org.tr\/atak\/2020\/02\/06\/kime-atif-neden-atif\/","title":{"rendered":"Kime At\u0131f? Neden At\u0131f?"},"content":{"rendered":"\n<p><br>2011 y\u0131l\u0131n\u0131n karl\u0131 bir k\u0131\u015f g\u00fcn\u00fc, yeni \u00e7\u0131km\u0131\u015f 7. bask\u0131 Tintinalli\u2019s Emergency Medicine: A Comprehensive Study Guide isimli de\u011ferli kitab\u0131n sayfalar\u0131n\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131rken, 30. b\u00f6l\u00fcmde (Trakeal ent\u00fcbasyon b\u00f6l\u00fcm\u00fc) bir c\u00fcmle dikkatimi \u00e7ekti. Olabildi\u011fince d\u00fczg\u00fcn \u00e7evirmeye \u00e7al\u0131\u015fay\u0131m: \u201c<em>Ketamin sedatize ve ventile edilen hastalarda kafa i\u00e7i bas\u0131nc\u0131n\u0131 art\u0131rmaz; bununla birlikte baz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar ilac\u0131n olas\u0131 serebroprotektif etkileri oldu\u011funu da \u00f6ne s\u00fcrmektedirler. Ketaminin, hipotansiyonu olan kafa travmal\u0131 hastalarda uygulanmas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmelidir.<\/em>\u201d Her iki c\u00fcmle de 14 numaral\u0131 referansla sonlanmaktayd\u0131. Kitab\u0131n ba\u015fka bir yerinde de benzer bir referansa dayand\u0131r\u0131larak, ketaminin \u00f6nceki tart\u0131\u015fmalara ra\u011fmen \u201cart\u0131k\u201d g\u00fcvenilir oldu\u011fundan bahsediliyordu.<\/p>\n\n\n\n<p>Tintinalli\u2019nin daha \u00f6nceki bask\u0131lar\u0131n\u0131 bilerek kabaca bir mukayese yapma \u015fans\u0131na sahip olanlar iyi bilirler: Bu kitab\u0131n 6. bask\u0131s\u0131 mu\u011flakl\u0131klar\u0131, tam bir \u015fey s\u00f6yleyecek gibi olup da bir \u015fey s\u00f6yleyememesi ile \u00fcnl\u00fcyd\u00fc. Bu nedenle 7. bask\u0131daki \u201c\u015funu yap\u0131n\u201d, \u201cbu b\u00f6yle tedavi edilir\u201d gibi keskin yarg\u0131lar sunmas\u0131 \u00e7o\u011fu klinisyenin ho\u015funa gitmi\u015fti. Fakat biliyoruz ki, t\u0131p ayn\u0131 zamanda belirsizli\u011fin sanat\u0131d\u0131r\u2026 2011 y\u0131l\u0131nda bu c\u00fcmleleri okuduktan sonra ilk i\u015fim 6. bask\u0131 Tintinalli\u2019ye bakmak oldu: Trakeal ent\u00fcbasyon b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc a\u00e7t\u0131\u011f\u0131mda, yaz\u0131da a\u00e7\u0131k\u00e7a ketaminin kafa i\u00e7i bas\u0131nc\u0131 art\u0131rabilece\u011fi ve bu nedenle kafa travmal\u0131 hastalarda ketaminden ka\u00e7\u0131n\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi belirtiliyordu. Demek ki ge\u00e7en 4-5 y\u0131l i\u00e7inde b\u00fcy\u00fck bir ara\u015ft\u0131rma yap\u0131lm\u0131\u015f ve 7. bask\u0131 Tintinalli\u2019de 14 numaral\u0131 kaynak olarak referansland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Sonraki i\u015fim 14 numaral\u0131 referans\u0131n ne oldu\u011funa bakmak oldu.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu makale Sehdev ve arkada\u015flar\u0131 taraf\u0131ndan Emergency Medicine Australasia\u2019da 2006 y\u0131l\u0131nda yay\u0131nlanm\u0131\u015f olan bir derleme makaleydi. Bu derlemede k\u0131saca; ketaminin intrakranial bas\u0131n\u00e7 art\u0131\u015f\u0131na (K\u0130BA) neden olmas\u0131yla ilgili d\u00fc\u015f\u00fcncelerin 1970\u2019lerdeki hayvan \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na dayand\u0131\u011f\u0131, bunlar\u0131n \u00e7o\u011funda da ketaminin asl\u0131nda BOS ak\u0131\u015f yolunun \u00f6n\u00fcnde engeller bulunan hastalarda advers etkilerini g\u00f6sterdi\u011fi, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde insan \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda ketaminin bu \u015fekilde kafa i\u00e7i bas\u0131n\u00e7 art\u0131\u015f\u0131n\u0131 g\u00f6steren herhangi bir yay\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131, bu konuda yap\u0131lacak olan insan \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na ihtiya\u00e7 oldu\u011fu belirtiliyordu. Yani K\u0130BA\u2019ya neden oldu\u011funu g\u00f6steren kan\u0131t yoktu ve art\u0131k kullanabilirdik. 5 y\u0131l \u00f6nce kullanamazd\u0131k, ama \u015fimdi kullanabilirdik. Neden? \u00c7\u00fcnk\u00fc Sehdev ve arkada\u015flar\u0131 bu konuda bir derleme yazm\u0131\u015flard\u0131 \ud83d\ude42<\/p>\n\n\n\n<p>Bu uzunca girizgahtan y\u0131lmay\u0131p yaz\u0131m\u0131 buraya kadar okuyabildiyseniz \u015funu s\u00f6yleyebilirim: Kaynaklar ve kaynak\u00e7alar \u00f6nemlidir. Yaz aylar\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda SCI hakk\u0131ndaki yaz\u0131mda da sizlere SCI isimli indeksin asl\u0131nda bir at\u0131f indeksi olarak ba\u015flad\u0131\u011f\u0131ndan bahsetmi\u015ftim. Acil t\u0131p alan\u0131nda uygulamalar\u0131n\u0131n neredeyse alt\u0131n standart\u0131n\u0131 belirlemekte olan bir \u201ctext-book\u201d, sistematik olmayan bir derlemenin sonu\u00e7lar\u0131na dayanarak varolan bir uygulaman\u0131n de\u011fi\u015ftirilmesi gerekti\u011fine karar vermi\u015f ve ters y\u00f6nde bir uyar\u0131da bulunmu\u015ftu.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Kitap yazmak olduk\u00e7a de\u011ferli bir akademik eylem olsa da, sebep olabilece\u011finiz durumlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda olduk\u00e7a tehlikelidir de.. T\u0131pta herhangi bir disiplindeki bir uygulaman\u0131n \u201cyap-yapma\u201d \u015feklindeki d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc i\u00e7in b\u00fcy\u00fck kohort \u00e7al\u0131\u015fmalar, b\u00fcy\u00fck randomize klinik \u00e7al\u0131\u015fmalar ve bu ara\u015ft\u0131rmalardan t\u00fcretilen meta-analizler &amp; sistematik derlemelere ihtiya\u00e7 vard\u0131r. Bran\u015flar\u0131n ana kitaplar\u0131, var olan yeni klinik durumlardan ve trendlerden okurlar\u0131n\u0131 mahrum etmemek i\u00e7in bu \u00e7al\u0131\u015fmalara at\u0131fta bulunurlar; elde hi\u00e7 kan\u0131t yoksa da tart\u0131\u015fmal\u0131 ba\u015fl\u0131klara ait \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ortaya d\u00f6kerek \u201celimden gelen budur\u201d derler. Bir konuda kan\u0131ta dayal\u0131 olsun ya da olmas\u0131n, geleneksel \u00f6nerinin tersine bir g\u00f6r\u00fc\u015f beyan edilecekse bu g\u00f6r\u00fc\u015f literat\u00fcrden olgu sunumu d\u00fczeyinde dahi olsa desteklenmi\u015f olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Kime At\u0131f?<\/h2>\n\n\n\n<p>T\u0131p literat\u00fcr\u00fc gitgide her derde deva bulaca\u011f\u0131n\u0131z bir cang\u0131la d\u00f6n\u00fc\u015fme s\u00fcrecindeyken; akademik yaz\u0131n\u0131zda, makalenizde ya da tezinizde sizi destekleyen ya da desteklemeyen yay\u0131nlar\u0131 bulmak olduk\u00e7a kolay. Bu y\u00fczden literat\u00fcr taramas\u0131 yapabilmek ve se\u00e7enekleri filtreleyebilmek gitgide daha fazla \u00f6nem kazan\u0131yor. Tezinizde, makalenizde ve hatta sunumunuzda; A ilac\u0131 \u201cart\u0131k\u201d B durumunda verilebilir gibi bir yarg\u0131 c\u00fcmlesi kullanacaksan\u0131z, bunu dayand\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131z referans ancak bir textbook, yeni \u00e7\u0131kan bir k\u0131lavuz ya da \u00f6nemli bir makale olabilir (kald\u0131 ki bir textbook\u2019un dahi ne kadar zay\u0131f kalabildi\u011fine yukar\u0131da de\u011findim). Ne yaz\u0131k ki bu referansland\u0131rma i\u015fini FOAM siteleri, <a href=\"http:\/\/acilci.net\/\">acilci.net<\/a> ve hatta Medscape\/UptoDate gibi yerli yerine oturmu\u015f web sitelerinden de yapmamal\u0131s\u0131n\u0131z. \u00c7o\u011fu FOAM sitesinin sizi g\u00fcncel bilgiye h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde ula\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 do\u011fru olsa da, ara\u015ft\u0131rmalardan edinilen bilgilerin bir textbook\u2019un sayfalar\u0131 aras\u0131na girene kadar defalarca test edildi\u011fini hat\u0131rlamam\u0131z gereklidir. Modern t\u0131p; ne yaz\u0131k ki \u201cben \u00e7ene red\u00fcksiyonu i\u00e7in \u015fu metodu buldum\u201d diyen birine \u015f\u00fcpheyle yakla\u015f\u0131r, \u201cbuldum\u201d dedi\u011fi \u015fey bir hasta \u00fczerinde denenmi\u015f ve ba\u015far\u0131yla sonu\u00e7lanm\u0131\u015f bir metot olsa da, y\u00fcz hasta \u00fczerinde denendi\u011finde ne olaca\u011f\u0131 bilinmemektedir. Bu bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, burun deliklerinden fiberoptik sokarak kendini ent\u00fcbe etmeye \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n, \u201cda\u011fdan toplad\u0131\u011f\u0131m g\u00f6berekotu ba\u015f a\u011fr\u0131ma iyi geliyor\u201d diyenlerden fark\u0131 yoktur.<\/p>\n\n\n\n<p>Literat\u00fcr taramas\u0131n\u0131 iyi bilen bir hekim, bir bilgi g\u00fcncel mi de\u011fil mi korkusunu ya\u015famaz. Literat\u00fcr\u00fc tarayabilmek, bilgiyi h\u0131zl\u0131ca do\u011frulayabilmek ve yalanlayabilmek imkan\u0131 sa\u011flar. Yazd\u0131\u011f\u0131m makalelerde bilgilere kaynaklar eklerken daima esas bilginin geldi\u011fi noktay\u0131 bulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131m. \u00d6rne\u011fin makalenizde \u201ch\u0131zl\u0131 ard\u0131\u015f\u0131k ent\u00fcbasyonun\u201d acil serviste havayolu y\u00f6netimi i\u00e7in alt\u0131n standart bir y\u00f6ntem oldu\u011funu vurgulayacaksan\u0131z, at\u0131fta bulunman\u0131z gereken yer RSI\u2019ya ait 1980lerdeki ana makaleyi bulmakt\u0131r. E\u011fer burada 2019\u2019da yaz\u0131lm\u0131\u015f olan RSI ile ilgili herhangi bir derlemeye at\u0131fta bulunursan\u0131z, bir \u201ckulaktan kula\u011fa\u201d oyununu ba\u015flatm\u0131\u015f olursunuz. Bu oyuna kendi literat\u00fcr taramalar\u0131m s\u0131ras\u0131nda defalarca tan\u0131k oldum; zamana yay\u0131lm\u0131\u015f ve say\u0131ca art\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir \u00f6rne\u011fini a\u015fa\u011f\u0131da sunay\u0131m hemen:&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\"><li>Olgu sunumu: RSI s\u0131ras\u0131nda X ilac\u0131n\u0131 uygulad\u0131k ve faydal\u0131 oldu<\/li><li>Olgu sunumu: RSI s\u0131ras\u0131nda X ilac\u0131n\u0131 biz de uygulad\u0131k, faydal\u0131 oldu<\/li><li>Derleme: RSI s\u0131ras\u0131nda X ilac\u0131n\u0131n uyguland\u0131\u011f\u0131 durumlar mevcuttur (Referans: 1 ve 2)<\/li><li>Orjinal ara\u015ft\u0131rma: Hastalar\u0131n %10\u2019una RSI s\u0131ras\u0131nda X ilac\u0131 da uygulanm\u0131\u015ft\u0131, sorun olmad\u0131<\/li><li>Derleme: RSI s\u0131ras\u0131nda X ilac\u0131 g\u00fcvenle uygulanabilir (Referans: 3 ve 4)<\/li><li>Textbook: RSI s\u0131ras\u0131nda X ilac\u0131 uygulanabilir (Referans: 5)<\/li><li>Orjinal ara\u015ft\u0131rma: RSI s\u0131ras\u0131nda X ilac\u0131 kullananlarda mortalite y\u00fckseliyor, ama \u00f6rneklemimiz yetersiz<\/li><li>FOAM bloglar\u0131: X ilac\u0131n\u0131 hi\u00e7bir yerde kullanmay\u0131n, \u00e7ok zararl\u0131<\/li><\/ol>\n\n\n\n<p>Yukar\u0131da sayd\u0131\u011f\u0131m ve asl\u0131nda bilimsel temeli olduk\u00e7a zay\u0131f olan dizgenin, 1970lerden g\u00fcn\u00fcm\u00fcze say\u0131s\u0131z uygulama ve ila\u00e7 i\u00e7in de\u011fi\u015fikli\u011fe u\u011frad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rebilirsiniz. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde mucize ila\u00e7 s\u0131n\u0131f\u0131ndan, eh i\u015fte i\u015fe yar\u0131yormu\u015f d\u00fczeyine inen ila\u00e7lar\u0131n \u00e7o\u011funda buna benzer bir seyir s\u00f6zkonusudur. Bu dizgedeki hatan\u0131n temelinde referansland\u0131rma kurallar\u0131na uyulmamas\u0131, yanl\u0131\u015f \u00e7al\u0131\u015fmaya at\u0131f verilmesi, at\u0131f verilen yaz\u0131n\u0131n kan\u0131t de\u011ferinin anla\u015f\u0131lamamas\u0131 gibi bir\u00e7ok nokta mevcuttur. Kulaktan kula\u011fa oyununun sorunlu ba\u015fka bir y\u00f6n\u00fc de yanl\u0131\u015f al\u0131nt\u0131laman\u0131n veya al\u0131nt\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131lamamas\u0131n\u0131n ger\u00e7ekli\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015fmesidir.<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\"><li>Orjinal ara\u015ft\u0131rma: Troponin d\u00fczeyi, d\u00fc\u015f\u00fck riskli pulmoner tromboemboli hastalar\u0131nda mortalitenin predikte edilmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan d\u00fc\u015f\u00fck tan\u0131sal ba\u015far\u0131ya sahiptir.<\/li><li>Orjinal ara\u015ft\u0131rma: Troponin d\u00fczeyi, pulmoner tromboembolide mortalitenin predikte edilmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan d\u00fc\u015f\u00fck tan\u0131sal ba\u015far\u0131ya sahiptir (Kaynak 1).<\/li><li>Orjinal ara\u015ft\u0131rma: Zaten kardiyak belirte\u00e7lerin, pulmoner tromboemboli tan\u0131s\u0131nda i\u015fe yaramad\u0131\u011f\u0131 bilinmektedir (Kaynak 2).<\/li><li>T\u0131pta uzmanl\u0131k tezi: Pulmoner tromboembolide herhangi bir kardiyak belirte\u00e7 istenmesi gerekmez, \u00e7\u00fcnk\u00fc i\u015fe yaramamaktad\u0131rlar (Kaynak 3).&nbsp;<\/li><\/ol>\n\n\n\n<p>At\u0131flar daima birincil \u00e7al\u0131\u015fmaya yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Birincil \u00e7al\u0131\u015fman\u0131z\u0131n tarihi \u00e7ok eskilere de dayansa ve hatta dergi sizden olabildi\u011fince g\u00fcncel \u00e7al\u0131\u015fmalara at\u0131f vermenizi de istese, e\u011fer temel bir bilgiyi referansland\u0131rmak derdindeyseniz yine de o 1969\u2019da yap\u0131lm\u0131\u015f ara\u015ft\u0131rmaya at\u0131fta bulunmal\u0131s\u0131n\u0131z.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Neden At\u0131f?<\/h2>\n\n\n\n<p>Daha \u00f6nceki yaz\u0131lar\u0131m\u0131zda da bu konunun \u00fcst\u00fcnde durdu\u011fumuzu hat\u0131rl\u0131yorum: Art\u0131k g\u00fcn\u00fcm\u00fczde kimse tekerle\u011fi veya ate\u015fi ke\u015ffetmiyor, elmalar Newton\u2019\u0131n kafas\u0131na d\u00fc\u015fm\u00fcyor. Bilim s\u00fcrekli ge\u00e7mi\u015ften \u00f6\u011frendikleriyle sarmalanan bir \u00e7\u0131\u011f \u015feklinde ilerliyor. Bu kocaman yap\u0131ya bir tu\u011fla b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnde bir katk\u0131n\u0131z olsun istiyorsan\u0131z; hem tu\u011flay\u0131 do\u011fru yere yerle\u015ftirmelisiniz, hem de tu\u011flan\u0131z yap\u0131y\u0131 \u00e7\u00f6kertmeyecek dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011fa sahip olmal\u0131..&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Y\u00fczbinlerce ki\u015fiyle yap\u0131lm\u0131\u015f ara\u015ft\u0131rmalar bir tarafta dururken, benim yazaca\u011f\u0131m bir olgu sunumu neyi de\u011fi\u015ftirebilir ki diye soruyorsan\u0131z yan\u0131l\u0131yorsunuz. 1950lerde s\u0131k\u00e7a reklam\u0131 yap\u0131lan ve gebelerde bulant\u0131-kusma i\u00e7in tercih edilen talidomidin taht\u0131 bir olgu sunumuyla y\u0131k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bununla birlikte t\u0131p tarihi, bir\u00e7ok orjinal \u00e7al\u0131\u015fmayla test edilmi\u015f, fakat metodolojik olarak baz\u0131 hasta gruplar\u0131n\u0131 kapsamam\u0131\u015f, bu nedenle bariz bir ger\u00e7e\u011fi atlam\u0131\u015f makalelerle doludur. 1920lerde doktorlar taraf\u0131ndan bile kullan\u0131lmas\u0131 \u00f6nerilen sigaran\u0131n, akci\u011fer kanseriyle ili\u015fkisinin saptanmas\u0131 bir klinik \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n sonucudur. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde farkl\u0131 metodolojiyle ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda bizi bamba\u015fka sonu\u00e7lara g\u00f6t\u00fcren ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n planlanmas\u0131n\u0131n nedeni de tam olarak budur. \u201cTereya\u011f\u0131 yararl\u0131ym\u0131\u015f, hay\u0131r sar\u0131s\u0131 faydal\u0131ym\u0131\u015f, beyaz\u0131 daha iyiymi\u015f, g\u00fcnde 4 yumurta yiyeceksin\u201d gibi \u00e7eli\u015fkili sonu\u00e7lara ula\u015fan makalelerin s\u00fcrekli fikir de\u011fi\u015ftirir halde g\u00f6r\u00fcnmesinin sebebi de kullan\u0131lan farkl\u0131 metodolojilerdir.&nbsp;Paragraf<\/p>\n\n\n\n<p>Makalenizde veya sunumunuzda hi\u00e7 kimse at\u0131flar\u0131n\u0131za bakmaz. E\u011fer genel bilginin aksine bir g\u00f6r\u00fc\u015f iddia ediyorsan\u0131z, o zaman dedikleriniz ve kaynaklar\u0131n\u0131z didik didik incelenir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde her t\u00fcrl\u00fc iddian\u0131n dayanaca\u011f\u0131 bir ara\u015ft\u0131rman\u0131n\/olgu sunumunun bulunmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Hastan\u0131n di\u015flerini s\u0131karak omuz red\u00fcksiyonu yap\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6neren makalelere de ula\u015fabilirsiniz \u00f6rne\u011fin.. Bu nedenle at\u0131f vermeden \u00f6nce birka\u00e7 tane olmazsa olmaz\u0131 s\u0131ralayarak, k\u0131sa bir \u00f6zetle bitirelim:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Mutlaka ana fikrin \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 esas makaleye at\u0131fta bulunun<\/li><li>Makalenizin at\u0131f say\u0131s\u0131n\u0131n artmas\u0131 i\u00e7in gereksiz at\u0131flarda bulunmay\u0131n<\/li><li>Herhangi bir konudaki ana ak\u0131m g\u00f6r\u00fc\u015fe ters bir beyanda bulunacaksan\u0131z, bu beyan\u0131 dayand\u0131raca\u011f\u0131n\u0131z makalelerin \u00f6zelliklerini (ve zay\u0131f\/g\u00fc\u00e7l\u00fc y\u00f6nlerini) k\u0131saca belirtin<\/li><li>\u00d6nceki yaz\u0131lar\u0131n\u0131za (kendinize) at\u0131fta bulunabilirsiniz, fakat abartmay\u0131n \u00a0<\/li><li>At\u0131fta bulundunuz makaledeki \u201ccontext\u201di anlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131n, ba\u011flam\u0131ndan kopar\u0131lm\u0131\u015f bir c\u00fcmle kolayca yanl\u0131\u015f anlamalara neden olabilir.<\/li><li>E\u011fer at\u0131fta bulunaca\u011f\u0131n\u0131z belge bir k\u0131lavuz, sistematik derleme, meta-analiz ya da ba\u015fka bir orijinal \u00e7al\u0131\u015fmaya ait de\u011filse \u00e7ok daha dikkatli davran\u0131n. \u00d6zellikle d\u00fcz derleme makalelerine (narrative review) at\u0131fta bulunmamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131n.<\/li><li>\u00d6zellikle FOAM sitelerinden gelen \u201c\u015funu yap\u201d, \u201cart\u0131k bu i\u015f b\u00f6yle\u201d tarz\u0131ndaki bilgilere \u015f\u00fcpheyle yakla\u015f\u0131n, kaynak makalelerine bak\u0131n.\u00a0<\/li><li>Belki de hepsinden \u00f6nemlisi: Literat\u00fcr taramay\u0131 \u00f6\u011frenin. Elinizde bir harita yoksa \u00e7ok daha kolay kaybolursunuz.<\/li><\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>2011 y\u0131l\u0131n\u0131n karl\u0131 bir k\u0131\u015f g\u00fcn\u00fc, yeni \u00e7\u0131km\u0131\u015f 7. bask\u0131 Tintinalli\u2019s Emergency Medicine: A Comprehensive Study Guide isimli de\u011ferli kitab\u0131n sayfalar\u0131n\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131rken,&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1385,"featured_media":578,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[22,10014],"tags":[],"class_list":["post-577","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-makale-yazimi-yazilari","category-akademik-blog-yazisi"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/atak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/577","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/atak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/atak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/atak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1385"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/atak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=577"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/atak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/577\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/atak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/578"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/atak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=577"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/atak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=577"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/atak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=577"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}