{"id":503,"date":"2020-02-05T20:35:26","date_gmt":"2020-02-05T17:35:26","guid":{"rendered":"https:\/\/www.aciltipakademisi.org\/?p=503"},"modified":"2021-11-16T04:10:01","modified_gmt":"2021-11-16T01:10:01","slug":"istatistik-ve-analiz-yazilimlari-spss-ve-medcalc-ile-veri-girisi-nasil-yapilir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tatd.org.tr\/atak\/2020\/02\/05\/istatistik-ve-analiz-yazilimlari-spss-ve-medcalc-ile-veri-girisi-nasil-yapilir\/","title":{"rendered":"\u0130statistik ve Analiz Yaz\u0131l\u0131mlar\u0131: SPSS ve MedCalc ile veri giri\u015fi nas\u0131l yap\u0131l\u0131r?"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>\u0130statistik<\/strong>sel analiz i\u00e7in test se\u00e7imlerine ait bir algoritmay\u0131 bir \u00f6nceki yaz\u0131mda payla\u015fm\u0131\u015ft\u0131m. \u015eimdi yava\u015f yava\u015f kullanaca\u011f\u0131m\u0131z istatistik yaz\u0131l\u0131mlar\u0131na ard\u0131ndan da bu testlerin yap\u0131l\u0131\u015flar\u0131na girece\u011fiz. Kullanaca\u011f\u0131m\u0131z 3 farkl\u0131 <strong>istatistik yaz\u0131l\u0131m\u0131<\/strong> var: <strong>IBM SPSS<\/strong> 20, <strong>MedCalc<\/strong> 16.1.2 ve <strong>GPower<\/strong>. Bunlar d\u0131\u015f\u0131nda internetten de baz\u0131 \u00e7evrimi\u00e7i istatistik ve analiz sitelerinden&nbsp;yararlanaca\u011f\u0131z. Hem IBM SPSS hem de MedCalc \u00fccretli yaz\u0131l\u0131mlar. MedCalc nispeten daha uygun (445 $), hekimlerin daha anlayaca\u011f\u0131 bir formatta ve deneme s\u00fcr\u00fcm\u00fc ile yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z analizleri yay\u0131nlar\u0131n\u0131zda kullanma hakk\u0131 veriyor. SPSS i\u00e7in \u00e7o\u011fu \u00fcniversitenin abonelikleri mevcut, bunlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla \u00e7ok uygun fiyata \u00f6\u011frenci ve akademik hesaplar sat\u0131n al\u0131nmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn. Ancak b\u00f6yle bir se\u00e7enek yoksa deneme s\u00fcr\u00fcmlerini de kullanabilirsiniz. \u00d6ncelikle biraz programlardan ve \u00f6zelliklerinden bahsedelim:<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Uyumluluk ve \u0130\u015fletim Sistemleri<\/h4>\n\n\n\n<p>SPSS 19. S\u00fcr\u00fcmden itibaren IBM taraf\u0131ndan al\u0131nan bir yaz\u0131l\u0131m. SPSS inc. ise \u00f6ncesinde yapt\u0131\u011f\u0131 bir de\u011fi\u015fiklikle veri ve d\u00f6k\u00fcm dosyalar\u0131 de\u011fi\u015ftirmi\u015fti. Bu nedenle versiyon 16 ve sonras\u0131 ile 15 ve \u00f6ncesi 2 ayr\u0131 program gibi birbirinin veri ve d\u00f6k\u00fcm dosyalar\u0131n\u0131 a\u00e7makta ve okumakta zorlan\u0131yor. Bu s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 nas\u0131l a\u015faca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 <strong>Dosya formatlar\u0131<\/strong> k\u0131sm\u0131nda daha geni\u015f olarak belirttim. IBM SPSS sat\u0131n ald\u0131ktan sonra Mac, Linux ve Windows\u2019daki s\u00fcr\u00fcmlerini kullanabilirsiniz. Ancak MedCalc i\u00e7in sadece Windows s\u00fcr\u00fcm\u00fc var. E\u011fer Mac bilgisayar\u0131n\u0131zda MedCalc kullanmak istiyorsan\u0131z Parallels gibi bir program ya da BootCamp ile bilgisayar\u0131n\u0131za Windows da kurmal\u0131s\u0131n\u0131z.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Dosya formatlar\u0131<\/h4>\n\n\n\n<p><strong>SPSS<\/strong> veri dosyalar\u0131n\u0131 <strong>.sav<\/strong> olarak d\u00f6k\u00fcm dosyalar\u0131n\u0131 <strong>.spv<\/strong> olarak sakl\u0131yor. Bu iki dosya da SPSS\u2019e \u00f6zel. SPSS olmadan d\u00f6k\u00fcm dosyalar\u0131n\u0131 (.spv) okuyabilmek i\u00e7in <strong>SPSS Smartreader<\/strong> IBM sitesinden indirilip kullan\u0131labilir (<a href=\"http:\/\/www.ibm.com\/developerworks\/spssdevcentral\">http:\/\/www.ibm.com\/developerworks\/spssdevcentral<\/a>). <strong>SPSS Smartreader<\/strong> SPSS 16 ve \u00fcst\u00fcndeki s\u00fcr\u00fcmlerle haz\u0131rlanm\u0131\u015f materyalleri a\u00e7\u0131p okuman\u0131za ve s\u0131n\u0131rl\u0131 \u015fekilde d\u00fczenlemenize (pivot tablo d\u00fczenleme, tablo renk, font d\u00fczenleme vb gibi) izin veriyor. SPSS 16\u2019dan daha \u00f6nceki s\u00fcr\u00fcmler i\u00e7in ise d\u00f6k\u00fcm dosyas\u0131n\u0131n uzant\u0131s\u0131 farkl\u0131 ve <strong>.spo<\/strong> \u015feklinde. Bu dosyalar\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fclemek i\u00e7in <strong>SPSS Legacy Viewer<\/strong> adl\u0131 IBM \u00f6ncesi d\u00f6neme ait g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleyiciyi kullanman\u0131z gerekli. IBM telif haklar\u0131 sebebiyle bu program\u0131 sitesinde bar\u0131nd\u0131rm\u0131yor ancak ftp \u00fczerinden (<a href=\"ftp:\/\/ftp.software.ibm.com\/software\/analytics\/spss\/support\/Stats\/Docs\/Statistics\/LegacyViewer\/readme.html\">ftp:\/\/ftp.software.ibm.com\/software\/analytics\/spss\/support\/Stats\/Docs\/Statistics\/LegacyViewer\/readme.html<\/a>) indirmeniz m\u00fcmk\u00fcn. SPSS SAS, STATA, SYSTAT programlar\u0131na ait veri dosyalar\u0131 ile MS Excel .xls dosyalar\u0131n\u0131 a\u00e7abiliyor ama OpenOffice ve MedCalc dosyalar\u0131 ile uyumsuz.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>MedCalc<\/strong> veri ve d\u00f6k\u00fcm dosyalar\u0131n\u0131 bir arada tutan kendine has <strong>.mc1<\/strong> dosya format\u0131n\u0131 kullan\u0131yor. Bu dosyalar\u0131n SPSS ile g\u00f6r\u00fcnt\u00fclenmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. MedCalc .mc1 d\u0131\u015f\u0131nda Excel, OpenOffice ve SPSS sav formatlar\u0131nda da veri dosyalar\u0131n\u0131 kaydedebilmekte. Ancak veri d\u0131\u015f\u0131nda d\u00f6k\u00fcmlerin de kaydedilmesi i\u00e7in .mc1 dosyas\u0131 olu\u015fturman\u0131z gerekiyor. MedCalc program\u0131n\u0131z olmasa bile <strong>Free MedCalc Viewer<\/strong> ile (<a href=\"https:\/\/www.medcalc.org\/download.php)\">https:\/\/www.medcalc.org\/download.php)<\/a> .mc1 dosyalar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleyebilirsiniz. MedCalc v16 ile beraber istenen her d\u00f6k\u00fcm\u00fcn ard\u0131 ard\u0131na bir MS Word dosyas\u0131na aktar\u0131lmas\u0131 fonksiyonu gelmi\u015f durumda. A\u015fa\u011f\u0131daki MedCalc ekran\u0131nda en sa\u011fdaki <strong>k\u0131rm\u0131z\u0131 ile i\u015faretli W butonuna<\/strong> her bast\u0131\u011f\u0131n\u0131zda aktif ekrandaki d\u00f6k\u00fcmleri s\u0131ras\u0131yla ayn\u0131 ya da farkl\u0131 MS Word dosyas\u0131na atma imkan\u0131 verilmi\u015f. Grafikleri de ayr\u0131 ayr\u0131 kaydetme imkan\u0131n\u0131z oldu\u011fundan sadece veri i\u00e7in SPSS .sav format\u0131n\u0131 kullanarak hi\u00e7bir kay\u0131p ya\u015famadan SPSS ortak dosyalar\u0131 kullanman\u0131z m\u00fcmk\u00fcn. MedCalc SPSS, SAS, STATA, MS Excel ve OpenOffice dosyalar\u0131n\u0131 a\u00e7abiliyor. Her iki program\u0131n rahat \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 i\u00e7in SPSS\u2019in veri dosyas\u0131 format\u0131 olan .sav kullanmak en mant\u0131kl\u0131s\u0131.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><a href=\"http:\/\/www.acilci.net\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/Screen-Shot-2016-01-31-at-21.08.41.png\" data-rel=\"penci-gallery-image-content\" ><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.acilci.net\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/Screen-Shot-2016-01-31-at-21.08.41.png\" alt=\"Screen Shot 2016-01-31 at 21.08.41\" class=\"wp-image-17226\" \/><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n<p>[box type=&#8221;info&#8221; align=&#8221;aligncenter&#8221; class=&#8221;&#8221; width=&#8221;&#8221;]<strong>Dipnot:<\/strong> Excel dosyalar\u0131 i\u00e7in SPSS ve MedCalc da MS Excel\u2019in yeni format\u0131 olan .xlsx a\u00e7makta zorlan\u0131yor ve hatalar yap\u0131yor. Excel\u2019den veri ge\u00e7irilecekse .xls olarak \u00f6nce kaydedip sonra bu programlarda a\u00e7mak en mant\u0131kl\u0131s\u0131. E\u011fer bir .xls dosyas\u0131n\u0131 SPSS ile a\u00e7makta zorlan\u0131rsan\u0131z (ki s\u0131kl\u0131kla ba\u015f\u0131n\u0131za gelmesi muhtemel) Medcalc ile a\u00e7\u0131p verinin sorunsuz \u015fekilde ge\u00e7ti\u011finden emin olduktan sonra (virg\u00fcller, ondal\u0131k say\u0131lar) SPSS .sav dosyas\u0131 olarak kaydedip SPSS\u2019de rahatl\u0131kla a\u00e7abilirsiniz. \u00d6zellikle Mac kullan\u0131c\u0131lar\u0131 bu problemi daha s\u0131k ya\u015fayacaklard\u0131r. [\/box]<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">At\u0131f verme<\/h4>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\">SPSS<\/h5>\n\n\n\n<p>SPSS 19. S\u00fcr\u00fcmden itibaren IBM firmas\u0131 taraf\u0131ndan al\u0131nd\u0131\u011f\u0131ndan istatistik paketine at\u0131f verilirken a\u015fa\u011f\u0131daki bilgiler kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>SPSS for Windows, Version 16.0. (SPSS Inc. Chicago, USA. Released 2007)<\/li><li>SPSS for Windows, Version 17.0. (SPSS Inc. Chicago, USA, Released 2008)<\/li><li>PASW Statistics for Windows, Version 18.0. (SPSS Inc. Chicago, USA, Released 2009)<\/li><li>IBM SPSS Statistics for Windows, Version 19.0. (IBM Corp. Armonk, NY: USA. Released 2010)<\/li><li>IBM SPSS Statistics for Windows, Version 20.0. (IBM Corp. Armonk, NY: USA. Released 2011)<\/li><li>IBM SPSS Statistics for Windows, Version 21.0. (IBM Corp. Armonk, NY: USA. Released 2012)<\/li><li>IBM SPSS Statistics for Windows, Version 22.0. (IBM Corp. Armonk, NY: USA. Released 2013)<\/li><li>IBM SPSS Statistics for Windows, Version 23.0. (IBM Corp. Armonk, NY: USA. Released 2014)<\/li><\/ul>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\">MedCalc<\/h5>\n\n\n\n<p>MedCalc s\u00fcr\u00fcmlerinde <strong>Help &gt; How to cite Medcalc<\/strong> alt\u0131nda a\u015fa\u011f\u0131daki gibi bir at\u0131f metni yer almaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>MedCalc Statistical Software version 16.1 (MedCalc Software bvba, Ostend, Belgium; https:\/\/www.medcalc.org; 2016)<\/li><\/ul>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Yeni veri dosyas\u0131 yaratmak<\/h4>\n\n\n\n<p>Her \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n planlama a\u015famas\u0131nda hangi verilerin toplanaca\u011f\u0131na, bu verilerin nas\u0131l kaydedilece\u011fine ve nas\u0131l bir analiz yap\u0131laca\u011f\u0131na karar verilmi\u015f olmal\u0131d\u0131r. \u00c7al\u0131\u015fman\u0131z\u0131n amac\u0131 ve dizayn\u0131 birincil ve ikincil sonlan\u0131m \u00f6l\u00e7\u00fctlerinizin neler oldu\u011funu belirler. Dolay\u0131s\u0131yla, hangi de\u011fi\u015fkenleri toplay\u0131p nas\u0131l bir analiz ile anlaml\u0131l\u0131klar\u0131 de\u011ferlendirece\u011finiz ba\u015ftan bellidir. Bunun ard\u0131ndan veri toplama i\u00e7in kullanaca\u011f\u0131n\u0131z anket, tablo ya da form gibi bir materyal haz\u0131rlan\u0131r ve etik kurul onay\u0131 al\u0131n\u0131r. \u0130\u015fte bu form, anket ya da tablo verilerini \u00f6nceden istatistik yaz\u0131l\u0131mlar\u0131nda nas\u0131l kodlayaca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 belirler ve veri dosyas\u0131n\u0131 haz\u0131rlarsan\u0131z sonradan yanl\u0131\u015f ya da eksik kodlanm\u0131\u015f bir veriyi tekrar d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek zorunda kalmazs\u0131n\u0131z. Ayr\u0131ca ba\u015flang\u0131\u00e7ta MS Excel gibi bir yaz\u0131l\u0131ma girilen verilerin d\u00fczg\u00fcn \u015fekilde istatistik yaz\u0131l\u0131mlar\u0131na aktar\u0131lamayabilece\u011fini yukar\u0131da belirtmi\u015ftik. \u015eimdi s\u0131f\u0131rdan bir veri dosyas\u0131 olu\u015ftural\u0131m:<\/p>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\">SPSS<\/h5>\n\n\n\n<p>SPSS a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 anda a\u015fa\u011f\u0131daki ekranla ba\u015flar. Burada yeni veri dosyas\u0131n\u0131 sa\u011fda yer alan <strong>Type in data<\/strong> se\u00e7ene\u011fini se\u00e7erek olu\u015fturuyoruz.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><a href=\"http:\/\/www.acilci.net\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/Screen-Shot-2016-01-31-at-16.41.20.png\" data-rel=\"penci-gallery-image-content\" ><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.acilci.net\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/Screen-Shot-2016-01-31-at-16.41.20-1024x744.png\" alt=\"Screen Shot 2016-01-31 at 16.41.20\" class=\"wp-image-17207\" \/><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Alternatif olarak bu ekran\u0131 <strong>Cancel<\/strong> ile ge\u00e7ip <strong>File &gt; New &gt; Data<\/strong> se\u00e7ene\u011fiyle bo\u015f veri dosyas\u0131n\u0131 olu\u015fturabiliriz.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><a href=\"http:\/\/www.acilci.net\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/Screen-Shot-2016-01-31-at-20.25.10.png\" data-rel=\"penci-gallery-image-content\" ><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.acilci.net\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/Screen-Shot-2016-01-31-at-20.25.10-300x94.png\" alt=\"Screen Shot 2016-01-31 at 20.25.10\" class=\"wp-image-17212\" \/><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Yeni bir dosya olu\u015fturuldu\u011funda a\u015fa\u011f\u0131daki gibi bir ekranla kar\u015f\u0131la\u015facaks\u0131n\u0131z.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><a href=\"http:\/\/www.acilci.net\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/Screen-Shot-2016-01-31-at-20.26.08.png\" data-rel=\"penci-gallery-image-content\" ><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.acilci.net\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/Screen-Shot-2016-01-31-at-20.26.08-1024x861.png\" alt=\"Screen Shot 2016-01-31 at 20.26.08\" class=\"wp-image-17213\" \/><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Ba\u015fl\u0131k k\u0131sm\u0131nda yazan <strong>Untitled (DataSet)<\/strong> k\u0131sm\u0131 dosyay\u0131 hen\u00fcz herhangi bir isimle kaydetmedi\u011fimizi g\u00f6steriyor. Veri dosyas\u0131nda ilk d\u00fczenlemeyi yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z andan itibaren bu dosyay\u0131 kaydetme imkan\u0131m\u0131z olacak. SPSS bizi 3 farkl\u0131 ekranda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131yor olacak: \u0130lk ekran\u0131m\u0131z olan <strong>Data View<\/strong> (bu ekran) MS Excel ekran\u0131na \u00e7ok benziyor. Her sat\u0131r bir vakay\u0131, her s\u00fctun da bir de\u011fi\u015fkeni (ya\u015f, cinsiyet vb) g\u00f6stermekte. En altta <strong>Data View<\/strong> ve <strong>Variable View<\/strong> se\u00e7eneklerini g\u00f6r\u00fcyoruz. <strong>Variable View<\/strong> tu\u015funa basarak de\u011fi\u015fken bilgilerinin oldu\u011fu ikinci ekran\u0131m\u0131za ge\u00e7iyoruz:<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><a href=\"http:\/\/www.acilci.net\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/Screen-Shot-2016-01-31-at-20.31.50.png\" data-rel=\"penci-gallery-image-content\" ><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.acilci.net\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/Screen-Shot-2016-01-31-at-20.31.50-1024x861.png\" alt=\"Screen Shot 2016-01-31 at 20.31.50\" class=\"wp-image-17214\" \/><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Bu ekran\u0131n fark\u0131 her sat\u0131r\u0131n bir de\u011fi\u015fken her s\u00fctunun da de\u011fi\u015fken ile ilgili bir \u00f6zellik olmas\u0131. Burada her sat\u0131ra yazd\u0131\u011f\u0131m\u0131z de\u011fi\u015fkenler <strong>Data View <\/strong>ekran\u0131nda s\u00fctunlar haline gelecek. \u00d6nce bu ekran\u0131 doldurmal\u0131y\u0131z.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><a href=\"http:\/\/www.acilci.net\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/Screen-Shot-2016-01-31-at-20.33.45.png\" data-rel=\"penci-gallery-image-content\" ><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.acilci.net\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/Screen-Shot-2016-01-31-at-20.33.45-1024x370.png\" alt=\"Screen Shot 2016-01-31 at 20.33.45\" class=\"wp-image-17215\" \/><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p><strong>Name<\/strong> s\u00fctununa yazd\u0131\u011f\u0131m\u0131z isimler bilgisayar\u0131n kendi sistemi i\u00e7in kullanaca\u011f\u0131 de\u011fi\u015fken isimleri olacak. \u00d6rnek olarak yukar\u0131da No, Ya\u015f ve Cinsiyet yazd\u0131k. Yanlar\u0131ndaki t\u00fcm veriler otomatik olarak dolduruldu. Verinin tipine g\u00f6re bunlar\u0131 d\u00fczeltmemiz gerekli. 2. S\u00fctundaki <strong>Type<\/strong> se\u00e7ene\u011fini ise veri olarak girece\u011fimiz de\u011ferlerin tipini belirlemek i\u00e7in kullanaca\u011f\u0131z.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><a href=\"http:\/\/www.acilci.net\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/Screen-Shot-2016-01-31-at-20.35.40.png\" data-rel=\"penci-gallery-image-content\" ><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.acilci.net\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/Screen-Shot-2016-01-31-at-20.35.40-1024x476.png\" alt=\"Screen Shot 2016-01-31 at 20.35.40\" class=\"wp-image-17216\" \/><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>2.&nbsp;s\u00fctunda numerik yazan yere t\u0131klad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda <strong>Type<\/strong> i\u00e7in se\u00e7eneklerimizin yer ald\u0131\u011f\u0131 men\u00fc \u00e7\u0131kacak. Burada en s\u0131k kullanaca\u011f\u0131n\u0131z se\u00e7enekler <strong>Numeric<\/strong> ve <strong>String<\/strong>. <strong>Numeric<\/strong> yani say\u0131sal olarak girmedi\u011finiz hi\u00e7bir de\u011feri istatistiksel hesaplama i\u00e7in kullanamazs\u0131n\u0131z. Yani, kad\u0131n cinsiyet i\u00e7in K, erkek i\u00e7in E yazarsan\u0131z bunlar program taraf\u0131ndan <strong>String<\/strong>, yani metin olarak kabul edilir ve \u00fczerinde hi\u00e7bir i\u015flem yap\u0131lamaz. \u00d6zellikle Excel\u2019den veri \u00e7ekerken e\u011fer kodlama say\u0131sal olarak yap\u0131lmad\u0131ysa \u00f6nce t\u00fcm metinlerin say\u0131lara d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi gerekir. Bunun olmamas\u0131 i\u00e7in bu dosyan\u0131n ba\u015fta do\u011fru haz\u0131rlanmas\u0131 \u00e7ok \u00f6nemli.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu ekranda sa\u011fda yer alan <strong>Width<\/strong> en fazla ka\u00e7 haneli bir de\u011fere izin vermek istedi\u011finizi g\u00f6steriyor. E\u011fer ben 1\u2019den 99\u2019a kadar olan de\u011ferleri kabul etmek istiyorsam burada 2 yazmal\u0131y\u0131m. Alt\u0131ndaki <strong>Decimal<\/strong> <strong>Places<\/strong> ile ise her numerik say\u0131 i\u00e7in otomatik olarak ka\u00e7 ondal\u0131k hane g\u00f6sterilmesini istedi\u011fimizi se\u00e7iyoruz. Mesela, cinsiyet de\u011fi\u015fkeninde erkek i\u00e7in 1 kad\u0131n i\u00e7in 0 kullanacaksam 1 ve 0 de\u011ferlerinin ondal\u0131k basama\u011fa gereksinimi olmad\u0131\u011f\u0131ndan buraya 0 yaz\u0131yorum. Ya\u015f i\u00e7in de ayn\u0131s\u0131 ge\u00e7erli. Ama CRP de\u011fi\u015fkenim olsayd\u0131 ondal\u0131k 2 hane kullanmak isteyece\u011fimden ayn\u0131 \u015fekilde b\u0131rakacakt\u0131m. Bu ayarlamay\u0131 her de\u011fi\u015fken i\u00e7in yap\u0131yoruz. Farketti\u011finiz gibi bu se\u00e7enek i\u00e7in bu men\u00fcy\u00fc a\u00e7mam\u0131za gerek yok. <strong>Type<\/strong> se\u00e7ene\u011finin hemen yan\u0131ndaki s\u00fctunlardan da bu ayarlamay\u0131 yapabiliriz.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Label<\/strong> s\u00fct\u00fcn\u00fc her de\u011fi\u015fkenin tablo ve analiz ekranlar\u0131nda hangi isimle ifade edilmesini istedi\u011fimizi g\u00f6steriyor. De\u011fi\u015fken ismi olarak SPSS her metni kabul etmez. De\u011fi\u015fken isimleri say\u0131yla ba\u015flayamaz, aralar\u0131nda bo\u015fluk olamaz, ayr\u0131ca \u00e7o\u011fu ekranda g\u00f6r\u00fcnmeyeceklerinden dolay\u0131 en fazla 10-15 karakter uzunlu\u011funda olmalar\u0131n\u0131 isteriz. Ancak bu isimler tablo ve grafiklerde g\u00fczel g\u00f6r\u00fcnmez. Bu y\u00fczden buraya g\u00f6r\u00fcnmesini istedi\u011fimiz de\u011fi\u015fkenin Etiketini yaz\u0131yoruz.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><a href=\"http:\/\/www.acilci.net\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/Screen-Shot-2016-01-31-at-20.33.45.png\" data-rel=\"penci-gallery-image-content\" ><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.acilci.net\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/Screen-Shot-2016-01-31-at-20.33.45-1024x370.png\" alt=\"Screen Shot 2016-01-31 at 20.33.45\" class=\"wp-image-17215\" \/><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Sonradan kolayl\u0131k olmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu a\u015famada dosyam\u0131z\u0131 hemen kaydedelim. Bunun i\u00e7in \u00fcstteki b\u00fcy\u00fck tu\u015flardan 2.si olan ve <strong>diskete benzeyen k\u0131rm\u0131z\u0131 ile i\u015faretli kay\u0131t tu\u015funa<\/strong> basmam\u0131z yeterli. A\u015fa\u011f\u0131daki \u015fekilde oldu\u011fu gibi a\u00e7\u0131lan men\u00fcden kay\u0131t i\u015flemimizi ger\u00e7ekle\u015ftiriyoruz.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><a href=\"http:\/\/www.acilci.net\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/Screen-Shot-2016-01-31-at-20.49.26.png\" data-rel=\"penci-gallery-image-content\" ><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.acilci.net\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/Screen-Shot-2016-01-31-at-20.49.26-1024x868.png\" alt=\"Screen Shot 2016-01-31 at 20.49.26\" class=\"wp-image-17218\" \/><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Kay\u0131t i\u015flemi ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi andan itibaren \u00fcst sat\u0131rda art\u0131k ismin solunda <strong>SPSS .sav dosyas\u0131n\u0131n ikonu<\/strong> g\u00f6r\u00fcnmeye ba\u015flayacak.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><a href=\"http:\/\/www.acilci.net\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/Screen-Shot-2016-01-31-at-20.51.37.png\" data-rel=\"penci-gallery-image-content\" ><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.acilci.net\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/Screen-Shot-2016-01-31-at-20.51.37-1024x376.png\" alt=\"Screen Shot 2016-01-31 at 20.51.37\" class=\"wp-image-17219\" \/><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Bir sonraki basamakta hangi de\u011fi\u015fkenler kategorik hangileri s\u00fcrekli onu se\u00e7memiz gerekiyor. Kategorik de\u011fi\u015fkenler i\u00e7in de her kategorinin hangi say\u0131yla temsil edildi\u011fini ve kategorilerin adlar\u0131n\u0131 girece\u011fiz. Bu a\u015fama en \u00f6nemli k\u0131s\u0131m. Hatta di\u011ferlerini yapmasan\u0131z sadece bunlar\u0131 yapsan\u0131z bile olur. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n planlama, veri giri\u015f, analiz ve yaz\u0131m a\u015famalar\u0131 genellikle y\u0131llar mertebesinde s\u00fcren bir i\u015f. Bu zaman diliminde cinsiyet i\u00e7in kad\u0131n\u0131 hangi say\u0131yla kodlad\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 belki hat\u0131rlaman\u0131z olas\u0131 ama daha karma\u015f\u0131k de\u011fi\u015fkenleri b\u00fcy\u00fck ihtimalle unutacaks\u0131n\u0131z. Her de\u011fi\u015fken i\u00e7in <strong>Values<\/strong> s\u00fctununa bast\u0131\u011f\u0131n\u0131zda kar\u015f\u0131n\u0131za alttaki men\u00fc \u00e7\u0131kacak:<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><a href=\"http:\/\/www.acilci.net\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/Screen-Shot-2016-01-31-at-20.57.42.png\" data-rel=\"penci-gallery-image-content\" ><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.acilci.net\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/Screen-Shot-2016-01-31-at-20.57.42-1024x433.png\" alt=\"Screen Shot 2016-01-31 at 20.57.42\" class=\"wp-image-17220\" \/><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Bu men\u00fcde <strong>Value<\/strong> o kategori i\u00e7in se\u00e7ti\u011finiz kod say\u0131s\u0131, <strong>Label<\/strong> ise kategorinin ismi. \u00d6rne\u011fin cinsiyet de\u011fi\u015fkeni i\u00e7in bu men\u00fcy\u00fc a\u00e7al\u0131m. Kad\u0131n 0 Erkek 1 olarak kodlama yapt\u0131ysak a\u015fa\u011f\u0131daki gibi <strong>Value<\/strong> k\u0131sm\u0131na 0 <strong>Label<\/strong> k\u0131sm\u0131na Kad\u0131n yaz\u0131p <strong>Add<\/strong> tu\u015funa bas\u0131yoruz:<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><a href=\"http:\/\/www.acilci.net\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/Screen-Shot-2016-01-31-at-20.59.16.png\" data-rel=\"penci-gallery-image-content\" ><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.acilci.net\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/Screen-Shot-2016-01-31-at-20.59.16-1024x433.png\" alt=\"Screen Shot 2016-01-31 at 20.59.16\" class=\"wp-image-17221\" \/><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Ard\u0131ndan Erkek i\u00e7in ayn\u0131 i\u015flemi tekrarl\u0131yoruz:<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><a href=\"http:\/\/www.acilci.net\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/Screen-Shot-2016-01-31-at-21.00.22.png\" data-rel=\"penci-gallery-image-content\" ><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.acilci.net\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/Screen-Shot-2016-01-31-at-21.00.22-1024x444.png\" alt=\"Screen Shot 2016-01-31 at 21.00.22\" class=\"wp-image-17222\" \/><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Son olarak <strong>OK<\/strong> tu\u015funa basarak bu i\u015flemi tamaml\u0131yoruz.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Measure<\/strong> k\u0131sm\u0131nda de\u011fi\u015fkenlerin tiplerini se\u00e7iyoruz. Kabaca 2 ana de\u011fi\u015fken tipi olan <strong>Nominal<\/strong> ya da <strong>Scale<\/strong> se\u00e7eneklerinden biri bizim i\u00e7in yeterli. Kategorik de\u011fi\u015fkenler i\u00e7in <strong>Nominal<\/strong>, s\u00fcrekli de\u011fi\u015fkenler i\u00e7in <strong>Scale<\/strong> se\u00e7meliyiz. B\u00f6ylece yanl\u0131\u015fl\u0131kla olmayacak bir veri \u00e7e\u015fidi ile analiz yapmak istedi\u011fimizde SPSS bize izin vermeyecek. Ayr\u0131ca grafikleri haz\u0131rlarken de de\u011fi\u015fkenin \u00e7e\u015fidine uygun grafik se\u00e7eneklerini bize sunacak.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><a href=\"http:\/\/www.acilci.net\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/Screen-Shot-2016-01-31-at-21.02.51.png\" data-rel=\"penci-gallery-image-content\" ><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.acilci.net\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/Screen-Shot-2016-01-31-at-21.02.51-1024x376.png\" alt=\"Screen Shot 2016-01-31 at 21.02.51\" class=\"wp-image-17223\" \/><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Bu \u015fekilde veri setimizin de\u011fi\u015fkenlerini tamamlad\u0131k. Tekrar <strong>Data View<\/strong> tu\u015funa basarak veri giri\u015f ekran\u0131na d\u00f6nelim.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><a href=\"http:\/\/www.acilci.net\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/Screen-Shot-2016-01-31-at-21.04.21.png\" data-rel=\"penci-gallery-image-content\" ><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.acilci.net\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/Screen-Shot-2016-01-31-at-21.04.21-1024x504.png\" alt=\"Screen Shot 2016-01-31 at 21.04.21\" class=\"wp-image-17224\" \/><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Panelde k\u0131rm\u0131z\u0131 ile i\u015faretli <strong>Value Labels<\/strong> butonuna bast\u0131\u011f\u0131n\u0131zda verileriniz tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131n\u0131z kategori isimleriyle beraber verilecek, b\u00f6ylece veri giri\u015fi yaparken se\u00e7enekler aras\u0131ndan se\u00e7me \u015fans\u0131n\u0131z da var. Hem de unutma imkan\u0131n\u0131z art\u0131k kalmam\u0131\u015f oluyor.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><a href=\"http:\/\/www.acilci.net\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/Screen-Shot-2016-01-31-at-21.07.05.png\" data-rel=\"penci-gallery-image-content\" ><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.acilci.net\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/Screen-Shot-2016-01-31-at-21.07.05-1024x504.png\" alt=\"Screen Shot 2016-01-31 at 21.07.05\" class=\"wp-image-17225\" \/><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>En son dosyan\u0131z\u0131 tekrar kaydetmeyi unutmay\u0131n.<\/p>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\">MedCalc<\/h5>\n\n\n\n<p>MedCalc SPSS\u2019den farkl\u0131 olarak \u00f6n bir se\u00e7im ekran\u0131 olmaks\u0131z\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131r a\u00e7\u0131lmaz bo\u015f bir panele bizi y\u00f6nlendiriyor. <strong>File &gt; New<\/strong> se\u00e7ene\u011fi ile yeni veri dosyam\u0131z\u0131 olu\u015fturuyoruz.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><a href=\"http:\/\/www.acilci.net\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/Screen-Shot-2016-01-31-at-21.15.19.png\" data-rel=\"penci-gallery-image-content\" ><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.acilci.net\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/Screen-Shot-2016-01-31-at-21.15.19-216x300.png\" alt=\"Screen Shot 2016-01-31 at 21.15.19\" class=\"wp-image-17227\" \/><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Hemen ard\u0131ndan <strong>File &gt; Save As<\/strong> diyerek dosyam\u0131z\u0131 bir yere kaydedelim. Kay\u0131t i\u015flemi rutin Windows uygulamalar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla yap\u0131l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><a href=\"http:\/\/www.acilci.net\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/Screen-Shot-2016-01-31-at-21.18.39.png\" data-rel=\"penci-gallery-image-content\" ><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.acilci.net\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/Screen-Shot-2016-01-31-at-21.18.39-1024x664.png\" alt=\"Screen Shot 2016-01-31 at 21.18.39\" class=\"wp-image-17229\" \/><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Dosyam\u0131z\u0131 MedCalc\u2019in kendi format\u0131 olan .mc1, Excel format\u0131 olan .xls (.xlsx se\u00e7menizi kesinlikle tavsiye etmiyorum), SPSS .sav, OpenOffice .ods hatta Html (yani internet sitesi sayfas\u0131) dosyas\u0131 olarak kaydedebiliriz. Kay\u0131t i\u015fleminden sonra bo\u015f bir veri giri\u015f ekran\u0131m\u0131z olacak.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><a href=\"http:\/\/www.acilci.net\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/Screen-Shot-2016-01-31-at-21.15.53.png\" data-rel=\"penci-gallery-image-content\" ><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.acilci.net\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/Screen-Shot-2016-01-31-at-21.15.53-961x1024.png\" alt=\"Screen Shot 2016-01-31 at 21.15.53\" class=\"wp-image-17228\" \/><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Ayn\u0131 \u015fekilde her sat\u0131r bir vaka her s\u00fctun da bir de\u011fi\u015fken. Ancak burada SPSS\u2019deki gibi bir de\u011fi\u015fken ekran\u0131 yok. Bunun yerine de\u011fi\u015fkenleri girece\u011fimiz <strong>Variable List<\/strong> se\u00e7ene\u011fimiz var. Ancak SPSS\u2019den farkl\u0131 olarak \u00f6nce verilerin girildi\u011fi ekranda baz\u0131 d\u00fczenlemeler yapmam\u0131z laz\u0131m. Hatta tamamen girilmi\u015f bir veriden de veri listesini \u00e7ekmemiz m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n\n\n\n<p>Elimizle istedi\u011fimiz de\u011fi\u015fken isimlerini Veri sat\u0131rlar\u0131n\u0131n \u00fczerinde kalan (1. Sat\u0131r\u0131n da \u00fcst\u00fcnde) sat\u0131ra her de\u011fi\u015fken bir s\u00fctuna gelecek \u015fekilde yaz\u0131yoruz:<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><a href=\"http:\/\/www.acilci.net\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/Screen-Shot-2016-01-31-at-21.29.34.png\" data-rel=\"penci-gallery-image-content\" ><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.acilci.net\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/Screen-Shot-2016-01-31-at-21.29.34-300x109.png\" alt=\"Screen Shot 2016-01-31 at 21.29.34\" class=\"wp-image-17235\" \/><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Ard\u0131ndan <strong>Tools &gt; Edit variables list<\/strong> diyerek de\u011fi\u015fken listemizin oldu\u011fu ekran\u0131 a\u00e7\u0131yoruz. Ya da daha kolay \u015fekilde sol paneldeki <strong>Variables<\/strong> se\u00e7ene\u011fine de t\u0131klayabiliriz.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><a href=\"http:\/\/www.acilci.net\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/Screen-Shot-2016-01-31-at-21.21.59.png\" data-rel=\"penci-gallery-image-content\" ><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.acilci.net\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/Screen-Shot-2016-01-31-at-21.21.59-300x272.png\" alt=\"Screen Shot 2016-01-31 at 21.21.59\" class=\"wp-image-17230\" \/><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Bu ekranda az \u00f6nce de\u011fi\u015fken isimlerini yazd\u0131\u011f\u0131m\u0131z de\u011fi\u015fkenleri g\u00f6rebilirsiniz:<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><a href=\"http:\/\/www.acilci.net\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/Screen-Shot-2016-01-31-at-21.31.19.png\" data-rel=\"penci-gallery-image-content\" ><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.acilci.net\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/Screen-Shot-2016-01-31-at-21.31.19-300x234.png\" alt=\"Screen Shot 2016-01-31 at 21.31.19\" class=\"wp-image-17236\" \/><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Herhangi birini se\u00e7ip \u00fczerinde ayarlamalar\u0131 yapabiliriz. Bunun i\u00e7in de\u011fi\u015fkeni se\u00e7tikten sonra (mavi hale geldi\u011finde) aktifle\u015fen&nbsp;<strong>Properties<\/strong> butonuna basmal\u0131y\u0131z.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><a href=\"http:\/\/www.acilci.net\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/Screen-Shot-2016-01-31-at-21.32.06.png\" data-rel=\"penci-gallery-image-content\" ><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.acilci.net\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/Screen-Shot-2016-01-31-at-21.32.06-300x236.png\" alt=\"Screen Shot 2016-01-31 at 21.32.06\" class=\"wp-image-17237\" \/><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><a href=\"http:\/\/www.acilci.net\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/Screen-Shot-2016-01-31-at-21.32.14.png\" data-rel=\"penci-gallery-image-content\" ><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.acilci.net\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/Screen-Shot-2016-01-31-at-21.32.14-300x205.png\" alt=\"Screen Shot 2016-01-31 at 21.32.14\" class=\"wp-image-17238\" \/><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>SPSS\u2019den al\u0131\u015f\u0131k oldu\u011fumuz \u015fekilde <strong>De\u011fi\u015fken \u0130smi (Variable)<\/strong>, <strong>De\u011fi\u015fkenin Etiketi (Label)<\/strong> ve <strong>kategori kodlar\u0131 ve isimlerini (Value Labels)<\/strong> giriyoruz. Burada \u00f6nemli olan nokta SPSS ve MedCalc\u2019\u0131n de\u011fi\u015fken isimlerine ayn\u0131 muameleyi yapmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmek. SPSS son derece kat\u0131 kurallar uygularken MedCalc son derece esnek. Dolay\u0131s\u0131yla her hal\u00fckarda SPSS ile de \u00e7al\u0131\u015fmak isteriz diyerek bu <strong>de\u011fi\u015fkenlerin \u00f6z isimlerini (variable) daha k\u0131sa ve uygun<\/strong>, <strong>etiketlerini ise (Label) bize bilgi verecek a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 ya da ekranda g\u00f6rmek istedi\u011fimiz \u015fekilde<\/strong> yazmal\u0131y\u0131z. \u00d6rnek de\u011fi\u015fken \u00f6z isimleri yas, cinsiyet, KAH_VY, HT_VY, yas_grup olabilir. M\u00fcmk\u00fcn olduk\u00e7a T\u00fcrk\u00e7e karakter kullanmay\u0131n ve bo\u015fluklar\u0131 alt \u00e7izgi (_) ile doldurun. SPSS bo\u015fluklar\u0131 de\u011fi\u015fken isimlerinde kabul etmiyor. T\u00fcrk\u00e7e karakter kodlamas\u0131 i\u00e7in ise baz\u0131 ayarlar yapman\u0131z gerekiyor. Etiketler i\u00e7in b\u00f6yle s\u0131k\u0131nt\u0131lar s\u00f6z konusu de\u011fil.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><a href=\"http:\/\/www.acilci.net\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/Screen-Shot-2016-01-31-at-21.24.53.png\" data-rel=\"penci-gallery-image-content\" ><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.acilci.net\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/Screen-Shot-2016-01-31-at-21.24.53-300x204.png\" alt=\"Screen Shot 2016-01-31 at 21.24.53\" class=\"wp-image-17233\" \/><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Giri\u015fleri tamamlad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda de\u011fi\u015fken listemiz a\u015fa\u011f\u0131daki \u015fekilde de\u011fi\u015fken ismi ve etiketi listesi \u015feklinde g\u00f6r\u00fcnmeye ba\u015flayacak.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><a href=\"http:\/\/www.acilci.net\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/Screen-Shot-2016-01-31-at-21.36.16.png\" data-rel=\"penci-gallery-image-content\" ><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.acilci.net\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/Screen-Shot-2016-01-31-at-21.36.16-300x237.png\" alt=\"Screen Shot 2016-01-31 at 21.36.16\" class=\"wp-image-17239\" \/><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Dosyam\u0131z\u0131 ara ara kaydedip veri giri\u015fine ba\u015flayabiliriz.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Son<\/h4>\n\n\n\n<p>Her iki programla da bu \u015fekilde ilk dosyan\u0131z\u0131 olu\u015fturup verilerinizi girerseniz hem haz\u0131r bir dosya ile an\u0131nda analiz yapma \u015fans\u0131n\u0131z olur, hem de e\u011fer istatistiksel analizleri bir ba\u015fkas\u0131 yapacaksa onlar\u0131 saatlerce kodlar\u0131 dizmek ve d\u00fczenlemek zahmetinden kurtar\u0131rs\u0131n\u0131z. \u0130nan\u0131n s\u0131rf bu y\u00fczden sonu\u00e7lar\u0131n\u0131z\u0131 \u00e7ok daha h\u0131zl\u0131 elde edece\u011finizden emin olun.<\/p>\n\n\n<p>[box type=&#8221;info&#8221; align=&#8221;aligncenter&#8221; class=&#8221;&#8221; width=&#8221;&#8221;]Unutmay\u0131n! E\u011fer bir de\u011fi\u015fkenin as\u0131l de\u011ferini yazabilecekseniz asla gruplamay\u0131n. Grupland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir de\u011fi\u015fkeniniz varsa asla alt kategorilerin isimlerini ya da say\u0131lar\u0131n yan\u0131na birimlerini yazmay\u0131n. \u0130statistik programlar\u0131n\u0131n sadece say\u0131larla \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 unutmay\u0131n.[\/box]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130statistiksel analiz i\u00e7in test se\u00e7imlerine ait bir algoritmay\u0131 bir \u00f6nceki yaz\u0131mda payla\u015fm\u0131\u015ft\u0131m. \u015eimdi yava\u015f yava\u015f kullanaca\u011f\u0131m\u0131z istatistik yaz\u0131l\u0131mlar\u0131na ard\u0131ndan da bu testlerin&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1561,"featured_media":504,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[21,10014],"tags":[],"class_list":["post-503","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-istatistik-yazilari","category-akademik-blog-yazisi"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/atak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/503","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/atak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/atak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/atak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1561"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/atak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=503"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/atak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/503\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/atak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/504"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/atak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=503"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/atak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=503"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/atak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=503"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}