{"id":1593,"date":"2024-10-01T09:04:48","date_gmt":"2024-10-01T06:04:48","guid":{"rendered":"https:\/\/tatd.org.tr\/afet\/?p=1593"},"modified":"2024-10-01T09:10:02","modified_gmt":"2024-10-01T06:10:02","slug":"deprem-bolgesinde-hasar-gormus-acillerde-deprem-disi-hastalarin-yonetimi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tatd.org.tr\/afet\/afet-yazi-dizisi\/deprem-bolgesinde-hasar-gormus-acillerde-deprem-disi-hastalarin-yonetimi\/","title":{"rendered":"Deprem B\u00f6lgesinde Hasar G\u00f6rm\u00fc\u015f Acillerde Deprem D\u0131\u015f\u0131 Hastalar\u0131n Y\u00f6netimi"},"content":{"rendered":"\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>B\u00f6l\u00fcm 1: Giri\u015f Ve Temel Yakla\u015f\u0131mlar<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Deprem felaketleri, acil sa\u011fl\u0131k hizmetlerini ciddi \u015fekilde etkileyen do\u011fal afetlerdir. Acil servisler, deprem yaral\u0131lar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra deprem d\u0131\u015f\u0131 hastalar\u0131n da ba\u015fvurdu\u011fu kritik sa\u011fl\u0131k merkezleridir. Ancak, hasar g\u00f6rm\u00fc\u015f acil servislerde sa\u011fl\u0131k hizmetlerinin sunumu olduk\u00e7a karma\u015f\u0131k hale gelir. Ba\u015fta Acil Uzmanlar\u0131n\u0131 ilgilendiren bu konu y\u00f6netimsel bazda ele al\u0131nmal\u0131 Hastane Afet ve Acil Durum Planlar\u0131( HAP ) ona g\u00f6re d\u00fczenlenmelidir. Bu yaz\u0131 dizisinde, deprem b\u00f6lgesinde acil servislerin yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131 ve deprem d\u0131\u015f\u0131 hastalar\u0131n etkili bir \u015fekilde y\u00f6netimi i\u00e7in uygulanabilecek stratejilere odaklanaca\u011f\u0131z.<\/p>\n\n\n\n<p>Konuya ge\u00e7meden \u00f6nce Van depremi ile ilgili baz\u0131 tecr\u00fcbeleri ve ya\u015fanm\u0131\u015fl\u0131klar\u0131 anlatarak giri\u015f yapmak istiyorum. Afet ya\u015fayan Acil T\u0131p Uzmanlar\u0131 (ATU) uzun d\u00f6nem askerlik yapanlar gibi hat\u0131ralar\u0131n\u0131 hep anlat\u0131rlar. Bence her afet ya\u015fam\u0131\u015f ATU bir di\u011ferine aktararak afeti ya\u015famadan deneyimleri ve tecr\u00fcbeleri ile fark\u0131ndal\u0131k olu\u015fturabilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Uzmanl\u0131k sonras\u0131 mecburi hizmetimde Van Devlet Hastanesine atanm\u0131\u015ft\u0131m. Ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m hastanede 4 acil uzman\u0131 olmu\u015ftuk, beraber \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z pratisyen hekim arkada\u015flar\u0131m\u0131z da vard\u0131.&nbsp; acilden sorumlu \u00e7ok de\u011ferli naif g\u00f6\u011f\u00fcs bir cerrahisi uzman\u0131 vard\u0131. \u0130lk hafta \u00e7al\u0131\u015fma program\u0131 haz\u0131rlan\u0131rken arkada\u015flarla topland\u0131k ve acilden sorumlu hekimin acil uzman\u0131 olmas\u0131 gerekti\u011fini bu \u015fartlarda gerekirse ba\u015fhekimlikle g\u00f6r\u00fc\u015fece\u011fimi bildirdim. Nitekim gittik konu\u015ftuk ve sorumlulu\u011fu ald\u0131k. Etik olarak en k\u0131demlimiz sorumlu olmas\u0131n\u0131 istedim ancak fikir senden \u00e7\u0131kt\u0131 sen ol dediler. Mecburen kabul ettim. Tam da bu d\u00f6nemde Yeni yap\u0131lan E\u011fitim ve Ara\u015ft\u0131rma Hastanesine ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecinde idik. Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131\u015f program\u0131na yeti\u015ftirilmesi i\u00e7in y\u00f6netim \u00e7ok h\u0131zl\u0131 \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor ve bir an \u00f6nce ta\u015f\u0131nmam\u0131z isteniyordu. \u00d6nce acil ta\u015f\u0131ns\u0131n sonra di\u011fer b\u00f6l\u00fcmler ta\u015f\u0131n\u0131r dediler. Yapt\u0131\u011f\u0131m kontrollerde hen\u00fcz radyoloji tam oturmam\u0131\u015f, labaratuvar eksik idi. Bir de acil yan\u0131s\u0131ra acil cerrahi gereken durumlarda ilgili b\u00f6l\u00fcmlerin ta\u015f\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini vurgulad\u0131m ve bunlar olmadan asla ta\u015f\u0131nmayaca\u011f\u0131m noktas\u0131nda direttim. Bizim bu duru\u015f ve kesin kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6ren y\u00f6netim eksiklikleri h\u0131zla tamamlad\u0131. Cuma g\u00fcn\u00fc ta\u015f\u0131nd\u0131k Pazar g\u00fcn\u00fc \u00f6\u011fle saatlerinde merkezi Erci\u015f il\u00e7esi olan ilk depreme yakaland\u0131k. \u0130lin tek \u00e7al\u0131\u015fan ve hasar g\u00f6rmemi\u015f acili idik ve t\u00fcm isteklerimiz yerine gelmi\u015f ve eksi\u011fimiz yoktu. Hasar g\u00f6rmemi\u015f bir acilin vermi\u015f oldu\u011fu g\u00fcven ile iyi bir hizmet verildi. Daha sonra deprem d\u0131\u015f\u0131 hastalar\u0131n gidecek ba\u015fka hastane olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in acile ba\u015fvurular\u0131n artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fck. Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 ve UMKE deste\u011fi ile hastane bah\u00e7esinde kad\u0131n do\u011fum \u00e7ad\u0131r\u0131, ayaktan ba\u015fvuran ye\u015fil hastalar ve sar\u0131 hastalar i\u00e7in \u00e7ad\u0131rlar kurduk. K\u0131rm\u0131z\u0131 hastalar sa\u011flam olan acile ald\u0131k. Aradan 2 hafta ge\u00e7mi\u015fti bu sefer merkezi Edremit olan hastaneye 1km mesafede bir yer olunca hastanemiz k\u0131smi hasar ald\u0131. D\u00f6k\u00fclen s\u0131valar ve \u00e7atlayan duvarlar olunca sa\u011flam raporu \u00e7\u0131kana kadar mevcut \u00e7ad\u0131rlar\u0131n yan\u0131na ek mobil alanlar olu\u015fturduk. Burada \u00f6nemli olan di\u011fer husus deprem hastas\u0131 ve deprem d\u0131\u015f\u0131 hastalar\u0131n veri giri\u015fleri kar\u0131\u015fmamas\u0131 gerekmektedir. Bunun \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek i\u00e7in triaj alan\u0131 olu\u015fturmak ve iyi kay\u0131t tutmak gerekir. Bilgisayar sistemleri bir s\u00fcre \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in kay\u0131tlar man\u00fcel olarak defterlere yaz\u0131ld\u0131 sonra sisteme aktar\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Her afette ya\u015fanan sorunlar asl\u0131nda benzer 6 \u015eubat Mara\u015f Depreminde de benzer sorunlar ya\u015fand\u0131. Sorunlar\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek i\u00e7in temel yakla\u015f\u0131mlar\u0131 ve planlamalar\u0131 yapmak gerekir. \u015eimdi bu temel yakla\u015f\u0131mlar\u0131 maddeler halinde vurgulayal\u0131m.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Triyaj<\/h3>\n\n\n\n<p>Deprem sonras\u0131 kaotik ortamda, hem depremden etkilenen yaral\u0131lar hem de deprem d\u0131\u015f\u0131 hastalar acil servislere ba\u015fvurur. Bu nedenle, etkili bir triyaj sistemi hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Triyaj\u0131n amac\u0131, s\u0131n\u0131rl\u0131 kaynaklar\u0131n en verimli \u015fekilde kullan\u0131lmas\u0131 ve hastalar\u0131n \u00f6ncelik s\u0131ras\u0131na g\u00f6re s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r. Deprem yaral\u0131lar\u0131 \u00f6ncelikli olmakla birlikte, deprem d\u0131\u015f\u0131 hastalar da dikkate al\u0131narak uygun m\u00fcdahalelerin planlanmas\u0131 gerekir. \u00d6rne\u011fin, akut kronik hastal\u0131klar\u0131 olan bireyler acil tedaviye ihtiya\u00e7 duyabilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Deprem b\u00f6lgesinde deprem d\u0131\u015f\u0131 acil vakalar, normal \u015fartlarda g\u00f6r\u00fclen acil durumlar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131 i\u00e7erir. Bu t\u00fcr vakalar, mevcut hastane kapasitesini zorlayabilir ve uygun bir triaj s\u00fcrecinin y\u00fcr\u00fct\u00fclmesini zorunlu k\u0131lar. Deprem b\u00f6lgelerinde bu t\u00fcr acil vakalar\u0131n y\u00f6netimi, deprem sonras\u0131 yetersiz kaynaklar ve t\u0131bbi ekipmanla daha da karma\u015f\u0131k hale gelir.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Deprem D\u0131\u015f\u0131 Acil Vaka T\u00fcrleri<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>Deprem b\u00f6lgesinde kar\u015f\u0131la\u015f\u0131labilecek deprem d\u0131\u015f\u0131 acil vakalar \u015funlar olabilir:<\/p>\n\n\n\n<ol start=\"1\" class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Kardiyak Aciller<\/strong>: Kalp krizi, anjina, kalp yetmezli\u011fi gibi durumlar.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Solunum Problemleri<\/strong>: Ast\u0131m krizi, KOAH ataklar\u0131, akci\u011fer embolisi gibi solunum yetmezli\u011fi vakalar\u0131.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>N\u00f6rolojik Aciller<\/strong>: \u0130nme (fel\u00e7), epileptik n\u00f6betler, akut bilin\u00e7 kayb\u0131 gibi vakalar.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Gastrointestinal Aciller<\/strong>: \u015eiddetli kar\u0131n a\u011fr\u0131s\u0131, apandisit, safra kesesi krizi, ba\u011f\u0131rsak t\u0131kan\u0131kl\u0131\u011f\u0131.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Travmatik Yaralanmalar<\/strong>: Trafik kazalar\u0131, d\u00fc\u015fmeler, end\u00fcstriyel kazalar.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Zehirlenmeler<\/strong>: Kimyasal maddeler, g\u0131da zehirlenmeleri, ila\u00e7 a\u015f\u0131r\u0131 dozlar\u0131.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Enfeksiyonlar<\/strong>: Sepsis, menenjit, akut enfeksiyon ataklar\u0131.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Psikiyatrik Aciller<\/strong>: Akut psikoz, intihar giri\u015fimleri, \u015fiddetli anksiyete ve panik ataklar.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Triaj S\u00fcreci<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Deprem b\u00f6lgesindeki triaj s\u00fcreci, s\u0131n\u0131rl\u0131 kaynaklar ve depremzedelerin yo\u011funlu\u011fu nedeniyle daha dikkatli ve sistematik yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Deprem d\u0131\u015f\u0131 acil vakalar\u0131n \u00f6nceliklendirilmesi, kaynaklar\u0131n en etkin \u015fekilde kullan\u0131lmas\u0131 i\u00e7in kritik \u00f6neme sahiptir. Triajda \u015fu ad\u0131mlar izlenmelidir:<\/p>\n\n\n\n<ol start=\"1\" class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Hasta Stabilizasyonu<\/strong>: \u0130lk a\u015famada, hastan\u0131n genel durumu ve hayati bulgular\u0131 h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde de\u011ferlendirilmeli (ABC: Airway, Breathing, Circulation), kritik durumda olan hastalar hemen stabilize edilmelidir.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>H\u0131zl\u0131 Klinik De\u011ferlendirme<\/strong>: Hastalar\u0131n \u015fikayetlerine g\u00f6re h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde de\u011ferlendirilmesi yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u00d6zellikle kardiyak ve n\u00f6rolojik aciller gibi hayat\u0131 tehdit eden durumlar en \u00fcst \u00f6ncelikte ele al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Renk Kodlu Triaj Sistemi<\/strong>:\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>K\u0131rm\u0131z\u0131 (Acil)<\/strong>: Hayati tehlikesi olan ve hemen m\u00fcdahale gerektiren vakalar (\u00f6rne\u011fin kalp krizi, inme).<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Sar\u0131 (\u00d6ncelikli)<\/strong>: Durumu ciddi olan, ancak acil m\u00fcdahale gerektirmeyen vakalar (\u00f6rne\u011fin apandisit, enfeksiyonlar).<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Ye\u015fil (Daha Az Acil)<\/strong>: Hayati tehlikesi olmayan, gecikmeli m\u00fcdahale yap\u0131labilecek vakalar (\u00f6rne\u011fin k\u00fc\u00e7\u00fck yaralanmalar, hafif solunum s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131).<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Siyah (Kurtar\u0131lamaz)<\/strong>: T\u0131bbi a\u00e7\u0131dan m\u00fcdahale edilmesi zor olan ve hayatta kalma \u015fans\u0131 d\u00fc\u015f\u00fck olan vakalar.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Kaynak Y\u00f6netimi<\/strong>: Mevcut kaynaklar (ila\u00e7, personel, t\u0131bbi ekipman) depremzedeler ve acil vakalar aras\u0131nda dikkatli bir \u015fekilde payla\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Deprem d\u0131\u015f\u0131 vakalar, depremzedelere m\u00fcdahale s\u00fcrecini aksatmadan, gerekli g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde sevk edilerek y\u00f6netilmelidir.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u0130kincil Triaj ve Sevk<\/strong>: \u0130lk triaj sonras\u0131, baz\u0131 vakalar ileri tetkik ve tedavi i\u00e7in sevk edilebilir. \u00d6zellikle uzmanl\u0131k gerektiren vakalarda (\u00f6rne\u011fin kompleks cerrahi m\u00fcdahaleler), hastalar\u0131n daha donan\u0131ml\u0131 merkezlere nakli organize edilmelidir.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p>Deprem b\u00f6lgesinde deprem d\u0131\u015f\u0131 acil vakalar\u0131n y\u00f6netimi, s\u0131n\u0131rl\u0131 kaynaklar ve yo\u011fun hasta ba\u015fvurusu nedeniyle daha sistematik bir triaj gerektirir. Depremle ilgili yaralanmalar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, kardiyak, solunum ve n\u00f6rolojik aciller ba\u015fta olmak \u00fczere geni\u015f bir spektrumda hastalar de\u011ferlendirilmeli, kaynaklar verimli bir \u015fekilde kullan\u0131lmal\u0131 ve triajda h\u0131zla karar verilmelidir.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"576\" src=\"https:\/\/tatd.org.tr\/afet\/wp-content\/uploads\/sites\/31\/2024\/10\/IMG-20181029-WA0022-1024x576.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1595\" srcset=\"https:\/\/tatd.org.tr\/afet\/wp-content\/uploads\/sites\/31\/2024\/10\/IMG-20181029-WA0022-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/tatd.org.tr\/afet\/wp-content\/uploads\/sites\/31\/2024\/10\/IMG-20181029-WA0022-300x169.jpg 300w, https:\/\/tatd.org.tr\/afet\/wp-content\/uploads\/sites\/31\/2024\/10\/IMG-20181029-WA0022-768x432.jpg 768w, https:\/\/tatd.org.tr\/afet\/wp-content\/uploads\/sites\/31\/2024\/10\/IMG-20181029-WA0022-100x56.jpg 100w, https:\/\/tatd.org.tr\/afet\/wp-content\/uploads\/sites\/31\/2024\/10\/IMG-20181029-WA0022-1536x864.jpg 1536w, https:\/\/tatd.org.tr\/afet\/wp-content\/uploads\/sites\/31\/2024\/10\/IMG-20181029-WA0022-1170x658.jpg 1170w, https:\/\/tatd.org.tr\/afet\/wp-content\/uploads\/sites\/31\/2024\/10\/IMG-20181029-WA0022-585x329.jpg 585w, https:\/\/tatd.org.tr\/afet\/wp-content\/uploads\/sites\/31\/2024\/10\/IMG-20181029-WA0022.jpg 1600w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\" \/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>B\u00f6l\u00fcm 2: Alternatif Tedavi Alanlar\u0131n\u0131n Olu\u015fturulmas\u0131<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Hasar g\u00f6rm\u00fc\u015f hastanelerde acil servislerin etkin bir \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015famamas\u0131 durumunda, alternatif tedavi alanlar\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131 hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Bu tedavi alanlar\u0131, acil sa\u011fl\u0131k hizmetlerinin s\u00fcreklili\u011fini sa\u011flamak i\u00e7in ge\u00e7ici \u00e7\u00f6z\u00fcmler sunar. Alternatif tedavi alanlar\u0131n\u0131n planlanmas\u0131nda izlenecek baz\u0131 stratejiler \u015funlard\u0131r:<\/p>\n\n\n\n<p><strong>1. Ge\u00e7ici \u00c7ad\u0131r Hastaneler<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Kapsam\u0131<\/strong>: \u00c7ad\u0131r hastaneler h\u0131zl\u0131ca kurulabilen ve sahra hastanesi i\u015flevi g\u00f6rebilen birimlerdir. Genellikle deprem b\u00f6lgelerinde ilk etapta tercih edilen \u00e7\u00f6z\u00fcm y\u00f6ntemidir.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Uygulama<\/strong>: Deprem b\u00f6lgesindeki b\u00fcy\u00fck a\u00e7\u0131k alanlarda (\u00f6rne\u011fin spor sahalar\u0131, parklar, okul bah\u00e7eleri) h\u0131zl\u0131 \u015fekilde kurularak, temel acil hizmetler burada sunulabilir. Kardiyak, solunum ve travmatik yaralanmalar gibi acil vakalar bu alanlarda stabilize edildikten sonra sevk edilebilir.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Ekipman ve Personel<\/strong>: Temel sa\u011fl\u0131k ekipmanlar\u0131 ve ila\u00e7lar bulunmal\u0131; yeterli say\u0131da sa\u011fl\u0131k personeli bu alanlarda g\u00f6rev almal\u0131d\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>2. Mobil Sa\u011fl\u0131k \u00dcniteleri<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Kapsam\u0131<\/strong>: Mobil sa\u011fl\u0131k ara\u00e7lar\u0131, k\u0131sa s\u00fcreli m\u00fcdahale i\u00e7in \u00f6zellikle acil durumlarda yararl\u0131 olan bir alternatiftir.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Uygulama<\/strong>: Bu \u00fcniteler, acil t\u0131bbi m\u00fcdahaleleri ger\u00e7ekle\u015ftirebilecek \u015fekilde donat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Kardiyak aciller, travmalar, solunum problemleri gibi durumlara y\u00f6nelik temel m\u00fcdahaleler yap\u0131labilir.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Avantaj\u0131<\/strong>: B\u00f6lgeden b\u00f6lgeye hareket edebilmeleri, geni\u015f bir hasta kitlesine ula\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. \u00d6zellikle ula\u015f\u0131lamayan ya da ula\u015f\u0131m\u0131 zor olan b\u00f6lgelerde kritik \u00f6nem ta\u015f\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>3. Yerel Sa\u011fl\u0131k Merkezlerinin D\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Kapsam\u0131<\/strong>: Deprem nedeniyle hasar g\u00f6rmemi\u015f, mevcut k\u00fc\u00e7\u00fck sa\u011fl\u0131k merkezleri veya aile sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 merkezleri h\u0131zl\u0131ca acil m\u00fcdahale merkezlerine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclebilir.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Uygulama<\/strong>: Bu merkezlerde kardiyak ve solunum acilleri, k\u00fc\u00e7\u00fck yaralanmalar ve enfeksiyonlar gibi daha hafif acil durumlar tedavi edilebilir. Daha karma\u015f\u0131k vakalar ise stabilize edildikten sonra sevk edilebilir.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Personel ve Ekipman<\/strong>: Ek sa\u011fl\u0131k personeli ve ekipman takviyesi ile bu merkezlerin kapasitesi art\u0131r\u0131labilir.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>4. Sahra Hastaneleri<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Kapsam\u0131<\/strong>: Sahra hastaneleri, b\u00fcy\u00fck bir hasta kapasitesine hizmet verebilecek ge\u00e7ici sa\u011fl\u0131k tesisleridir.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Uygulama<\/strong>: B\u00f6lgeye ta\u015f\u0131nabilir yap\u0131daki sahra hastaneleri, t\u0131bbi cerrahi m\u00fcdahaleler ve ileri d\u00fczeyde acil bak\u0131m i\u00e7in donat\u0131labilir. Bu hastaneler, deprem d\u0131\u015f\u0131 vakalar\u0131n y\u00f6netiminde kritik rol oynar ve multidisipliner ekiplerle \u00e7al\u0131\u015fabilir.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Avantaj\u0131<\/strong>: Sahra hastaneleri, y\u00fcksek teknoloji ve t\u0131bbi cihazlarla donat\u0131labildi\u011fi i\u00e7in kapsaml\u0131 tedaviler sunabilir. Deprem sonras\u0131 uzun vadeli tedavi ve bak\u0131m i\u00e7in ideal \u00e7\u00f6z\u00fcmlerden biridir.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>5. Ge\u00e7ici Rehabilitasyon Merkezleri<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Kapsam\u0131<\/strong>: Acil servis d\u0131\u015f\u0131 hastalar\u0131n tedavi s\u00fcrecinin y\u00f6netilebilmesi i\u00e7in orta ve hafif \u015fiddetteki acil vakalar bu merkezlerde takip edilebilir.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Uygulama<\/strong>: \u00d6zellikle psikiyatrik aciller ve kronik hastal\u0131k y\u00f6netimi i\u00e7in daha d\u00fc\u015f\u00fck yo\u011funluklu tedavi alanlar\u0131 olarak i\u015flev g\u00f6rebilirler.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Personel ve Ekipman<\/strong>: Psikologlar, fizyoterapistler ve hem\u015fireler bu merkezlerde destek sunabilir.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>6. Uygun Sevk ve Koordinasyon<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Sevk A\u011f\u0131n\u0131n Kurulmas\u0131<\/strong>: Hastaneler aras\u0131 sevk ve koordinasyon sistemi, hastalar\u0131n uygun merkezlere en h\u0131zl\u0131 \u015fekilde transfer edilmesi i\u00e7in etkin bir \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r. Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 veya yerel yetkililer taraf\u0131ndan koordine edilen bir sevk a\u011f\u0131, hastalar\u0131n duruma uygun tedavi merkezlerine y\u00f6nlendirilmesini sa\u011flar.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Helikopter veya Ambulans Deste\u011fi<\/strong>: \u00d6zellikle a\u011f\u0131r travmalar ve kardiyak vakalar i\u00e7in hava ambulanslar\u0131 veya kara ambulanslar\u0131 aktif olarak kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Deprem b\u00f6lgesinde hasar g\u00f6rm\u00fc\u015f acil servislerde deprem d\u0131\u015f\u0131 acil vakalar\u0131n y\u00f6netimi i\u00e7in alternatif tedavi alanlar\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131 ve etkin bir triaj sistemi uygulanmas\u0131, sa\u011fl\u0131k hizmetlerinin devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan kritik \u00f6neme sahiptir. Ge\u00e7ici \u00e7ad\u0131r hastaneler, mobil sa\u011fl\u0131k \u00fcniteleri ve yerel sa\u011fl\u0131k merkezlerinin d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi gibi stratejiler, bu s\u00fcre\u00e7te hem k\u0131sa hem de uzun vadeli \u00e7\u00f6z\u00fcmler sunabilir.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Sa\u011fl\u0131k Personeli ve Kaynak Y\u00f6netimi<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Deprem b\u00f6lgesinde sa\u011fl\u0131k personeli ve t\u0131bbi malzeme k\u0131s\u0131tl\u0131 olabilir. Bu nedenle, kaynaklar\u0131n dikkatli bir \u015fekilde y\u00f6netilmesi gerekir. Sa\u011fl\u0131k personelinin g\u00f6revlendirilmesinde, deprem d\u0131\u015f\u0131 hastalar\u0131n bak\u0131m\u0131n\u0131 \u00fcstlenecek bir ekibin olu\u015fturulmas\u0131 \u00f6nemlidir. \u0130la\u00e7 ve t\u0131bbi malzeme da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 da dengeli bir \u015fekilde yap\u0131lmal\u0131, her iki hasta grubu i\u00e7in yeterli kaynak ayr\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Personel Y\u00f6netimi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Deprem b\u00f6lgesinde sa\u011fl\u0131k personelinin en etkin \u015fekilde kullan\u0131lmas\u0131 i\u00e7in bir dizi strateji uygulanmal\u0131d\u0131r. Bu stratejiler, personelin yeteneklerine g\u00f6re en uygun \u015fekilde y\u00f6nlendirilmesini sa\u011flar.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>a. G\u00f6rev Da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 ve Uzmanla\u015fma<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Uzmanl\u0131k Alanlar\u0131na G\u00f6re Personel Da\u011f\u0131l\u0131m\u0131<\/strong>: Kardiyologlar, n\u00f6rologlar, travma cerrahlar\u0131 ve genel pratisyenler gibi sa\u011fl\u0131k personeli, vakalar\u0131n \u00f6nceliklendirilmesine g\u00f6re farkl\u0131 g\u00f6revlerde yer almal\u0131d\u0131r. \u00d6rne\u011fin, kalp krizi gibi kardiyovask\u00fcler acil vakalar, m\u00fcmk\u00fcnse kardiyologlar taraf\u0131ndan y\u00f6netilmelidir.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Triage Yetkisi Olan Personel<\/strong>: Triaj s\u00fcrecinde g\u00f6rev alacak personelin bu konuda e\u011fitimli olmas\u0131 gerekir. Acil t\u0131bbi m\u00fcdahale gereken vakalar\u0131n h\u0131zl\u0131ca tespit edilip m\u00fcdahale edilmesi, triaj ekiplerinin i\u015flevselli\u011fi ile yak\u0131ndan ili\u015fkilidir.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>b. Personel Takviyesi ve D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcml\u00fc \u00c7al\u0131\u015fma<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Yerel ve Ulusal Takviyeler<\/strong>: Deprem b\u00f6lgesinde yerel sa\u011fl\u0131k personeli yetersiz kal\u0131yorsa, di\u011fer illerden veya \u00fclkelerden uzman sa\u011fl\u0131k ekipleri g\u00f6nderilmelidir. Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 ve ilgili acil durum ekipleri, b\u00f6lgede g\u00f6rev yapan personelin takviyesini koordine etmelidir.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Vardiya Sistemi<\/strong>: Personelin a\u015f\u0131r\u0131 yorulmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek ve s\u00fcrekli hizmet sunmak i\u00e7in vardiyal\u0131 \u00e7al\u0131\u015fma sistemi uygulanmal\u0131d\u0131r. D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcml\u00fc \u00e7al\u0131\u015fma, sa\u011fl\u0131k personelinin fiziksel ve psikolojik dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Psikolojik Destek<\/strong>: Sa\u011fl\u0131k personeli, b\u00fcy\u00fck stres alt\u0131nda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, psikolojik destek hizmetleri sa\u011flanarak moral ve motivasyonlar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 \u00f6nemlidir.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>&nbsp;Kaynak Y\u00f6netimi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Deprem sonras\u0131 t\u0131bbi kaynaklar genellikle s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Bu y\u00fczden kaynaklar\u0131n y\u00f6netimi, hastalar\u0131n \u00f6ncelik s\u0131ras\u0131na g\u00f6re yap\u0131lmal\u0131 ve her hasta i\u00e7in gerekli olan minimum kaynak kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>a. \u0130la\u00e7 ve Ekipman Y\u00f6netimi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>\u00d6nceliklendirme<\/strong>: Kardiyovask\u00fcler ve n\u00f6rolojik aciller gibi hayat\u0131 tehdit eden vakalar \u00f6ncelikli olarak ele al\u0131nmal\u0131 ve bu hastalar i\u00e7in gerekli ila\u00e7 ve ekipman ayr\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u00d6rne\u011fin, oksijen tedavisi, kardiyak monit\u00f6rler ve defibrilat\u00f6r gibi kritik ekipmanlar \u00f6ncelikle hayati tehlike ta\u015f\u0131yan vakalar i\u00e7in kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>S\u0131n\u0131rl\u0131 Kaynaklar\u0131n Kullan\u0131m\u0131<\/strong>: Deprem sonras\u0131nda t\u0131bbi malzeme ve ila\u00e7lar s\u0131n\u0131rl\u0131 olabilir. Bu nedenle, her bir vaka i\u00e7in minimum gerekli malzeme kullan\u0131lmal\u0131 ve gereksiz t\u00fcketimden ka\u00e7\u0131n\u0131lmal\u0131d\u0131r. Alternatif tedavi y\u00f6ntemleri (\u00f6rne\u011fin, fiziksel m\u00fcdahale veya basit t\u0131bbi cihazlar) kullan\u0131labilir.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>b. Malzeme Temini ve Sevkiyat<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Yerel ve Ulusal Destek<\/strong>: Deprem sonras\u0131 ihtiya\u00e7 duyulan t\u0131bbi malzeme ve ila\u00e7lar, h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde deprem b\u00f6lgesine ula\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Ulusal sa\u011fl\u0131k kurulu\u015flar\u0131 ve sivil toplum \u00f6rg\u00fctleri, bu sevkiyat\u0131n planlanmas\u0131nda ve organizasyonunda yer almal\u0131d\u0131r.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u0130kmal ve Depolama<\/strong>: Kritik ila\u00e7lar (\u00f6rne\u011fin, kardiyak ila\u00e7lar, antibiyotikler, analjezikler) ve t\u0131bbi malzemeler (\u00f6rne\u011fin, IV s\u0131v\u0131lar\u0131, diki\u015f malzemeleri, ventilat\u00f6rler) deprem b\u00f6lgesine s\u00fcrekli olarak sa\u011flanmal\u0131 ve g\u00fcvenli bir \u015fekilde depolanmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>c. Hasta Sevki ve Tedavi Planlamas\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Hasta Sevk A\u011f\u0131<\/strong>: Durumu a\u011f\u0131r olan hastalar, en uygun tedavi merkezine sevk edilmelidir. \u00d6rne\u011fin, kalp krizi ge\u00e7iren bir hasta, sahra hastanesi veya mobil sa\u011fl\u0131k \u00fcnitelerinde stabilize edildikten sonra kardiyolojik m\u00fcdahale yapabilecek bir merkeze g\u00f6nderilmelidir.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Tele-T\u0131p ve Uzaktan Destek<\/strong>: Uzman sa\u011fl\u0131k personelinin eksik oldu\u011fu durumlarda, tele-t\u0131p yoluyla uzman deste\u011fi sa\u011flanabilir. Bu sayede, kritik vakalar uzaktan destek alarak y\u00f6netilebilir.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"https:\/\/tatd.org.tr\/afet\/wp-content\/uploads\/sites\/31\/2024\/10\/hap-foto-2.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1596\" srcset=\"https:\/\/tatd.org.tr\/afet\/wp-content\/uploads\/sites\/31\/2024\/10\/hap-foto-2.jpg 1024w, https:\/\/tatd.org.tr\/afet\/wp-content\/uploads\/sites\/31\/2024\/10\/hap-foto-2-300x225.jpg 300w, https:\/\/tatd.org.tr\/afet\/wp-content\/uploads\/sites\/31\/2024\/10\/hap-foto-2-768x576.jpg 768w, https:\/\/tatd.org.tr\/afet\/wp-content\/uploads\/sites\/31\/2024\/10\/hap-foto-2-100x75.jpg 100w, https:\/\/tatd.org.tr\/afet\/wp-content\/uploads\/sites\/31\/2024\/10\/hap-foto-2-585x439.jpg 585w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\" \/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>B\u00f6l\u00fcm 3: Halk Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 Ve Psikososyal Destek<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Deprem sonras\u0131nda halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 riskleri artar. Enfeksiyon hastal\u0131klar\u0131n\u0131n yay\u0131lma riski, \u00f6zellikle hijyen ko\u015fullar\u0131n\u0131n bozuldu\u011fu alanlarda ciddi bir sorun olabilir. Deprem d\u0131\u015f\u0131 hastalar\u0131n y\u00f6netiminde bu risklerin \u00f6nlenmesi i\u00e7in enfeksiyon kontrol \u00f6nlemleri al\u0131nmal\u0131, halk bu konuda bilgilendirilmelidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Ayr\u0131ca, deprem gibi travmatik olaylar sonras\u0131nda psikososyal deste\u011fin \u00f6nemi de artar. Deprem d\u0131\u015f\u0131 hastalar\u0131n psikolojik durumu g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurularak stres ve kayg\u0131 azalt\u0131c\u0131 yakla\u015f\u0131mlar uygulanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" width=\"768\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/tatd.org.tr\/afet\/wp-content\/uploads\/sites\/31\/2024\/10\/van-cadir-ziyareti-768x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1597\" srcset=\"https:\/\/tatd.org.tr\/afet\/wp-content\/uploads\/sites\/31\/2024\/10\/van-cadir-ziyareti-768x1024.jpg 768w, https:\/\/tatd.org.tr\/afet\/wp-content\/uploads\/sites\/31\/2024\/10\/van-cadir-ziyareti-225x300.jpg 225w, https:\/\/tatd.org.tr\/afet\/wp-content\/uploads\/sites\/31\/2024\/10\/van-cadir-ziyareti-75x100.jpg 75w, https:\/\/tatd.org.tr\/afet\/wp-content\/uploads\/sites\/31\/2024\/10\/van-cadir-ziyareti-1152x1536.jpg 1152w, https:\/\/tatd.org.tr\/afet\/wp-content\/uploads\/sites\/31\/2024\/10\/van-cadir-ziyareti-1170x1560.jpg 1170w, https:\/\/tatd.org.tr\/afet\/wp-content\/uploads\/sites\/31\/2024\/10\/van-cadir-ziyareti-585x780.jpg 585w, https:\/\/tatd.org.tr\/afet\/wp-content\/uploads\/sites\/31\/2024\/10\/van-cadir-ziyareti-rotated.jpg 1536w\" sizes=\"(max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\" \/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Sonu\u00e7: Afetlere Haz\u0131rl\u0131kl\u0131 Olmak<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Deprem gibi b\u00fcy\u00fck afetler sonras\u0131, acil servislerde sadece deprem yaral\u0131lar\u0131 de\u011fil, deprem d\u0131\u015f\u0131 hastalar da g\u00f6z ard\u0131 edilmemelidir. Bu yaz\u0131 dizisinde ele al\u0131nan stratejiler, kriz durumlar\u0131nda etkin bir sa\u011fl\u0131k hizmeti sunumu i\u00e7in rehber niteli\u011findedir. \u0130yi planlanm\u0131\u015f triyaj, alternatif tedavi alanlar\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131, personel ve kaynak y\u00f6netimi ile uzaktan t\u0131p hizmetleri, deprem d\u0131\u015f\u0131 hastalar\u0131n y\u00f6netiminde ba\u015far\u0131l\u0131 sonu\u00e7lar al\u0131nmas\u0131n\u0131 sa\u011flayabilir.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"640\" height=\"480\" src=\"https:\/\/tatd.org.tr\/afet\/wp-content\/uploads\/sites\/31\/2024\/10\/van-bakanlik-ziyareti.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1598\" srcset=\"https:\/\/tatd.org.tr\/afet\/wp-content\/uploads\/sites\/31\/2024\/10\/van-bakanlik-ziyareti.jpg 640w, https:\/\/tatd.org.tr\/afet\/wp-content\/uploads\/sites\/31\/2024\/10\/van-bakanlik-ziyareti-300x225.jpg 300w, https:\/\/tatd.org.tr\/afet\/wp-content\/uploads\/sites\/31\/2024\/10\/van-bakanlik-ziyareti-100x75.jpg 100w, https:\/\/tatd.org.tr\/afet\/wp-content\/uploads\/sites\/31\/2024\/10\/van-bakanlik-ziyareti-585x439.jpg 585w\" sizes=\"(max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>B\u00f6l\u00fcm 1: Giri\u015f Ve Temel Yakla\u015f\u0131mlar Deprem felaketleri, acil sa\u011fl\u0131k hizmetlerini ciddi \u015fekilde etkileyen do\u011fal afetlerdir. Acil servisler, deprem yaral\u0131lar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1352,"featured_media":1594,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":true,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[10043],"tags":[10059,10053,10079,10068,10123,10078],"class_list":["post-1593","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-afet-yazi-dizisi","tag-afet","tag-afet-tibbi","tag-afet-yonetimi","tag-deprem","tag-deprem-disi-hastalar","tag-yonetim"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/afet\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1593","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/afet\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/afet\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/afet\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1352"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/afet\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1593"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/afet\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1593\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/afet\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1594"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/afet\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1593"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/afet\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1593"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/afet\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1593"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}