{"id":3505,"date":"2023-10-27T09:00:00","date_gmt":"2023-10-27T06:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/?p=3505"},"modified":"2023-10-26T12:10:09","modified_gmt":"2023-10-26T09:10:09","slug":"doganin-en-guzel-hali-alaska","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/2023\/10\/27\/doganin-en-guzel-hali-alaska\/","title":{"rendered":"Do\u011fan\u0131n En G\u00fczel Hali: ALASKA"},"content":{"rendered":"\n

\u0130nstagram: sevilay_karaduman<\/a><\/em><\/p>\n\n\n\n

Amerika\u2019n\u0131n y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc en b\u00fcy\u00fck olmas\u0131na kar\u015f\u0131n en az n\u00fcfus yo\u011funlu\u011funa sahip eyaleti olan Alaska\u2019da ge\u00e7mi\u015fte Eskimolar\u0131n, K\u0131z\u0131lderililerin ve Aleutlar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor. 1784 y\u0131l\u0131ndan itibaren k\u00fcrk ticareti i\u00e7in b\u00f6lgeye Ruslar gelmeye ba\u015fl\u0131yor ve b\u00f6ylece Alaska, Rusya\u2019ya ba\u011fl\u0131 bir toprak par\u00e7as\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. <\/p>\n\n\n\n

\u201cEskimo bebekleri kadar Matru\u015fkalar da \u00fcnl\u00fc\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Nihayetinde 1867 y\u0131l\u0131nda ABD ile Rusya \u0130mparatorlu\u011fu aras\u0131nda imzalanan bir anla\u015fma ile 7,2 milyar dolara sat\u0131larak, ABD topraklar\u0131na d\u00e2hil oluyor. \u00c7ok uzun s\u00fcredir ABD eyaleti olmas\u0131na ra\u011fmen halen Ruslar\u0131n izleri k\u00fc\u00e7\u00fck Alaska kasabalar\u0131nda g\u00f6r\u00fclebiliyor. Hediyelik e\u015fya d\u00fckk\u00e2nlar\u0131n da Eskimo bebekler kadar Ruslar\u0131n Matru\u015fka bebekleri de sat\u0131l\u0131yor. <\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

\u201cEn d\u00fc\u015f\u00fck su\u00e7 oran\u0131 Alaska\u2019da\u2026\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1959 senesinde Amerika\u2019n\u0131n 49. eyaleti ilan edilen Alaska zorlu iklim ko\u015fullar\u0131na ra\u011fmen zengin petrol rezervleri (ABD petrollerinin %25’i Alaska’dan \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131yor), alt\u0131n kaynaklar\u0131 ve do\u011fal gaz gibi yer alt\u0131 kaynaklar\u0131na sahip. Halen Amerika\u2019da en d\u00fc\u015f\u00fck su\u00e7 oran\u0131na sahip olan yer olmas\u0131yla biliniyor.<\/p>\n\n\n\n

Alaska olduk\u00e7a zengin bir bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fc \u00e7e\u015fitlili\u011fine sahiptir. \u00c7imen, diken, kara yosunundan olu\u015fan k\u00fc\u00e7\u00fck bitkiler ile tundra ad\u0131 verilen \u00e7al\u0131l\u0131klar b\u00f6lgenin geneline kaplam\u0131\u015f vaziyettedir. Alaska topraklar\u0131n\u0131n neredeyse %30\u2019u g\u00fcr ormanlarla kapl\u0131d\u0131r. Ladin, kay\u0131n, kara\u00e7am ve ak\u00e7akavak a\u011fa\u00e7lar\u0131ndan olu\u015fan bu ormanlar sayesinde b\u00f6lgede \u00e7ok say\u0131da yaban hayvan\u0131 kendisine ya\u015fam ortam\u0131 buluyor. Ren geyi\u011fi, da\u011f ke\u00e7isi, Alaska ay\u0131s\u0131 en pop\u00fcler olanlar\u0131d\u0131r. D\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck somon \u00fcreticisi olan Alaska\u2019n\u0131n denizlerinde yaln\u0131z somon de\u011fil ay\u0131 bal\u0131\u011f\u0131, \u0131rmak alabal\u0131\u011f\u0131, karides, kral yengeci, midye, morina, kalkan da ya\u015f\u0131yor. <\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

\u201cAlaska mutfa\u011f\u0131n\u0131n vazge\u00e7ilmezi Yabanmersini\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Alaska mutfa\u011f\u0131nda mutlaka somon, kral yengeci ve geyik eti tatman\u0131z gerekli lezzetlerin ba\u015f\u0131nda geliyor. \u0130tiraf etmeliyim ki ne kadar denersem deneyim Alaska somonu beni pek de memnun etmedi. Daha leziz ve sulu olmas\u0131n\u0131 bekliyordum nedense. Ama kral yengeci muhte\u015fem bir tat ve \u00f6denen y\u00fcksek rakam\u0131 sonuna kadar hak ediyor. Denenmesi gereken di\u011fer bir lezzet de pek \u00e7ok t\u00fcr\u00fc olan yabanmersinleridir. Hemen her \u015feye s\u00fcper besin olan yabanmersinini kat\u0131yorlar. Pastalar, kurabiyeler, re\u00e7eller, soslar\u2026<\/p>\n\n\n\n

Alaska ile T\u00fcrkiye aras\u0131nda 12 saatlik bir fark bulunuyor. Zaman fark\u0131 fazla, mesafe ise daha da fazla. En kolay Seattle (ABD) ya da Vancouver\u2019a (Kanada) u\u00e7arak, buralardan kalkan gemi turlar\u0131 ile Alaska\u2019y\u0131 gezebilirsiniz. Havan\u0131n nispeten daha yumu\u015fak oldu\u011fu Haziran ile A\u011fustos aylar\u0131 aras\u0131 en uygun d\u00f6nemler. <\/p>\n\n\n\n

Ben Temmuzda Vancouver\u2019 den Majestic Princess gemisi ile yola \u00e7\u0131kt\u0131m. Olduk\u00e7a b\u00fcy\u00fck ve konforlu bir gemiydi. Asl\u0131nda gemi yolculuklar\u0131 ileri ya\u015flarda yapmay\u0131 planlad\u0131\u011f\u0131m bir seyahat tarz\u0131yd\u0131. Ta ki Alaska\u2019ya kadar\u2026 <\/p>\n\n\n\n

Bu b\u00f6lgeyi en g\u00fczel ve konforlu \u015fekilde gezmenin yolu GEM\u0130 yolculu\u011fu… \u0130lk dura\u011f\u0131m\u0131z kartallar b\u00f6lgesi olarak bilinen Ketchikan (Ke\u00e7ikin) liman\u0131 oldu. Halk\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k yaparak ge\u00e7imini sa\u011fl\u0131yor. D\u00fcnyan\u0131n somon ba\u015fkenti olarak da tan\u0131n\u0131yor. O y\u00fczden burada somon tadabilirsiniz. B\u00fcy\u00fck bir totem park\u0131na sahip olmas\u0131 da turistlerin ilgi oda\u011f\u0131 olmas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yor. Benim en be\u011fendi\u011fim yer \u015fehrin merkezinde dar bir nehir kanal\u0131nda kaz\u0131klar\u0131n \u00fczerine oturtulmu\u015f sevimli, renk renk evlerden olu\u015fan Greek caddesi oldu. \u015euan k\u00fc\u00e7\u00fck kafeler, hediyelik e\u015fya d\u00fckk\u00e2nlar\u0131 ile dolu olan bu ufak yer eskiden genelevlerin oldu\u011fu bir caddeymi\u015f. Ketchikan; Alaskan\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00fcy\u00fck \u015fehri olsa da bence a\u00e7\u0131k ara en g\u00fczel yerle\u015fim yeri.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Di\u011fer bir durak noktam\u0131z ba\u015fkent Juneau oldu elbette. Ba\u015fkent demekte zorland\u0131racak kadar k\u00fc\u00e7\u00fck bir yer olsa da sevimli bir \u015fehir. Mendenhall buzulu ve \u015felalesi g\u00f6r\u00fclecek yerler listesinde ilk s\u0131ralarda yerini al\u0131yor. Daha \u00f6nce Alaska\u2019ya gitmi\u015f bir arkada\u015f\u0131m kral yenge\u00e7leri anlata anlata bitirememi\u015fti. Dolay\u0131s\u0131 ile geminin durdu\u011fu her nokta benim i\u00e7in kral yenge\u00e7 tatmak i\u00e7in f\u0131rsat noktas\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n\n\n\n

\u201cKuzeyde hava so\u011fuk ama insanlar s\u0131cakkanl\u0131\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ertesi g\u00fcn gemimiz Skagway liman\u0131na yana\u015ft\u0131. Kuzeye gittik\u00e7e kasabalar daha bir so\u011fuk, daha bir s\u0131radanla\u015fsa da insanlar olduk\u00e7a s\u0131cakkanl\u0131yd\u0131. Burada 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonlar\u0131ndan beri \u00e7al\u0131\u015fan eski bir trenle do\u011fan\u0131n i\u00e7inde yukar\u0131lara t\u0131rmand\u0131k. White Pass zirvesi ve Yukon b\u00f6lgesini g\u00f6rd\u00fck. Buzullar, \u015felaleler ve muhte\u015fem ormanlar\u0131n i\u00e7inde yolculuk yapt\u0131k. Yava\u015f ve \u00e7ok eski bir tren olsa da olduk\u00e7a nostaljikti.<\/p>\n\n\n\n

Sonraki 2 g\u00fcn boyunca muhte\u015fem manzaralar e\u015fli\u011finde denizde seyredildi. Glacier Bay Ulusal Park ve College Fiyordlar\u0131ndan ge\u00e7ildi. Ger\u00e7ekten insan\u0131n solu\u011funu kesen manzaralard\u0131. Bu muhte\u015fem belgeselin i\u00e7inde yer almak, D\u00fcnyam\u0131z\u0131n insan\u0131 hipnotize eden g\u00fczelli\u011fini izlemek, k\u0131r\u0131lan buzullar\u0131n sesini duymak (nas\u0131l h\u00fcz\u00fcn i\u00e7eren bir ses) apayr\u0131 duygular selinde kaybolmama sebep oldu. D\u00fcnyan\u0131n en g\u00fczel hali Alaska, bana bir kez daha biz insanlar\u0131n bu d\u00fcnyan\u0131n misafirleri oldu\u011fumuzu ve t\u00fcm varl\u0131klarla buray\u0131 payla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131, sahibi olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131, asla da olamayaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 hat\u0131rlatt\u0131. <\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

\u201cEn b\u00fcy\u00fck \u015fehri: Anchorage\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Nihayetinde Alaska\u2019n\u0131n en b\u00fcy\u00fck \u015fehri ki ger\u00e7ekten \u015fehir diyebiliriz Anchorage\u2019ye geldik. Al\u0131\u015fveri\u015f merkezleri, gece hayat\u0131 olan bir \u015fehir. B\u00f6yle dedi\u011fime bakmay\u0131n gene de buray\u0131 mini \u015fehir olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. ABD\u2019 nin her yerinden buraya u\u00e7u\u015f var. Direk buraya da gelebilirsiniz. Ama gemi yolculu\u011fu yapmazsan\u0131z, buzullar\u0131 g\u00f6rmezseniz, bence Alaska\u2019y\u0131 g\u00f6rm\u00fc\u015f say\u0131lmazs\u0131n\u0131z. Anchorage \u00e7ok ruhu olan bir \u015fehir de\u011fil. K\u00fc\u00e7\u00fck olsa da di\u011fer \u015fehirler daha sevimliydi ve tarzlar\u0131 vard\u0131. T\u00fcm mek\u00e2nlar \u00e7ok kasvetli, karanl\u0131k, k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck pencereleri var. \u00c7etin hava \u015fartlar\u0131 her \u015fekilde ya\u015fama sirayet etmi\u015f. <\/p>\n\n\n\n

Bu \u015fehirde gemi yolcu\u011fum son buluyor. Princess gemisi ile ba\u011flant\u0131l\u0131 bir tur olan ve yakla\u015f\u0131k 8 saat s\u00fcren Anchorage-Denali Milli Park tren yolculu\u011fu ile Alaska\u2019n\u0131n i\u00e7 kesimlerine seyahate ba\u015fl\u0131yorum art\u0131k. Bu y\u0131llard\u0131r hayalini kurdu\u011fum bir yolculuk. Alaska seyahatimin en g\u00fczel deneyimlerimden birini bu tren yolcu\u011fu olu\u015fturuyor. Tepesi tamamen camla kapl\u0131 olan tren, manzaray\u0131 m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca sindirmenize olanak veren bir h\u0131zda ilerliyor. G\u00f6ller, ormanlar, \u00e7i\u00e7ekler, do\u011fan\u0131n renk c\u00fcmb\u00fc\u015f\u00fc aras\u0131nda muhte\u015fem bir seyahat…<\/p>\n\n\n\n

Sekiz saati g\u00f6z\u00fcm\u00fc k\u0131rpmadan etraf\u0131 hayran hayran izleyerek ge\u00e7irdim. Hatta bitti\u011finde sekiz saat s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc hi\u00e7 alg\u0131lamam\u0131\u015ft\u0131m. \u00c7ok y\u00fcksek konfora sahip olan trenin esas hizmeti elbette sundu\u011fu g\u00f6rsel \u015f\u00f6lendi.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Denali Milli Park\u0131 olduk\u00e7a b\u00fcy\u00fck bir alan\u0131 kaps\u0131yor. Buradaki programda iki ayr\u0131 noktada kald\u0131m. Do\u011faya uyumlu bir o kadarda fonksiyonel a\u011fa\u00e7 kul\u00fcbelerde iki g\u00fcn konaklad\u0131m. Gruplarla orman y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015flerine kat\u0131ld\u0131m ve geyikleri, yerel koyunlar\u0131, ku\u015flar\u0131 g\u00f6zleme \u015fans\u0131m oldu. \u0130ki g\u00fcn\u00fcn sonunda Anchorage \u00fczerinden d\u00f6n\u00fc\u015f yoluna ba\u015flad\u0131m. <\/p>\n\n\n\n

\u015euras\u0131 kesin ki Alaska hayat\u0131mda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm en etkileyici ve en yapayaln\u0131z do\u011faya sahipti. Olduk\u00e7a ihti\u015faml\u0131 bu do\u011faya sonsuz bir sayg\u0131 hissetmemek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Haf\u0131zamda g\u00fczel an\u0131lar, cebimde yeni deneyimler, elimde foto\u011fraflarla g\u00fczel memleketime, evime, i\u015fime, sevdiklerime d\u00f6nd\u00fcm.<\/p>\n\n\n\n

Bu yaz\u0131 Acil T\u0131p B\u00fclteni’nin Temmuz 2023 tarihli<\/em> 14. say\u0131s\u0131nda<\/a><\/em> yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u0130nstagram: sevilay_karaduman Amerika\u2019n\u0131n y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc en b\u00fcy\u00fck olmas\u0131na kar\u015f\u0131n en az n\u00fcfus yo\u011funlu\u011funa sahip eyaleti olan Alaska\u2019da ge\u00e7mi\u015fte Eskimolar\u0131n, K\u0131z\u0131lderililerin ve Aleutlar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131…<\/p>\n","protected":false},"author":917,"featured_media":3535,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[13,10015],"tags":[10375,78],"class_list":["post-3505","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-seyahat","category-sosyal-blog-yazisi","tag-alaska","tag-doga"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3505","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-json\/wp\/v2\/users\/917"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3505"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3505\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3535"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3505"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3505"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3505"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}