\u201cBir konuda bilinmeyen \u015feyin \u00e7ok oldu\u011funu, o konuyla ilgili kitaplar\u0131n kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndan anlayabilirsiniz.\u201d<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n Sonraki y\u0131llarda okudu\u011fum bir ba\u015fka s\u00f6z de bunu tamamlar nitelikteydi: \u201cBir konuyu bir \u00e7ocu\u011fun anlayabilece\u011fi \u015fekilde anlatam\u0131yorsan\u0131z, o konuya yeterince hakim de\u011filsiniz demektir.\u201d<\/p>\n\n\n\n Bu yaz\u0131m\u0131zda, fizik alan\u0131ndaki b\u00fcy\u00fck \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ile Nobel \u00f6d\u00fcl\u00fc (ve daha bir\u00e7o\u011funu) kazanm\u0131\u015f \u00fcnl\u00fc bilim insan\u0131 Richard Feynman\u2019\u0131n \u00fcnl\u00fc \u00f6\u011frenme tekni\u011finden bahsedece\u011fiz. Atomalt\u0131 par\u00e7ac\u0131klar\u0131n karma\u015f\u0131k yap\u0131s\u0131n\u0131 bile basite indirgeyerek a\u00e7\u0131klayabilen bu dehan\u0131n \u00e7al\u0131\u015fma tarz\u0131ndan, hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz bir \u015feyler kazanabiliriz.<\/p>\n\n\n\n \u201cBir konuyu bilmek ile anlamak ayn\u0131 kavramlar de\u011fildir\u201d<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n Bir konu hakk\u0131nda \u201cbilgi sahibi\u201d olman\u0131z, o konuyu \u201canlad\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u201d anlam\u0131na gelmiyor. DNA konusunda hepimiz bilgi sahibiyiz elbette. Hatta \u201cDNA\u2019y\u0131 biliyor musun?\u201d sorusu pek \u00e7o\u011fumuza abs\u00fcrt bile gelebilir. Peki DNA\u2019n\u0131n ne oldu\u011funu, konuyu hi\u00e7 bilmeyen birine, mesela bir \u00e7ocu\u011fa a\u00e7\u0131klayabilecek kadar hakim miyiz? Feynman, bir konuyu bildi\u011fimizi zannetsek de, \u00e7ok b\u00fcy\u00fck ihtimalle konuyu tam olarak anlamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 fark etmi\u015fti. Feynman Tekni\u011fi\u2019nin temeli bu fark\u0131ndal\u0131k ile eksiklerimizi tamamlamaktan ge\u00e7iyor.<\/p>\n\n\n\n Evernote<\/em> blogundan Taylor Pipes <\/em>tekni\u011fi temelde 4 par\u00e7a halinde ele almam\u0131z\u0131 \u00f6neriyor:<\/p>\n\n\n\n Hedefledi\u011finiz konu hakk\u0131nda bildi\u011finiz her \u015feyi bir yere yaz\u0131n. Bu bir seferlik bir i\u015f olmayacak. Yeni bilgi kaynaklar\u0131yla her kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, bunlar\u0131 notlar\u0131n\u0131za ekleyerek kayna\u011f\u0131n\u0131z\u0131 zenginle\u015ftirin.<\/p>\n\n\n\n Yukar\u0131da s\u00f6yledi\u011fimiz gibi; \u201cBir konuyu bir \u00e7ocu\u011fun anlayabilece\u011fi \u015fekilde anlatam\u0131yorsan\u0131z, o konuya yeterince hakim de\u011filsiniz demektir.\u201d <\/p>\n\n\n\n Neyse ki her konu \u00fczerine d\u00fc\u015f\u00fcnmemizde, bir \u00e7ocu\u011fu konu\u015fmam\u0131zla bunaltmam\u0131z gerekmiyor. Bunu kendi kendimize de test etmemiz m\u00fcmk\u00fcn. \u00d6n\u00fcn\u00fcze bo\u015f bir ka\u011f\u0131t al\u0131n ve \u00f6\u011fretmek istedi\u011finiz konu ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yaz\u0131n. Ard\u0131ndan, o ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n alt\u0131na, o konuda bildiklerinizi, olabildi\u011fince a\u00e7\u0131k ve basit bir \u015fekilde yazmay\u0131 deneyin. <\/p>\n\n\n\n \u201cBasit ill\u00fcstrasyonlar ile konuyu \u00f6zetleyin\u201d<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n Bunu ba\u015farabilmek i\u00e7in \u015fu noktalara dikkat etmeniz gerekti\u011fini hemen fark edeceksiniz: <\/p>\n\n\n\n Basit terimlerle konu\u015fmak:<\/strong> \u00c7ocuklar jargonu veya yo\u011fun kelime da\u011farc\u0131\u011f\u0131 gerektiren konu\u015fmalar\u0131 anlamazlar. Ama bilim karma\u015f\u0131k terminolojiyle doludur. \u0130\u015fte Feynman’\u0131n diyagramlar\u0131n\u0131n bu kadar de\u011ferli olmas\u0131n\u0131n nedeni buydu. Onun basit ill\u00fcstrasyonlar\u0131, di\u011fer bilim adamlar\u0131n\u0131n uzun uzun derslerde ancak anlatabildikleri konular\u0131 \u00f6zetlemeye yetiyordu.<\/p>\n\n\n\n \u201cAnlat\u0131m s\u00fcrenizi m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca k\u0131sa tutun\u201d<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n K\u0131sal\u0131k:<\/strong> Bir \u00e7ocu\u011fun dikkat s\u00fcresi, neredeyse g\u00f6z a\u00e7\u0131p kapayana kadard\u0131r. Bu y\u00fczden, anlataca\u011f\u0131n\u0131z her ne ise, olabildi\u011fince k\u0131sa olmas\u0131nda yarar var. <\/p>\n\n\n\n D\u00fc\u015f\u00fcncelerinizi yaz\u0131ya d\u00f6kmekte zorland\u0131ysan\u0131z, geli\u015ftirmeniz gereken bir alan oldu\u011funu g\u00f6rm\u00fc\u015f olacaks\u0131n\u0131z. <\/p>\n\n\n\n Asl\u0131nda ger\u00e7ek \u00f6\u011frenmenin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi nokta tam da buras\u0131: Hangi noktalarda eksikleriniz var? Neleri bilmiyorsunuz? <\/p>\n\n\n\n Bilgi bo\u015fluklar\u0131n\u0131 vurgulamak, notlar\u0131n\u0131z\u0131 anlaml\u0131 bir b\u00fct\u00fcn olu\u015fturacak \u015fekilde d\u00fczenlerken (4. ad\u0131m) yard\u0131mc\u0131n\u0131z olacak. Eksiklerinizi belirledik\u00e7e, konuyla ilgili kaynaklar\u0131 inceleyin ve edindi\u011finiz yeni bilgileri notlar\u0131n\u0131za dahil edin. <\/p>\n\n\n\n Hikayenizi anlatmaya ba\u015flay\u0131n. Notlar\u0131n\u0131z\u0131 bir araya getirin ve k\u0131sa a\u00e7\u0131klamalar kullanarak bir hikaye olu\u015fturmaya ba\u015flay\u0131n. Se\u00e7ti\u011finiz konuyla ilgili bilgilerinizin en kritik par\u00e7alar\u0131n\u0131 bir araya getirin.<\/p>\n\n\n\n Bir ayna kar\u015f\u0131s\u0131na ge\u00e7erek, hikayenizi bir grup insana anlat\u0131yormu\u015f gibi y\u00fcksek sesle okuyun. B\u00f6ylece anla\u015f\u0131lmama ihtimali olan noktalar\u0131 daha iyi tespit etme \u015fans\u0131 bulabilir, d\u00fc\u015f\u00fcnce ak\u0131\u015f\u0131n\u0131zdaki bo\u015fluklar\u0131 h\u0131zl\u0131ca g\u00f6rebilirsiniz. <\/p>\n\n\n \u00d6rnek olarak, Feynman, atomlar\u0131 \u015fu basit c\u00fcmleyle anlatmay\u0131 ba\u015farm\u0131\u015ft\u0131: <\/p>\n\n\n\n “Her \u015fey atomlardan yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r – s\u00fcrekli hareket halindeki bu k\u00fc\u00e7\u00fck par\u00e7ac\u0131klar, birbirlerinden biraz uzaktayken birbirlerini \u00e7ekerler, ancak birbirlerine s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131klar\u0131nda itilirler.”<\/em><\/p>\n\n\n\n Bu kadar\u2026<\/p>\n\n\n\n Bir dahaki sefere bo\u015f bir defter sayfas\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, o sayfay\u0131 bir f\u0131rsata d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. <\/p>\n\n\n\n \u00d6\u011frenme, sonu olmayan, ya\u015fam\u0131m\u0131z boyunca s\u00fcrecek bir aray\u0131\u015f\u2026<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n Bitti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsan\u0131z, elinize bir ka\u011f\u0131t ve kalem alarak, yan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 kolayca anlayabilirsiniz.<\/p>\n\n\n\nFeynman Tekni\u011fi<\/strong><\/h4>\n\n\n\n
1. Konuyu tan\u0131mlay\u0131n<\/strong><\/h5>\n\n\n\n
2. Bir \u00e7ocu\u011fa \u00f6\u011fretin<\/strong><\/h5>\n\n\n\n
3. Bilgi eksikliklerinizi belirleyin<\/strong><\/h5>\n\n\n\n
4. Organize edin, Basitle\u015ftirin, Bir hikaye anlat\u0131n<\/strong><\/h5>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/10\/45714bfc4901d58a36ffc235fc86693b.jpeg\")
<\/figure>\n<\/div>\n\n\n