{"id":2993,"date":"2022-06-28T09:00:00","date_gmt":"2022-06-28T06:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/?p=2993"},"modified":"2022-06-27T21:11:57","modified_gmt":"2022-06-27T18:11:57","slug":"%d0%b2%d0%bd%d0%b8%d0%bc%d0%b0%d0%bd%d0%b8%d0%b5-%d0%b2%d0%bd%d0%b8%d0%bc%d0%b0%d0%bd%d0%b8%d0%b5-dikkat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/2022\/06\/28\/%d0%b2%d0%bd%d0%b8%d0%bc%d0%b0%d0%bd%d0%b8%d0%b5-%d0%b2%d0%bd%d0%b8%d0%bc%d0%b0%d0%bd%d0%b8%d0%b5-dikkat\/","title":{"rendered":"\u0412\u043d\u0438\u043c\u0430\u043d\u0438\u0435! \u0412\u043d\u0438\u043c\u0430\u043d\u0438\u0435! (Dikkat!)"},"content":{"rendered":"\n<p>T\u00fcm g\u00fcn boyunca Ukrayna\u2019n\u0131n karla kapl\u0131 bozk\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u015fan trenim, ak\u015fam saatlerinde yorgun bir i\u015f\u00e7i gibi usulca Kyiv-Pasazhyrskyi gar\u0131na girdi. Bu devasa gar 1932 y\u0131l\u0131ndan beri Kiev\u2019e gelen yolcular\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131yor, Viyana-Bak\u00fc-Moskova gibi \u00f6nemli \u015fehirleri, Do\u011fu ile Bat\u0131\u2019y\u0131, birbirine ba\u011fl\u0131yor.&nbsp; Devasa ve so\u011fuk bir gar, Kiev\u2019in Sovyet ruhunu hemen hissettiriyor size!<\/p>\n\n\n\n<p>Gar d\u0131\u015f\u0131ndan bir taksi bulup kalaca\u011f\u0131m yere do\u011fru yola koyuluyorum. \u015eiddetli tipi nedeniyle Kiev sokaklar\u0131nda birka\u00e7 araba d\u0131\u015f\u0131nda kimseler yok. Karl\u0131 kapl\u0131 sokaklarda biraz debelenmenin ard\u0131ndan kalaca\u011f\u0131m yere var\u0131yorum. Olduk\u00e7a yorgun olmama kar\u015f\u0131n, karla kapl\u0131 Kiev\u2019i g\u00f6rmeden olmaz! K\u0131sa bir gece y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ard\u0131ndan ertesi g\u00fcn i\u00e7in haz\u0131rl\u0131klar\u0131m\u0131 tamamlay\u0131p yat\u0131yorum.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"576\" src=\"https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/06\/a15d0907c88e803859c80ae118495abc-1024x576.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2994\" srcset=\"https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/06\/a15d0907c88e803859c80ae118495abc-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/06\/a15d0907c88e803859c80ae118495abc-300x169.jpg 300w, https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/06\/a15d0907c88e803859c80ae118495abc-768x432.jpg 768w, https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/06\/a15d0907c88e803859c80ae118495abc-1536x864.jpg 1536w, https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/06\/a15d0907c88e803859c80ae118495abc-2048x1152.jpg 2048w, https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/06\/a15d0907c88e803859c80ae118495abc-1120x630.jpg 1120w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Nereden \u00e7\u0131kt\u0131 bu \u00c7ernobil?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Bir gece yine oturmu\u015f internette gezinirken yabanc\u0131 medyada ge\u00e7en \u201cDark Tourism\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 dikkatimi \u00e7ekti, \u00c7ernobil karantina b\u00f6lgesinin bir s\u00fcredir turizme a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011funu anlat\u0131yordu. Biraz daha ara\u015ft\u0131r\u0131nca \u00f6n\u00fcme 2015\u2019te Nobel Edebiyat \u00f6d\u00fcl\u00fc alan Svetlana Aleksiyevi\u00e7 taraf\u0131ndan yaz\u0131lan \u201c\u00c7ernobil Duas\u0131\u201d kitab\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131, hemen sipari\u015f verdim, kitap gelene kadar Guardian\u2019da yay\u0131nlanan k\u0131sa bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc okudum ve o gece karar verdim, oraya gidip g\u00f6zlerimle g\u00f6recektim insanlar\u0131n ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131\u2026&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Sonra detayl\u0131 ara\u015ft\u0131rmalara ba\u015flad\u0131m, <em>\u00c7ernobil\u2019de son durum nedir? Radyasyon maruziyeti ne kadar? Ger\u00e7ekten g\u00fcvenli mi? <\/em>Hesaplamalar yap\u0131ld\u0131, makaleler okundu ve sonunda kabul edilebilir bir radyasyon de\u011feri ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. 1 g\u00fcnl\u00fck \u00c7ernobil karantina b\u00f6lgesi gezisinde, s\u0131ra d\u0131\u015f\u0131 bir durumla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lmaz ise, <em>10-20 microSV<\/em> kadar bir maruziyet s\u00f6z konusu. Ortalama ne kadar radyasyona maruziyeti oldu\u011funu kafan\u0131zda canland\u0131rabilmeniz ad\u0131na;<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><strong>Bir Akci\u011fer grafisi ortalama<\/strong> 100microSV,<em> <\/em><\/li><li><strong>Kaza sonras\u0131 reakt\u00f6r \u00e7evresindeki radyasyon dozu:<\/strong> 300 Sv\/h, <\/li><li><strong>Lethal Doz:<\/strong> 10Sv, <\/li><li><strong>PAN BT ile maruz kal\u0131nan radyasyon dozu:<\/strong> 0,01 Sv<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p class=\"has-text-color\" style=\"color:#c75300\"><strong><em>\u201cKarantina b\u00f6lgesi turlar\u0131ndan elde edilen gelirin b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131 \u00c7ernobil\u2019i temizlemeye harcan\u0131yor\u201d<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin da\u011f\u0131lmas\u0131ndan sonra Ukrayna \u00c7ernobil felaketi ile tek ba\u015f\u0131na m\u00fccadele etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Her ne kadar bir\u00e7ok \u00fclke Ukrayna\u2019ya destek olsa da \u00fclke her y\u0131l b\u00fct\u00e7esinden \u00f6nemli bir miktar\u0131 bu probleme harcamak durumunda kal\u0131yor. Uzun s\u00fcredir devam eden dekontaminasyon \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ve y\u0131llar i\u00e7inde azalan radyasyon seviyeleri, baz\u0131 aktivistleri harekete ge\u00e7irmi\u015f ve y\u00f6netim ile yap\u0131lan s\u0131k\u0131 anla\u015fmalar sonunda birka\u00e7 turizm \u015firketine belirli \u015fartlar alt\u0131nda \u00c7ernobil Karantina B\u00f6lgesi\u2019ne tur d\u00fczenleme izni \u00e7\u0131km\u0131\u015f.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7ernobil N\u00fckleer Santrali\u2019nin 30 km yar\u0131\u00e7ap\u0131nda bir alan, kaza g\u00fcn\u00fcnden beri askeriye taraf\u0131ndan denetime tabi, giri\u015f \u00e7\u0131k\u0131\u015flar belirli \u015fartlar alt\u0131nda kontroll\u00fc olarak ger\u00e7ekle\u015ftiriliyor. Ben de yetkilendirilmi\u015f bir turizm acentas\u0131 ile ileti\u015fime ge\u00e7tim, pasaport bilgilerimi iletip \u00f6demeyi ger\u00e7ekle\u015ftirdikten sonra, bu \u00f6demenin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 \u00c7ernobil\u2019i temizleme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 i\u00e7in Ukrayna y\u00f6netimine kalmaktad\u0131r, acenta b\u00f6lgeye giri\u015f i\u00e7in gerekli giri\u015f izinleri benim ad\u0131ma askeri ve idari makamlardan \u00e7\u0131kartt\u0131rd\u0131. Yani ben geldim haydi \u00c7ernobil\u2019e gidece\u011fim diye bir durum s\u00f6z konusu de\u011fil. (Not: 2017 y\u0131l\u0131nda hen\u00fcz \u00c7ernobil bu kadar me\u015fhur de\u011filken, bu i\u015flemlerin yap\u0131lmas\u0131 birka\u00e7 hafta s\u00fcrebildi\u011fi i\u00e7in evraklar\u0131n\u0131z\u0131 \u00f6nceden teslim etmeniz gerekiyordu. \u015eimdilerde i\u015flemler h\u0131zland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olabilir.)<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Felakete do\u011fru<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Sabah grubumuzla \u00fcnl\u00fc \u00d6zg\u00fcrl\u00fck An\u0131t\u0131 Meydan\u0131\u2019nda bulu\u015fup \u00c7ernobil\u2019e do\u011fru yola koyuluyoruz. Bir m\u00fcddet ana yoldan gittikten sonra, buzla kapl\u0131 tek t\u00fck araban\u0131n oldu\u011fu \u00c7ernobil sapa\u011f\u0131na giriyoruz. \u00c7ernobil Karantina B\u00f6lgesi\u2019ne girmek i\u00e7in 3 ayr\u0131 askeri kontrol noktas\u0131ndan ge\u00e7mek gerekiyor. \u0130lk noktada ara\u00e7tan indirilip tek tek pasaport kontrol\u00fc yap\u0131ld\u0131ktan sonra ayd\u0131nlat\u0131lm\u0131\u015f onam belgesi imzalayarak b\u00f6lgeye giri\u015f yap\u0131yorsunuz (Bu belge benim gitti\u011fim zamanda Rus\u00e7ayd\u0131 ve rehberimiz terc\u00fcme etmi\u015fti).<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignright size-large is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/06\/a515d8a43875c1da61b3e39aeb06bbc3-576x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2995\" width=\"288\" height=\"512\" srcset=\"https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/06\/a515d8a43875c1da61b3e39aeb06bbc3-576x1024.jpg 576w, https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/06\/a515d8a43875c1da61b3e39aeb06bbc3-169x300.jpg 169w, https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/06\/a515d8a43875c1da61b3e39aeb06bbc3-768x1365.jpg 768w, https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/06\/a515d8a43875c1da61b3e39aeb06bbc3-864x1536.jpg 864w, https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/06\/a515d8a43875c1da61b3e39aeb06bbc3-1152x2048.jpg 1152w, https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/06\/a515d8a43875c1da61b3e39aeb06bbc3-354x630.jpg 354w, https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/06\/a515d8a43875c1da61b3e39aeb06bbc3-scaled.jpg 1440w\" sizes=\"(max-width: 288px) 100vw, 288px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"has-text-color\" style=\"color:#c75300\"><strong><em>\u201cT\u00fcm riskleri kabul edip b\u00f6lgeye ilk ad\u0131m\u0131 at\u0131yoruz\u201d<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6nce y\u0131k\u0131k d\u00f6k\u00fck k\u00f6ylerden ge\u00e7iyoruz. Her yerde dikkat radyasyon tabelalar\u0131 mevcut. Sonra \u00c7ernobil kasabas\u0131n\u0131 ge\u00e7iyoruz, reakt\u00f6rde bilimsel ara\u015ft\u0131rmalar ve dekontaminasyon i\u015flemleri hala devam etmekte oldu\u011fu i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fanlar burada kal\u0131yor. Sonra patlaman\u0131n oldu\u011fu 4 nolu reakt\u00f6r b\u00f6lgesine ilerleyip 2. Kontrol noktas\u0131ndan ge\u00e7iyoruz. N\u00fckleer reakt\u00f6re yakla\u015ft\u0131k\u00e7a geiger metrenin g\u00f6sterdi\u011fi de\u011ferler artmaya ba\u015fl\u0131yor. Yeni yap\u0131lan, 2.2 Milyar Euro\u2019ya mal olan \u00e7eper sayesinde, y\u0131k\u0131lmakta olan eski beton lahit de koruma alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f ve arka plan radyasyon de\u011ferleri \u00fc\u00e7te bir oran\u0131nda azalm\u0131\u015f.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eimdi reakt\u00f6r\u00fcn tam \u00f6n\u00fcndeyim elimde kazan\u0131n foto\u011fraf\u0131, akl\u0131mda kazan\u0131n oldu\u011fu gece, itfaiye erlerinin neyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya olduklar\u0131na bilmeden canlar\u0131 pahas\u0131na yapt\u0131klar\u0131 \u00e7al\u0131\u015fma, reakt\u00f6r\u00fcn i\u00e7inde duruma m\u00fcdahale etmeye \u00e7al\u0131\u015fan i\u015f\u00e7iler. Hemen hemen hepsi \u00f6l\u00fcmc\u00fcl dozda radyasyona maruz kald\u0131lar. Apar topar g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fckleri Moskova Radyasyon Hastal\u0131klar\u0131 Klini\u011fi\u2019nde adeta \u00f6l\u00fcm\u00fc beklediler. Hastane dekontamine edilemeyece\u011fi i\u00e7in kullan\u0131mdan sonra y\u0131k\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-color\" style=\"color:#c75300\"><strong>Yang\u0131na m\u00fcdahale eden itfaiye eri Vasily Ignatenko\u2019nun e\u015fi Lyudmilla Ignatenko: \u201cRadyasyon hastal\u0131klar\u0131 klini\u011finde on d\u00f6rt g\u00fcn\u2026 On d\u00f6rt g\u00fcn s\u00fcr\u00fcyor bir insan\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fc\u2026\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7at\u0131s\u0131 havaya u\u00e7an ve yanmaya devam eden reakt\u00f6r kontrol alt\u0131na al\u0131nmal\u0131yd\u0131. Sovyetler Birli\u011fi atoma kar\u015f\u0131 zamanla yar\u0131\u015f\u0131yordu adeta. Elindeki t\u00fcm kayna\u011f\u0131 buraya y\u00f6neltmi\u015fti ama yine de yetmiyordu. Helikopterler gece g\u00fcnd\u00fcz reakt\u00f6r \u00fczerinde u\u00e7arak s\u00f6nd\u00fcrme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na yard\u0131m ediyordu. Uzay program\u0131 i\u00e7in kullan\u0131lan robotlar dahi getirildi fakat y\u00fcksek radyasyon sebebiyle birka\u00e7 dakika i\u00e7inde kullan\u0131lamaz hale geldiler. Ne yap\u0131lacakt\u0131? \u00c7\u00f6z\u00fcm basitti, \u201cg\u00f6n\u00fcll\u00fc\u201d askerler \u00e7at\u0131ya \u00e7\u0131kacak 2-3dk gibi k\u0131sa bir s\u00fcrede \u00e7at\u0131daki radyoaktif molozlar\u0131 temizlemeye \u00e7al\u0131\u015facakt\u0131. Bir s\u00fcr\u00fc kahramanl\u0131k hikayesi yaz\u0131ld\u0131. T\u00fcm bu i\u015flemler bitti\u011finde g\u00f6revli personel madalyalar ile terhis edildi ve Sovyet Rusya\u2019n\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131na da\u011f\u0131ld\u0131lar. Onlardan bir daha haber alan olmad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"576\" src=\"https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/06\/37c537e3ce83f3f8e11c6d3962e6fb5f-1024x576.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2996\" srcset=\"https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/06\/37c537e3ce83f3f8e11c6d3962e6fb5f-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/06\/37c537e3ce83f3f8e11c6d3962e6fb5f-300x169.jpg 300w, https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/06\/37c537e3ce83f3f8e11c6d3962e6fb5f-768x432.jpg 768w, https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/06\/37c537e3ce83f3f8e11c6d3962e6fb5f-1536x864.jpg 1536w, https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/06\/37c537e3ce83f3f8e11c6d3962e6fb5f-2048x1152.jpg 2048w, https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/06\/37c537e3ce83f3f8e11c6d3962e6fb5f-1120x630.jpg 1120w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Hayalet kasaba Pripyat<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Pripyat kasabas\u0131, \u00c7ernobil N\u00fckleer Reakt\u00f6r\u00fc\u2019nden az ileride bulunuyor. Buras\u0131 Sovyetler taraf\u0131ndan \u00f6rnek bir \u015fehir olarak yap\u0131lm\u0131\u015f, zaman\u0131n\u0131n en iyi Sovyet \u015fehri, i\u00e7inde cafe, sinema, tiyatro, otel ve ilk s\u00fcpermarketin bulundu\u011fu, Pripyat nehri kenar\u0131nda, \u00e7ok \u00e7e\u015fitli aktivitelerin d\u00fczenlendi\u011fi insanlar\u0131n yerle\u015fmek i\u00e7in ak\u0131n etti\u011fi bir yerle\u015fim b\u00f6lgesi. Eski foto\u011fraflara, videolara bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda asl\u0131nda ya\u015famak i\u00e7in g\u00fczel yermi\u015f denilebilir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-color\" style=\"color:#c75300\"><strong><em>\u201cBinlerce kilometre uzakta, \u0130sve\u00e7\u2019te ger\u00e7ekler su y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kt\u0131\u201d<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Sovyetler Birli\u011fi olay\u0131 g\u00fcnlerce hem i\u00e7eride hem d\u0131\u015farda saklamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131 ama bilim \u00f6nlenemez bir \u015fekilde ger\u00e7ekleri ortaya \u00e7\u0131karacakt\u0131. Hem de binlerce kilometre \u00f6tede radyoaktif partik\u00fcllerin ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u0130sve\u00e7\u2019te. Tam bir felaket ya\u015fayan SSCB durumu ge\u00e7 de olsa D\u00fcnya ile payla\u015ft\u0131\u011f\u0131nda radyoaktif bulutlar \u00e7oktan Karadeniz sahilini bombal\u0131yor, Belarus\u2019ta olaydan habersiz halk tarlas\u0131n\u0131 ekip bi\u00e7iyordu.<\/p>\n\n\n\n<p>Radyasyon seviyesinin \u00f6l\u00e7\u00fclebilenin \u00e7ok \u00fcst\u00fcnde oldu\u011fu saptan\u0131nca insanlar apar topar kasabadan, civar k\u00f6ylerden \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. Ya\u015fl\u0131lar ne oldu\u011funu anlam\u0131yor evlerini terk etmek istemiyordu. Yanlar\u0131na 3-5 par\u00e7a e\u015fyas\u0131n\u0131 alanlar ise geri d\u00f6neceklerini umut ediyorlard\u0131 ama evcil hayvanlar\u0131n\u0131 almalar\u0131na izin dahi verilmedi. Daha sonra bu hayvanlar kontaminasyon sebebiyle birer birer itlaf edildi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-color\" style=\"color:#c75300\"><strong><em>\u201cPriyat\u2019taki \u00f6l\u00fcm sessizli\u011fi t\u00fcylerimizi diken diken etti\u201d<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Pripyat kasabas\u0131na girmeden \u00f6nce son kontrol noktas\u0131ndan ge\u00e7iyoruz. N\u00f6bet\u00e7i iki asker ve bizim d\u0131\u015f\u0131m\u0131zda kimse yok. D\u00fcn geceki tipi nedeniyle her yer karla kapl\u0131, zaten hayalet kasaba olan Pripyat\u2019\u0131n \u00fcst\u00fcne bir de kar sessizli\u011fi \u00e7\u00f6k\u00fcnce t\u00fcyleriniz diken diken oluyor.&nbsp; Bu \u00f6l\u00fcm sessizli\u011fini kar \u00fcst\u00fcndeki ad\u0131mlar\u0131m\u0131z ve geiger metrenin t\u0131k\u0131rt\u0131s\u0131 bozuyor. Sessiz sakin giderken birden \u201chot spot\u201d noktas\u0131na denk gelmenizle geiger metrenin \u00e7\u0131\u011fl\u0131k \u00e7\u0131\u011fl\u0131\u011fa \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 y\u00fcksek doz alarm\u0131 insan\u0131 korkutuyor.<br>El hizan\u0131zda 10uSv\/h g\u00f6steren aleti aya\u011f\u0131n\u0131za indirince 100uSv\/h de\u011ferlerini g\u00f6rmeniz m\u00fcmk\u00fcn, bu y\u00fczden bu noktalarda fazla duraklama yapmadan daha g\u00fcvenli bir noktaya ilerlemek en iyisi.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignright size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/06\/a5132ac11e2d3d7b70666938ab44d078-576x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2997\" width=\"288\" height=\"512\" srcset=\"https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/06\/a5132ac11e2d3d7b70666938ab44d078-576x1024.jpg 576w, https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/06\/a5132ac11e2d3d7b70666938ab44d078-169x300.jpg 169w, https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/06\/a5132ac11e2d3d7b70666938ab44d078-768x1365.jpg 768w, https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/06\/a5132ac11e2d3d7b70666938ab44d078-864x1536.jpg 864w, https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/06\/a5132ac11e2d3d7b70666938ab44d078-1152x2048.jpg 1152w, https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/06\/a5132ac11e2d3d7b70666938ab44d078-354x630.jpg 354w, https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/06\/a5132ac11e2d3d7b70666938ab44d078.jpg 1440w\" sizes=\"(max-width: 288px) 100vw, 288px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"has-text-color\" style=\"color:#c75300\"><strong><em>\u201cKazadan y\u0131llar sonra bile reakt\u00f6rdeki radyasyon d\u00fczeyi ortalama 34 Sv\/h Yakla\u015f\u0131k 10-20 dk i\u00e7inde letal doza maruziyet ile sonu\u00e7lan\u0131yor\u201d<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Pripyat Hastanesi\u2019ne giri\u015f yap\u0131yoruz, patlama sonras\u0131 akut radyasyon hastal\u0131\u011f\u0131 belirtisi g\u00f6steren itfaiye erlerinin getirildi\u011fi ilk nokta buras\u0131. Bodrum katta itfaiye erlerinin hala y\u00fcksek dozda radyoaktif olan e\u015fyalar\u0131 var, buraya C tipi koruyucu ekipman olmadan girmek yasak, havada as\u0131l\u0131 partik\u00fcller ciddi risk olu\u015fturuyor. \u00d6n bankoda ise itfaiye erlerinden birinin eldiveni unutulmu\u015f, hala saatte 100uSv \u0131\u015f\u0131ma yap\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-color\" style=\"color:#c75300\"><strong><em>\u201cHer \u015fey 1986\u2019da donup kalm\u0131\u015f\u201d<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Kasaba i\u00e7inde y\u00fcr\u00fcyoruz, Pripyat idaresi merkez ofisi, Polissya Hotel, k\u00fclt\u00fcr park\u0131, al\u0131\u015fveri\u015f merkezi, Azure y\u00fczme havuzu di\u011fer u\u011frak noktalar\u0131m\u0131z oluyor. Zaman zaman girdi\u011fimiz evlerde kalan \u00e7ocuk oyuncaklar\u0131, ayakkab\u0131lar g\u00f6ze \u00e7arp\u0131yor. Hayaller, umutlar. 1 May\u0131s kutlamalar\u0131nda a\u00e7\u0131lmas\u0131 beklenen lunapark\u0131n g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc ise insan\u0131n y\u00fcre\u011fini burkuyor. A\u011fa\u00e7lar\u0131n giri\u015fini kapatt\u0131\u011f\u0131 y\u00fczme havuzuna gidiyoruz, buras\u0131 \u201cliquidator\u201d denilen etraf\u0131 dekontamine etmekle y\u00fck\u00fcml\u00fc Sovyet askerlerinin moral bulmalar\u0131 i\u00e7in felaket sonras\u0131 bir s\u00fcre daha kullan\u0131lmaya devam edilmi\u015f. Askerler b\u00f6lgeyi terk edince tamamen kapat\u0131lm\u0131\u015f.<\/p>\n\n\n\n<p>Y\u0131llar i\u00e7inde azalan radyasyon oran\u0131 sonras\u0131, baz\u0131 k\u00f6ylere insanlar\u0131n geri yerle\u015fimlerine izin verilmi\u015f. Ya\u015fl\u0131lar k\u00f6ylerine d\u00f6nm\u00fc\u015fler, hi\u00e7bir \u015fey b\u0131rakt\u0131klar\u0131 gibi olmasa da burda ya\u015famaya devam ediyorlar. Do\u011fal hayat yeniden kendine yol bulmu\u015f, geyikler ve ay\u0131lar yeniden ormanlarda geziyor, bilim insanlar\u0131 b\u00f6ylesi bir felaket sonras\u0131 do\u011fan\u0131n nas\u0131l kendine geldi\u011fini ara\u015ft\u0131r\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-color\" style=\"color:#c75300\"><strong><em>Son noktam\u0131z ise DUGA radar istasyonu<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Buras\u0131 so\u011fuk sava\u015f d\u00f6neminde Amerika\u2019dan gelebilecek bir f\u00fcze sald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131 \u00f6nceden tespit etmek i\u00e7in yap\u0131lm\u0131\u015f devasa bir anten.&nbsp; Fakat yap\u0131lan hesap hatalar\u0131 nedeniyle yeteri kadar h\u0131zl\u0131 \u00e7al\u0131\u015famayan radar, olas\u0131 bir f\u00fcze sald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131 tespit etti\u011finde f\u00fcze Moskova\u2019y\u0131 \u00e7oktan vurmu\u015f oluyordu. Sovyetler y\u0131llarca bu radar\u0131 geli\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015fsa da ba\u015far\u0131l\u0131 olamad\u0131 ve \u00c7ernobil felaketi ile buras\u0131 da kaderine terk edildi. \u015eimdilerde ise y\u0131k\u0131lma tehlikesi ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya olan bu devasa radar istasyonu, e\u011fer kontrols\u00fcz bir \u015fekilde \u00e7\u00f6kerse \u00e7ok fazla radyoaktif partik\u00fcl yayabilece\u011finden endi\u015fe ediliyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Akl\u0131ma tak\u0131lan bir nokta oldu, bu kadar e\u015fya, bu kadar ara\u00e7, kamyon, askeri te\u00e7hizat vs kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131 da g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr pek bir \u015fey kalm\u0131\u015f g\u00f6z\u00fckm\u00fcyor ortada, nereye gitti bunca \u015fey?<br>\u00d6\u011frendi\u011fim kadar\u0131yla, Sovyetlerin \u00e7\u00f6z\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc d\u00f6nemde r\u00fc\u015fvet, yolsuzluk, \u00e7alma yoluyla buradaki kontamine te\u00e7hizatlar\u0131n \u00e7o\u011fu b\u00f6lgeden ka\u00e7\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve \u00e7evre \u015fehirlerde sat\u0131lm\u0131\u015f.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00f6lge i\u00e7inde a\u00e7\u0131kta bir \u015fey yiyip i\u00e7mek, herhangi bir yere oturmak, herhangi bir objeye dokunmak veya yan\u0131n\u0131za hat\u0131ra olarak herhangi bir \u015feyi almak (Tabi ki!) yasak. Ayr\u0131ca telefon kamera gibi cihazlar\u0131n\u0131z\u0131 da yere koymamal\u0131s\u0131n\u0131z, tripod kullanman\u0131z durumunda kontamine olma ihtimali olduk\u00e7a fazla. B\u00f6lgeden \u00e7\u0131karken yap\u0131lan rutin radyasyon \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc s\u0131ras\u0131nda kontamine olman\u0131z durumunda, dekontaminasyon yap\u0131l\u0131yor, yap\u0131lamayacak durumda olan e\u015fyalara ise g\u00fcvenlik gere\u011fi el konuluyor. Gece karanl\u0131\u011f\u0131nda Kiev\u2019e do\u011fru yeniden yola \u00e7\u0131k\u0131yoruz. \u00c7\u0131k\u0131\u015f yolu boyunca 2 farkl\u0131 noktada radyasyon tespit cihaz\u0131na girip \u00f6l\u00e7\u00fcm veriyoruz. Kontamine olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131za kanaat getirildikten sonra \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131m\u0131za izin veriliyor.<\/p>\n\n\n\n<p>26 Nisan 1986 saat 1:23:58\u2019te \u00c7ernobil 4 Nolu Reakt\u00f6r\u2019de meydana gelen patlama buradaki herkesin kaderini de\u011fi\u015ftirdi. Getirdi\u011fi sosyo-ekonomik y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler belki de Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin da\u011f\u0131lmas\u0131na giden yolu a\u00e7t\u0131. \u00c7evreye yay\u0131lan radyasyon sadece onlar\u0131 de\u011fil, ba\u015fta en \u00e7ok Belarus olmak \u00fczere, di\u011fer kom\u015fu \u00fclkeleri, sonras\u0131nda r\u00fczg\u00e2r sebebiyle da\u011f\u0131lan partik\u00fcller nedeniyle T\u00fcrkiye gibi uzakta yer alan \u00fclkeleri de son derece a\u011f\u0131r bir \u015fekilde etkiledi.<\/p>\n\n\n\n<p>Hala da etkisini hissediyoruz\u2026<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.theguardian.com\/environment\/2005\/apr\/25\/energy.ukraine\">https:\/\/www.theguardian.com\/environment\/2005\/apr\/25\/energy.ukraine<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"rounded-3 px-2 py-1 has-text-color has-background has-small-font-size\" style=\"background-color:#f5f5f5;color:#666666\"><em>Bu yaz\u0131 Acil T\u0131p B\u00fclteni&#8217;nin May\u0131s 2022 tarihli<\/em> <em><a href=\"https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/2022\/04\/30\/2022-mayis-sayimiz-cikti-keyifli-okumalar\/\" data-type=\"URL\" data-id=\"https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/2022\/04\/30\/2022-mayis-sayimiz-cikti-keyifli-okumalar\/\">11. say\u0131s\u0131nda<\/a><\/em> <em>yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcm g\u00fcn boyunca Ukrayna\u2019n\u0131n karla kapl\u0131 bozk\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u015fan trenim, ak\u015fam saatlerinde yorgun bir i\u015f\u00e7i gibi usulca Kyiv-Pasazhyrskyi gar\u0131na girdi. Bu devasa gar&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":917,"featured_media":2999,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[10,13,14,10015],"tags":[10293,10294,10295],"class_list":["post-2993","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mercek","category-seyahat","category-sizden-gelenler","category-sosyal-blog-yazisi","tag-cernobil","tag-radyasyon","tag-10295"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2993","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-json\/wp\/v2\/users\/917"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2993"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2993\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2999"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2993"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2993"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2993"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}