{"id":2695,"date":"2022-03-13T09:00:00","date_gmt":"2022-03-13T06:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/?p=2695"},"modified":"2022-02-27T16:28:43","modified_gmt":"2022-02-27T13:28:43","slug":"sinema-ve-tip","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/2022\/03\/13\/sinema-ve-tip\/","title":{"rendered":"Sinema ve T\u0131p"},"content":{"rendered":"\n

Sinema ile t\u0131p, hastal\u0131klar\u0131 konu edinen ve hekim-hasta ili\u015fkilerini i\u00e7eren senaryolar\u0131yla y\u0131llard\u0131r bir aradad\u0131r. D\u00fcnyaca \u00fcnl\u00fc ve pop\u00fcler olan baz\u0131 dizi veya filmlerin konusunu ayn\u0131 zamanda yazarl\u0131k da yapan hekimlerin yazd\u0131\u011f\u0131 \u00e7e\u015fitli romanlar olu\u015fturur. Hatta \u00e7o\u011fu zaman da daha profesyonel bir i\u015f \u00e7\u0131karmak ad\u0131na yap\u0131mc\u0131lar senaryo k\u0131sm\u0131nda hekimlerden destek al\u0131rlar. Bu konuda ilk akl\u0131ma gelen filmlerden birisi olan \u2018\u2019Awakenings\u2019\u2019 bir ensefalit salg\u0131n\u0131ndan etkilenen hastalar\u0131n tedavi s\u00fcrecini konu edinmektedir.\u00a0 Filmin senaristlerinden olan Oliver Sacks hem bir yazar hem de bir n\u00f6rologdur ve eserlerinde \u00e7o\u011funlukla hastalar\u0131ndan ilham alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Ayn\u0131 \u015fekilde, mesleki tecr\u00fcbelerinden yola \u00e7\u0131karak yazd\u0131\u011f\u0131 kitaplar T\u00fcrkiye\u2019de son d\u00f6nemlerin pop\u00fcler dizilerine ilham kayna\u011f\u0131 olan G\u00fclseren Buday\u0131c\u0131o\u011flu da bir psikiyatristtir. T\u0131p fak\u00fcltelerinin vazge\u00e7ilmez filmi olan \u2018\u2019Patch Adams\u2019\u2019 Dr. Hunter Doherty Adams\u2019\u0131n hayat\u0131n\u0131 konu al\u0131r. \u2018\u2019Lorenzo\u2019s Oil\u2019\u2019 adrenol\u00f6kodistrofi hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u2018\u2019A Beautiful Mind\u2019\u2019 ise John Nash\u2019in ya\u015fam\u0131 \u00fczerinden \u015fizofreniyi konu edinmektedir. D\u00fcnyan\u0131n en uzun s\u00fcreli medikal dramas\u0131 olan \u0130ngiliz yap\u0131m\u0131 \u2018\u2019Casualty\u2019\u2019 bu y\u0131l 35. y\u0131l\u0131n\u0131 kutlamakta ve kurgu bir hastane olan Holby City Hospital\u2019in acil servisinde ya\u015fanan olaylar\u0131 anlatmaktad\u0131r. Grey\u2019s Anatomy, Dr. House ve Good Doctor (bizdeki uyarlamalar\u0131 s\u0131ras\u0131yla: Doktorlar, Hekimo\u011flu ve Mucize Doktor) gibi diziler, yine, hekim-hasta ili\u015fkilerini ve \u00e7e\u015fitli hastal\u0131klar\u0131n tedavi s\u00fcre\u00e7lerini konu edinmi\u015ftir. Jurassic Park\u2019\u0131n yazar\u0131 ve filmin senaristlerinden Michael Crichton \u00e7e\u015fitli konularda yazd\u0131\u011f\u0131 romanlarla d\u00fcnyaca \u00fcnl\u00fc bir yazar olmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra ayn\u0131 zamanda bir hekimdir.<\/p>\n\n\n\n

Bunlardan \u2018\u2019Lorenzo\u2019s Oil\u2019\u2019 ve \u2018\u2019Mad Max: Fury Road\u2019\u2019 filmlerinin senaristi George Miller\u2019\u0131n da bir hekim olmas\u0131 ve sinema sekt\u00f6r\u00fcne \u00fcniversitenin son s\u0131n\u0131f\u0131nda \u00e7ekti\u011fi bir k\u0131sa film ile giri\u015f yapm\u0131\u015f olmas\u0131, daha b\u00fcy\u00fck projelere imza atabilece\u011fim konusundaki ilham kayna\u011f\u0131m olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n

Bu T\u00fcr Yap\u0131mlar Neden Sevildi?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Hastane i\u00e7erikli yap\u0131mlar \u00fclkemizde olduk\u00e7a ilgiyle takip edilmektedir. Bunun sebebi asl\u0131nda insanlar\u0131n izlerken belki de kendilerinden bir \u015feyler bulabilmesidir. Fakir bir erkek olarak zengin bir fabrikat\u00f6r\u00fcn k\u0131z\u0131yla evlenebilmeniz Ye\u015fil\u00e7am\u2019\u0131n bir konusudur veya yolda y\u00fcr\u00fcrken aniden bir kara delikten ge\u00e7ip ge\u00e7mi\u015fe veya gelece\u011fe gitmeniz sadece bilim kurgularda olurken; hayat\u0131n\u0131z\u0131n herhangi bir d\u00f6neminde hasta veya hasta yak\u0131n\u0131 olarak acil servise ayak basabilirsiniz. Bu durum hayat\u0131n ger\u00e7ekleriyle uyu\u015fur ve herkesin ba\u015f\u0131na gelebilir. \u0130\u015fte insanlar da bu t\u00fcr yap\u0131mlar\u0131 izlerken kendilerini oradaki hastan\u0131n ve hasta yak\u0131nlar\u0131n\u0131n yerlerine koyuyorlar, hastan\u0131n iyile\u015fip iyile\u015fmeyece\u011fini merak ediyorlar ve belki de kendileri hastayken fark etme \u015fanslar\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131, hastanede onlar i\u00e7in \u00e7abalayan hekimleri g\u00f6r\u00fcyorlar bu dizileri veya filmleri izlerken.<\/p>\n\n\n\n

\u201cFilm Gibi Hayatlar, Film Gibi Acil Servisler\u201d<\/em><\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Acil servisleri hayat\u0131n kendisi olarak g\u00f6r\u00fcyorum. Her t\u00fcrl\u00fc duyguyu i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131ran yerlerdir acil servisler. Sevin\u00e7, h\u00fcz\u00fcn, endi\u015fe, mutluluk i\u00e7 i\u00e7edir. Bazen k\u0131sa bir \u00e7ay molas\u0131 verdi\u011finizde hasta yak\u0131nlar\u0131ndan dinledi\u011finiz hayat hikayeleri i\u00e7inizden \u2018\u2019g\u00f6rmedi\u011fimiz, duymad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ne hayatlar var; aynen film gibi\u2026\u2019\u2019 diye ge\u00e7irmenize neden olur. Acil servisler her t\u00fcrl\u00fc sosyo ekonomik yap\u0131dan insana ev sahipli\u011fi yapt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in buralarda her t\u00fcrl\u00fc ya\u015famla kar\u015f\u0131la\u015fabilirsiniz. Her ya\u015fam da o insan\u0131n ba\u015frol\u00fcn\u00fc \u00fcstlendi\u011fi kendi filmidir asl\u0131nda.<\/p>\n\n\n\n

\u201cYazd\u0131m, Kestim, Bi\u00e7tim\u201d<\/em><\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

On ila onbir ya\u015flar\u0131nda k\u0131sa bilimkurgu hikayeleriyle yazmaya ba\u015flad\u0131m. \u0130lerleyen y\u0131llarda biraz daha hayata dair, daha ger\u00e7ek\u00e7i yaz\u0131lara, k\u00fc\u00e7\u00fck piyesleri sahnelemeye y\u00f6neldim. \u00dcniversite d\u00f6neminde kameral\u0131 cep telefonlar\u0131 yayg\u0131nla\u015f\u0131nca d\u00fcz yaz\u0131lar senaryolara, senaryolar k\u0131sa filmlere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Senaryoyu olu\u015fturamad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda \u2018\u2019en az\u0131ndan fragman\u0131n\u0131 \u00e7ekelim\u2019\u2019 diyerek filmi olmayan fragmanlar \u00e7ektik.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

\u201cEn \u00e7ok e\u011flendi\u011fim de bu fragmanlar\u0131n kurgu a\u015famas\u0131 olurdu\u201d<\/em><\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Bu hobinin bana \u00e7e\u015fitli katk\u0131lar\u0131 da oldu. Fragmanlar\u0131n seslendirmesini yapt\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in diksiyonuma ve tonlamalar\u0131ma biraz daha dikkat etmek zorunda kald\u0131m. Fragmanda veya sahnelerde kullan\u0131lacak m\u00fczi\u011fi se\u00e7erken Hans Zimmer, Ennio Morricone, Vangelis, Zbigniew Preisner, Peter Gabriel gibi bir\u00e7ok m\u00fczisyenin eserlerini dinleme durumunda kald\u0131m. Bu da m\u00fczik k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcn geli\u015fmesine katk\u0131 sa\u011flad\u0131. Afi\u015fleri haz\u0131rlarken de foto\u015fop tekniklerini \u00f6\u011frendim.<\/p>\n\n\n\n

\u201cYazman\u0131n Antidepresan etkisini hissettim\u201d<\/em><\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Her insan\u0131n pi\u015fmanl\u0131klar\u0131, ke\u015fkeleri, de\u011fi\u015ftirmek istedi\u011fi \u015feyler vard\u0131r ve kafas\u0131 bunlarla me\u015fgulken kendini rahatlatacak bir u\u011fra\u015f arar. Kimisi sessiz bir odada m\u00fczik aleti \u00e7alar, kimisi ayna kar\u015f\u0131s\u0131nda kendi kendine konu\u015fur, kimisi motoruna veya arabas\u0131na atlay\u0131p ara\u00e7 onu nereye g\u00f6t\u00fcr\u00fcyorsa oraya gider. Ben de yazmay\u0131 seviyorum, yazd\u0131\u011f\u0131m karakteri hayal etmeyi, onu g\u00f6z\u00fcmde canland\u0131rmay\u0131 seviyorum. Bir hikaye veya senaryo yazarken bir yandan ka\u011f\u0131da veya her nereye yaz\u0131yorsan\u0131z, asl\u0131nda oraya i\u00e7inizi d\u00f6k\u00fcyorsunuz. Yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131z hikayedeki Tar\u0131k veya T\u00fcrkan karakterleri sizsinizdir; ya\u015famak istedikleriniz, hayal ettiklerinizdir. \u2018\u2019B\u00f6yle bir insan olsam acaba hayat\u0131m nas\u0131l olurdu?\u201d veya \u2018\u2019\u00d6yle de\u011fil de b\u00f6yle yapsam sonucu ne olurdu?\u2019\u2019 diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcklerinizin cevab\u0131d\u0131r. Ba\u015fkas\u0131na veya kendinize anlatamad\u0131\u011f\u0131n\u0131z, itiraf edemedi\u011finiz \u015feyleri o karakter \u00fczerinden anlat\u0131rs\u0131n\u0131z.<\/p>\n\n\n\n

\u201cKendinizde ho\u015funuza gitmeyen y\u00f6nleri uzakla\u015ft\u0131rman\u0131za yard\u0131mc\u0131 olur\u201d<\/em><\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Bazen senaryo akarken \u00f6yle bir an gelir ki karakteri senaryoda yok edersiniz ve fark\u0131nda olmadan rahatlad\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 hissedersiniz. \u00c7\u00fcnk\u00fc karakter zamanla kendinizde sevmedi\u011finiz \u00f6zellikleri kazan\u0131r ve onu senaryodan \u00e7\u0131kartarak kendinizden de o \u00f6zellikleri uzakla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 hissedersiniz.<\/p>\n\n\n\n

\u201cHayat ile kamera \u00f6n\u00fcnde oynanan senaryo \u00e7ok benzer asl\u0131nda\u201d<\/em><\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Bizler hekim olarak her ne kadar kendi ya\u015famlar\u0131m\u0131z\u0131 ya\u015fasak da mutlaka birilerinin hayat\u0131na dokunuyoruz, birilerinin ya\u015famlar\u0131n\u0131n farkl\u0131 bir \u015fekilde y\u00f6nlenmesine arac\u0131l\u0131k ediyoruz. Her insan\u0131n yaz\u0131lm\u0131\u015f bir hikayesi, rol ald\u0131\u011f\u0131 bir senaryosu var ve o senaryonun yazar\u0131 sizi o hikayeye isteyerek veya istemeyerek dahil ediyor.<\/p>\n\n\n\n

\u201cHer oyunun gidi\u015fat\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftiren replikler vard\u0131r\u201d<\/em><\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Bir tiyatro oyununda o an \u00f6nemsizmi\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnen ancak yanl\u0131\u015f s\u00f6ylendi\u011finde veya unutuldu\u011funda oyunun gidi\u015fat\u0131n\u0131 tamamen etkileyen, oyunun etkisini yitirmesine sebep olan replikler ve sahneler vard\u0131r. B\u00f6yle bir durumda oyunu toparlayabilmek i\u00e7in ya \u00e7ok tecr\u00fcbeli ve so\u011fukkanl\u0131 olman\u0131z gerekir ya da o an perdenin kapanmas\u0131 gerekir.<\/p>\n\n\n\n

\u201cTecr\u00fcbe ve so\u011fukkanl\u0131 olmak oyunun seyrinde \u00e7ok \u00f6nemlidir\u201d<\/em><\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Hekimli\u011fi de buna benzetiyorum asl\u0131nda. Hastaya h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde m\u00fcdahale etmeniz, h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde karar vermeniz gerekir. O an yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z veya yapmad\u0131\u011f\u0131n\u0131z bir tedavi veya m\u00fcdahale hastan\u0131n durumunu etkileyebilir. \u0130\u015fte b\u00f6yle bir durumda \u00e7ok tecr\u00fcbeli ve so\u011fukkanl\u0131 olman\u0131z gerekir. Aksi takdirde sahnedeki oyuncular, yani siz ve hasta i\u00e7in perde kapan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bu yaz\u0131 Acil T\u0131p B\u00fclteni’nin Eyl\u00fcl 2021 tarihli <\/em>9. say\u0131s\u0131nda<\/em><\/a> yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sinema ile t\u0131p, hastal\u0131klar\u0131 konu edinen ve hekim-hasta ili\u015fkilerini i\u00e7eren senaryolar\u0131yla y\u0131llard\u0131r bir aradad\u0131r. D\u00fcnyaca \u00fcnl\u00fc ve pop\u00fcler olan baz\u0131 dizi veya…<\/p>\n","protected":false},"author":917,"featured_media":2702,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[7,10,14,10015],"tags":[10251,10252],"class_list":["post-2695","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hobi","category-mercek","category-sizden-gelenler","category-sosyal-blog-yazisi","tag-sinema","tag-tip"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2695","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-json\/wp\/v2\/users\/917"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2695"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2695\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2702"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2695"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2695"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2695"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}