{"id":2582,"date":"2022-02-11T09:00:00","date_gmt":"2022-02-11T06:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/?p=2582"},"modified":"2022-02-06T02:22:44","modified_gmt":"2022-02-05T23:22:44","slug":"asi-karsitligi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/2022\/02\/11\/asi-karsitligi\/","title":{"rendered":"A\u015f\u0131 Kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131"},"content":{"rendered":"\n<p>Av. Gonca Karakaptan ile bu ayki sohbet konumuz <em>\u201ca\u015f\u0131 kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131\u201d<\/em>. Kamuoyunda y\u0131llard\u0131r tart\u0131\u015f\u0131lan bu konuya biz de kendi g\u00f6r\u00fc\u015flerimizle a\u00e7\u0131kl\u0131k getirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k, keyifli okumalar diliyoruz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-vivid-red-color has-text-color has-medium-font-size\"><strong>A\u015f\u0131 kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 dedi\u011fimiz husus sizce tam olarak nedir? &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image is-style-rounded me-3\"><figure class=\"alignright size-full is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/01\/06250471b4c377f216644ac87c425e71-1.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2584\" width=\"204\" height=\"203\" srcset=\"https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/01\/06250471b4c377f216644ac87c425e71-1.jpeg 960w, https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/01\/06250471b4c377f216644ac87c425e71-1-300x300.jpeg 300w, https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/01\/06250471b4c377f216644ac87c425e71-1-150x150.jpeg 150w, https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/01\/06250471b4c377f216644ac87c425e71-1-768x766.jpeg 768w, https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/01\/06250471b4c377f216644ac87c425e71-1-631x630.jpeg 631w\" sizes=\"(max-width: 204px) 100vw, 204px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Ben bunu kar\u015f\u0131tl\u0131k ve karars\u0131zl\u0131k olarak geni\u015f anlamda <em>\u201ca\u015f\u0131n\u0131n olas\u0131 yan etkilerinden korkma, a\u015f\u0131ya g\u00fcvenme konusunda karars\u0131zl\u0131k, teredd\u00fct sebebi ile negatif bak\u0131\u015f\u201d <\/em>olarak tan\u0131mlar\u0131m. D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019nce yap\u0131lm\u0131\u015f resmi tan\u0131m ise <em>\u201ca\u015f\u0131 hizmetlerinin varl\u0131\u011f\u0131na ra\u011fmen a\u015f\u0131lar\u0131n kabul\u00fcnde gecikme veya reddetme\u201d <\/em>\u015feklindedir.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p class=\"rounded-3 has-black-color has-light-green-cyan-background-color has-text-color has-background\"><strong><em>Gonca Karakaptan<\/em><\/strong>, \u00c7ok konu\u015fuyorsun, \u201csen Avukat ol\u201d laf\u0131na inanarak mesle\u011fe ad\u0131m atm\u0131\u015ft\u0131r. Yapamazs\u0131n diyenlere ald\u0131rmadan gen\u00e7 ya\u015f\u0131nda emsal davaya imza atm\u0131\u015ft\u0131r, sayesinde art\u0131k; kimse, kimsenin vergileriyle maa\u015f\u0131n\u0131 almamaktad\u0131r. Haks\u0131zl\u0131\u011fa gelemez, kolay kolay pes etmez. Kedisinin anas\u0131, kendi b\u00fcrosunun ve de TATD\u2019 nin avukat\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-vivid-red-color has-text-color has-medium-font-size\"><strong>A\u015f\u0131 kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 dedi\u011fimiz husus nas\u0131l ba\u015flad\u0131?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>San\u0131yorum ki a\u015f\u0131n\u0131n ke\u015ffinden itibaren bu teredd\u00fctler ve kar\u015f\u0131t fikirler mevcuttur. Zaman de\u011fi\u015fti, belki kar\u015f\u0131tl\u0131k sebepleri de de\u011fi\u015fti ama tart\u0131\u015fmalar hala devam ediyor. Ge\u00e7mi\u015fte a\u015f\u0131lar\u0131n g\u00fcvenilirli\u011fi ispatlanm\u0131\u015f olsa da; her yeni hastal\u0131k veya salg\u0131nla birlikte \u015f\u00fcpheler yeniden alevleniyor, bunu da bilinmeyene korku olarak adland\u0131rabiliriz san\u0131r\u0131m.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu noktada \u00f6nemli olan, a\u015f\u0131 kar\u015f\u0131t\u0131 olan \u015fahs\u0131n, sebep olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc noktalar\u0131n dayanaklar\u0131n\u0131 \u00f6ncelikle kendi i\u00e7inde irdelemesidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc baz\u0131 insanlar bir \u015feyin zararl\u0131 oldu\u011funa inand\u0131ysa, kar\u015f\u0131s\u0131nda i\u015finin ehli on uzman da konu\u015fsa fikri de\u011fi\u015fmeyecektir. Bu sebeple \u00f6nce kendi kendine sormal\u0131, korkusunun ya da iddialar\u0131n\u0131n asl\u0131 astar\u0131 var m\u0131 kendine kar\u015f\u0131 d\u00fcr\u00fcst olmal\u0131. Do\u011fru ve mant\u0131kl\u0131 sorular\u0131 sordu\u011funda kendisi ve toplum i\u00e7in faydal\u0131 olan\u0131 zaten g\u00f6recektir. As\u0131ls\u0131z bir korku, bilimsel bir dayana\u011f\u0131 olmayan \u015f\u00fcphe, insan\u0131 paranoyaya kadar g\u00f6t\u00fcrebilir. Bunun \u00f6rne\u011fini, d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda milyonlarca \u00f6l\u00fcme sebep olan g\u00fcndemdeki Covid hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n yalan oldu\u011fu ve a\u015f\u0131s\u0131n\u0131n kafalar\u0131m\u0131za \u00e7ip takmak i\u00e7in \u00fcretildi\u011fi teorilerinde g\u00f6rebiliriz.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u201c\u00d6nemli olan bilin\u00e7li yakla\u015f\u0131m ve ne iddia etti\u011fini bilmek<\/strong><strong>\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-vivid-red-color has-text-color has-medium-font-size\"><strong>Halk\u0131m\u0131z\u0131n a\u015f\u0131 konusundaki teredd\u00fctleri ve bunun sebepleri sizce nelerdir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130\u00e7inde bulundu\u011fumuz teknoloji \u00e7a\u011f\u0131, \u00e7ok fazla bilgi kirlili\u011fi bar\u0131nd\u0131rmakta. \u0130nsanlar hastaneye gitmeden \u00f6nce meraktan fikir edinmek i\u00e7in semptomlar\u0131n\u0131 yaz\u0131p ara\u015ft\u0131rabiliyor. \u00d6yle ki bu bilgi kirlili\u011finden \u00f6t\u00fcr\u00fc internete ba\u015f\u0131m a\u011fr\u0131yor yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131zda beyin t\u00fcm\u00f6r\u00fcn\u00fcz oldu\u011funa ikna olabilirsiniz.<\/p>\n\n\n\n<p>Halk\u0131m\u0131z\u0131n bir k\u0131sm\u0131 dini sebeplerle ya da a\u015f\u0131lar\u0131n i\u00e7eri\u011finde bulunan kimyasal maddelerin insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na zararl\u0131 oldu\u011fu, a\u015f\u0131n\u0131n etkili olmad\u0131\u011f\u0131 sadece ila\u00e7 firmalar\u0131n\u0131n para kayg\u0131s\u0131 oldu\u011fu, do\u011fal seleksiyonun \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmemesi gerekti\u011fi, do\u011fal yollarla da bu hastal\u0131klardan korunman\u0131n m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu vb. d\u00fc\u015f\u00fcncelerle \u201charekete ge\u00e7ip zarar g\u00f6rece\u011fime oluruna b\u0131rakay\u0131m\u201d diyerek kaderci bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla a\u015f\u0131 konusunda teredd\u00fct ya\u015f\u0131yor, a\u015f\u0131 olmaktan ka\u00e7\u0131n\u0131yor. Bu teredd\u00fctlerin \u00e7o\u011funun bilimsel bir kayna\u011f\u0131 olmay\u0131p, bahsetti\u011fim \u00fczere internette yer alan korkutucu ve dayanaks\u0131z yaz\u0131lar, \u00f6neriler y\u00fcz\u00fcnden ba\u015fl\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-vivid-red-color has-text-color has-medium-font-size\"><strong>Di\u011fer \u00fclkelerde benzer tart\u0131\u015fmalar var m\u0131d\u0131r?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Evet tabii ki. Do\u011fal beslenmenin tek ba\u015f\u0131na yeterli olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnenler, dini inan\u00e7lar\u0131 sebebi ile kar\u015f\u0131t olanlar, a\u015f\u0131y\u0131 reddetme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc savunanlar, sosyal medyada duyulan as\u0131ls\u0131z haberler nedeniyle korku geli\u015ftirenler elbette yurtd\u0131\u015f\u0131nda da mevcut.<\/p>\n\n\n\n<p>Bununla beraber, Fransa, \u0130talya, Yunanistan, Bel\u00e7ika gibi a\u015f\u0131 yapt\u0131rmak zorunlu.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u201cA\u015f\u0131 kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131na imkan tan\u0131mayan \u00fclkeler de s\u00f6z konusu\u201d<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-vivid-red-color has-text-color has-medium-font-size\"><strong>\u00c7ocuklar a\u00e7\u0131s\u0131ndan veli\/vasilerin a\u015f\u0131 reddi konusunda neler d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bildi\u011fim kadar\u0131yla \u0130ngiltere\u2019de 12 otizmli \u00e7ocuk \u00fczerinde yap\u0131lan ve bilimsel olmayan bir \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n geni\u015f kitlelere hitap eden bir dergide yay\u0131mlanmas\u0131 \u00fczerine, a\u015f\u0131 ile otizm aras\u0131 ba\u011f olup olmad\u0131\u011f\u0131 tart\u0131\u015f\u0131lmaya ba\u015fland\u0131. Bu sansasyonel yaz\u0131n\u0131n bilimselli\u011fe sahip olmad\u0131\u011f\u0131 ve a\u015f\u0131n\u0131n faydalar\u0131 ile ilgili a\u00e7\u0131klamalar yap\u0131lsa da; su bir kere bulan\u0131nca kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klar\u0131 do\u011fdu. Hatta \u0130ngiltere\u2019de k\u0131zam\u0131k a\u015f\u0131s\u0131na kar\u015f\u0131 bu g\u00fcven kayb\u0131 sebebi ile uzun zamand\u0131r g\u00f6r\u00fclmemesine ra\u011fmen yeniden k\u0131zam\u0131k vakalar\u0131 g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015fland\u0131. \u00dclkemizde de hala a\u015f\u0131 ile otizm aras\u0131nda bir ba\u011f oldu\u011fu kayg\u0131s\u0131 yayg\u0131n. Bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalarsa a\u015f\u0131 ile otizm aras\u0131nda hi\u00e7bir ba\u011f tespit edilmedi\u011fini belirtiyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Durum b\u00f6yleyken, \u00e7ocu\u011funa zarar gelecek korkusuyla bile olsa, as\u0131ls\u0131z sebeplerle yarar yerine zarar veren ebeveynlerin ihmal yoluyla \u00e7ocuk istismar\u0131 su\u00e7u i\u015fledi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. O \u00e7ocuk veya vasisi oldu\u011funuz o zihinsel engelli birey, sizin bak\u0131m\u0131n\u0131za muhta\u00e7. Siz dayana\u011f\u0131 olmayan korkular\u0131n\u0131zla onun ad\u0131na a\u015f\u0131y\u0131 reddedip onun sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na zarar veriyorsan\u0131z sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131yla da y\u00fczle\u015fmelisiniz. Bu noktada, ebeveynin karar verme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc yerine \u00e7ocu\u011fun ya\u015fam hakk\u0131 ve \u00fcst\u00fcn yarar\u0131 korunmal\u0131, en az\u0131ndan \u00e7ocuklar a\u00e7\u0131s\u0131ndan bizim \u00fclkemizde de a\u015f\u0131 zorunlulu\u011fu getirilmeli diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u201c\u0130nternetteki as\u0131ls\u0131z yaz\u0131lara kulak asmay\u0131n\u201d<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-vivid-red-color has-text-color has-medium-font-size\"><strong>&nbsp;Bu konuda halk\u0131m\u0131za \u00f6nerileriniz var m\u0131d\u0131r?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Yukar\u0131da de\u011findi\u011fim gibi \u00f6ncelikle kendisini sorgulamaktan \u00e7ekinmemeli, \u00e7\u00fcnk\u00fc kendisi i\u00e7in iyi olan\u0131 bulmak ancak ara\u015ft\u0131rmayla, sorgulamayla m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Tabii bu ara\u015ft\u0131rma rastgele olmamal\u0131d\u0131r. \u0130nternetteki as\u0131ls\u0131z yaz\u0131lara kulak asmay\u0131p bilimsel yaz\u0131lar\u0131 esas almalar\u0131n\u0131 \u00f6neriyorum. Her konuda oldu\u011fu gibi, bu konuda da elbette ki i\u015finin uzman\u0131 olan doktor ve bilim adamlar\u0131n\u0131n ne dedi\u011fini dinlemek \u00f6nemli.<\/p>\n\n\n\n<p>Ayr\u0131ca tarihi bilmenin de bu tarz konularda \u00f6nemli oldu\u011funu es ge\u00e7memek gerek. \u00c7i\u00e7ek gibi, bo\u011fmaca gibi hastal\u0131klara kar\u015f\u0131 a\u015f\u0131yla m\u00fccadelenin ne kadar hayati \u00f6nemi oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmeli. Tarih ve bilim, a\u015f\u0131n\u0131n halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00f6nemini g\u00f6stermektedir.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a>A\u015f\u0131 olma veya olmama karar\u0131m\u0131z\u0131n sadece bizi de\u011fil, t\u00fcm toplum ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 etkileyen bir karar oldu\u011funu, a\u015f\u0131 kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00e7o\u011falmas\u0131yla birlikte baz\u0131 \u00fclkelerde uzun zamand\u0131r g\u00f6r\u00fclmeyen hastal\u0131klar\u0131n yeniden g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 da l\u00fctfen unutmayal\u0131m. Sonu\u00e7ta Corona \u00c7in\u2019de ba\u015flad\u0131 diye sadece \u00c7in\u2019de kalmad\u0131, t\u00fcm d\u00fcnyaya yay\u0131ld\u0131. Mevcut teknolojik imkanlar ve ula\u015f\u0131m ara\u00e7lar\u0131 sayesinde uluslararas\u0131 etkile\u015fim giderek daha da yayg\u0131nla\u015f\u0131yor. A\u015f\u0131 hakk\u0131nda verece\u011fimiz karar bireysel olsa da; sonu\u00e7lar\u0131 bireysel oldu\u011fu kadar toplumsal etkiler de g\u00f6sterir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-vivid-red-color has-text-color has-medium-font-size\"><strong>Covid konusunda a\u015f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na nas\u0131l bak\u0131yorsunuz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bilimsel boyutu a\u00e7\u0131s\u0131ndan yorum yapmak bana d\u00fc\u015fmez elbette, ben de g\u00fcndemi yak\u0131n takipteyim. Okurlar\u0131m\u0131za tavsiyelerimi kendim de uygulay\u0131p internet veya politikac\u0131lar yerine a\u015f\u0131 hakk\u0131ndaki gidi\u015fat\u0131 ve etkinli\u011fi de\u011ferlendiren uzman g\u00f6r\u00fc\u015flerini dinliyorum. Faz \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 tamamlan\u0131p a\u015f\u0131lama ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda bunun hepimiz i\u00e7in kurtar\u0131c\u0131 bir geli\u015fme olaca\u011f\u0131na inan\u0131yorum. Ge\u00e7mi\u015fte uluslar\u0131 kas\u0131p kavuran ve a\u015f\u0131 sayesinde g\u00fcn\u00fcm\u00fczde tarihe g\u00f6m\u00fclen di\u011fer hastal\u0131klar gibi, Corona\u2019n\u0131n da sadece an\u0131larda kalaca\u011f\u0131n\u0131 umuyorum.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-vivid-red-color has-text-color has-medium-font-size\"><strong><em>Son s\u00f6z<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Okurlar\u0131m\u0131z a\u00e7\u0131s\u0131ndan d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcc\u00fc olaca\u011f\u0131na inand\u0131\u011f\u0131m verimli bir sohbetti, te\u015fekk\u00fcr ediyoruz. Halk\u0131m\u0131z\u0131n b\u00f6yle \u00f6nemli bir konuya daha bilin\u00e7li \u015fekilde yakla\u015fmas\u0131n\u0131 dileyerek ben de sizlere te\u015fekk\u00fcr ediyorum. Ayr\u0131ca Covid sebebi ile yak\u0131nlar\u0131n\u0131 kaybeden okurlar\u0131m\u0131z ve insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00e7abalarken vefat eden t\u00fcm sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131na rahmet diliyorum.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Av. Gonca Karakaptan ile bu ayki sohbet konumuz \u201ca\u015f\u0131 kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131\u201d. Kamuoyunda y\u0131llard\u0131r tart\u0131\u015f\u0131lan bu konuya biz de kendi g\u00f6r\u00fc\u015flerimizle a\u00e7\u0131kl\u0131k getirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k,&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":917,"featured_media":2607,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[12,10015],"tags":[10211,10236,68],"class_list":["post-2582","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-roportaj","category-sosyal-blog-yazisi","tag-asi","tag-asi-karsitligi","tag-covid-19"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2582","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-json\/wp\/v2\/users\/917"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2582"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2582\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2607"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2582"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2582"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2582"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}