Yazar: Av Gonca Karakaptan<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n Hukuk k\u00f6\u015femizin bu say\u0131m\u0131zdaki konusu, bana \u00e7ok\u00e7a gelen bir soru olan<\/strong> \u201cBeyaz Kod\u201d konusu \u00fczerine sorular\u0131n\u0131z\u0131 cevaplamaya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Sa\u011fl\u0131k sekt\u00f6r\u00fc d\u0131\u015f\u0131ndaki okurlar\u0131m\u0131z ve mesle\u011fe yeni ba\u015flayacaklar ad\u0131na \u00f6ncelikle \u201cBeyaz Kod\u201d nedir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u201cBeyaz Kod\u201d<\/em> sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131na y\u00f6nelik \u015fiddeti \u00f6nlemek i\u00e7in kullan\u0131lan bir tedbir ve acil durum y\u00f6netim arac\u0131d\u0131r. Sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 s\u00f6zl\u00fc yahut fiziksel \u015fiddet olaylar\u0131na maruz kald\u0131klar\u0131nda gerekli g\u00fcvenlik tedbirlerinin al\u0131nmas\u0131 ve bu \u015fiddete kar\u015f\u0131 yasal s\u00fcrecin ba\u015flat\u0131lmas\u0131 i\u00e7in beyaz kod bildiriminde bulunulur.<\/p>\n\n\n\n Beyaz kod sonras\u0131 hukuki s\u00fcre\u00e7 nas\u0131l i\u015fliyor?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Beyaz kod bildirimi Ba\u015fhekimlik, Emniyet gibi ilgili makamlara do\u011frudan ula\u015f\u0131yor. Taraf ifadeleri ve darp varsa adli olgu raporu gibi temel belgeler dosyaya girdikten sonra, dosya Savc\u0131l\u0131\u011fa sevk ediliyor. Savc\u0131\u2019n\u0131n dosyada eksik g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc hususlar varsa sizi bir de kendisi ifadeye \u00e7a\u011f\u0131rabilir, ama genellikle emniyette al\u0131nan ifade yeterli bulunuyor ve dava a\u015famas\u0131na gelinene dek hekimin adliyeye gitmesini gerektirecek bir durum olmuyor.<\/p>\n\n\n\n Tehdit su\u00e7u uzla\u015ft\u0131rma kapsam\u0131nda oldu\u011fu i\u00e7in, e\u011fer olay\u0131m\u0131z tehditse, soru\u015fturma s\u00fcreci uzla\u015ft\u0131rma a\u015famas\u0131ndan ge\u00e7iyor. Baz\u0131 hekimlerimiz sald\u0131rgan \u015fah\u0131s ceza als\u0131n diye uzla\u015fmayarak dava s\u00fcrecine girmeyi tercih ederken, baz\u0131 hekimlerimiz uzla\u015fma a\u015famas\u0131nda hastaneye malzeme ald\u0131rma yahut hayvan bar\u0131naklar\u0131na ba\u011f\u0131\u015f gibi, sald\u0131rgan \u015fahs\u0131n eskaza topluma faydal\u0131 bir \u015fey yapmas\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda uzla\u015fmay\u0131 kabul edebiliyor. Savc\u0131 iddianamesi tamamland\u0131ktan sonra ise do\u011frudan kamu davas\u0131 a\u00e7\u0131l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n Hekim beyaz kod verdikten sonra \u015fikayetini geri \u00e7ekse dahi olay kamu davas\u0131 olarak devam ediyor mu? Yoksa tamamen kapanm\u0131\u015f m\u0131 oluyor?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Beyaz kod davalar\u0131 kamu davas\u0131 niteli\u011fi ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, hekim hangi a\u015famada \u015fikayetini geri \u00e7ekerse \u00e7eksin dava kendili\u011finden devam ediyor. Fakat u\u011fra\u015f gerektiren baz\u0131 davalarda, \u201cortada \u015fikayet yoksa olay anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kadar ciddi olmayabilir demek ki\u201d bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla san\u0131k d\u00fc\u015f\u00fck ceza veya beraat alabiliyor.<\/p>\n\n\n\n Biliyorum o yo\u011fun tempoda adliyeye gidip duru\u015fma beklemek yorucu ama a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131m sebepten \u00f6t\u00fcr\u00fc, hekimlerimizin her davada \u015fikayet\u00e7i ve takip\u00e7i olmalar\u0131nda fayda oldu\u011funu bilmelerini istiyorum.<\/p>\n\n\n\n \u0130lk duru\u015fmada hakimler rutin olarak \u201c\u015fikayet\u00e7i misiniz\u201d ve \u201cdavaya kat\u0131lmak ister misiniz\u201d diye soruyor. Kat\u0131lma talebi dedi\u011fimiz \u015fey nedir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u015eikayet\u00e7i olmakla davaya kat\u0131lman\u0131n hukuki mahiyeti farkl\u0131d\u0131r. Davaya kat\u0131lmak, davan\u0131n taraf\u0131 olmak anlam\u0131na gelir ve \u201ckat\u0131lan\u201d s\u0131fat\u0131na sahip olmak ki\u015fiye baz\u0131 haklar kazand\u0131r\u0131r (karara itiraz etmek gibi).<\/p>\n\n\n\n \u00d6rne\u011fin, \u201c\u015fikayet\u00e7iyim ama kat\u0131lmak istemiyorum\u201d <\/em>derseniz, davada taraf olamazs\u0131n\u0131z, dolay\u0131s\u0131yla san\u0131k hakk\u0131nda beraat karar\u0131 verilmesi halinde \u00fcst mahkemeye itiraz edemezsiniz. Tavsiyem, hekimlerimizin yarg\u0131lamada eksik\/hatal\u0131 bulduklar\u0131 durumlara kar\u015f\u0131 s\u00f6z hakk\u0131na sahip olabilmeleri i\u00e7in kat\u0131lmak istediklerini s\u00f6ylemeleri y\u00f6n\u00fcnde.<\/p>\n\n\n\n Bildi\u011fim kadar\u0131yla, Derne\u011fimizin beyaz kod davalar\u0131nda \u00fcye hekimler i\u00e7in yapt\u0131\u011f\u0131 giri\u015fimler var. Bunlardan biraz bahsedelim.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Evet, \u00fcyelerimiz ad\u0131na beyaz kod davalar\u0131na Dernek hizmeti kapsam\u0131nda \u00fccretsiz hukuki destek veriyoruz. Davalar\u0131n\u0131 Savc\u0131l\u0131k a\u015famas\u0131ndan karar a\u015famas\u0131na dek onlarla birlikte takip ediyoruz. \u015eimdilik Ege, Akdeniz ve G\u00fcneydo\u011fu Anadolu b\u00f6lgelerinden talep g\u00f6rd\u00fck, davalar\u0131m\u0131z devam ediyor, \u00fcyelerimizin bu konudaki hukuki destek taleplerinin zamanla her b\u00f6lgeye yay\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz.<\/p>\n\n\n\n \u00a0Beyaz Kod sistemi yeterince i\u015fe yar\u0131yor mu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Esasen yetersiz kalsa da i\u015fe yarad\u0131\u011f\u0131na inan\u0131yorum. Hekimlerimiz umudu kesmi\u015f gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor, onlara \u201cevet, e\u011fer sicili temizse HAGB(H\u00fckm\u00fcn A\u00e7\u0131klanmas\u0131n\u0131n Geri B\u0131rak\u0131lmas\u0131) al\u0131p hapse girmeyecek, ama 5 y\u0131ll\u0131k s\u00fcre boyunca ba\u015fkas\u0131na a\u011fz\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131p tek laf etmeye korkacak. Yok korkmayacak kadar pi\u015fkinse de belas\u0131n\u0131 zaten ba\u015fkas\u0131ndan bulup ikinci olay\u0131nda hapse girecek, bizim davam\u0131z buna zemin haz\u0131rlayacak\u201d<\/em> diyorum.<\/p>\n\n\n\n Bu sebeple beyaz koddan umutlar\u0131n\u0131 kesmemelerini \u00f6nersem de, beni esas \u00fczen, sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131 korumak ama\u00e7l\u0131 d\u00fczenlenmi\u015f halihaz\u0131rda mevcut kanun maddelerinin dahi uygulanmas\u0131nda sorunlar ya\u015fanmas\u0131. Bu durum, medyaya da yans\u0131yan tats\u0131z olaylar\u0131n son bulmas\u0131n\u0131n uzun s\u00fcre\u00e7 ve yo\u011fun u\u011fra\u015flar gerektirdi\u011fini g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n Uygulama sorunu olan kanun maddesini biraz a\u00e7al\u0131m…<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u201cSa\u011fl\u0131kla \u0130lgili Baz\u0131 Kanun Ve Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararnamelerde De\u011fi\u015fiklik Yap\u0131lmas\u0131na Dair Kanun\u201d <\/em>21. maddesi gere\u011fince, kasten i\u015flenen su\u00e7larda yani hakaret, tehdit, darp gibi beyaz kodu kapsayan her t\u00fcr su\u00e7ta, \u015f\u00fcpheli \u015fah\u0131s kolluk g\u00f6revlilerince al\u0131konulup savc\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131lmal\u0131. Bu, e\u011fer n\u00f6bet\u00e7i savc\u0131 hemen g\u00f6rmek istemiyorsa \u015f\u00fcphelinin bir gece nezarette kalmas\u0131 anlam\u0131na geliyor.<\/p>\n\n\n\n Baz\u0131 davalardaki san\u0131k profili, gen\u00e7 olsun ya\u015fl\u0131 olsun histerik tav\u0131rlar\u0131ndan yahut hekimlere negatif bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc sald\u0131rgan tav\u0131r sergileyen insanlar. Sicili temiz bu profil a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir gece nezarette kalmak \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k i\u00e7erecektir.<\/p>\n\n\n\n Fakat maalesef ki baz\u0131 \u00fcyelerimizden ald\u0131\u011f\u0131m bilgiye g\u00f6re, kendisine hakaretler tehditler savuran ki\u015fi, ifadesi al\u0131nd\u0131ktan sonra kolluk g\u00f6revlilerince gere\u011fi yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in elini kolunu sallayarak hekim arkada\u015f\u0131n etraf\u0131nda dolanmaya devam ediyor. Bu durum, do\u011fal olarak \u00e7al\u0131\u015fma ortam\u0131n\u0131n g\u00fcven hissini ve hekimlerin \u00e7al\u0131\u015fma \u015fevkini yok ediyor.<\/p>\n\n\n\n A\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 karakolda ifade vermek, bazen hekimler i\u00e7in yorucu olabiliyor. (\u00d6zellikle n\u00f6bet \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 olanlar i\u00e7in) Hekim Beyaz Kod verdikten sonra ifadesini n\u00f6betten \u00e7\u0131k\u0131p ilgili karakola gidip vermek zorunda m\u0131? Polisler hekimin beyaz kod sonras\u0131 ifadesini hastanede alabilir mi? Bunun kanuni bir dayana\u011f\u0131 var m\u0131?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Yine 21. madde gere\u011fince, ma\u011fdur sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n\u0131n ifadesi i\u015fyerinde al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Bu prosed\u00fcre de uyulmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in hekim zaten ma\u011fdur olmu\u015fken, bir de n\u00f6bet \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 karakola gidip ifade vermek zorunda kal\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n Yani beyaz koda ba\u011fl\u0131 olarak k\u0131smi de olsa cayd\u0131r\u0131c\u0131 bir izlenim olu\u015fturabilecek olan bu kanun maddesinin uygulanmamas\u0131, su\u00e7luya cesaret hekime ise k\u00fclfet veriyor. Kolluk g\u00f6revlileri genellikle \u201cbir ara karakola gelirsiniz\u201d<\/em> diyerek i\u015fi yoku\u015fa s\u00fcrebiliyor. Oysa ki n\u00f6bet \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 karakola gitmek hakl\u0131 olarak hekimlerimiz i\u00e7in ek k\u00fclfet ve stres yarat\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n Yasal d\u00fczenlemeler yetersiz olsa da, mevcut olan\u0131n uygulanmamas\u0131 sonucu koruma tedbirleri ne yaz\u0131k ki daha da i\u015flevsiz kal\u0131yor. Esasen Derne\u011fimiz, bu konuda kanunun do\u011fru \u015fekilde uygulanmas\u0131 i\u00e7in \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 ile ileti\u015fime ge\u00e7ti. Bakanl\u0131k taraf\u0131ndan gelen cevabi yaz\u0131 ise, \u201cbiz Emniyet birimlerini zaman\u0131nda bilgilendirdik\u201d<\/em> minvalinde idi. Bu durum maalesef ki Bakanl\u0131k\u2019\u0131n bu madde uygulamas\u0131nda ciddi bir yapt\u0131r\u0131m i\u00e7in harekete ge\u00e7meyi planlamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. \u0130lgili yaz\u0131\u015fma, incelemek isteyen okurlar\u0131m\u0131z i\u00e7in sosyal medya ortam\u0131nda mevcut bulunmakta.<\/p>\n\n\n\n Bakanl\u0131k\u2019tan arad\u0131\u011f\u0131m\u0131z deste\u011fi bulamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in, TATD olarak, dan\u0131\u015fanlar\u0131m\u0131z\u0131, ilgili yasa maddesinin uygulanmas\u0131n\u0131 talep ederek haklar\u0131n\u0131 korumalar\u0131 y\u00f6n\u00fcnde bilgilendiriyoruz. Gerekti\u011finde, olay yerine gelen kolluk g\u00f6revlileri ile ya\u015fanan \u00e7eki\u015fmeyi gidermek i\u00e7in telefonda g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcyoruz. B\u00fct\u00fcn okurlar\u0131m\u0131za da beyaz kod bildirimini takiben olay yerine gelen kolluk g\u00f6revlilerine, 7151 Say\u0131l\u0131 Kanun 21. maddeyi \u00f6ne s\u00fcrerek, \u015f\u00fcpheliyi ifade sonras\u0131 serbest b\u0131rakmamalar\u0131 gerekti\u011fini hat\u0131rlatmalar\u0131n\u0131 ve e\u011fer ki kendilerine \u201csiz ifade i\u00e7in karakola gelirsiniz\u201d<\/em> denmi\u015fse ayn\u0131 Yasa gere\u011fince ifadelerinin hastanede al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi hususunda \u0131srarc\u0131 olmalar\u0131n\u0131 tavsiye ediyorum. B\u00f6ylelikle, g\u00f6zard\u0131 edilen bu maddenin uygulan\u0131r hale gelmesini dayan\u0131\u015fma ile yayg\u0131nla\u015ft\u0131rmam\u0131z m\u00fcmk\u00fcn olabilecektir.<\/p>\n\n\n\n \u00c7abalar\u0131m\u0131z, \u00e7abalar\u0131n\u0131z sonucu daha g\u00fcvenli ve huzurlu bir \u00e7al\u0131\u015fma ortam\u0131na kavu\u015fman\u0131z\u0131 dilerim.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Uygulanma \u015fekli, i\u015flevselli\u011fi ve uygulamadaki sorunlar Yazar: Av Gonca Karakaptan Hukuk k\u00f6\u015femizin bu say\u0131m\u0131zdaki konusu, bana \u00e7ok\u00e7a gelen bir soru olan \u201cBeyaz…<\/p>\n","protected":false},"author":1599,"featured_media":1301,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[20,8,12],"tags":[35,45,55,101,168],"class_list":["post-1297","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-acil-tip","category-hukuk-kosesi","category-roportaj","tag-acil-tip","tag-alo-113","tag-beyaz-kod","tag-hukuk","tag-siddet"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1297","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1599"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1297"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1297\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1301"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1297"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1297"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tatd.org.tr\/aciltipbulteni\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1297"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n\n\n\n