Akacak kan damarda durur mu? Enerji ile dolu ruhunuz ve bedeniniz nasıl rahatlayacak ? En geniş odanız resusitasyon ya da kırmızı alan olurdu. O kadar acelecisiniz ve hızlı karar alıyorsunuz ki, yeşil alanda zaman harcanmak istemeyeceksiniz elbette. Gelen her hasta sizi hak edecek ve ambulans ile gelecek. Kısacası en acil ve gerçek acil olacak. Gününüz gününüzü, saatiniz saatinizi tutmayacak. Her anınız aksiyonla dolu olacak. Yeri gelecek kateterler, entübasyonlar havada uçuşacak ama siz hep sakin kalacaksınız. Herkes boncuk boncuk terlerken siz o kadar serin kanlı olacaksınız ki; kimse sizinle aynı anda görev yaptığına inanmayacak. Konsültasyon mu atılacak; siz arayacaksınız. Olası bir aksilik çıkarsa bileceksiniz ki; siz üstesinden gelebilirsiniz. 

Hasta veya hasta yakını problem çıkartmaya çalıştı. Asla kavga etmenize gerek yok o kadar sözlere ve mimiklerinize hakimsiniz ki, olası minik bir yanlışınız bile olsa kendiniz hariç herkese mal edebilirsiniz. 

Sedye renklerini değitirebilseniz olası en canlı rengi seçeceksiniz. Çünkü enerjinizin kaynağı orada. Scrubs mı giyeceksiniz? Kimsede olmayan, en dikkat çekicisi sizde olmalı elbette. En şatafatlı steteskop, nöbet ayakkabısı size ait olmalı. Başkaları sizden görmeli, almalı; ama hep ilk sizde olmalı.

Tabi bir de zorlukları olacak bu kadar alevli olmanın. Gaza geleceksiniz, çabuk alev alacaksınız, otoriteniz sorgulanırsa kızacaksınız. Size sorulmadan sizin acilinize müdahale olursa dağılacaksınız. Usulsüz işler gözünüze herkesten çok batacak. Kendinizi parçalayacaksınız ve nöbet bitince bir bakacaksınız ki helak olmuşsunuz ama gururlusunuz.

BOĞA

Sabır en önemli özelliğiniz 

O kadar sakin ve sakinleştiricisiniz ki; acil servisinizde kaos mu denildi? Asla! Ama illa ki gerginlik olacaksa, tabiki ilk siz başlatacaksınız.

Yemeğe ve rahatlığa bir miktar düşkün olmanızdan ötürü belki en rahat dinlenme odaları, en dolu dolaplar sizinki olacak. Acil servisi olabildiğince sabit istikrarlı tutmak isteyeceksiniz. Olası bir kargaşada ilk sert tepki veren taraf siz olacaksınız. Herkesin güvenini kazanacaksınız, acilin en güvenilir hekimi siz olacaksınız. Asla bir tedavinin deneysel çalışmalarını okumadan araştırmadan uygulamayacaksınız. Sizin nöbetinizde tabii ki kimse aç ve açıkta kalmayacaktır. 

En donanımlı masanın sahibi siz olacaksınız. En sevdiğiniz hasta; tedavisi tamamlanmış, stabil şekilde takip edilen alan hastası olacaktır.  Hastanızla ilgili beklenmedik durumlar önce sizi bir miktar tedirgin etse de, etrafı sakinleştirdiğiniz gibi kendinizi de hemen kontrol altına alabilirsiniz. Böylece herşeyin üstesinden kolayca gelebilirsiniz. Nöbet ekibinizi mümkünse güzvendiğiniz arkadaş gurubunuzdan seçmeyi tercih edersiniz. Ekibinizdeki herkes sizin cool tavrınıza vurulacak.

Acil servis renkleriniz mümkün olsa en sakinleştirici, herkesin kendini evinde hissetmesini sağlayacak toprak renkleri olurdu; çünkü siz de biliyorsunuz ki kırmızı ateş renkleri sizde bile gerginlik yaratıyor. En rahat acil servis sizinki olsa da; bu şaşadan ve gösterişten uzak kalacağınız anlamına gelmemeli. 

Peki sizi ne zorlayacak? İnadınız zorlayacaktır. Yatmayan hasta, olmayan sevk, bitmeyen tedavi sizi üzecek, hatta sinirlendirir. Bazen inadınız kendi tedavinizi bile sorgulamanıza yol açabilir. Hastayı acil serviste o kadar uzun uzadıya takip etmek arkadaşlarınızı biraz üzse de nöbet  sonunda geri bakınca ‘karnımız tok, sırtımız pek bir acil devrettik’ diyeceksiniz.

İKİZLER

Hava burcu olan ikizler alanda da pek bir havalıdır. Ama her havanın güneşili ve yağışlı olduğu günler vardır.

O kadar pratik olacaksınız ki; tüm acile kimsenin farkına varmadan hakim olacaksınız. Çünkü pratik ve hız sizin genlerinize işlenmiştir. Bazen hastalar ve çalışma arkadaşlarınız sizin birden fazla klonunuz olduğuna inanacak. Üretkenlik ve yaratıcılıkta da çok önde olduğunuz için en kullanılmamış yöntemleri ilk siz denemelisiniz. Acil servise bir teknik cihaz mı alınacak, o cihaz ilk sizin acil servisinizde olmalı. Daha hasta kapıdan girerken sizin aklınızda pratik tedavi çözümü belirmeye başlıyor.  Uzun uzadıya takip gerektiren hastalar sizi sıkıyor, ama yenisini kendinize bulmakta hiç de gecikmeyeceksiniz. Siz aslında her hocanın en çok isteyeceği hızlı karar alan, her yere yetişen, hızlı tedavi yapan baş asistan olacaksınız. Eğer hoca olursanız tabi ki asistanlarınız hızınıza yetişemeyecek (eğer ikizler değilse). Hasta ve hasta yakınları en çok sizden bilgi almak isteyecek, çünkü herkese anlayacağı dilde akıcı konuşmanızla herşeyi anlatabilirsiniz.

Acil servisinizde ruhunuz ve karakteriniz gibi değişken renkler tercih edeceksiniz. Hep aynı renk ve tarz size göre değil. Belki hastanın klinik durumuna göre renk değiştiren sedye ve monitörleri ilk siz icad edersiniz.

Bu kadar renkli kişilik biraz başınıza dert olacak tabii ki. Anınız anınızı tutmayacak. Karadeniz havası gibi daha hava kararmadan yağmurlar yağacak. Bugün başka tepki verdiğiniz olaya yarın başka tepki vereceksiniz. Ama tüm bunlara rağmen aklınızda kalacak tek şey ne kadar renkli bir nöbet geçirdiğiniz olacaktır.

YENGEÇ

Su gibi aziz… 

Acil sizin için belki de çok haraketli, ama siz hallledersiniz. Acil sizin eviniz olacak. Her hasta, çalışan aileniz gibi gelecek. Bazı zamanlar öyle olacak ki evinizin yerini acil servis alacak. Nöbet çıkışı eve gitmek yerine, acilde biraz daha fazla kalacak, hatta bazı geceler nöbetçi olmamanıza rağmen acil servise ziyarete geleceksiniz. Acilin her alanına hakim olmak isteyeceksiniz. Tabiki bunu da en iyi şekilde yapmaya çalışacaksınız. Olur da bir konuda bilmediğiniz bir yerden soru gelirse; buna çok stres olacak, hatta bazı geceler uykunuz kaçacak. 

Vizitte hocanız soru mu sordu? Ve cevabı o anda veremediniz mi? O gün tüm gününüz o sorunun cevabını bulmakla geçecek. Ya da hocasınız, ve öğrenciniz bir konuda mı danıştı? O kadar mükemmel ve doğru cevap vermelisiniz ki. Minicik hataya bile lügatınızda yer yok. Yeri gelirse tüm başyapıt kitapları yeniden hatmedersiniz. Altıncı hissiniz, sezgileriniz çok kuvvetli olacak. Ambulanstaki hastayı daha devralmadan tanıyacaksınız. Tüm ekip bazı zamanlar sizi müneccim zannedecek. O kadar anaç ya da babacan olacaksınız ki, tüm ekip sorunlarını ilk size anlatmak isteyecek. Belki herkesin sırdaşı siz olacaksınız. O kadar şefkatli ve merhametli olacaksınız ki, yeri gelecek bu hasta ve yakınlarını bile sıkacak.

Acil servisinizde durağan, rahatlatıcı, herkesin tarzına uygun renkler tercihiniz olacak. Bu kadar duygusal bağlılık sizi biraz zora sokacak tabii ki. Hasta yakınlarına bilgi verirken (özellikle üzücü konularda) siz konuşmak istemeyeceksiniz. Hastayı birkaç saat görüp, onun tedavisini vermek bile sizi duygusal anlamda onlara bağlı kılacak. Ama nöbet sabahı aklınızda kalan yine ne çok şey öğrendiğiniz ve öğrettiğiniz olacak.

ASLAN

Çekilin acilin kralı geliyor

Ormanda olduğu gibi acil servisinizde de siz kral olmak isteyeceksiniz. Sürekli sizi konuşmalılar, sürekli size danışmalılar. Gururla yürüyeceksiniz o koridorlarda. En kıdemli siz olmak isteyeceksiniz. Tanı koymada, tedavi vermede hedefe giden yol mübah olacak. En konulmaz tanıları koyabilmek için uğraşacak ve tanıyı da koyacaksınız. Eh bu kadar zahmet boşa değil elbette. Bunun herkes tarafından bilinmesini isteyecek ve bunu sağlayacaksınız. Herkes sizin hekimliğinizi konuşacak. Gözü kapalı girişimsel işlem yapacak ve bunu herkese göstereceksiniz. Çünkü burası sizin krallığınız. Bunların yanında tüm ekibin koruyucu ve kollayıcısı siz olacaksınız. Ekibinizi kimse ezemez. 

Eğer bir hata yanlış varsa onu sadece siz bilir, siz bildirirsiniz. Bu acil serviste ikinci bir krala yer yok. Ormanların ve sizin acil servisinizin tek kralı siz olmak isteyeceksiniz. Kıdemli asistan ya da hoca olduğunuzda ekip arkadaşlarınız size uyacak. Çünkü bu konuda deneyimli ve eğitimlisiniz. O kadar tecrübe boşa olmayacak. Ve bu tecrübeleri de paylaşmaktan büyük zevk alacaksınız. Aslanın ormanda ceylanları yerken ki havalı duruşu ve edasıyla vizit atacak, sorular soracaksınız.

Acil servisinizin  renkleri hareketli olduğu kadar dingin de duracak. Size ait bir kral merkanı da olabilir, bu da sevdiğiniz bir şey. Ama bu kadar ihtişam bir miktar gösterişi de getirecek. Belki şehrin en şaşalı acil servisine siz sahip olacaksınız.

Tabiki ormanda ne kadar tek kral olsa da bazen çakallar olacak. Bazen de diğer aslanlar kral olmak isteyecek. O zaman da sizin egonuza, bilginize saldıracaklar. Belki sizi beğenmediklerini beyan edecekler ve bu sizi biraz incitecek. Ve nöbet bitince geriye dönüp baktığınızda krallığınızı bı kadar zorluğa rağmen nasıl koruduğunuzu görüp, kendinizle gurur duyacaksınız.

BAŞAK

Çalışmak, disiplin sizden sorulur

O kadar düzenli mükemmeliyetçi ve titiz bir burçsunuz ki acilde harcanmamanız içten bile değil. En düzenli, en temiz acil servis sizin aciliniz olmalı. Her alanınızdaki monitör, sedye, çalışan, ilaç dolapları mükemmel olmalı. Yapamadığınız işlem, araştırmayacağınız hastanız olamaz; mükemmeliyetçi yapınıza ters bir kere. O kadar çalışkan ve tertiplisiniz ki; kimse sizin ne zaman çalışıp ne zaman istirahatte olduğunuzu anlamıyor bile. Bu kadar başarı biraz ego gerektirse de; siz aslan acilcilerden farklı olarak mütevazi bir yapıya sahipsiniz. İşinize verdiğiniz maksimum özeni midenize de vereceksiniz; ne aç kalacaksınız ne de aç bırakacaksınız. Sizinle çalışanlar hem rahat edecek hem de biraz zorlanacaktır. Size ayak uydurmak o kadar da kolay değil. Sedyelerın diziliş nizamındaki düzen bile sizi motive edecek. Asimetri sizin işiniz değil. Genellikle uyarılarınızı kibar, kırıcı olmayacak şekilde iletmenize rağmen bazı zamanlar yaptığınız uzun vaazlar karşınızdakine üstünlük sağlamaya çalıştığınız izlenimi verebilir.

Acildeki tercihiniz açık, her ortama ve zamana uyan renkler olacaktır. Renkler arası uyumsuzluk ve aşırılık söz konusu bile değil. Her renk akışı birbiriyle dans edermişçesine uyumlu olmalıdır. Sizin için her alan önemli bu yüzden her alan uyumlu olmalı. Ama rahat ve düzen düşkünlüğünüz yeşil alan polikliniğinizi ön plana çıkartacaktır.

Bu kadar düzen, tertip  acil servis gibi süreğen ve değişken bir ortama fazla gelecek, zaman zaman siz ve birlikte çalıştıklarınız aynı ritmi tutturmada zorlanacaksınız ve arada kaos ortamları yaşanabilecektir. Ama nöbet bitecek ve herkes ardınızdan ‘kaosu bile nasıl düzenledi ve tertipledi, helal olsun’ diyecek.

TERAZİ

Dengeyi sağlamak sizin en önemli özelliğiniz

Sizin yöneticisi olduğunuz acil servis adaletsizlik nedir bilmeyecektir. Ekip, ekipman, tedavi, alanlar hep dengede olmalı. Asla terazinizin bir kefesi diğerine ağır basmamalı. Adaletin kılıcı herkese eşit keskinlikte olacak. Kimse sizi tek seferde ikna edemez, henüz o kadar yeteneklisi yok. Ama sizin aklınıza koyduğunuzda bir fikir konusunda ikna edemeyeceğiniz kimse yok. Yeter ki fikriniz mantığınıza yatkın olsun. 

Hasta tedavisinde en akla gelmedik tedaviler sizin aklınıza yatsın yeter ki; cesaretinizi kullanarak o tedaviyi mutlaka uygulamak isteyeceksiniz. Dengesizliği sevmediğiniz için tartışmalı ortamlardan, hastalardan uzak durmak isteyeceksiniz. Ama bazen siz istemeseniz de gelip sizi bulacak sorunlarla da aklınız ve dengeli tavrınız ile baş edebiliyorsunuz. Sizi karşısına alana Allah kolaylık versin. 

Etrafınız tarafından kolaylıkla fark edileceksiniz. Hasta yakınları sizden bilgi almak, her hasta size muayene olmak isteyecek. Konuşmayı seven yanınız, hasta ve yakınları ile olan ilişkinizde sizin en önemli avantajınız. Cana yakın oluşunuz, her ortama uyum sağlayışınız ekip arkadaşlarınız tarafından sevilmenizi sağlayacak. Tabiki bu kadar ilgi dostlarınızın gazabını da üzerinize çekecek. Ama acilci olmak her duruma hazır olmakyı gerektirmez mi? Bunu da halledersiniz.

Acil servisiniz canlı renkleri ve dengeyi temsil edecek. Herkes eşit şartlarda, eşit saatler çalışacak. Bakış açılarını değiştireceksiniz. Tüm hastane ve belki tüm birimler ‘vay be ne acil servisler varmış’ diyecek sayenizde.

Tabiki bu kadar eşitlik herkesin hoşuna gitmeyecektir. Sizi, sizin adalet kılıcınızla vurmaya çalışacaklar. Ama nöbet bitecek ve ardınıza bakıp şöyle diyeceksiniz: ‘yine kimseye haksızlık etmedim, eşit ve adildim. Yine vicdanım rahat.’

AKREP

Acilin bordo berelisi, en tutkulu acilci…

Her alanda olduğu gibi acile de tutku ile bağlanacaksınız; gerçekten istediğiniz acil hekimi olmaksa tabii ki. Tutkunuz hem hedefiniz hem zaafınız. Yaptığınız işten, verdiğiniz karardan vazgeçmek istemeyeceksiniz. Çünkü onun en doğrusu olduğunu biliyorsunuz. Kimse sizin teorik bilginizi sorgulamak istemez. Çünkü sizin sadece birşeyi öğrenmek istemeniz onu en iyi şekilde öğrenmiş olmanız anlamına gelir. Her işiniz son çıkan kılavuzlara, kitaplara ve bilgiye uygun olmalı. Kimse ile kişisel polemiğe girmeyecek herkesi bilginizle sevecek ve yine bilginizle döveceksiniz. İlginiz, alakanız yaptığınız işle uygun olmalı ki; herkese yardımcı olabilmelisiniz. Acil serviste özellikle sizin nöbetlerinizi takip edecek hasta ve personel gruplarınız olacak. Tutkunuzu tüm hastane hissedecek. Her kursa katılacak, her eğitimi alacaksınız. Alanınızda sizi yükseltecek her adımda mutlaka olacaksınız. Eğitim size gelmiyorsa; siz eğitmen olup o eğitimi vereceksiniz. 

Acil servisiniz tarzınızı yanıtır şekilde tutkulu ve dikkat çekici olacak ama abartılı olmayacak. Siz bir aslan burcu değilsiniz, sizin gösterişiniz bilginiz ve ilginiz olacak. Eğer deri kaplamalı sedyeler, rahat ama abartılı olmayan dinlenme odaları olacak ise, sizin acil servisinizde olmalı. Servisiniz acile uygun, anlaşılır ve işlevsel olmalı. Size göre, amaç yaptığınız iş ile göz önüne çıkmak olmalı.

Bu kadar bilgi, güç, tutku büyük sorumlukları da beraberinde getirir. Herkes sizin kadar uyumlu olamayacaktır. Eh bu da sizi biraz zorda bırakıp, belki  yanlış anlaşılmanıza sebep olabilir. Bazen de bilginizi, hızla yükselmenizi kıskananlar olacak. Onlarla savaşmak sizi yormayacak dersek yalan söylemiş oluruz. Ama sizin lügatınızda yorulmak pes edeceğiniz anlamına gelmez. Nöbet bitecek ve herşeyin ne kadar yerinde, kararında, tutku ile yaptığınızı göreceksiniz. Elbette bunu nöbetteki herkes görecek ve bir sonraki nöbetinize denk gelmek için çaba gösterecek.

YAY

Kıvrak zeka, pratik yaklaşım, bağımsız ve doğrucu kişilik özellikleri ile acil servis için biçilmiş kaftan …

O kadar bağımsız ve pratiksiniz ki, her alanın hakimiyeti elinizde olacak. Koç burcu gibi aceleci oluşunuz çoğunlukla işlerinizi kolaylaştıracak. Enerjik yapınız ile acil servis elinizde adeta oyuncağa dönüşecek. Her alanda her konuda hakimiyet sizde olacak. Bazen yay gibi gergin olacaksınız, bazen de yaydan çıkmış ok gibi olacaksınız. Hedefinize doğru korkusuzca ilerleyeceksiniz. Tanıları hızlı koyup, zaman kaybetmeden en etkin tedaviye başlayacaksınız elbette. O kadar iyimsersiniz; her yeni hastada, her yeni vakada adeta yeniden canlanıp, yeniden doğuyor gibisiniz. Size göre, olumsuzluklar yolunuzdaki minik çakıl taşları. Takılmayacaksınız bile. Çünkü geçmişten ders alıp, üzerine tecrübe ekleme konusunda doğa üstü yeteneğe sahipsiniz. Arrest hastalara karşı asla duygusal bağ kurmazsınız, çünkü en iyi tedavi ve yönetimi yaptığınızı zaten biliyorsunuz. Soğukkanlı kişiliğiniz nöbetlerinizin rahat geçmesinde, kaos yaşanmamasında önemli rol oynar. Herkesi rahat ettirmenin bir yolunu bulursunuz. Tek dikkat etmeniz gereken bu kadar enerjik yapınızın içinde dikkatinizin her an dağılmaya uygun olmasıdır. Bazen daha ilginç vaka gelince ilk vakaya olan ilginizi hızla kaybedeceksiniz. Dengeyi koruyamayan yapınız bazı zamanlar etrafınızdakilerin zorlanmasına neden olacaktır. 

Acil servisiniz renkli, heyecanlı vakalarla dolup taşacak, ama bu karışıklıkta her şeye hakim olacaksınız. En görülmemiş vakaların, tedavilerin sizin nöbete denk gelmesi ekibinizi zorlasa da, sonunda nöbetin eğlenceli hale gelmesi herkesi mutlu edecektir. 

Bu kadar güzellliğin bazı zorlukları da olacak. Bazen çok dürüst yapınız ekibinizde patavatsızlık gibi algılanabilir. Bu da ekip içinde ufak tefek kargaşaların yaşanmasına neden olabilir. Ama nöbet sonu herkesin aklında kalan en ilginç tanı ve tedavileri sizin verdiğiniz olacak.

OĞLAK

İyi bir acilcinin 3 temel özelliği: Sabır, Sorumluluk ve Öğrenme hırsı… 

O kadar sabır acilci de olmaz demeyin, oğlak burcu olun ve deneyin diyeceksiniz. Sabır ve espirili yaklaşımınız, hasta hekim ilişkinizde mihenk noktanız olacak. Bukalemun gibi her ortama kolay uyumunuz tüm işinizi kolaylaştıracak. Ekip arkadaşlarınızın size olan güven ve saygısını arttıracak. Her konu hakkındaki en iyi kitapları okumuş ve bitirmiş olacaksınız, ama size sorsalar; “daha okuyacak çok konum var, bitmedi” diyeceksiniz. Asla tam eğitilmiş ve tam öğrenmiş hissetmeyeceksiniz. Hocalarınızla yarışacak düzeyde bilecek, öğrencilerinizi en iyi şekilde yetiştirecek ama yine de yetinmeyeceksiniz. 

İşiniz, gücünüz, dersiniz hep acil servisiniz olacak. Her kongreye katılmak, her programda bulunmak isteyeceksiniz. Entübasyonlar son kılavuza uygun, tedaviler son güncellemeler ışığında olmalı. Makale, tez ve yayın yapılcak ise; son güncel konularını içermeli. Sonuçlar anlamlı çıkmalı, istediğiniz sonuç elde edilmezse o yayın yırtılıp atılır. Hepsi sabrınızın ve hırsınızın eseri olacak. Övülmeyi hak ediyorsunuz, ama aslan burcu gibi bunu sizin yapmanıza gerek yok; sizin yerinize yaveri ekremleriniz herşeyi halledecek.

Acil servisiniz genelde doğa renklerinden oluşacak. Herşeyin kitabına uygun ve nizamlı olmasına dikkat edeceksiniz. Herkesin sizin kadar özverili ve bilgili olmasını sağlamak için elinizden geleni yapacaksınız. 

Eh bu kadar başarının belli bir maaliyeti olacaktır. Kendinize yeteri kadar zaman ayıramayacaksınız. Geceniz gündüzünüze karışacak zaman zaman. O kadar bilgi, beceri sahibi olunca herkese tam güvenmeyeceksiniz. Bu da ara sıra güvensizlik ortamına neden olacaktır. Ama herkese kendinizdeki bilgi kadar bilgi aktarınca bu olumsuzluktan da kurtulmuş olacaksınız. Ve nöbetiniz bitince herkesin aklı, fikri, beyni, herşeyi bilgi ile dolmuş olacak. Bu da sizin asıl hedefiniz ve başarınız olacak. Sizin reklamınız sizin bilginiz olacak. 

KOVA

Duygusallığı az olup zeka ve entellektüelliği ile acili idare edebilecek burçlardan birisi daha geldi. 

Hep farklı bir vizyonunuz olacak. Sizin acil servisiniz en entel acil olmalı. Kimsede olmayan cihazlar, teknikler ve tetkikler sizde olmalı. Tabii ki, bunda ileri görüşlülüğünüz önemli rol oynar. İnsancıl yapınız, insanlara yakınlık kurmayı seviyorsunuz ama duygusal bağ kurmakta zorlanıyorsunuz. Gerçekçi yapınız duygusallığa yer bırakmıyor. Herkesi yenilikçi, farklı fikir ve idellerinizle beslerken, bir bakmışsınız ki arkanızda sizinle aynı fikirde milyonlarla yürüyorsunuz. Acildeki intern hekimleri, kıdemliyseniz çömezlerinizi ardınıza alıp yapamayacağınız iş yok. Hocalıkta bir miktar malign görünseniz de araya sıkıştıracağınız akılcı espiri ve hareketler kimsenin size olan sevgisini azaltmayacaktır. Zor durumlar ile karşılaşmak sizin için pek olası değil. Soğukkanlı yapınız zorlukları sizin için adeta yeni bir fırsata çevirecektir. “Ne acilde 5. arrest mi var? Önemli değil. Hepsini hallederiz, sakin kalın!” sizden en sık duyacakları cümle olabilir. İnatçı ve kararlı duruşunuz tedavi şeklinizi ve hasta tanısına gitmenizi kolaylaştıracaktır. Kararınızı değiştirtecek babayiğit de olmayacaktır. Asla tarzınızdan, acil servisinizden taviz vermek istemeyeceksiniz. Bu söz konusu bile olamaz. 

Acil servisiniz genelde hava renklerini içerecek, renkler arasında geçişleri kullanmayı tercih edersiniz. Öğle saatlerinde güneşli ve açık renkler, gün batımına doğru daha turuncuya çalan renkler tercihiniz olsa da; hava ve gününüz neyse aciliniz de öyle olacaktır. Eh buna biraz gösteriş, biraz bilim kurgu katmak da size kalmış.

Hep mantıklı oluşunuz; mantığa yatmayan olaylarda sizi zor durumda bırakacaktır. Bazı zamanlarda ve ortamlarda bu sizi biraz gerebilir. Çok fazla gösteriş ve ilgi isteyen kişiler ve durumlar sizi sıkacak, zorlayacaktır. Ama sonuç her ne olursa olsun kararlı yapınız, kişiliğiniz bazen hayalci yanınız acil servisin de zevkli olabileceğini göstermenize yetecektir. Herkese ‘acil hekimliği de ne güzel işmiş’ dedirteceksiniz. 

BALIK

Eğer kazara acil servis yazmadıysa, iç güdüsü kuvvetli, duygusal ve sanatsal yanı güçlü bir acilci…

Genelde duygusal, romantik ve yalnızlık burcu olarak bilinmesine rağmen kuvvetli hayal gücünüz acil servisteki çıkış kapınız olacaktır. Su gibi durağan ve temiz oluşunuz, iyi niyetiniz sizin olumlu yanlarınız. Tüm diğer burçların özelliklerini bünyenizde toplamış olmanız genelde işinizi kolaylaştırsa da, iç dünyanızda karışıklıklara sebep olabilir. Hangi anda hangi hisse kapılmanız gerektiğini bazen karıştırabilirsiniz. Genelde tedavi kararlarınız hastaların ve çevredekilerin beklentilerine, hislerine göre olacaktır. Bu da sizi yeşil alanın vaz geçilmez hekimi yapacaktır. Hemşire arkadaşlarınızın gözdesi olacaksınız. Çünkü sadece realist kararlar almayacak onların da hislerini, düşüncelerini göz önünde bulunduracaksınız. Bu da sizin anaç ve güvenilir bir acilci olmanızı sağlayacaktır. Hafif obsesif yapınız hasta ve acil servis yönetimini planlamanızda kolaylık sağlayacaktır. Herkes bir adım ötesini görmede zorlanırken, siz on adım ötesini çoktan planlamış olacaksınız. Bu da acilin en aranan hocası, kıdemlisi olmanıza neden olacaktır.  

Hastalara koyduğunuz ön tanıyı ikiye indirmenize; tetkikler neticesinde tam tanı konulamamış olmasına rağmen iç güdünüz sizi en doğru tanıya götürecektir. Çünkü hayatınız iç güdülerinize bağlı ilerler. Herkesin yardımına seve seve ve ilk siz koşarsınız. Sevecen tavırlarınız ile herkesin sorunlarını çözmede yardımcı olmaya çalışmanız nöbet ekibinin dertleşmeyi sevdiği kişi olmanızı sağlayacaktır.

Acil servisinizin renkleri minimal duygusallık içeren mor ve eflatun olabilir. Belki biraz feminen görünse de genel olarak bu renkler size huzur verecektir. İmkanınız olsa tüm scrubslar mor ve lila olabilir. Monitör alarmlarını pembeye çevirirsiniz. 

Tüm burçların etkisi zaman zaman sizi zorlayacak. Aşamayacağınız bir soruna denk geldiğinizde, kendi kendinizi ikna etmeye çalışırken bulabilirsiniz. Eğer bir konuda ikna olduysanız, kimse size farklı bir şey yaptıramaz. Nöbet bitecek, herşey unutulacak belki ama en unutulmayacak olan; sizin kendi sınırlarınızı o kadar zorlarken başkasına zarar vermeyen, koruyucu ve yapıcı yanlarınız akılda kalacak. 

Kısaca gruptan bahsedecek olursak; grubun içeriği ülkemizdeki yöresel lezzetlerin, farklı tatların en güzelini, en sağlıklı ve hijyenik olanını nerede bulacağımıza dair hekimlerin (tıp hekimi, diş hekimi, veteriner hekim) ve grubun yöneticilerinin paylaşımlarını içeriyor. Pandemi zamanında ise ‘Gezemeyen Gurme Doktorlar’ olarak da evde yapılan lezzetli tarif paylaşımlarından oluşmaktaydı. 

Grubun var olması yeterince eğlenceli ve besleyici olmasının yanı sıra grup yöneticilerinden Doç. Dr. Murat Cihan hocamızın yaptığı fazlasıyla bilgi, ilgi ve doyurucu lezzetler içeren paylaşımlar, diğer paylaşımlara yaptığı (her konu hakkında olabilir) doyurucu yorumlar bir çoğumuzun aklına ‘Dr. Murat Cihan gerçekte var mı?’ sorusunu getirdi. Ve Murat hocamla aynı hastanede çalışma şansına ulaşan, sürekli aç gezen bir acil hekimi olarak bu soruyu yanıtlamak ben Dr. Şeyda Tuba Savrun’a düştü. Evet gerçekte Murat Cihan isimli bir hekimimiz var, gerçekten bir çok lezzetli tarifi bizatihi kendisi yapıyor, bu bilgilerini zevkle ve hevesler herkesle paylaşıyor. Bazen biyokimya laboratuvarında kendisini ziyaretine gittiğimde tüm o değişik lezzetleri şahsen tadıyorum. 

Peki ‘Murat hocam ne zaman ve nasıl bu grubu kurdu? Ya da yemekle ilgili ziyadesiyle aç olan acil hekimlerine hangi tatları önerecek?’ gibi soruların cevabını merak ettik, sorduk ve öğrendik. 

İlk ne zaman gurme olarak hayatınıza devam etmeye karar verdiniz? Bu kararı almanıza hangi lezzet sebep oldu?

Çocukluğumda sık görülen seçici yeme problemim vardı. Sebzelerin pek çoğu, kuşbaşı et dışında pek çok yemeği yemiyordum. Afyon yöresine ait çocukluk anılarımda daha çok börek, etli yemekler ve bulgur pilavı aklımda kalanlar. Oldukça zayıf ve çelimsiz bir yapım vardı. Uzun süre aç kalabilirdim. Bu döngü 13 yaş yatılı okul başlangıcı ile sona erdi. 

Kuleli Askeri Lisesi yatılı okulunda derslerin yoğunluğu, ergenlik ve askeri spor faaliyetleri dolayısı ile yemek seçme lüksüm kalmamıştı. O sıralarda mevcut ekonomik kriz nedeni ile yemekler genelde sebze türü idi. Kapuska, pırasa, ıspanak ve karnabahar yemeklerine yatılı okulda alıştım ve çok sevdim. İstanbul haftasonları ayaküstü yiyecek tadımları ile yatılı okul ilk yılı 10 kg almıştım. Tıp Fakültesini yine yatılı olarak okuyunca artık her çeşit yemeği yiyebilir olmuştum. 

Ankara kale civarı yöresel lezzetler ile öğrenciler yönelik Kızılay semti bölgesi yiyecekler ile çeşit artmıştı. Asıl farklı lezzet tadım ve isteklerim Askeri Hekim olarak yaptığım farklı şehir görevleri nedeni ile oldu. Mardin görevi sırasında çevredeki illerden Batman, Diyarbakır, Urfa ve Siirt mutfaklarının lezzetlerini tanıdım. Evimizde eşim ile benzerlerini yapmaya çalıştık. Sonraki görev yerlerim Trakya, Kıbrıs ve Doğu Anadolu bölgesi büyük şehirlerinden Van ile yemek zenginliğim arttı. 

Şu anda Doğu Karadeniz bölgesinde görev yapmaktayım. Karadeniz mutfağı ise tamamen farklı bir dünya. Gurme olarak değil de kendimi yemek seven midesine düşkün olarak tanımlıyorum. Şikemperver kelimesi buna uygun bir tanımlama. Bu arada tabi kalori fazlalığı yüzünden metabolik sendrom gelişti. Son 12 ay bununla mücadele ederek kontrollü kilo verme ve yemekleri daha küçük porsiyonlarda uzun tadımlayarak yeme sistemine geçtim. Şikemperverlikden fine dining denen az ve öz yeme aşamasındayım:)

En çok hangi yörenin damak tadı size hitap ediyor ?

Bunu sık düşünüyorum. Önceleri çeşit ve lezzet olarak Güneydoğu Anadolu bölgesi mutfağı öne çıkar diyordum. Araştırdığımda gördüm ki çeşit olarak en fazla yiyecek çeşidi 480 yaklaşık çeşidi ile İç Anadolu Bölgesinde. Benim en sevdiğim bölge yine İç Anadolu yemekleri : Çorum, Konya ve Denizli tandırları, Ankara elbasan tavası ve Kayseri mutfağı.

Yemeklerinizde olmazsa olmaz baharatınız (tuz hariç) var mıdır? Varsa nedir?

Yemeklerimizde genelde taze baharat kullanmaya başladık. Ünlü lokantalardan gördüğümüz bir uygulama. Taze otları ev içi ya da balkonda yetiştirip taze kullanıyoruz. Fesleğen, biberiye ve maydanoz gibi yeşil baharatlar diyeceğim sebzeleri kullanıyoruz en çok. Ama genel anlamda tuz sonrası karabiber en sık kullandığımız.

Yemek menüsü ve yapımı evde size mi aittir, eşinize mi?

Yemek menü seçimi ortak. Yapımı genelde eşime ait ben genelde yardımcıyım. Kendimin başından sonuna kadar yaptığım güzel et yemekleri var. Kızartmalar ve kahvaltıları bazen ben hazırlarım

Sokak lezzetlerinden en sevdiğiniz nedir?

En sevdiğim sokak lezzeti açık ara Kokoreç 

Gurmelikte mutfakta olmak mı zevkli? Yoksa yapılan enfes yemekleri yemek mi?

Bence kendinizin hazırlayıp yediği lezzetler en zevklisi

Ne nerede yenir diye geniş soru sorsak kısaca anlatabilir misiniz?

Yemek için ülkemizde bir standart çok zor. Bugün iyi dediğimiz lokanta 2 yıl sonra maalesef bozuluyor. Klasik yıllara direnmiş güzel yemek yeme mekanları var. İstanbul için klasikleşmiş lokantalar yanında son yıllarda ismi öne çıkan güzel mekanlar var. Seraf lokantası her ne kadar semti uygun olmasa da oldukça öne çıkan bir lezzet mekanı. Zennup 1844 Fişekhane yeni açıldı iyi bir lezzet mekanı. Gezen Gurme Doktorlar isimli sadece hekimlerin üye olduğu bir facebook grubumuz var. Orada sevgili meslektaşlarımızın çok güzel önerileri var ve sürekli güncelleniyor. Ülkemizin her yerinde görev yapan fedakar hekimlerimizin damak tatları çok gerçekçi ve tüm öneri veren sosyal medya ortamlarından daha doğru ve iyi bir noktada.

Son olarak şunu da tatmadan ölmeyin diyebileceğiniz yiyecek nedir?

En lezzetli molekül bence myoglobin. Myoglobin için oran ise total protein içinde %0.8-1 oranında olunca lezzetli. Bu oranda myoglobin içeren protein örneği kuzu eti. Kuzu etinin ülkemizde en iyi örneği ise ulaşması maalesef zor olsa da: Dede Çağ Kebap Ardanuç, Artvin

Bu lezzet dolu röportaj için çok teşekkür ederiz. Sonraki lezzet duraklarını merakla bekliyor olacağız…

Yolu lezzetten geçenler ile bir gün mutlaka karşılaşırız… 

Bu yazı Acil Tıp Bülteni’nin Ekim 2022 tarihli 12. sayısında yayımlanmıştır.

Acil servis kaos, kargaşa, aciliyet, aksiyon içeren, sürekli – değişken ortam ve kişilerden oluşan bir aksiyon film seti gibi… Sürekli olarak yaşadığınız aksiyon ile hayatınızı biraz renklendirmeye ne dersiniz?

Acil servis bir Marvel Film Seti olsaydı; erkek karakterimiz Clark KENT kimliğine gizlenen Superman, kadın karakterimiz ise Prenses Diana kimliğindeki Wonder Woman olurdu bence. Bilmem hiç dikkat ettiniz mi bahsettiğim karakterlerin aslında diğer Marvel Karakterlerinden farklı olarak aslında doğuştan kahraman olmalarıdır. 

Sonradan süper güce sahip olmuyorlar. Onların kahraman olması için radyoaktif örümceklere, demir kostümlere, yarasa kostümlerine ihtiyaç yok. Onların kahramanlıkları için bir deney sonucu kontrolsüz güç patlamasının olmasına da ihtiyaç yok. 

“Onlar varoluşlarından beri kahramanlar”

Bu bana acil hekimlerini hatırlatıyor. Bizim kahraman olmamız için yeni bir ameliyat prosedürü icat etmemize, yapılmamış yeni bir işlemi yapmamıza, yeni ilaçlar ya da genetik çalışmalar yapmamıza gerek yok (yaparsak kahramanlık derecemiz artar tabi ki). Zaten halihazırda yapılan acil hasta yönetimini (KPR , Akut Koroner Sendrom, Nörojenik aciller, Dahili aciller, Cerrahi aciller, travma yönetimi gibi…) en kahraman şekilde yapmak yeterli. Ve bunun için yan dala, yeni uzmanlığa da gerek yok. 

“Bu yetenek acil servise başladığımız an itibariyle genetiğimize yükleniyor”

Ev hayatımızda, aile ve çocuklarımızın yanında bir Clark Kent, Prenses Diana oluyoruz ki; acil hekimi kimliğimizi herkes anlamasın. Aslında bu role bürünürken Clark’ın sadece gözlük takması, Diana’nın sadece normal giyinmesi gibi; biz de scrubslarımızı çıkartıyoruz ve steteskopları, USG problarını hastaneye bırakıyoruz. Buradaki amacımız  yakın çevremizin yıllanmış şikayetlerini acil gibi tekrar tekrar bize anlatmalarını engellemek ve acil servis yeşil alanda maruz kaldığımız toksik yeşil alan anamnezinden korunmaktır. 

Peki acil servis hekimi olunca, resusitasyona ya da kırmızı alana geçince bize ne oluyor? Superman gibi taytımızın üzerine iç çamaşırımızı giymiyor, Wonder woman gibi mini etek, kalkan veya kement almıyoruz elbette. Scrubslar giyiliyor, bir elimize USG prob, diğerine steteskop alıyoruz. Hızlıca kendimize gelmek için zevkimize göre sabah kahvelerimizi çayımızı içiyoruz. Daha 112 sireni ikinci kez bile çalmadan Superman içgüdüsüyle hareket edip gelecek hastanın ne olduğunu tahmin ediyoruz. 

Wonder woman’ın doğruluk kementi gibi iyi anamnez vermeyen hasta yakını varsa onlara doğruları söyletebiliriz. Tabi ki olası kişisel sözel ve fiziksel şiddete karşı Superman’in kırmızı lazer ışıklı bakışlarına ve Wonder Woman’ın hızına ve gücüne sahip oluyoruz. Çünkü bunlar genetiğimizde var. Yorulmak nedir bilmiyoruz. Hep bir sonraki aksiyona ve hastaya hazırız. 

“Erken tanı, hızlı ve güçlü müdahale bizim işimiz”

Yılmıyoruz. Yer yokmuş, konsültasyona uygun cevap gelmemiş, sevk edemiyor oluşumuz umrumuzda değilmişçesine işimize aşk ile devam ediyoruz. Çünkü biz bu işi yapacak son savaşçılar, Kripton Gezegeni’nin son kralı, amazonların son prensesi biziz… 

Bazen acil serviste yaptıklarımız hor görülüyor gibi olsa da; bu işi bizden başka kimse yapamaz gibi devam ediyoruz. Nöbet devri geldiğinde ise elimizdeki bayrağı bir sonraki ekibe – yeniden aynı hastaları devralmamak ümidiyle – gururla devrediyoruz. Çünkü biz acil hekimleri olayları acilen çözmeliyiz, takip işi – kontrol işi bize göre değil. Süper güçlerimizle hemen tanıyı koyar (suçluyu yakalar); tedaviye başlarız (adalete teslim ederiz). 

İşte acil hekimi budur: Kahramanlıklara doymayan, en ön saflarda savaşan, doğuştan (ya da acil hekimliğine başlar başlamaz) süper gücü olan kahramandır. On iki yıllık hekimlik hayatımın çoğunu acil servislerde geçirmiş, bir çok diğer branşlarda kısa süreli de olsa asistan hekimlik yapmış, hatta bir kez acil tıp asistanlığından istifa edip yeniden hiç düşünmeden acil tıp asistanlığına geri dönmüş birisi olarak söylüyorum; acil bizi özgür kılar, acil bizi biz yapar ve acil aşk işidir.

Bu yazı Acil Tıp Bülteni’nin Ekim 2022 tarihli 12. sayısında yayımlanmıştır.